ToánLớp 2Chủ đề 14. Ôn tập cuối năm

Giáo án Bài 73. Ôn tập đo lường

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được mối quan hệ giữa các đơn vị đo độ dài: 1 dm = 10 cm; 1 m = 10 dm = 100 cm; 1 km = 1000 m.
Chọn được đơn vị đo độ dài, khối lượng, dung tích phù hợp với từng đối tượng cụ thể (cm, m, km, kg, l).
Vận dụng được việc đổi đơn vị để cộng, trừ các số đo độ dài sau khi đưa về cùng đơn vị.
Nêu được 1 giờ = 60 phút; 1 ngày = 24 giờ; 1 tuần = 7 ngày và đọc được giờ trên đồng hồ điện tử.
Vận dụng được phép trừ để tính số tiền trả lại khi mua hàng và ghi đơn vị đồng trong câu trả lời.
Tư duy và lập luận toán học: giải thích được vì sao chọn cm cho bút chì, m cho lớp học, km cho quãng đường xa và kg cho bao gạo.
Mô hình hoá toán học: chuyển tình huống mua hàng, đo đạc và xem giờ thành phép tính trừ, phép cộng với số đo cùng đơn vị.
Giải quyết vấn đề toán học: tính được độ dài sau khi đổi đơn vị, số tiền trả lại và số giờ, phút từ đồng hồ.
Giao tiếp toán học: đọc, viết đúng số đo kèm đơn vị và dùng đúng từ ngữ như rưỡi, hơn, kém.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: sử dụng thước, đồng hồ mặt số, lịch và tranh vẽ để kiểm tra kết quả.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự đối chiếu đáp án trên bảng con với đáp án GV đưa ra và tự sửa lỗi sai của mình.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp, nêu lí do chọn đơn vị bằng câu trọn vẹn và nhận xét bài của bạn.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng đổi đơn vị và tính tiền trong các tình huống mua bán, đo đạc quen thuộc.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS tích cực làm đủ các câu hỏi và bài tập trên bảng con, phiếu học tập.
Trách nhiệm: HS ghi đơn vị đầy đủ, rõ ràng trong mọi câu trả lời và khi làm việc nhóm.
Trung thực: HS nhận ra lỗi sai của bản thân và sửa lại bằng kết quả đúng, không sao chép bài bạn.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ hoặc slide ghi bảng đổi đơn vị: 1 dm = 10 cm; 1 m = 10 dm = 100 cm; 1 km = 1000 m; 1 giờ = 60 phút; 1 tuần = 7 ngày.
Bộ thẻ tranh: bút chì, lớp học, quãng đường xa, bao gạo, can nước, đồng hồ, tờ lịch, tờ tiền.
Đồng hồ mặt số mô hình và đồng hồ điện tử mô hình chỉ 14:30.
Tờ lịch tháng 5 có ngày 10 và ngày 17.
Thước dm và thước cm mẫu để đo thực tế.
Phiếu học tập số 1 (in cho mỗi cặp).
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/2/math/bai-73-on-tap-do-luong), dùng để chiếu và luyện tập tương tác ở phần Luyện tập.

2. Học sinh

Bảng con và bút dạ.
Bút chì, thước kẻ có vạch cm và dm.
Vở ghi và phiếu học tập số 1.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đố bạn đơn vị gì?

Mục tiêu

Giúp HS nhớ lại đơn vị đo quen thuộc và tạo hứng thú vào bài học.

Nội dung

GV lần lượt đưa thẻ tranh: bút chì, lớp học, quãng đường từ nhà đến trường (xa), bao gạo, can nước. Mỗi thẻ, HS giơ bảng con ghi tên đơn vị phù hợp.

