NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 2
Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 11. Con người Việt Nam

Giáo án Bài 22. Thư gửi bố ngoài đảo

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng, rõ ràng và diễn cảm lá thư với giọng trìu mến, tự nhiên như đang trò chuyện với bố, không đọc thành khẩu hiệu.
  • Nêu được nội dung bài: bạn nhỏ gửi thư cho bố đang công tác ngoài đảo gần Tết, trong thư vừa có nỗi nhớ vừa có niềm tự hào về công việc của bố.
  • Giải thích được ý nghĩa hình ảnh người lính như hàng rào bảo vệ quê hương, gợi nhiệm vụ giữ gìn bình yên cho đất nước.
  • Nhận biết và sử dụng đúng các từ chỉ người theo nghề (bộ đội, hải quân, bác sĩ, giáo viên), từ chỉ công việc (canh gác, chữa bệnh, giảng bài) và các từ biển đảo, đồng đội, gửi thư.
  • Trả lời đúng câu hỏi “để làm gì?” khi tìm mục đích trong câu có cụm “để + mục đích”.
  • Viết đúng dấu hỏi trong các từ gửi, đảo; viết được đoạn 4–5 câu về một người làm nghề có ích.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng lời kể và lời nhân vật trong thư; nghe, nói rõ ý kiến cá nhân; viết đúng chính tả, viết được câu và đoạn văn ngắn về người làm nghề.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được tình cảm gia đình và niềm tự hào về người lính qua lời thư; dùng chi tiết trong bài để giải thích nội dung và cảm xúc của nhân vật.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: đọc bài theo hướng dẫn, tự đối chiếu và sửa phần đọc, viết còn sai của mình theo đáp án và nhận xét của bạn.
  • Giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm theo kĩ thuật mảnh ghép, trao đổi, nhận xét và góp ý cho bạn khi trình bày; nói rõ ràng, lắng nghe bạn.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: suy luận nội dung từ chi tiết trong thư, lựa chọn nội dung phù hợp khi viết thư gửi người thân ở xa và viết đoạn văn về người làm nghề mà em yêu quý.

3. Phẩm chất

  • Trách nhiệm: biết giữ bí mật thông tin cá nhân khi viết thư, không đưa thông tin riêng nhạy cảm của gia đình hay đơn vị.
  • Nhân ái: biết thương nhớ, hỏi thăm và động viên người thân đang làm việc xa nhà; biết trân trọng người lao động vì cộng đồng.
  • Yêu nước: tự hào về những người lính đang bảo vệ biển đảo, vùng trời quê hương và có ý thức biết ơn những người làm nhiệm vụ.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh minh họa bài “Thư gửi bố ngoài đảo” trong SGK Tiếng Việt 2, tập hai.
  • Bảng phụ ghi đoạn thư cần luyện đọc, các từ khó (biển đảo, đồng đội, gửi thư), cụm câu “Các chú canh gác để giữ bình yên.”.
  • Bộ thẻ tranh và thẻ chữ về người làm nghề (bộ đội, hải quân, bác sĩ, giáo viên, y tá) và việc làm (canh gác, chữa bệnh, giảng bài, khám bệnh).
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm).
  • Mẫu đoạn văn “Cô Lan là y tá ở trạm y tế…” ghi trên bảng phụ hoặc slide.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học Bài 22 “Thư gửi bố ngoài đảo” (neoedu.vn/learn/2/vietnamese/tap-2-bai-22-thu-gui-bo-ngoai-dao), gồm bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác; dùng ở hoạt động Luyện tập để HS làm bài trên màn hình.

2. Học sinh

  • SGK Tiếng Việt 2, tập hai.
  • Vở Bài tập Tiếng Việt 2 và vở ô li.
  • Bảng con, bút dạ, khăn lau.
  • Bút chì, bút màu, thước kẻ.
  • Thẻ từ hoặc thẻ đáp (nếu có) để chơi trò chơi ở phần Luyện tập.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Kể về người làm nghề và nỗi nhớ người thân

Mục tiêu

Tạo tâm thế vui vẻ, kích hoạt vốn sống của HS về nghề nghiệp và tình cảm với người thân đi xa; dẫn dắt vào bài.

