Giáo án Tiếng Việt 2
Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 1. Em lớn lên từng ngày

Giáo án Bài 5. Em có xinh không?

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng, đọc phân biệt giọng các nhân vật trong truyện “Em có xinh không?”; nêu được ý chính: mỗi người đẹp nhất khi là chính mình.
  • Tìm được từ ngữ chỉ hoạt động của voi em (hỏi, nhặt, gài, nhổ, gắn, ngắm, bỏ) và phân biệt với từ ngữ chỉ đặc điểm (xinh đẹp).
  • Viết đúng chữ hoa B cỡ vừa (cao 5 li, gồm 2 nét) và câu ứng dụng “Bạn bè chia ngọt sẻ bùi.”; nêu được nghĩa của câu.
  • Kể lại được 1–2 đoạn câu chuyện theo tranh và nói được nhận xét về nhân vật voi em.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng, đọc rõ ràng, phân biệt giọng hươu, dê (chê bai, chậm) và voi anh (ngạc nhiên); viết đúng chữ hoa B và câu ứng dụng; nói thành câu khi kể chuyện theo tranh và nhận xét về voi em.
  • Năng lực văn học: nhận biết nhân vật voi em qua hành động và lời nói, hiểu thông điệp “mỗi người đẹp nhất khi là chính mình” và liên hệ với bản thân.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: tự đọc thầm, tự đối chiếu đáp án với bài đọc và tự rút kinh nghiệm chữ viết của mình.
  • Giao tiếp và hợp tác: làm việc cặp đôi và nhóm 4 khi phân vai đọc, nhận xét bạn đọc và kể chuyện theo tranh một cách lễ phép, rõ ràng.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: giải thích vì sao voi em trở nên xấu khi bắt chước hươu, dê và nêu cách để bản thân tự tin hơn.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: luyện đọc phân vai, luyện viết chữ hoa B đều nét, nối liền ở các vòng xoắn nhỏ.
  • Trung thực: nói đúng suy nghĩ của mình về voi em, không bắt chước người khác khi trả lời.
  • Nhân ái: lắng nghe, góp ý nhẹ nhàng và khen ngợi bạn khi đọc và kể chuyện.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh minh hoạ truyện “Em có xinh không?” (có hình voi em gắn sừng và râu giả).
  • Bộ 4 tranh kể chuyện theo trình tự (ở nhà; gặp hươu; gặp dê; về nhà và soi gương), đánh số không theo thứ tự.
  • Thẻ từ ghi các từ: hỏi, nhặt, gài, nhổ, gắn, ngắm, bỏ, xinh đẹp, xấu.
  • Bảng phụ viết mẫu chữ hoa B và câu ứng dụng “Bạn bè chia ngọt sẻ bùi.”, có đánh dấu đường kẻ ngang 1 đến 6.
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in sẵn cho mỗi HS hoặc mỗi nhóm).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/2/vietnamese/bai-5-em-co-xinh-khong) để chiếu hoặc cho HS làm trên thiết bị khi có điều kiện.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 2, tập một.
  • Vở Tập viết 2 (có ô li), bảng con, bút chì, bút mực, khăn lau.
  • Bút màu hoặc bút chì để gạch chân từ ngữ trên phiếu.
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (do GV phát).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Trò chơi nói lời khen

Mục tiêu

Tạo tâm thế vui vẻ; gợi nhớ cảm giác được khen và dẫn vào câu chuyện về voi em.

Nội dung

GV treo tranh chú voi con và hỏi HS về ngoại hình. Sau đó HS chơi theo cặp: mỗi em nói một lời khen chân thành về bạn bên cạnh, bạn đáp “Cảm ơn bạn!”.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được ít nhất 2 câu khen chân thành dành cho bạn và nêu được cảm giác khi được khen.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh chú voi con và hỏi: “Các em thấy bạn voi này thế nào?” Sau đó GV nêu luật chơi: mỗi em nói một lời khen bạn bên cạnh, bạn kia đáp “Cảm ơn bạn!”.

    Học sinh

    HS quan sát tranh, lắng nghe luật chơi và chuẩn bị lời khen.

  2. Giáo viên

    GV quan sát các cặp chơi, nhắc HS nói to, rõ và nhìn vào bạn khi khen.

    Học sinh

    HS chơi theo cặp. Ví dụ: “Bạn có nụ cười rất tươi!”, “Bạn viết chữ rất đẹp!”.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Khi được khen, các em cảm thấy thế nào?” rồi dẫn vào bài: voi em cũng rất thích được khen xinh.

    Học sinh

    HS trả lời: “Em thấy vui.”, “Em thấy tự tin hơn.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 25 phút

Đọc hiểu văn bản Em có xinh không?

Mục tiêu

Đọc đúng, đọc phân biệt giọng các nhân vật; hiểu nội dung truyện và bài học “mỗi người đẹp nhất khi là chính mình”.

