Giáo án Tiếng Việt 2
Tiếng ViệtLớp 2Chủ điểm 4. Niềm vui tuổi thơ

Giáo án Bài 23. Rồng rắn lên mây

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được các vai, cách chơi và luật đổi vai của trò chơi Rồng rắn lên mây qua bài đọc hướng dẫn.
  • Nhận biết được chữ hoa M cỡ vừa cao 5 li, gồm 4 nét, và viết đúng chữ hoa M cùng câu ứng dụng “Mỗi người một việc, việc gì cũng xong.”
  • Kể lại được câu chuyện Búp bê biết khóc theo trình tự các sự việc và nêu được bài học giữ gìn, yêu quý đồ chơi.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng, đọc hiểu bài hướng dẫn cách chơi; viết đúng chữ hoa M và câu ứng dụng; nghe hiểu và kể lại câu chuyện bằng lời của mình.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được nhịp điệu của bài đồng dao, hiểu thông điệp của câu chuyện Búp bê biết khóc về tình yêu thương và sự gắn bó với đồ chơi.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: đọc thầm, tự đối chiếu bài đọc để trả lời câu hỏi và tự kiểm tra bài viết của mình.
  • Giao tiếp và hợp tác: làm việc cặp đôi và nhóm, trao đổi, nhận xét bạn trình bày một cách lịch sự.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: sắp xếp các sự việc theo trình tự câu chuyện và liên hệ bài học với đồ chơi của bản thân.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: luyện viết chữ hoa M đều nét, hoàn thành đầy đủ phiếu học tập và bài tập về nhà.
  • Trách nhiệm: giữ gìn, yêu quý đồ chơi của bản thân và chăm sóc đồ dùng học tập.
  • Nhân ái: biết đoàn kết, phối hợp với bạn trong trò chơi và trong hoạt động nhóm, không xô đẩy bạn bè.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh các bạn nhỏ chơi rồng rắn lên mây (phóng to, treo bảng hoặc chiếu từ học liệu số).
  • Học liệu số NeoEdu: bài giảng và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/2/vietnamese/bai-23-rong-ran-len-may (dùng ở hoạt động đọc hiểu và luyện tập).
  • Bảng phụ ghi bài đồng dao “Rồng rắn lên mây”, chữ mẫu M cỡ lớn có đánh số nét và ô li.
  • Phiếu học tập số 1 và số 2 (in cho mỗi nhóm hoặc chiếu lên bảng).
  • Bộ tranh 4 sự việc của câu chuyện Búp bê biết khóc (vẽ đơn giản hoặc in từ học liệu).

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 2, tập 2, vở Tập viết 2 (tập một) có ô li.
  • Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
  • Bút chì, bút mực, bút màu để gạch chân và đánh dấu.
  • Bộ thẻ A, B, C hoặc Đ, S (dùng khi trả lời trắc nghiệm nhanh).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 10 phút

Hát đồng dao Rồng rắn lên mây

Mục tiêu

Tạo không khí vui vẻ, gợi nhớ trò chơi dân gian và dẫn dắt HS vào bài đọc.

Nội dung

Quan sát tranh các bạn chơi rồng rắn lên mây; hát đồng dao kết hợp vỗ tay theo nhịp.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được tên trò chơi trong tranh và hát theo đoạn đồng dao.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh các bạn chơi rồng rắn lên mây và hỏi: “Các bạn trong tranh đang chơi trò chơi gì? Em đã từng chơi trò này chưa?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh. Dự kiến trả lời: “Các bạn đang chơi rồng rắn lên mây ạ.” “Em đã chơi ở sân trường rồi ạ.”

  2. Giáo viên

    GV hát mẫu bài đồng dao, hướng dẫn cả lớp hát kết hợp vỗ tay theo nhịp, sau đó cho cả lớp hát lại hai lần.

    Học sinh

    HS lắng nghe, hát theo GV và vỗ tay theo nhịp.

  3. Giáo viên

    GV khen ngợi và dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta sẽ đọc bài hướng dẫn cách chơi trò chơi này.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài: “Rồng rắn lên mây.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 25 phút

Đọc hiểu bài Rồng rắn lên mây

Mục tiêu

HS nêu được các vai, cách chơi và luật đổi vai; nhận biết bài đọc là bài hướng dẫn.