Nội dung

Trò chơi “Đoán nghề”: GV đưa lần lượt thẻ tranh nghề nghiệp, HS nói tên nghề và một việc người đó làm. Sau đó, HS trả lời câu hỏi gợi mở về người thân đi làm xa.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi đúng tên 3–4 nghề và một việc làm tương ứng; HS chia sẻ được một cách thể hiện nỗi nhớ người thân khi xa nhau.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo lần lượt các thẻ tranh (bác sĩ, giáo viên, bộ đội, y tá) và nói: “Các em nhìn tranh, đoán xem người này làm nghề gì và làm việc gì?”.

    Học sinh

    HS quan sát tranh, giơ tay trả lời. Dự kiến: “Đây là bác sĩ, bác sĩ khám bệnh cho mọi người.”; “Đây là cô giáo, cô dạy học cho chúng em.”.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Có bạn nào có người thân phải đi làm xa nhà không? Khi nhớ họ, em thường làm gì?”.

    Học sinh

    HS chia sẻ theo cặp rồi vài em nêu trước lớp. Dự kiến: “Bố em làm xa, em nhớ bố và gọi điện cho bố.”; “Mẹ em đi công tác, em viết thư cho mẹ.”.

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS kể ngắn trước lớp và khen những chia sẻ chân thật, tình cảm.

    Học sinh

    HS kể ngắn gọn, lắng nghe bạn và vỗ tay cổ vũ.

  4. Giáo viên

    GV nói: “Có một bạn nhỏ cũng nhớ bố đang làm nhiệm vụ ngoài đảo, bạn đã viết thư cho bố. Hôm nay chúng ta cùng đọc bài Thư gửi bố ngoài đảo.” GV ghi tên bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài, mở SGK trang bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 20 phút

Đọc và tìm hiểu lá thư gửi bố

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc diễn cảm lời thư; hiểu nội dung từng phần, nhận biết hai tình cảm cùng có: nhớ bố và tự hào về việc bố làm; giải thích được hình ảnh người lính như hàng rào bảo vệ quê hương.

Nội dung

Bước 1: GV đọc mẫu, HS đọc thầm, luyện đọc từ khó (biển đảo, đồng đội, gửi thư) và cụm câu “Các chú canh gác để giữ bình yên.”. Bước 2: Kĩ thuật mảnh ghép. Nhóm 4 HS chia thành các phần: Đoạn nhớ bố, đoạn kể việc bố làm, đoạn lời động viên. Mỗi HS đọc kĩ phần của mình, trả lời các câu hỏi trong Phiếu học tập số 1, sau đó về nhóm gốc chia sẻ. Bước 3: Các nhóm trình bày kết quả trước lớp.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 được hoàn thành; HS nêu được nội dung từng phần, hai tình cảm trong thư và giải thích được hình ảnh người lính là hàng rào bảo vệ quê hương bằng chi tiết trong bài.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu toàn bài với giọng trìu mến, tự nhiên như trò chuyện với bố. Sau đó hướng dẫn HS luyện đọc từ khó và cụm câu, rồi giao nhiệm vụ mảnh ghép và phát Phiếu học tập số 1.

    Học sinh

    HS nghe đọc mẫu, đọc thầm. Cả lớp đọc đồng thanh từ khó (biển đảo, đồng đội, gửi thư). Các nhóm nhận phiếu và phân công đoạn đọc.

  2. Giáo viên

    GV đi quan sát, gợi ý khi HS lúng túng: “Em tìm câu nào trong thư nói về nỗi nhớ? Câu nào nói về việc bố làm?”. GV hỏi thêm: “Vì sao bạn nhỏ lại nói bố là hàng rào bảo vệ quê hương?”.