Sản phẩm dự kiến

HS ghi được đơn vị phù hợp cho từng đối tượng: bút chì (cm), lớp học (m), quãng đường xa (km), bao gạo (kg), can nước (l).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: Hôm nay chúng ta ôn tập đo lường. Cô có một trò chơi Đố bạn đơn vị gì? Cô giơ thẻ bút chì và hỏi: Bút chì dài bao nhiêu thì dùng đơn vị nào?
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, quan sát thẻ tranh.
Giáo viên
GV lần lượt giơ các thẻ còn lại và yêu cầu HS giơ bảng con. Gợi ý nếu HS lúng túng: Đo chiều dài thì nghĩ đến thước, đo cân nặng thì nghĩ đến cân.
Học sinh
HS giơ bảng con ghi: cm; m; km; kg; l. Dự kiến HS trả lời: Bút chì dùng cm vì bút ngắn; lớp học dùng m; quãng đường xa dùng km.
Giáo viên
GV mời 2 HS nêu lí do chọn đơn vị cho thẻ bao gạo và can nước.
Học sinh
HS trả lời: Bao gạo nặng nên ghi kg; can nước đựng chất lỏng nên dùng l.
Giáo viên
GV chốt: Muốn chọn đơn vị đúng, phải xem đại lượng cần đo là độ dài, khối lượng hay dung tích. Dẫn vào bài.
Học sinh
HS nhắc lại: đo độ dài dùng cm, m, km; đo khối lượng dùng kg; đo dung tích dùng l.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 8 phút

Chọn và đổi đơn vị đo độ dài, khối lượng, dung tích

Mục tiêu

HS hệ thống lại mối quan hệ giữa các đơn vị đo độ dài và biết chọn đơn vị phù hợp cho từng đại lượng.

Nội dung

Hoạt động cặp đôi. Mỗi cặp nhận bảng đổi đơn vị trên bảng phụ và thẻ tranh. Các cặp thảo luận: 1 m = bao nhiêu cm; 1 km = bao nhiêu m; 1 dm = bao nhiêu cm. Sau đó, cặp đôi nhận nhiệm vụ điền vào phiếu học tập số 1, phần A: chọn đơn vị cho các đối tượng và điền số vào chỗ trống.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1, phần A điền đúng: 1 m = 100 cm; 1 km = 1000 m; 1 dm = 10 cm; 1 m = 10 dm; các đơn vị phù hợp cho bút chì (cm), lớp học (m), quãng đường xa (km), bao gạo (kg), can nước (l).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chia lớp thành các cặp đôi, phát phiếu học tập số 1 và yêu cầu HS đọc phần A. Nêu thời gian 8 phút.
Học sinh
HS nhận phiếu, đọc yêu cầu và xác định nhiệm vụ của cặp mình.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, quan sát và hỏi: 1 m bằng bao nhiêu đề-xi-mét? Vì sao 1 km lại lớn hơn nhiều so với 1 m?
Học sinh
HS thảo luận theo cặp. Dự kiến trả lời: 1 m = 10 dm; 1 km = 1000 m nên km dùng để đo quãng đường rất dài.
Giáo viên
GV mời 2 cặp trình bày kết quả, các cặp khác nhận xét. GV yêu cầu HS giải thích vì sao chọn đơn vị đó.
Học sinh
Đại diện cặp đọc đáp án, nêu lí do: Bút chì ngắn nên đo bằng cm; lớp học dài hơn nên đo bằng m.
Giáo viên
GV chốt bảng quy đổi đơn vị độ dài trên bảng phụ và nhấn mạnh: Chỉ cộng, trừ các số đo sau khi đổi về cùng đơn vị.
Học sinh
HS ghi bảng quy đổi vào vở và ghi nhớ quy tắc cùng đơn vị.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 7 phút

Đọc giờ, xem lịch và tính tiền trả lại

Mục tiêu

HS nắm được quan hệ thời gian (giờ, phút, ngày, tuần), đọc được giờ và lịch, tính được tiền trả lại khi mua hàng.