Nội dung

GV đọc mẫu; HS luyện đọc thành tiếng theo đoạn, đọc thầm và làm việc cặp đôi với Phiếu học tập số 1. Dùng kĩ thuật cặp đôi chia sẻ, sau đó tổng hợp cả lớp. Có thể tham khảo bài tương tác trên học liệu số NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành; HS nêu được vai chơi, cách chơi, luật đổi vai và kiểu văn bản của bài đọc.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu toàn bài, chú ý giọng vui của đoạn đồng dao. Giải nghĩa từ “núc nác”, “đồng dao”, “thầy thuốc” bằng tranh hoặc ví dụ quen thuộc. Chiếu Phiếu học tập số 1 và giao nhiệm vụ cặp đôi: đọc thầm, trao đổi và điền phiếu trong 5 phút.

    Học sinh

    HS lắng nghe, quan sát tranh, đọc thầm bài và trao đổi với bạn cùng bàn để điền Phiếu học tập số 1.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức cho HS luyện đọc: cả lớp đọc đồng thanh đoạn đồng dao; hai dãy đọc đoạn về cách chơi nối tiếp. Đi quanh lớp, hỗ trợ cặp đôi còn lúng túng. Hỏi: “Thầy thuốc có vai trò gì? Muốn thắng, cả hàng cần điều gì?”

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh và đọc nối tiếp. Dự kiến trả lời: “Thầy thuốc đứng đối diện và tìm cách bắt khúc đuôi.” “Cả hàng phải đoàn kết, giữ chặt áo nhau.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp trình bày kết quả phiếu. GV hỏi thêm: “Bạn đầu làm gì khi thầy thuốc đuổi bắt? Bạn đuôi bị bắt thì thế nào? Bạn khúc giữa để đứt hàng thì phải làm gì?”

    Học sinh

    HS trình bày. Dự kiến trả lời: “Bạn đầu dang tay cản thầy thuốc.” “Bạn đuôi bị bắt thì đổi làm thầy thuốc.” “Bạn khúc giữa để đứt hàng thì phải xuống làm đuôi.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: Bài đọc là bài hướng dẫn gồm người chơi, bài hát, cách chơi và luật đổi vai. Muốn chơi vui, cả hàng phải đoàn kết, giữ chặt áo nhau, không xô đẩy mạnh.

    Học sinh

    HS ghi nhớ và nhắc lại ý chính về cách chơi và cách chơi vui.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 20 phút

Viết chữ hoa M và câu ứng dụng

Mục tiêu

HS nhận biết cấu tạo chữ hoa M và viết đúng chữ hoa M, câu ứng dụng.

Nội dung

Quan sát chữ M mẫu cỡ lớn, đếm 4 nét; GV viết mẫu, HS viết bảng con rồi viết vở; phân tích câu ứng dụng “Mỗi người một việc, việc gì cũng xong.”

Sản phẩm dự kiến

HS viết được chữ hoa M cao 5 li, đủ 4 nét, và câu ứng dụng đúng mẫu, nối nét đều, khoảng cách hợp lí.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu chữ M mẫu, đánh số thứ tự 4 nét: móc ngược trái, nét thẳng đứng, nét thẳng xiên, móc ngược phải. Hỏi: “Chữ M cao mấy li? Có mấy nét?”

    Học sinh

    HS quan sát, đếm nét và trả lời. Dự kiến trả lời: “Chữ M cao 5 li ạ.” “Chữ M có 4 nét ạ.”

  2. Giáo viên

    GV viết mẫu trên bảng ô li, vừa viết vừa nêu quy trình từng nét. Cho HS viết chữ M vào bảng con 2 lần, sau đó viết vào vở. Giới thiệu câu ứng dụng, hỏi: “Câu này khuyên chúng ta điều gì?” Hướng dẫn HS nối nét từ chữ M sang chữ “ỗi”, và đặt dấu phẩy, dấu chấm đúng vị trí.

    Học sinh

    HS viết bảng con, sau đó viết vở chữ M và câu ứng dụng. Dự kiến trả lời: “Câu này khuyên mọi người cùng làm việc chung thì sẽ hoàn thành công việc.”

  3. Giáo viên

    GV chiếu hai bài viết tốt và hai bài còn sai nét để HS nhận xét, sau đó nhắc lại cách viết đúng.

    Học sinh

    HS nhận xét bài bạn, tự sửa lỗi trong vở của mình.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 15 phút

Nghe và kể chuyện Búp bê biết khóc

Mục tiêu

HS nghe hiểu nội dung câu chuyện, nhận biết các sự việc chính và nêu được bài học.

