ToánLớp 2Chủ đề 13. Làm quen với yếu tố thống kê, xác suất

Giáo án Bài 67. Thực hành và trải nghiệm thu thập, phân loại, kiểm đếm số liệu

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được các bước tự tổ chức một cuộc khảo sát nhỏ: đặt câu hỏi, thu thập, kiểm đếm, ghi bảng, vẽ biểu đồ tranh và nhận xét.
Đọc được bảng kiểm đếm và biểu đồ tranh để trả lời câu hỏi về số lượng, so sánh số lượng giữa các nhóm.
Vận dụng được phép cộng, phép trừ trong phạm vi 100 để tính tổng số và độ chênh lệch từ bảng kiểm đếm.
Tư duy và lập luận toán học: giải thích được vì sao mỗi bạn chỉ được chọn một ý kiến và vì sao tổng số ý kiến phải bằng số người được hỏi.
Mô hình hoá toán học: chuyển ý kiến của các bạn thành vạch kiểm đếm, bảng số liệu và biểu đồ tranh.
Giao tiếp toán học: nêu được nhận xét bằng câu đầy đủ, có số liệu, ví dụ “Bóng đá được thích nhiều nhất, đá cầu được ít bạn chọn nhất”.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: sử dụng bảng kiểm đếm, biểu đồ tranh và bút màu để ghi và biểu diễn số liệu.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự đọc bảng kiểm đếm, biểu đồ tranh và tự hoàn thành phiếu học tập theo hướng dẫn của GV.
Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo cặp đôi và nhóm để thống nhất câu hỏi khảo sát, cách kiểm đếm và cách nhận xét kết quả.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS lập được kế hoạch khảo sát nhỏ về một chủ đề yêu thích và chọn cách biểu diễn kết quả phù hợp.

3. Phẩm chất

Trung thực: ghi đúng số ý kiến của từng bạn, không tự ý thay đổi kết quả kiểm đếm.
Trách nhiệm: hoàn thành đúng phần việc trong nhóm và hoàn thành phiếu học tập, bài khảo sát ở nhà.
Nhân ái: lắng nghe và tôn trọng ý kiến khác nhau của bạn bè khi cùng khảo sát.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ hoặc slide ghi bảng kiểm đếm “Kết quả của lớp 2C”: bóng đá 12, đá cầu 8, nhảy dây 10.
Biểu đồ tranh mẫu “Môn thể thao yêu thích” có hình minh hoạ cho từng môn.
Thẻ hình hoặc tranh minh hoạ ba môn thể thao: bóng đá, đá cầu, nhảy dây.
Phiếu học tập số 1 (in cho mỗi cặp đôi).
Máy tính, máy chiếu.
Học liệu số NeoEdu: bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác của Bài 67 tại neoedu.vn/learn/2/math/bai-67-thuc-hanh-va-trai-nghiem-thu-thap-phan-loai-kiem-dem-so-lieu (dùng ở hoạt động luyện tập để HS làm bài tương tác).

2. Học sinh

Bảng con, bút viết bảng.
Giấy A4 hoặc giấy kẻ ô, bút chì, bút màu (đỏ, xanh, vàng).
Vở Toán, bút chì, thước kẻ.
Bộ thẻ số từ 0 đến 20 (nếu có).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Ai đi học bằng phương tiện nào?

Mục tiêu

Tạo tình huống quen thuộc để HS nhớ lại việc hỏi ý kiến và kiểm đếm bằng vạch.

Nội dung

GV hỏi cả lớp: “Hôm nay các em đến trường bằng phương tiện nào: đi bộ, xe đạp hay xe buýt?”. HS giơ tay trả lời; các bạn còn lại kiểm đếm bằng vạch trên bảng con.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được cách kiểm đếm bằng vạch và đọc được số lượng của từng nhóm.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu câu hỏi: “Hôm nay các em đến trường bằng phương tiện nào?” và yêu cầu HS giơ tay khi nghe đến phương tiện mình đi. GV nhắc: mỗi bạn chỉ chọn một phương tiện.
Học sinh
HS lắng nghe, suy nghĩ và chuẩn bị bảng con.
Giáo viên
GV hỏi từng nhóm và yêu cầu cả lớp cùng kiểm đếm, mỗi ý kiến vẽ một vạch trên bảng con.
Học sinh
HS giơ tay theo lựa chọn của mình; cả lớp vẽ vạch vào bảng con (ví dụ: đi bộ 5 vạch, xe đạp 3 vạch, xe buýt 4 vạch).
Giáo viên
GV hỏi: “Có bao nhiêu bạn đi bộ? Vì sao các em biết?”.
Học sinh
HS trả lời: “Có 5 bạn đi bộ, vì em đếm được 5 vạch.”
Giáo viên
GV dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta sẽ tự tổ chức một cuộc khảo sát nhỏ như vậy.”
Học sinh
HS lắng nghe và nêu mục tiêu của tiết học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 7 phút

Các bước tổ chức một cuộc khảo sát

Mục tiêu

HS nắm được quy trình khảo sát gồm hỏi – kiểm đếm – ghi bảng và cách kiểm đếm không bỏ sót ý kiến.