Nội dung

Đọc văn bản theo 3 bước: GV đọc mẫu; HS đọc nối tiếp theo đoạn; HS đọc phân vai theo nhóm 4 (người dẫn, voi em, hươu/dê, voi anh). Giải nghĩa từ “hớn hở” (vui mừng lộ rõ trên nét mặt) và “khóm” (nhiều cây cỏ mọc sát nhau thành cụm). Trả lời các câu hỏi: Voi em thích gì? Vì sao voi em gắn sừng và râu giả? Voi em hiểu ra điều gì?

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng, phân vai đúng giọng; nêu được: voi em thích mặc đẹp và được khen xinh; gắn sừng, râu giả khiến voi em kì cục, xấu đi; mỗi người đẹp nhất khi là chính mình.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu cả bài, nhấn giọng câu hỏi “Em có xinh không?”, đọc chậm và chê bai với lời hươu, dê, đọc ngạc nhiên với lời voi anh. Giải thích hai từ khó “hớn hở” và “khóm” bằng tranh và ví dụ gần gũi.

    Học sinh

    HS lắng nghe, quan sát tranh minh hoạ và nhắc lại từ “hớn hở”, “khóm”.

  2. Giáo viên

    GV chia lớp thành các nhóm 4, phát vai, hướng dẫn HS luyện đọc phân vai trong 4 phút; sau đó đi sát các nhóm để sửa giọng đọc. GV hỏi: “Hươu chê voi em điều gì? Giọng hươu nên đọc thế nào?”

    Học sinh

    HS luyện đọc phân vai. Trả lời dự kiến: “Hươu chê voi em chưa xinh vì không có sừng.” “Giọng hươu đọc chậm và chê bai.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm đọc phân vai trước lớp, các nhóm khác nhận xét về giọng đọc. GV khen và sửa cho đúng.

    Học sinh

    HS đọc và nhận xét bạn: “Bạn đọc giọng voi anh rất ngạc nhiên.”

  4. Giáo viên

    GV hỏi: “Vì sao voi em thấy mình xinh hẳn lên khi bỏ sừng và râu?” Rút ra bài học: mỗi loài, mỗi người có vẻ đẹp riêng; đừng bắt chước người khác một cách vụng về.

    Học sinh

    HS trả lời: “Vì voi em chỉ đẹp khi đúng là voi.” “Không nên bắt chước người khác.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Tìm từ ngữ chỉ hoạt động của voi em

Mục tiêu

Nhận biết và tìm được từ ngữ chỉ hoạt động của nhân vật voi em; phân biệt với từ ngữ chỉ đặc điểm.

Nội dung

HS làm việc theo cặp với Phiếu học tập số 1: tìm trong bài các từ chỉ việc voi em làm, gạch chân, đặt câu với một từ. Sau đó so sánh với từ “xinh đẹp” để nhận ra đó là từ chỉ đặc điểm.

Sản phẩm dự kiến

HS tìm được các từ chỉ hoạt động: hỏi, nhặt, gài, nhổ, gắn, ngắm, bỏ; giải thích được “xinh đẹp” chỉ đặc điểm, không chỉ hoạt động.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 và nêu nhiệm vụ. Dùng thẻ từ, GV làm mẫu với từ “nhặt”: “Nhặt là việc voi em làm, nên là từ chỉ hoạt động.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, lắng nghe ví dụ mẫu.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỏi: “Từ xinh đẹp có phải là việc voi em làm không?” Khi HS lúng túng, GV gợi ý: “Đó là việc làm hay là tính chất?”

    Học sinh

    HS làm việc cặp đôi, gạch chân từ và đặt câu. Ví dụ: “Voi em nhổ khóm cỏ dại.” Trả lời dự kiến: “Xinh đẹp là đặc điểm, không phải hoạt động.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp báo cáo; cả lớp kiểm tra đáp án qua thẻ từ GV giơ lên.

    Học sinh

    HS đọc từ, đặt câu. Cả lớp nhận xét đúng sai.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: từ chỉ hoạt động cho biết nhân vật làm gì; từ chỉ đặc điểm cho biết nhân vật như thế nào.

    Học sinh

    HS nhắc lại khái niệm và ghi vào vở.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 20 phút

Học viết chữ hoa B và câu ứng dụng

Mục tiêu

Nhận biết cấu tạo chữ hoa B; viết đúng chữ hoa B và câu ứng dụng; hiểu nghĩa câu “Bạn bè chia ngọt sẻ bùi.”