Nội dung

GV dùng đồng hồ mặt số và đồng hồ điện tử chỉ 14:30 để hỏi giờ. Dùng tờ lịch tháng 5 để tính ngày 10 và ngày 17. Cuối cùng, HS giải tình huống mua hàng: mẹ mua hàng hết 700 đồng, đưa 1000 đồng. Ghi kết quả vào phần B của phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1, phần B điền đúng: 1 giờ = 60 phút; 1 tuần = 7 ngày; 14:30 là 2 giờ rưỡi chiều; ngày 17 tháng 5 là thứ Ba; tiền trả lại là 300 đồng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đưa đồng hồ điện tử chỉ 14:30 và hỏi: Đồng hồ này chỉ mấy giờ buổi chiều?
Học sinh
HS quan sát và suy nghĩ về cách đọc giờ.
Giáo viên
GV hướng dẫn HS nhớ 1 giờ = 60 phút, 1 tuần = 7 ngày, rồi cho HS tính trên tờ lịch: từ ngày 10 đến ngày 17 có bao nhiêu ngày? Sau đó yêu cầu HS giải bài toán tiền: Mẹ mua hàng hết 700 đồng và đưa 1000 đồng, tính số tiền trả lại.
Học sinh
HS trả lời: 14 giờ 30 phút là 2 giờ 30 phút chiều; 17 − 10 = 7 ngày nên ngày 17 cũng là thứ Ba; 1000 − 700 = 300 (đồng).
Giáo viên
GV mời HS nêu cách tính tiền trả lại và yêu cầu ghi đơn vị đồng.
Học sinh
HS trình bày: Tiền trả lại = tiền đưa − giá mua = 1000 − 700 = 300 (đồng).
Giáo viên
GV chốt: Khi trả lời câu hỏi về tiền, giờ, lịch cần ghi đơn vị. Đây là kiến thức nền để vận dụng trong thực tế.
Học sinh
HS ghi nhớ: đơn vị giờ là giờ, phút; đơn vị tiền là đồng.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện tập đổi đơn vị và giải quyết tình huống

Mục tiêu

HS vận dụng các quan hệ đơn vị đã học để làm bài tập trắc nghiệm, điền khuyết, đúng sai và tính toán.

Nội dung

HS làm các câu trong phiếu học tập số 1, phần C, bằng bảng con và giơ tay. GV dùng học liệu số NeoEdu để chiếu bài tập tương tác nếu có thời gian. Các câu gồm: điền 1 m = ? cm, 1 km = ? m; chọn đơn vị phù hợp cho bao gạo và can nước; 3 dm + 20 cm; 2 m − 70 cm; 1 giờ = ? phút, 1 tuần = ? ngày; đồng hồ chỉ 14:30; ngày 10 tháng 5 là thứ Ba, tìm ngày 17 tháng 5; mua hàng hết 700 đồng; câu đúng sai về 45 phút, 1 m, 3 can nước.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: 1) 100 và 1000; 2) A (kg); 3) B (5 l); 4) 50 cm; 5) 130 cm; 6) 60 và 7; 7) 2 giờ rưỡi chiều; 8) B (thứ Ba); 9) 300 đồng; 10) a) Đ, b) S, c) Đ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu lần lượt từng câu trong phiếu, phần C, và nhắc HS làm bài trên bảng con. Với câu có nhiều phép tính, GV yêu cầu ghi ngắn gọn các bước đổi đơn vị.
Học sinh
HS lấy bảng con, lắng nghe câu hỏi.
Giáo viên
GV đọc câu 1, 2, 6 và yêu cầu HS giơ bảng con. Với câu 4 và 5, GV hỏi: Vì sao phải đổi 3 dm sang cm trước khi cộng?
Học sinh
HS giơ bảng con: 100, 1000; chọn A; 60, 7. Với câu 4: 3 dm = 30 cm, 30 + 20 = 50 (cm). Câu 5: 2 m = 200 cm, 200 − 70 = 130 (cm).
Giáo viên
GV đọc câu 10 đúng sai, yêu cầu HS giơ thẻ Đ hoặc S và giải thích ngắn. Nhắc HS sửa lại câu sai.
Học sinh
HS trả lời: a) Đ vì 45 phút < 60 phút; b) S vì 1 m = 100 cm; c) Đ vì 2 × 3 = 6 (l).
Giáo viên
GV nhận xét, khen những HS làm đúng nhiều câu và chỉ ra lỗi thường gặp: quên đổi đơn vị trước khi tính, quên ghi đơn vị.
Học sinh
HS sửa lại bài trên vở, đối chiếu với đáp án.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Đóng vai người mua hàng và đo thực tế

Mục tiêu

HS vận dụng đo lường, đổi đơn vị và tính tiền trong tình huống thực tế quen thuộc.