Nội dung

Tình huống: lớp 2C khảo sát “Bạn thích môn nào nhất: bóng đá, đá cầu hay nhảy dây?”. Mỗi bạn chỉ chọn một môn. HS làm việc theo cặp đôi, đọc bảng kiểm đếm “Kết quả của lớp 2C” và nêu lại các bước khảo sát.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu đúng 4 bước khảo sát và giải thích được vì sao mỗi bạn chỉ chọn một ý kiến. Bảng kiểm đếm: bóng đá 12, đá cầu 8, nhảy dây 10, tổng 30 bạn.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV trình chiếu câu hỏi khảo sát và bảng kiểm đếm. GV yêu cầu cặp đôi cùng đọc và thảo luận: “Các bước khảo sát là gì? Vì sao mỗi bạn chỉ được chọn một môn?”.
Học sinh
HS cặp đôi đọc câu hỏi, thảo luận và ghi nhanh các bước ra nháp.
Giáo viên
GV đi quan sát, gợi ý khi cần: “Nếu một bạn chọn cả hai môn thì kết quả sẽ thế nào?”.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Có 4 bước: hỏi, kiểm đếm, ghi bảng, nhận xét.” “Nếu một bạn chọn hai môn thì sẽ bị đếm hai lần, kết quả không đúng.”
Giáo viên
GV mời 2 cặp trình bày, các cặp khác bổ sung.
Học sinh
Đại diện cặp đôi trình bày các bước và lí do. Cả lớp nhận xét, bổ sung.
Giáo viên
GV chốt: khảo sát gồm hỏi – kiểm đếm – ghi bảng – vẽ biểu đồ – nhận xét; mỗi người chỉ được chọn một ý.
Học sinh
HS ghi nội dung chốt vào vở.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 7 phút

Biểu diễn kết quả bằng biểu đồ tranh và nhận xét

Mục tiêu

HS chuyển bảng kiểm đếm thành biểu đồ tranh và nêu nhận xét bằng câu có số liệu.

Nội dung

Từ bảng kiểm đếm bóng đá 12, đá cầu 8, nhảy dây 10, HS vẽ biểu đồ tranh theo quy ước đã thống nhất trước (mỗi hình vẽ là 1 bạn). Sau đó HS so sánh và nêu nhận xét: môn được thích nhất, môn được ít bạn chọn nhất, tổng số bạn tham gia.

Sản phẩm dự kiến

Biểu đồ tranh đúng với bảng kiểm đếm. Nhận xét: bóng đá được thích nhất (12 bạn); đá cầu được ít bạn chọn nhất (8 bạn); tổng số bạn là $12 + 8 + 10 = 30$ bạn.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát giấy kẻ ô, nêu quy ước: “Mỗi hình vẽ là 1 bạn.” GV yêu cầu HS vẽ biểu đồ tranh cho 3 môn thể thao.
Học sinh
HS nhận giấy, nhắc lại quy ước và bắt đầu vẽ biểu đồ tranh bằng bút màu.
Giáo viên
GV hỏi gợi ý: “Môn nào có nhiều hình vẽ nhất? Vì sao em biết?”, “Muốn biết bóng đá nhiều hơn đá cầu bao nhiêu bạn thì làm thế nào?”.
Học sinh
HS trả lời: “Bóng đá có nhiều hình nhất.” “Lấy $12 - 8 = 4$ , bóng đá nhiều hơn đá cầu 4 bạn.”
Giáo viên
GV mời 2 HS đọc nhận xét và nhận xét bài của bạn về cách vẽ và cách đếm.
Học sinh
HS đọc: “Bóng đá được thích nhất. Đá cầu được ít bạn chọn nhất. Cả lớp có 30 bạn tham gia.”
Giáo viên
GV chốt: nhận xét phải dựa đúng vào số liệu của bảng và biểu đồ.
Học sinh
HS sửa lại nhận xét của mình cho đầy đủ số liệu.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 9 phút

Đọc bảng, đọc biểu đồ tranh

Mục tiêu

HS vận dụng việc đọc bảng kiểm đếm và biểu đồ tranh để trả lời câu hỏi, tính tổng và so sánh số lượng.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 theo cặp đôi, sau đó làm một số bài tương tác trên NeoEdu. Đề gồm: bài 1, 2, 3 (về bảng lớp 2C); bài 4, 5 (về bảng kiểm đếm sách); bài 6, 7 (về biểu đồ tranh các loại quả).