    Học sinh

    HS đọc đoạn của mình, trả lời câu hỏi, rồi về nhóm gốc chia sẻ. Dự kiến: “Đoạn này bạn nhỏ nhớ bố và mong bố về.”; “Hàng rào nghĩa là bố và các chú canh giữ để đất nước được bình yên.”.

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện 2 nhóm trình bày; các nhóm khác nhận xét, bổ sung. GV đặt câu hỏi: “Trong thư có hai tình cảm nào cùng có? Em tìm chi tiết nào để chứng minh?”.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến: “Bạn nhỏ vừa nhớ bố vừa tự hào về nhiệm vụ của bố; chi tiết ‘các chú canh gác để giữ bình yên’ cho thấy điều đó.”.

  4. Giáo viên

    GV chốt: Lá thư có hai tình cảm cùng có là nhớ bố ở xa và tự hào về việc bố làm; hình ảnh người lính là hàng rào gợi nhiệm vụ giữ gìn bình yên cho quê hương, không phải vật liệu làm bằng gỗ. GV nhấn mạnh cách đọc: giọng thư trìu mến, không đọc như khẩu hiệu.

    Học sinh

    HS ghi nội dung chốt vào vở hoặc sửa phiếu. HS luyện đọc lại đoạn mình thích với giọng thư.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Từ ngữ chỉ nghề, câu hỏi “để làm gì?” và dấu hỏi

Mục tiêu

HS nhận biết và sử dụng đúng từ chỉ người theo nghề và việc làm; nhận biết câu trả lời chỉ mục đích; viết đúng dấu hỏi trong gửi, đảo.

Nội dung

Trò chơi “Ghép đôi nghề – việc”: GV phát thẻ nghề và thẻ việc, HS ghép đúng (giáo viên – giảng bài, bác sĩ – chữa bệnh, bộ đội hải quân – canh gác). Sau đó luyện đặt câu hỏi “để làm gì?” theo câu trong bài “Các chú canh gác để giữ bình yên.”. Cuối cùng, viết bảng con các từ có dấu hỏi trong bài theo Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

HS ghép đúng các cặp nghề – việc; trả lời được câu hỏi “để làm gì?” với câu “Các chú canh gác để giữ bình yên.”; viết đúng gửi, đảo trên bảng con.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát thẻ nghề (bộ đội, hải quân, bác sĩ, giáo viên) và thẻ việc (canh gác, chữa bệnh, giảng bài, khám bệnh) cho các nhóm, yêu cầu ghép cặp đúng trong thời gian 3 phút.

    Học sinh

    Nhóm nhận thẻ, thảo luận và ghép cặp. Dự kiến: “Giáo viên – giảng bài; bác sĩ – chữa bệnh; bộ đội hải quân – canh gác.”.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Câu ‘Các chú canh gác để giữ bình yên.’ trả lời cho câu hỏi nào: ‘Các chú canh gác ở đâu?’ hay ‘Các chú canh gác để làm gì?’ Vì sao?”. Sau đó GV hướng dẫn HS viết bảng con: gửi, đảo, nhấn mạnh dấu hỏi.

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Để làm gì” là hỏi mục đích, nên đáp án là câu hỏi “Các chú canh gác để làm gì?”. HS viết gửi, đảo lên bảng con và đọc lại dấu thanh.

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 nhóm đọc kết quả ghép và giơ bảng con; GV kiểm tra nhanh, sửa lỗi dấu thanh cho HS.

    Học sinh

    HS đọc kết quả ghép, giơ bảng con và tự sửa lỗi nếu có.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: Từ chỉ người theo nghề (giáo viên, bác sĩ, bộ đội, hải quân) và từ chỉ việc làm (giảng bài, chữa bệnh, canh gác) cần dùng đúng; câu hỏi “để làm gì?” hỏi về mục đích. GV nhắc giữ dấu hỏi trong gửi, đảo.

    Học sinh

    HS nhắc lại quy tắc và ghi nhớ hai từ có dấu hỏi.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Trò chơi Đúng – Sai và làm bài tương tác

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức đã học để trả lời đúng các câu hỏi đọc hiểu, từ ngữ, chính tả và nội dung phù hợp của thư gửi người thân.