Nội dung

GV kể chuyện bằng lời, kết hợp bộ tranh 4 sự việc. HS nghe, nêu nhân vật, sự việc chính và thảo luận về bài học.

Sản phẩm dự kiến

HS kể được câu chuyện bằng 3–4 câu theo tranh và nêu được bài học giữ gìn, yêu quý đồ chơi.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu nhân vật Hoa, cô búp bê và chú chó bông. Kể chuyện chậm rãi, diễn cảm đoạn Hoa mơ thấy búp bê khóc thút thít. Hỏi: “Câu chuyện kể về ai? Có những đồ chơi nào?”

    Học sinh

    HS lắng nghe, trả lời. Dự kiến trả lời: “Câu chuyện kể về bạn Hoa.” “Có búp bê và chú chó bông ạ.”

  2. Giáo viên

    GV treo bộ tranh 4 sự việc (chưa xếp thứ tự), hướng dẫn HS kể từng đoạn theo tranh. Gợi ý: “Hoa đã làm gì khi có chó bông mới? Điều gì xảy ra trong giấc mơ? Hoa đã làm gì sau đó?”

    Học sinh

    HS kể nối tiếp theo tranh. Dự kiến trả lời: “Hoa bỏ quên búp bê trong góc tủ.” “Hoa mơ thấy búp bê khóc.” “Hoa ôm búp bê và giới thiệu với chó bông.”

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Qua câu chuyện, em rút ra bài học gì?” GV chốt: hãy giữ gìn, yêu quý đồ chơi của mình, dù cũ hay mới.

    Học sinh

    HS nêu bài học. Dự kiến trả lời: “Em phải giữ gìn đồ chơi, không bỏ quên đồ chơi ạ.”

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 20 phút

Trò chơi Ai nhanh, ai đúng

Mục tiêu

Củng cố kiến thức đọc hiểu, chữ hoa M và trình tự câu chuyện qua các bài tập trắc nghiệm, Đúng/Sai và sắp xếp.

Nội dung

HS chia thành 4 nhóm, thi đua trả lời các câu hỏi từ bài tập 2–10 (dùng Phiếu học tập số 2 và bài tương tác NeoEdu). Nhóm giơ thẻ A, B, C hoặc Đ, S để trả lời nhanh.

Sản phẩm dự kiến

HS hoàn thành các câu hỏi trong Phiếu học tập số 2 với đáp án đúng: 2-C; 3-B; 4-A; 5-a Đ, b Đ, c S; 6-B; 7-A; 8-C; 9-B; 10-trình tự 1 Hoa được tặng búp bê, 2 Có chó bông mới và Hoa bỏ quên búp bê, 3 Hoa mơ thấy búp bê khóc, 4 Hoa tìm lại búp bê và yêu quý cả hai bạn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia 4 nhóm, phát Phiếu học tập số 2 và bộ thẻ. Nêu luật chơi: đọc câu hỏi, nhóm thảo luận 30 giây rồi giơ thẻ trả lời.

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, phân công người ghi, người giơ thẻ trong nhóm.

  2. Giáo viên

    GV đọc lần lượt các câu 2 đến 9 (trắc nghiệm và Đúng/Sai), chiếu bài tập trên học liệu số để HS kiểm tra. Với câu 10, GV yêu cầu các nhóm xếp 4 sự việc theo thứ tự và giải thích ngắn gọn.

    Học sinh

    HS thảo luận và giơ thẻ. Dự kiến trả lời: “Đáp án C, rồng rắn và thầy thuốc ạ.” “Thầy thuốc bắt khúc đuôi ạ.” “Câu c là sai vì rồng rắn cần nhiều bạn.”

  3. Giáo viên

    GV tổng kết điểm của các nhóm, nhận xét và chốt đáp án đúng. Khen nhóm trả lời nhanh và đúng.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày kết quả, các nhóm khác nhận xét và sửa lỗi nếu có.

  4. Giáo viên

    GV hỏi: “Muốn chơi rồng rắn lên mây thật vui, cả hàng cần điều gì?” GV nhấn mạnh: đoàn kết, phối hợp, không xô đẩy bạn.

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến trả lời: “Cả hàng cần đoàn kết, giữ chặt áo nhau ạ.”

