Giáo án Toán 2
ToánLớp 2Chủ đề 13. Làm quen với yếu tố thống kê, xác suất

Giáo án Bài 65. Biểu đồ tranh

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được biểu đồ tranh dùng hình vẽ để biểu diễn số liệu, mỗi hàng ứng với một đối tượng và mỗi hình vẽ chỉ một đơn vị.
  • Đọc và mô tả được số liệu trên biểu đồ tranh bằng cách đếm số hình ở từng hàng.
  • Nêu được nhận xét đơn giản từ biểu đồ tranh: đối tượng nhiều nhất, ít nhất, hơn kém nhau bao nhiêu và tổng số lượng.
  • Vận dụng được cách đọc biểu đồ tranh để trả lời câu hỏi về số liệu trong một tình huống quen thuộc.
  • Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao hàng dài hơn thì số lượng nhiều hơn, dựa trên quy ước mỗi hình là một đơn vị.
  • Mô hình hoá toán học: HS hiểu biểu đồ tranh là mô hình biểu diễn số liệu bằng hình vẽ và chuyển được một tình huống thực tế thành biểu đồ tranh đơn giản.
  • Giao tiếp toán học: HS đọc đúng số liệu, dùng đúng từ "nhiều nhất", "ít nhất", "hơn", "nhiều hơn" khi trình bày kết quả.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự quan sát biểu đồ tranh, đếm số hình ở từng hàng và kiểm tra lại kết quả trước khi trả lời.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo cặp, theo nhóm để thống nhất kết quả đếm và nhận xét, diễn đạt bằng câu nói đầy đủ (ví dụ: "Tổ 2 trồng nhiều nhất").
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng cách đọc biểu đồ để giải quyết câu hỏi so sánh, tính tổng và tìm chênh lệch trong tình huống mới.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS đếm cẩn thận từng hình ở mỗi hàng, không bỏ sót khi làm bài tập trên biểu đồ.
  • Trách nhiệm: HS hoàn thành phần việc được giao trong nhóm và tự kiểm tra kết quả của mình trước khi báo cáo.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Biểu đồ tranh "Số cây mỗi tổ trồng" (Tổ 1: 5 cây, Tổ 2: 7 cây, Tổ 3: 4 cây, Tổ 4: 6 cây) được phóng to hoặc trình chiếu.
  • Biểu đồ tranh về số bông hoa điểm tốt của bốn bạn An, Bình, Chi, Dũng và biểu đồ tranh về số cá câu được của Hải, Khoa, Tâm (theo SGK) để làm bài tập.
  • Phiếu học tập số 1 (in cho từng nhóm), bút dạ, bảng phụ.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/2/math/bai-65-bieu-do-tranh (dùng ở hoạt động luyện tập).

2. Học sinh

  • Sách Toán 2, bút chì, vở ô li.
  • Bảng con và bút dạ (nếu có).
  • Thẻ "Đ" và "S" (tự làm bằng giấy bìa nhỏ) để trả lời câu hỏi đúng sai.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Đếm hình nhanh

Mục tiêu

Kích hoạt kiến thức đếm số lượng và so sánh số lớn hơn, bé hơn; tạo tình huống để HS nhận ra cần một cách biểu diễn số liệu bằng hình.

Nội dung

GV trình chiếu hai hàng hình (mỗi hàng là các hình ngôi sao, hàng trên 5 hình, hàng dưới 3 hình). HS đếm nhanh và trả lời hàng nào có nhiều hình hơn, nhiều hơn bao nhiêu.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được số hình ở mỗi hàng và nhận ra hàng dài hơn có nhiều hình hơn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV: "Cô có hai hàng ngôi sao. Các con đếm nhanh xem mỗi hàng có bao nhiêu ngôi sao?"

    Học sinh

    HS đếm thầm, giơ tay hoặc viết số vào bảng con.

  2. Giáo viên

    GV: "Hàng nào có nhiều ngôi sao hơn? Nhiều hơn bao nhiêu?"

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: "Hàng trên có 5 ngôi sao, hàng dưới có 3 ngôi sao, hàng trên nhiều hơn 2 ngôi sao."

  3. Giáo viên

    GV: "Các hình trong hai hàng đều là một đơn vị. Nếu số liệu nhiều hơn, cô vẽ bằng hình như thế nào để các con dễ đếm?" Dẫn dắt vào bài.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: "Vẽ nhiều hình hơn và xếp thẳng hàng cho dễ đếm."

  4. Giáo viên

    GV: "Cách trình bày số liệu bằng hình vẽ như vậy gọi là biểu đồ tranh. Hôm nay chúng ta học cách đọc biểu đồ tranh." Ghi tên bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài "Biểu đồ tranh" và mở sách.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 9 phút

Tìm hiểu biểu đồ tranh là gì

Mục tiêu

HS nêu được biểu đồ tranh dùng hình vẽ để biểu diễn số liệu; mỗi hàng ứng với một đối tượng, mỗi hình vẽ chỉ một đơn vị.

Nội dung

Cặp đôi quan sát biểu đồ tranh "Số cây mỗi tổ trồng" trong SGK, trả lời ba câu hỏi: (1) Mỗi hàng ứng với gì? (2) Mỗi hình vẽ ứng với gì? (3) Đọc dòng chú thích "mỗi hình chỉ một đơn vị" nghĩa là gì?

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: mỗi hàng là một tổ, mỗi hình là một cây, do đó đếm số hình ở hàng là biết số cây của tổ đó.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV trình chiếu biểu đồ tranh, yêu cầu HS quan sát và chia cặp đôi. Giao nhiệm vụ: "Bạn A hỏi, bạn B trả lời, sau đó đổi vai."

    Học sinh

    HS chia cặp, quan sát biểu đồ tranh trong SGK.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỗ trợ cặp còn lúng túng. Hỏi: "Hàng này là của ai? Mỗi hình trong hàng này là cái gì?"

    Học sinh

    HS trao đổi. Dự kiến: "Hàng thứ nhất là Tổ 1. Mỗi hình là một cây."

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp báo cáo. Hