NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 2
Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 1. Em lớn lên từng ngày

Giáo án Bài 7. Cây xấu hổ

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng, đọc rõ ràng bài “Cây xấu hổ” và giải nghĩa được các từ khó: lạt xạt, xôn xao, xuýt xoa, thanh mai.
  • Nêu được nội dung bài đọc: vì quá nhút nhát, cây xấu hổ đã nhắm mắt nên bỏ lỡ việc ngắm con chim xanh tuyệt đẹp.
  • Nhận biết được từ ngữ chỉ đặc điểm trong bài (xanh biếc, lóng lánh, đẹp) và đặt được câu có từ chỉ đặc điểm.
  • Viết đúng chữ hoa C cỡ vừa và câu ứng dụng “Có công mài sắt, có ngày nên kim.”, nêu được ý nghĩa câu tục ngữ.
  • Nghe và kể lại được câu chuyện “Chú đỗ con” theo 4 tranh, đúng thứ tự sự việc.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc đúng bài đọc, viết đúng chữ hoa C và câu ứng dụng, nói tiếp được lời cây xấu hổ, nghe và kể lại được câu chuyện “Chú đỗ con”.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được tâm trạng nhút nhát, tiếc nuối của cây xấu hổ và rút ra bài học “Hãy mạnh dạn hơn!”.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: đọc thầm, tự tìm từ khó trong bài, tự kiểm tra và sửa bài viết của mình theo mẫu của GV.
  • Giao tiếp và hợp tác: trao đổi, thống nhất đáp án trong nhóm khi làm khăn trải bàn và phiếu học tập; lắng nghe bạn kể chuyện và góp ý.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: suy nghĩ về lí do cây xấu hổ bỏ lỡ điều đẹp đẽ, nói tiếp lời nhân vật theo cách riêng của mình.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: luyện đọc, luyện viết chữ hoa C đều đặn, kiên trì hoàn thành phiếu học tập và bài tập.
  • Trách nhiệm: tự giác hoàn thành nhiệm vụ nhóm, mạnh dạn phát biểu, chia sẻ suy nghĩ của bản thân và rút kinh nghiệm từ bài học về sự nhút nhát.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh minh họa cây xấu hổ và chú chim xanh (trong sách Tiếng Việt 2).
  • Bộ 4 tranh minh họa câu chuyện “Chú đỗ con” (mưa xuân, gió xuân, mặt trời, đỗ con nhú lên mặt đất).
  • Bảng phụ ghi bài đọc, từ khó, mẫu chữ hoa C có đường kẻ ngang 1, 2, 5, 6 và câu ứng dụng.
  • Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in cho các nhóm).
  • Thẻ câu hỏi và thẻ đáp án cho trò chơi “Ai nhanh hơn”.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học “Bài 7. Cây xấu hổ” (neoedu.vn/learn/2/vietnamese/bai-7-cay-xau-ho) gồm bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác; GV chiếu bài giảng khi đọc mẫu và chiếu bài tập tương tác khi tổ chức trò chơi.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 2, tập một.
  • Vở Tập viết 2 (tập một), vở ô li, bút chì, bút mực, bảng con và bút viết bảng.
  • Khăn trải bàn hoặc tờ giấy A3 cho nhóm (chia 4 ô).
  • Bút dạ để ghi ý kiến nhóm.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Gặp gỡ cây xấu hổ

Mục tiêu

Tạo hứng thú cho HS, gợi nhớ đặc điểm của cây xấu hổ và dẫn dắt vào bài đọc.

Nội dung

Quan sát tranh cây xấu hổ, trả lời câu hỏi của GV về đặc điểm lá cây khi bị chạm vào.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: khi bị chạm vào, lá cây xấu hổ cụp lại. HS sẵn sàng vào bài học.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh cây xấu hổ và hỏi: “Các em đã nhìn thấy cây xấu hổ bao giờ chưa? Khi chạm nhẹ vào lá, điều gì xảy ra?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, trả lời: “Lá cụp lại.” / “Lá khép vào nhau.”

  2. Giáo viên

    GV hỏi thêm: “Cây xấu hổ có tính cách như thế nào nhỉ? Hãy đoán xem cây sẽ làm gì khi nghe tiếng động lạ?”

    Học sinh

    HS suy đoán: “Cây sẽ sợ, co người lại.” / “Cây sẽ nhắm mắt lại.”