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Chia sẻ đồ chơi yêu quý và chơi rồng rắn ngoài giờ

Mục tiêu

HS liên hệ bài học vào đời sống, biết giữ gìn đồ chơi và hướng dẫn người thân cách chơi trò chơi dân gian.

Nội dung

Kể cho bạn nghe về một đồ chơi em yêu quý và cách em giữ gìn nó. Hướng dẫn người thân hoặc bạn bè cách chơi rồng rắn lên mây theo bài đọc (có thể xem lại bài giảng trên NeoEdu).

Sản phẩm dự kiến

HS nói được 2–3 câu về một đồ chơi yêu quý và cam kết cách giữ gìn; tổ chức được một lượt chơi rồng rắn lên mây cùng người thân (làm ở nhà).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: “Em hãy nói cho bạn bên cạnh nghe về một đồ chơi em yêu quý và cách em giữ gìn nó.”

    Học sinh

    HS suy nghĩ và chia sẻ theo cặp.

  2. Giáo viên

    GV mời 3–4 HS kể trước lớp. GV hướng dẫn cả lớp nhận xét, động viên các bạn kể rõ ràng.

    Học sinh

    HS kể. Dự kiến trả lời: “Đồ chơi của em là con gấu bông. Em thường giặt sạch và để gọn trên giường ạ.”

  3. Giáo viên

    GV giao nhiệm vụ về nhà: hướng dẫn người thân cách chơi rồng rắn lên mây và ghi lại một câu về trải nghiệm.

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ vào vở hoặc sổ theo dõi.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi, nhắc HS luôn yêu quý và giữ gìn đồ chơi, biết đoàn kết khi chơi cùng bạn.

    Học sinh

    HS lắng nghe và cam kết thực hiện.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc bài Rồng rắn lên mây, điền vào chỗ trống hoặc khoanh vào đáp án đúng.

  • Trò chơi có những vai nào? ……………………………………………
  • Thầy thuốc phải tìm cách bắt bạn nào? ……………………………………………
  • Khi thầy thuốc đuổi bắt, bạn làm đầu rồng rắn làm gì? ……………………………………………
  • Bạn đuôi bị bắt thì làm gì? ……………………………………………
  • Bạn khúc giữa để đứt hàng thì phải làm gì? ……………………………………………
  • Muốn chơi rồng rắn lên mây thật vui, cả hàng cần điều gì? ……………………………………………
  • Bài đọc thuộc kiểu văn bản nào? (A. Bài kể chuyện; B. Bài hướng dẫn; C. Bài thơ) ……………………………………………

Phiếu học tập số 2

Phần A. Khoanh vào chữ cái trước đáp án đúng.

  • Chữ hoa M cỡ vừa cao mấy li? A. 5 li; B. 4 li; C. 8 li
  • Chữ hoa M gồm mấy nét? A. 2 nét; B. 1 nét; C. 4 nét
  • Câu “Mỗi người một việc, việc gì cũng xong.” nói về điều gì? A. Không cần làm việc; B. Chia việc, cùng làm thì việc gì cũng xong; C. Một người làm hết mọi việc

Phần B. Đúng hay Sai?

  • a) Bạn khúc đuôi bị bắt thì đổi làm thầy thuốc. ……
  • b) Bạn khúc giữa để đứt hàng thì phải xuống làm đuôi. ……
  • c) Rồng rắn chỉ cần một người chơi. ……

Phần C. Sắp xếp các sự việc theo trình tự câu chuyện Búp bê biết khóc (ghi số 1, 2, 3, 4).

  • …… Hoa mơ thấy búp bê khóc.
  • …… Hoa được tặng búp bê và rất yêu quý nó.
  • …… Hoa tìm lại búp bê và yêu quý cả hai bạn.
  • …… Có chó bông mới, Hoa bỏ quên búp bê.

Hướng dẫn về nhà

  • Viết chữ hoa M cỡ vừa một dòng và câu ứng dụng “Mỗi người một việc, việc gì cũng xong.” một dòng vào vở Tập viết.
  • Kể lại câu chuyện Búp bê biết khóc cho người thân nghe bằng 4–5 câu, nói rõ bài học em rút ra.
  • Hướng dẫn người thân cách chơi rồng rắn lên mây theo đúng vai, cách chơi và luật đổi vai trong bài đọc.
  • Lấy một đồ chơi em yêu quý, lau chùi và cất gọn gàng. Có thể luyện tập thêm trên bài tương tác tại neoedu.vn/learn/2/vietnamese/bai-23-rong-ran-len-may.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.