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) 10 bạn thích nhảy dây. (2) A – đá cầu được ít bạn chọn nhất. (3) 4 bạn ( $12 - 8 = 4$ ). (4) Truyện 9 quyển; khoa học 6 quyển; từ điển 3 quyển. (5) 18 quyển ( $9 + 6 + 3 = 18$ ). (6) a) Đúng; b) Đúng; c) Sai (cam 4 + táo 7 + chuối 6 = 17 quả). (7) Cam → Chuối → Táo.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1, yêu cầu cặp đôi đọc kĩ bảng và biểu đồ trước khi trả lời. GV nhắc: đọc số liệu trước, sau đó mới tính.
Học sinh
HS cặp đôi đọc đề, xác định yêu cầu từng câu.
Giáo viên
GV đi quan sát, hỏi: “Câu 3 cần làm phép tính gì?”, “Câu 6c có đúng là 16 quả không? Hãy tính lại.”
Học sinh
HS trả lời: “Câu 3 là phép trừ $12 - 8$ .” “Không đúng, $4 + 7 + 6 = 17$ quả.” HS hoàn thành phiếu và làm bài tương tác trên NeoEdu.
Giáo viên
GV mời một số cặp đọc đáp án, yêu cầu các cặp khác kiểm tra lại.
Học sinh
HS đọc đáp án và giải thích cách làm; cả lớp đối chiếu, sửa sai nếu có.
Giáo viên
GV chốt: muốn so sánh thì đọc số liệu từ bảng hoặc biểu đồ, dùng phép trừ để tính chênh lệch và phép cộng để tính tổng.
Học sinh
HS ghi đáp án đúng vào phiếu.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 8 phút

Lập kế hoạch khảo sát về món quả yêu thích

Mục tiêu

HS vận dụng quy trình khảo sát vào một chủ đề gần gũi và lập được kế hoạch khảo sát nhỏ.

Nội dung

Nhóm 4 HS thống nhất một câu hỏi khảo sát về món quả yêu thích (hoặc màu sắc, con vật yêu thích) có ít nhất 3 lựa chọn. Nhóm ghi kế hoạch gồm: câu hỏi, các lựa chọn, người sẽ hỏi, cách kiểm đếm. Về nhà, mỗi em hỏi các bạn trong tổ hoặc người thân, kiểm đếm, ghi bảng, vẽ biểu đồ tranh và kể kết quả cho cả lớp nghe.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi nhóm có một bản kế hoạch khảo sát gồm câu hỏi và các lựa chọn rõ ràng. Mỗi HS có bảng kiểm đếm và biểu đồ tranh để kể lại vào tiết sau.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu nhiệm vụ: lập kế hoạch khảo sát về món quả yêu thích và giao bài về nhà. GV nhắc: câu hỏi phải rõ, mỗi người chỉ chọn một ý.
Học sinh
HS nhận nhiệm vụ, ghi tên nhóm và chọn chủ đề.
Giáo viên
GV đi quan sát các nhóm, gợi ý: “Lựa chọn nào là đủ rõ, không trùng nhau?”.
Học sinh
HS thảo luận và trả lời dự kiến: “Món quả: sách, đồ chơi, bút màu.” “Các lựa chọn không trùng nhau nên mỗi bạn chỉ chọn một ý.”
Giáo viên
GV mời 1–2 nhóm đọc kế hoạch khảo sát của nhóm mình.
Học sinh
Đại diện nhóm đọc câu hỏi và các lựa chọn; cả lớp góp ý.
Giáo viên
GV nhận xét, dặn HS hoàn thành khảo sát ở nhà và chuẩn bị kể kết quả vào tiết sau.
Học sinh
HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Dùng cho hoạt động Đọc bảng, đọc biểu đồ tranh.

Bảng 1: Kết quả của lớp 2C

Bóng đá: 12 bạn
Đá cầu: 8 bạn
Nhảy dây: 10 bạn

Bảng 2: Bảng kiểm đếm sách

Truyện: 5 + 4 vạch
Khoa học: 5 + 1 vạch
Từ điển: 3 vạch

Biểu đồ tranh: cam 4 quả, táo 7 quả, chuối 6 quả.

Câu hỏi:

Câu 1: Có bao nhiêu bạn lớp 2C thích nhảy dây?
Câu 2: Môn nào được ít bạn chọn nhất? A. Đá cầu; B. Nhảy dây; C. Bóng đá.
Câu 3: Số bạn thích bóng đá nhiều hơn số bạn thích đá cầu là bao nhiêu? (Viết phép tính.)
Câu 4: Có bao nhiêu quyển truyện, quyển sách khoa học, quyển từ điển?
Câu 5: Giá sách có tất cả bao nhiêu quyển? (Viết phép tính.)
Câu 6: Đúng hay sai?
a) Táo có nhiều nhất.
b) Số cam ít hơn số chuối 2 quả.
c) Có tất cả 16 quả.
Câu 7: Sắp xếp các loại quả theo số lượng từ ít đến nhiều.

Hướng dẫn về nhà

Hỏi 10 người (bạn trong tổ hoặc người thân) về món quả yêu thích hoặc màu sắc yêu thích, mỗi người chỉ chọn một ý.
Kiểm đếm bằng vạch, ghi kết quả vào bảng kiểm đếm và kiểm tra tổng có bằng 10.
Vẽ biểu đồ tranh theo đúng quy ước đã thống nhất trong lớp.
Viết hai câu nhận xét dựa trên bảng và biểu đồ, ví dụ: “Màu đỏ được thích nhiều nhất.”
Chuẩn bị kể kết quả khảo sát cho cả lớp nghe vào tiết sau.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.