Nội dung

Trò chơi “Giơ thẻ đáp”: GV đọc lần lượt các câu hỏi bài 2, 3, 6, 7 (trắc nghiệm), HS giơ thẻ A, B, C hoặc D. Bài 4 (ghép người với công việc) và bài 5 (điền dấu hỏi, dấu ngã) làm trên bảng hoặc trên trang bài tập tương tác NeoEdu. Cuối giờ, HS làm bài 8 ở tiết sau nếu chưa kịp.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án đúng: Bài 2: C; Bài 3: B; Bài 4: giáo viên – dạy học; bác sĩ – khám, chữa bệnh; bộ đội hải quân – làm nhiệm vụ bảo vệ vùng biển; Bài 5: gửi, đảo; Bài 6: B; Bài 7: A, B, D. HS giải thích được lí do chọn đáp án.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu trò chơi, hướng dẫn cách giơ thẻ và quy tắc: đúng được cổ vũ, sai có bạn giải thích lại. GV đọc câu 2: “Hai tình cảm nào có thể cùng có ở bạn nhỏ? A. Chỉ vui vì không cần gặp bố; B. Giận tất cả người làm nhiệm vụ; C. Nhớ bố và tự hào về nhiệm vụ của bố.”.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, giơ thẻ đáp án. Dự kiến: đa số chọn C.

  2. Giáo viên

    GV đọc tiếp câu 3, 6, 7; mời HS giải thích lí do. Với bài 4, 5, GV mời lần lượt từng nhóm lên bảng hoặc hướng dẫn HS làm bài tương tác trên NeoEdu, chiếu kết quả để cả lớp kiểm tra.

    Học sinh

    HS giơ thẻ, giải thích. Dự kiến: câu 3 chọn B vì hình ảnh hàng rào nói về việc bảo vệ; câu 6 chọn B vì “để làm gì” hỏi mục đích; câu 7 chọn A, B, D vì thư kết nối tình cảm, không gửi thông tin bí mật như mật khẩu.

  3. Giáo viên

    GV tổng hợp điểm các nhóm, nhận xét. Với các câu sai, GV yêu cầu HS nêu lại căn cứ trong bài để chọn đúng.

    Học sinh

    HS nêu lại căn cứ, sửa lại đáp án nếu sai.

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án, nhấn mạnh: câu hỏi “để làm gì?” tìm mục đích; thư gửi người thân nên có lời hỏi thăm, việc vui và lời động viên, không gửi thông tin bí mật.

    Học sinh

    HS ghi đáp án vào vở bài tập.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Viết thư hỏi thăm và đoạn văn về người làm nghề có ích

Mục tiêu

HS vận dụng từ ngữ, câu và cách viết trong bài để viết 2–3 câu hỏi thăm, động viên người thân ở xa và viết đoạn 4–5 câu về một người làm nghề có ích.

Nội dung

Bước 1: HS viết 2–3 câu hỏi thăm, động viên gửi người thân đang làm việc xa nhà (Bài 8). Bước 2: Dựa vào mẫu đoạn văn về cô Lan, HS viết đoạn 4–5 câu về một người làm nghề có ích (Bài 9), gồm: tên/cách gọi, nghề, việc cụ thể, ích lợi, tình cảm. Có thể hoàn thành ở nhà.

Sản phẩm dự kiến

HS viết được 2–3 câu thăm hỏi, động viên phù hợp, không ép người nhận bỏ nhiệm vụ; viết được đoạn 4–5 câu về người làm nghề có ích, có đủ nghề, việc làm, ích lợi và tình cảm, không ghi thông tin riêng nhạy cảm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV trình chiếu mẫu đoạn văn về cô Lan: “Cô Lan là y tá ở trạm y tế. Cô hướng dẫn mọi người rửa tay…”. GV nêu yêu cầu: viết 2–3 câu thăm hỏi người thân, sau đó viết đoạn 4–5 câu về một người làm nghề.