Nội dung

GV hướng dẫn cấu tạo chữ hoa B cỡ vừa, cao 5 li, gồm 2 nét: nét móc ngược trái và nét kết hợp hai nét cong có vòng xoắn nhỏ ở giữa thân chữ. Cách viết: đặt bút ở đường kẻ ngang 6, viết nét móc ngược trái xuống đường kẻ ngang 2; lia bút lên đường kẻ ngang 5 viết nét cong thứ nhất, tạo vòng xoắn nhỏ quanh đường kẻ ngang 4, rồi viết tiếp nét cong phải, dừng bút ở khoảng giữa đường kẻ ngang 2 và 3. Sau đó HS viết câu ứng dụng.

Sản phẩm dự kiến

HS viết được chữ hoa B đúng cấu tạo, đúng độ cao; viết được câu ứng dụng “Bạn bè chia ngọt sẻ bùi.” đúng mẫu; nêu được nghĩa của câu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chỉ bảng phụ, mô tả cấu tạo chữ B và hỏi: “Chữ B cao mấy li? Gồm mấy nét?” GV viết mẫu chậm, vừa viết vừa nói từng nét.

    Học sinh

    HS quan sát và trả lời: “Chữ B cao 5 li.” “Chữ B gồm 2 nét.”

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS viết chữ B vào bảng con 2 lần, sau đó viết vào vở Tập viết. GV giải thích câu ứng dụng: “Chia ngọt sẻ bùi” là cùng nhau chia sẻ cả niềm vui lẫn khó khăn. Yêu cầu HS viết câu vào vở, chú ý khoảng cách giữa các chữ và dấu chấm cuối câu.

    Học sinh

    HS viết bảng con và vở. Khi GV hỏi nghĩa câu, HS trả lời dự kiến: “Bạn bè cùng chia sẻ vui buồn với nhau.”

  3. Giáo viên

    GV thu 4 vở ngẫu nhiên, nhận xét nhanh trước lớp và chỉ ra lỗi thường gặp: hai nét cong viết rời nhau.

    Học sinh

    HS đối chiếu bài của mình với bài bạn và tự sửa chỗ chưa đúng.

  4. Giáo viên

    GV chốt: chữ B có 2 nét; hai nét cong phải nối liền, có vòng xoắn nhỏ ở giữa. Câu “Bạn bè chia ngọt sẻ bùi.” khuyên chúng ta sống đoàn kết, sẻ chia.

    Học sinh

    HS nhắc lại cấu tạo chữ B và nghĩa câu ứng dụng.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập đọc hiểu qua phiếu bài tập

Mục tiêu

Củng cố nội dung truyện, nhận biết nhân vật nói câu cụ thể và đánh giá đúng sai các chi tiết trong truyện.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 gồm các câu hỏi lấy từ bài tập đã cho (câu 2, 4, 5, 8). HS làm cá nhân 5 phút, sau đó đổi phiếu chéo với bạn để đối chiếu.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: (1) Voi em thích điều gì? A. Thích đi chơi xa; B. Thích ăn cỏ non; C. Thích mặc đẹp và được khen xinh → Đáp án C. (2) Những từ chỉ hoạt động của voi em: A. nhặt cành cây khô; B. nhổ khóm cỏ dại; C. ngắm mình trong gương; D. xinh đẹp → Đáp án A, B, C. (3) Nghe câu nói “Thêm sừng và râu thế này thì xấu lắm!”, cho biết ai đã nói: A. Hươu; B. Dê; C. Voi anh → Đáp án C. (4) Đúng hay sai: a) Voi em gắn sừng thật của hươu lên đầu → S; b) Râu của voi em làm bằng khóm cỏ dại → Đ; c) Soi gương, voi em thấy mình xấu thật khi có sừng, râu giả → Đ; d) Cuối truyện, voi em vẫn giữ đôi sừng → S.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2, nêu thời gian 5 phút làm bài cá nhân và nhắc HS đọc lại đoạn truyện có liên quan trước khi trả lời.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc lại truyện và làm bài cá nhân.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Sừng giả của voi em là gì?” để HS trả lời đúng ý; sau đó cho HS đổi phiếu chéo và đối chiếu.

    Học sinh

    HS trả lời: “Sừng giả là cành cây khô.” “Râu giả là khóm cỏ dại.”

  3. Giáo viên

    GV đọc đáp án, mời HS giải thích lựa chọn ở câu đúng sai (câu d).

    Học sinh

    HS giải thích: “Cuối truyện voi em bỏ cả sừng lẫn râu.”

  4. Giáo viên

    GV nhấn mạnh: đọc kĩ văn bản sẽ tìm được đáp án; chi tiết “bỏ sừng và râu” là then chốt.

    Học sinh

    HS tự chấm bài của mình và ghi số câu đúng.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Kể lại câu chuyện theo tranh

Mục tiêu

Sắp xếp đúng trình tự các sự việc và kể lại được 1–2 đoạn câu chuyện theo tranh.