  3. Giáo viên

    GV khen ngợi những dự đoán hay và mời 1–2 HS nhắc lại tên bài học.

    Học sinh

    HS nhắc lại: “Bài học hôm nay là Cây xấu hổ.”

  4. Giáo viên

    GV dẫn vào bài: “Cô trò mình cùng đọc câu chuyện về cây xấu hổ và xem nó đã gặp chuyện gì nhé.”

    Học sinh

    HS mở sách Tiếng Việt 2 ở trang bài 7.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 30 phút

Đọc và tìm hiểu bài Cây xấu hổ

Mục tiêu

Đọc đúng bài đọc, giải nghĩa được từ khó và hiểu vì sao cây xấu hổ bỏ lỡ điều đẹp đẽ.

Nội dung

Đọc mẫu và luyện đọc; đọc nối tiếp; giải nghĩa từ khó; làm việc nhóm theo kỹ thuật Khăn trải bàn để trả lời câu hỏi trong Phiếu học tập số 1; trình bày kết quả và chốt bài học.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng bài đọc, giải nghĩa được các từ lạt xạt, xôn xao, xuýt xoa, thanh mai; trả lời được 4 câu hỏi về nội dung; nêu được bài học: nhút nhát quá có thể làm ta bỏ lỡ điều tốt đẹp.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu cả bài, chiếu bài giảng NeoEdu. Hướng dẫn: nghỉ hơi sau dấu phẩy, nhấn giọng ở các từ co rúm mình lại, xanh biếc, lóng lánh, tiếc lắm.

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm theo; tìm các từ chưa hiểu và ghi lại.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức đọc nối tiếp theo đoạn (chia bài đọc thành 3 đoạn theo ý) và đọc thành tiếng cả lớp. Sau đó GV dùng bảng phụ giải nghĩa 4 từ khó và hỏi: “Lạt xạt là tiếng gì? Thanh mai là cây như thế nào?”

    Học sinh

    HS đọc nối tiếp, nhận xét bạn đọc. HS trả lời: “Lạt xạt là tiếng lá khô va chạm vào nhau.” / “Thanh mai là cây bụi thấp, quả mọng giống quả dâu.”

  3. Giáo viên

    GV chia lớp thành nhóm 4 HS, phát khăn trải bàn và Phiếu học tập số 1. Hướng dẫn: mỗi bạn viết câu trả lời vào ô của mình, sau đó thống nhất đáp án và ghi vào ô giữa. GV đi quanh lớp, hỗ trợ nhóm còn lúng túng.

    Học sinh

    HS đọc thầm bài, trao đổi và viết đáp án. Dự kiến: câu 1 “Cây co rúm mình lại và nhắm tịt mắt.”; câu 2 “Các cây cỏ xôn xao về con chim xanh biếc, lóng lánh.”; câu 3 “Cây tiếc lắm và mong chim quay lại.”; câu 4 “Vì cây nhắm mắt nên không thấy chim.”

  4. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày; các nhóm khác nhận xét, bổ sung. GV hỏi thêm: “Nếu lúc đó cây xấu hổ mở mắt ra sớm hơn thì sao?”

    Học sinh

    HS trình bày đáp án. Dự kiến trả lời: “Cây đã được nhìn thấy con chim đẹp.” / “Cây đã không bỏ lỡ điều đẹp đẽ.”

  5. Giáo viên

    GV chốt: “Vì quá nhút nhát, cây xấu hổ đã bỏ lỡ điều tốt đẹp. Các em hãy mạnh dạn hơn nhé!” GV hướng dẫn HS ghi bài học vào vở.

    Học sinh

    HS nhắc lại bài học và ghi vào vở: “Nhút nhát quá có thể làm ta bỏ lỡ những điều tốt đẹp.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Từ ngữ chỉ đặc điểm và nói tiếp lời nhân vật

Mục tiêu

Nhận biết được từ ngữ chỉ đặc điểm trong bài và nói tiếp được lời của cây xấu hổ.

Nội dung

Tìm từ chỉ đặc điểm tả con chim trong bài và điền vào Phiếu học tập số 2; cặp đôi nói tiếp lời cây xấu hổ theo câu mẫu.