    Học sinh

    HS đọc mẫu, xác định các ý trong đoạn: nghề, việc làm, ích lợi, tình cảm. HS nhận nhiệm vụ viết vào vở.

  2. Giáo viên

    GV gợi ý: “Em có thể bắt đầu bằng: Bố ơi… hoặc Chú… là…” và hỏi: “Người em chọn có làm việc gì khiến em cảm phục?”. GV đi quan sát, hỗ trợ HS yếu.

    Học sinh

    HS viết bài. Dự kiến: “Bố ơi, dạo này bố có khỏe không? Con nhớ bố và mong bố giữ gìn sức khỏe.”; “Chú Tuấn là nhân viên thu gom rác. Mỗi sáng, chú đưa rác tới nơi xử lí.”.

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS đọc bài trước lớp; cả lớp nhận xét theo tiêu chí: có đủ ý, câu đúng, dùng từ đúng.

    Học sinh

    HS đọc bài, bạn nhận xét và góp ý; HS tự sửa bài của mình.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét chung, khen những đoạn văn có tình cảm chân thành. Nhắc HS: khi viết về người khác, không ghi thông tin riêng tư như địa chỉ, vị trí công tác cụ thể.

    Học sinh

    HS ghi nhớ cách viết, hoàn thiện bài viết ở nhà nếu chưa xong.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc thầm đoạn thư được phân công và trả lời các câu hỏi sau:

  • Câu 1: Đoạn thư của em nói về điều gì? (Nỗi nhớ bố / Việc bố làm / Lời động viên)
  • Câu 2: Tìm một chi tiết trong đoạn thư thể hiện nỗi nhớ bố.
  • Câu 3: Tìm một chi tiết nói về việc bố và các chú đang làm.
  • Câu 4: Câu “Các chú canh gác để giữ bình yên.” trả lời cho câu hỏi nào?
  • Câu 5: Theo em, hình ảnh người lính như hàng rào bảo vệ quê hương có nghĩa là gì?
  • Câu 6: Trong thư, bạn nhỏ có hai tình cảm nào cùng có? Chi tiết nào chứng minh?
    Ghi kết quả chung của nhóm:
  • Đoạn 1 (nỗi nhớ): ……………………………
  • Đoạn 2 (việc bố làm): ……………………………
  • Đoạn 3 (lời động viên): ……………………………
  • Hai tình cảm cùng có: ……………………………

Phiếu học tập số 2

Phần A. Ghép người với công việc điển hình:

  • Giáo viên – ……………………
  • Bác sĩ – ……………………
  • Bộ đội hải quân – ……………………
    (Gợi ý từ: giảng bài; khám, chữa bệnh; làm nhiệm vụ bảo vệ vùng biển)

Phần B. Điền dấu hỏi và viết đúng chính tả:

  • Viết lại từ có dấu hỏi trong câu: giữ bình yên ở biển ……………… (đảo)
  • Viết lại từ có dấu hỏi trong câu: con viết thư ……………… (gửi) cho bố

Phần C. Trả lời câu hỏi:

  • Câu “Các chú canh gác để giữ bình yên.” trả lời cho câu hỏi: ……………………………
  • Vì sao em chọn như vậy? ……………………………

Hướng dẫn về nhà

  • Viết hoàn chỉnh đoạn 4–5 câu về một người làm nghề có ích mà em biết: nêu tên hoặc cách gọi, nghề, việc cụ thể, ích lợi và tình cảm của em.
  • Viết 2–3 câu hỏi thăm và động viên người thân đang làm việc xa nhà; diễn đạt bằng lời của em, không ép người nhận bỏ nhiệm vụ.
  • Đọc thêm một truyện hoặc bài viết về hải quân (có thể đọc trong sách hoặc trên trang bài học NeoEdu), ghi lại một điều em biết thêm và một lời hỏi thăm. Không ghi thông tin đơn vị, vị trí trực gác hay thông tin riêng tư.
  • Luyện đọc diễn cảm bài thư với giọng trìu mến, tự nhiên và chuẩn bị đọc trước lớp ở tiết sau.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.