Nội dung

HS quan sát 4 tranh, sắp xếp lại trình tự sự việc theo bài tập số 6: (1) Voi em hỏi anh và được khen xinh; (2) Nghe hươu chê, voi gài cành cây khô lên đầu; (3) Nghe dê chê, voi nhổ khóm cỏ gắn vào cằm; (4) Voi anh chê xấu; voi em bỏ sừng, râu giả và thấy mình xinh hẳn. Sau đó kể 1–2 đoạn theo tranh.

Sản phẩm dự kiến

HS sắp xếp đúng trình tự: ở nhà → gặp hươu → gặp dê → về nhà bị chê → bỏ đồ giả. HS kể được ít nhất 1 đoạn, có dùng các từ chỉ hoạt động (hỏi, gài, nhổ, gắn, bỏ).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo 4 tranh không theo thứ tự, nêu nhiệm vụ sắp xếp và kể 1–2 đoạn. GV làm mẫu đoạn 1 để HS thấy cách kể.

    Học sinh

    HS quan sát tranh và lắng nghe mẫu của GV.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức cho HS làm việc nhóm 4: sắp xếp tranh, sau đó tập kể trong nhóm. Gợi ý bằng câu hỏi: “Voi em làm gì ở cảnh này?”

    Học sinh

    HS sắp xếp tranh theo thứ tự 1-2-3-4 và tập kể. Trả lời dự kiến: “Voi em gài cành cây khô lên đầu.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm kể trước lớp, các nhóm khác nhận xét về nội dung và cách diễn đạt.

    Học sinh

    HS kể; cả lớp lắng nghe và góp ý bằng lời khen cụ thể.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi và nhấn mạnh: khi kể, cần nói rõ ai, làm gì, ở đâu, vì sao.

    Học sinh

    HS nhắc lại cách kể một đoạn chuyện.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Nhận xét về voi em và kể cho người thân

Mục tiêu

Nói được nhận xét về nhân vật voi em; liên hệ bài học vào đời sống và chia sẻ với người thân.

Nội dung

HS nói 1–2 câu nhận xét về voi em (ví dụ: voi em hay ham được khen, nhưng cuối cùng hiểu ra mình đẹp khi là chính mình). Liên hệ: em học được điều gì từ voi em? Về nhà kể cho người thân nghe về voi em và bài học rút ra.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được nhận xét về voi em và bài học em rút ra; có ý thức tự tin là chính mình.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu câu hỏi: “Em nhận xét voi em thế nào?” và “Em học được điều gì từ voi em?”

    Học sinh

    HS suy nghĩ và chuẩn bị câu trả lời.

  2. Giáo viên

    GV mời 3 đến 4 HS nói trước lớp, gợi ý khi cần: “Em có thể bắt đầu bằng: Em thấy voi em…”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Em thấy voi em hơi ham được khen, nhưng cuối cùng biết mình đẹp khi là chính mình.” “Em học được là không nên bắt chước người khác một cách vụng về.”

  3. Giáo viên

    GV chốt bài và giao nhiệm vụ về nhà.

    Học sinh

    HS ghi nhớ nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc lại bài “Em có xinh không?” và thực hiện các yêu cầu sau:

  • Tìm và gạch chân 3 từ ngữ chỉ hoạt động của voi em trong bài.
  • Đặt câu với một trong các từ vừa tìm được.
  • Từ “xinh đẹp” chỉ hoạt động hay chỉ đặc điểm? Vì sao?

Phiếu học tập số 2

Khoanh tròn đáp án đúng hoặc làm theo yêu cầu.

  1. Voi em thích điều gì?
    A. Thích đi chơi xa.
    B. Thích ăn cỏ non.
    C. Thích mặc đẹp và được khen xinh.
  2. Những từ ngữ nào chỉ hoạt động của voi em?
    A. nhặt cành cây khô
    B. nhổ khóm cỏ dại
    C. ngắm mình trong gương
    D. xinh đẹp
  3. Nghe câu nói “Thêm sừng và râu thế này thì xấu lắm!”, em hãy cho biết ai đã nói câu đó.
    A. Hươu
    B. Dê
    C. Voi anh
  4. Đúng hay sai?
    a) Voi em gắn sừng thật của hươu lên đầu.
    b) Râu của voi em làm bằng khóm cỏ dại.
    c) Soi gương, voi em thấy mình xấu thật khi có sừng, râu giả.
    d) Cuối truyện, voi em vẫn giữ đôi sừng.

Hướng dẫn về nhà

  • Kể cho người thân (bố, mẹ, anh chị hoặc ông bà) nghe về voi em, nói em học được điều gì từ câu chuyện.
  • Viết chữ hoa B và câu ứng dụng “Bạn bè chia ngọt sẻ bùi.” mỗi thứ 1 dòng vào vở Tập viết.
  • Đọc lại truyện “Em có xinh không?” ba lần để luyện đọc đúng giọng các nhân vật, sau đó đọc cho người thân nghe.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.