Sản phẩm dự kiến

HS tìm đúng các từ chỉ đặc điểm: xanh biếc, lóng lánh, đẹp; nói tiếp được lời cây xấu hổ, ví dụ: “Mình rất tiếc vì đã nhắm mắt lại nên không được nhìn thấy chú chim xanh.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu ví dụ: “Con chim xanh biếc” – từ “xanh biếc” cho biết màu sắc của con chim, là từ chỉ đặc điểm. GV yêu cầu HS tìm thêm các từ tương tự trong đoạn tả con chim.

    Học sinh

    HS lắng nghe, tìm trong bài các từ tả con chim.

  2. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2 cho cặp đôi, hướng dẫn điền bảng và đọc câu mẫu nói tiếp lời cây xấu hổ.

    Học sinh

    HS làm việc theo cặp: điền từ chỉ đặc điểm; thay phiên nhau nói tiếp lời cây xấu hổ. Dự kiến: “Tiếc quá, giá mà mình đã mở mắt sớm hơn.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 cặp trình bày. Khen những câu nói tiếp thể hiện cảm xúc tiếc nuối tự nhiên.

    Học sinh

    HS đọc kết quả và câu nói tiếp của mình; cả lớp nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV chốt: từ chỉ đặc điểm dùng để tả màu sắc, hình dáng, ánh sáng… của sự vật. Các từ chỉ đặc điểm trong bài là xanh biếc, lóng lánh, đẹp.

    Học sinh

    HS ghi các từ chỉ đặc điểm vào vở.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 15 phút

Viết chữ hoa C và câu ứng dụng

Mục tiêu

Viết đúng chữ hoa C cỡ vừa và câu ứng dụng “Có công mài sắt, có ngày nên kim.”, hiểu ý nghĩa câu tục ngữ.

Nội dung

Quan sát cấu tạo chữ hoa C, GV viết mẫu trên bảng; HS viết bảng con, sau đó viết vào vở Tập viết; tìm hiểu câu ứng dụng và dấu phẩy.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng chữ hoa C (1 nét, có vòng xoắn to ở đầu chữ, cao 5 li) và viết đúng câu ứng dụng; nêu được ý nghĩa: kiên trì, chăm chỉ thì việc khó đến mấy cũng làm được.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chỉ mẫu chữ C trên bảng, nêu: chữ C cao 5 li, gồm 1 nét viết liền (nét cong dưới nối với nét cong trái), có vòng xoắn to ở đầu chữ.

    Học sinh

    HS quan sát mẫu chữ, nhận xét: “Chữ C có vòng xoắn ở đầu.”

  2. Giáo viên

    GV viết mẫu từng bước: đặt bút ở đường kẻ ngang 6, viết nét cong dưới nhỏ, lượn vòng lên tạo vòng xoắn to, viết tiếp nét cong trái thật tròn xuống sát đường kẻ ngang 1, lượn lên và dừng bút ở đường kẻ ngang 2. GV yêu cầu HS viết bảng con 2 lần.

    Học sinh

    HS viết chữ C trên bảng con, đối chiếu với mẫu. Dự kiến lỗi: thiếu vòng xoắn, viết nhỏ hơn cỡ chữ quy định.

  3. Giáo viên

    GV giới thiệu câu ứng dụng, giải thích nghĩa câu tục ngữ và chỉ dấu phẩy ngăn cách hai vế câu. Hướng dẫn HS viết câu vào vở Tập viết: độ cao chữ, khoảng cách các chữ và đặt dấu chấm cuối câu.

    Học sinh

    HS viết vào vở; nêu nghĩa: “Mài sắt thành kim cần kiên trì, chăm chỉ.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét bài viết tiêu biểu, chỉ ra lỗi thường gặp và chốt: chữ C có vòng xoắn ở đầu, không giống chữ c thường.

    Học sinh

    HS tự sửa một lỗi trong vở của mình.

Hoạt động 2.4: Khám phá · 15 phút

Nghe và kể lại chuyện Chú đỗ con

Mục tiêu

Nghe và kể lại được câu chuyện “Chú đỗ con” theo 4 tranh, đúng thứ tự sự việc.

Nội dung

GV kể chuyện; HS quan sát 4 tranh; theo kỹ thuật Mảnh ghép, mỗi thành viên nhóm chuẩn bị kể một tranh, sau đó ghép lại thành câu chuyện hoàn chỉnh.