Nội dung

Hoạt động cặp đôi đóng vai: một bạn là người mua, một bạn là người bán. Người mua đưa tờ tiền 1000 đồng để mua hàng giá 700 đồng và tính tiền trả lại. Sau đó, cả cặp dùng thước dm đo chiều dài cạnh bàn học, đổi ra cm và nêu kết quả. Phần về nhà: đo chiều cao cửa lớp bằng m, đếm xem một tuần có bao nhiêu ngày, và ghi lại thời gian sinh hoạt trong một ngày.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi cặp đóng vai và đo được cạnh bàn, ghi đúng số đo kèm đơn vị và tiền trả lại 300 đồng. Bài làm về nhà: số đo cửa lớp bằng m và bảng thời gian sinh hoạt trong ngày.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giao nhiệm vụ đóng vai và đo cạnh bàn học. Nhắc HS nói câu đầy đủ khi đổi tiền: Tôi đưa 1000 đồng, mua hết 700 đồng, bạn trả lại tôi 300 đồng.
Học sinh
HS nhận thẻ đóng vai, lấy thước dm và thước cm để đo cạnh bàn.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỏi: Cạnh bàn dài 6 dm thì đổi ra cm là bao nhiêu? Bạn đã ghi đơn vị chưa?
Học sinh
HS đo và trả lời: 6 dm = 60 cm. Cặp đóng vai thực hiện hội thoại mua bán và ghi tiền trả lại: 300 đồng.
Giáo viên
GV mời 1 hoặc 2 cặp trình bày, nhận xét về cách nói và cách ghi đơn vị.
Học sinh
Đại diện cặp trình bày số đo và số tiền trả lại kèm đơn vị.
Giáo viên
GV tổng kết: Đo lường và tính tiền có trong đời sống hằng ngày. Giao bài về nhà và nhắc HS ghi đơn vị đầy đủ.
Học sinh
HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Phần A. Chọn đơn vị và điền số (dùng trong hoạt động Chọn và đổi đơn vị đo độ dài, khối lượng, dung tích):

1 m = ..... cm; 1 km = ..... m; 1 dm = ..... cm.
Bút chì dài bao nhiêu thì ghi bằng: A. cm; B. m; C. km.
Ghi khối lượng một bao gạo bằng: A. kg; B. l; C. cm.

Phần B. Đọc giờ, lịch và tiền (dùng trong hoạt động Đọc giờ, xem lịch và tính tiền trả lại):

1 giờ = ..... phút; 1 tuần = ..... ngày.
Đồng hồ điện tử chỉ 14:30. Đó là ..... giờ rưỡi buổi chiều.
Ngày 10 tháng 5 là thứ Ba. Ngày 17 tháng 5 là thứ mấy? A. Thứ Hai; B. Thứ Ba; C. Thứ Tư.
Mẹ mua hàng hết 700 đồng và đưa 1000 đồng. Người bán trả lại ..... đồng.

Phần C. Luyện tập (dùng trong hoạt động Luyện tập):

3 dm + 20 cm = ..... cm.
2 m − 70 cm = ..... cm.
Một can đựng đầy nước, đơn vị hợp lí là: A. 5 m; B. 5 l; C. 5 giờ.
Đúng hay sai?
a) 45 phút ít hơn 1 giờ.
b) 1 m = 1000 cm.
c) 3 can, mỗi can 2 l, đựng tất cả 6 l.

Hướng dẫn về nhà

Đo chiều cao cửa lớp (hoặc cửa nhà) bằng thước mét hoặc bằng thước dm rồi đổi ra đơn vị mét, ghi kết quả kèm đơn vị.
Ghi lại giờ đi học, giờ tan học và tính số phút, số giờ trong buổi học. Ghi đơn vị đầy đủ.
Đóng vai mua một món đồ giá 700 đồng với tờ tiền 1000 đồng và nói to số tiền trả lại cho người thân.
Vào trang bài học NeoEdu (neoedu.vn/learn/2/math/bai-73-on-tap-do-luong) làm các bài tập tương tác để kiểm tra lại kiến thức.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.