Sản phẩm dự kiến

HS kể đủ 4 ý theo đúng thứ tự: mưa xuân tưới nước → gió xuân gọi đỗ con dậy → mặt trời chiếu nắng ấm → đỗ con nhú lên mặt đất.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV kể chuyện “Chú đỗ con” với giọng diễn cảm, kết hợp chỉ tranh. Sau khi kể, GV hỏi: “Câu chuyện có những nhân vật nào?”

    Học sinh

    HS lắng nghe. Trả lời: “Chú đỗ con, cô mưa xuân, chị gió xuân, bác mặt trời.”

  2. Giáo viên

    GV chia nhóm 4, giao mỗi HS một tranh. Hướng dẫn: nhìn tranh, nghĩ nội dung rồi tập kể trong 1 phút. Sau đó các thành viên lần lượt kể để ghép thành câu chuyện hoàn chỉnh.

    Học sinh

    HS tập kể theo tranh được giao; cả nhóm sắp xếp lại thứ tự 4 tranh. Dự kiến: “Cô mưa xuân tưới nước cho đỗ con tắm mát.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm kể toàn bộ câu chuyện; nhắc HS dùng câu đầy đủ, thể hiện tình cảm nhân vật.

    Học sinh

    HS kể lại câu chuyện trước lớp; các bạn nhận xét về nội dung và cách kể.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi và nhấn mạnh: nhờ mưa, gió, nắng, đỗ con đã vươn lên khỏi mặt đất.

    Học sinh

    HS nhắc lại thứ tự 4 ý chính của câu chuyện.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Trò chơi Ai nhanh hơn

Mục tiêu

Củng cố kiến thức về nội dung bài đọc, từ ngữ chỉ đặc điểm và chữ hoa C qua các câu hỏi tương tác.

Nội dung

Chơi trò chơi Ai nhanh hơn: GV đọc hoặc chiếu câu hỏi trắc nghiệm trên bài tập tương tác NeoEdu; HS giơ thẻ đáp án A, B hoặc C; nhóm nào đúng nhiều nhất thắng cuộc.

Sản phẩm dự kiến

HS làm đúng các câu hỏi sau:

  • Câu 1: Khi nghe tiếng động lạ, cây xấu hổ làm gì? A. Co rúm mình lại; B. Vươn cao lên để nhìn; C. Gọi các bạn đến. Đáp án A.
  • Câu 2: Cây cỏ xung quanh xôn xao về chuyện gì? A. Một cơn bão sắp đến; B. Cây thanh mai vừa ra quả; C. Một con chim xanh biếc rất đẹp vừa bay tới rồi bay đi. Đáp án C.
  • Câu 3: Cây xấu hổ tiếc điều gì? A. Bị gió làm rụng lá; B. Không được nhìn thấy con chim xanh vì đã nhắm mắt; C. Không được bay như con chim. Đáp án B.
  • Câu 4: Câu văn nào cho biết cây xấu hổ rất mong con chim xanh quay lại? A. Không biết bao giờ con chim xanh ấy quay trở lại?; B. Quả nhiên, không có gì lạ thật.; C. Những chiếc lá khô lạt xạt lướt trên cỏ. Đáp án A.
  • Câu 5: Chọn các từ chỉ đặc điểm: A. xanh biếc; B. lóng lánh; C. bay đi; D. đẹp; E. cành thanh mai. Đáp án A, B, D.
  • Câu 6: Câu chuyện khuyên em điều gì? A. Đừng quá nhút nhát kẻo bỏ lỡ điều tốt đẹp; B. Không nên nghe bạn bè kể chuyện; C. Nên trốn đi khi có gió. Đáp án A.
  • Câu 7: Chữ hoa C có đặc điểm gì? A. Gồm 2 nét rời nhau; B. Gồm 3 nét, có nét lượn ngang; C. Gồm 1 nét viết liền, có vòng xoắn to ở đầu chữ. Đáp án C.
  • Câu 8: Câu “Có công mài sắt, có ngày nên kim.” khuyên chúng ta điều gì? A. Sắt cứng hơn kim; B. Kiên trì, chăm chỉ thì sẽ thành công; C. Nên học nghề làm kim. Đáp án B.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phổ biến luật chơi: mỗi câu hỏi có 3 đáp án, HS giơ thẻ A, B hoặc C; trả lời nhanh và đúng được 1 điểm. Chia lớp thành 2 đội.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, chuẩn bị thẻ đáp án.

  2. Giáo viên

    GV chiếu hoặc đọc lần lượt 8 câu hỏi; yêu cầu HS giải thích ngắn gọn sau mỗi đáp án, ví dụ câu 1 dẫn chứng từ bài đọc.

    Học sinh

    HS giơ thẻ, trả lời và giải thích. Dự kiến: “Đáp án A vì bài có ghi cây co rúm mình lại.”

  3. Giáo viên

    GV công bố kết quả, khen đội thắng, đồng thời nhắc lại những câu khó (câu 4, câu 5).

    Học sinh

    HS tự kiểm tra, sửa bài nếu sai.

  4. Giáo viên

    GV chốt những kiến thức trọng tâm: nội dung bài đọc, từ chỉ đặc điểm và cấu tạo chữ hoa C.

    Học sinh

    HS nhắc lại ghi nhớ của bài.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Kể cho người thân nghe hành trình hạt đỗ

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức đã học và trải nghiệm thực tế để nói về sự lớn lên của cây; mạnh dạn chia sẻ với người thân.

Nội dung

Trong nhóm, HS nói cho bạn nghe về hành trình từ hạt đỗ thành cây đỗ theo gợi ý của GV; sau đó giao về nhà kể cho người thân nghe.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: để nảy mầm, hạt cần đủ ẩm, không khí và độ ấm phù hợp; khi ra lá, cây non cần ánh sáng để phát triển. HS thực hiện kể lại cho người thân ở nhà.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu câu hỏi: “Để hạt đỗ nảy mầm cần những điều kiện nào? Khi cây non ra lá, cây cần gì để lớn lên?”

    Học sinh

    HS suy nghĩ, trả lời: “Hạt cần nước, không khí và độ ấm.” / “Cây cần ánh sáng mặt trời.”

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS kể cho bạn bên cạnh nghe theo 3 ý: hạt đỗ nằm trong đất; cần ẩm, không khí, ấm; cây non lớn nhờ ánh sáng.

    Học sinh

    HS thực hành nói theo cặp, sau đó đổi vai.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS nói trước lớp và nhận xét cách diễn đạt.

    Học sinh

    HS trình bày trước lớp.

  4. Giáo viên

    GV giao nhiệm vụ về nhà kể lại cho người thân và chốt: sự lớn lên của cây cần sự chăm sóc, cũng như em cần sự mạnh dạn để học điều mới.

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc bài “Cây xấu hổ” và trả lời các câu hỏi sau:

  • Câu 1: Khi nghe tiếng động lạ, cây xấu hổ làm gì?
  • Câu 2: Các cây cỏ xung quanh xôn xao về chuyện gì?
  • Câu 3: Cây xấu hổ cảm thấy thế nào khi nghe bạn bè kể về con chim xanh?
  • Câu 4: Vì sao cây xấu hổ không nhìn thấy con chim xanh?
  • Câu 5: Em rút ra bài học gì từ câu chuyện?
    Ghi chú: ghi câu trả lời vào ô của từng thành viên, sau đó thống nhất đáp án vào ô giữa khăn trải bàn.

Phiếu học tập số 2

Bài 1: Tìm trong bài đọc các từ chỉ đặc điểm tả con chim và điền vào bảng:

  • Từ chỉ màu sắc: ...
  • Từ chỉ ánh sáng: ...
  • Từ chỉ vẻ đẹp: ...
    Bài 2: Nói tiếp lời của cây xấu hổ (mỗi bạn nói một câu):
  • “Mình rất tiếc vì đã nhắm mắt lại nên không được nhìn thấy chú chim xanh.”
  • “...”

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại bài “Cây xấu hổ” cho người thân nghe, chú ý ngắt nghỉ đúng sau dấu phẩy và nhấn giọng ở các từ chỉ đặc điểm.
  • Kể lại câu chuyện “Chú đỗ con” theo 4 tranh cho người thân nghe, đúng thứ tự sự việc.
  • Luyện viết chữ hoa C và câu ứng dụng “Có công mài sắt, có ngày nên kim.” mỗi dòng 1 lần trong vở Tập viết.
  • Nói với người thân về hành trình từ hạt đỗ thành cây đỗ: hạt cần đủ ẩm, không khí, độ ấm; cây non cần ánh sáng để lớn lên.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.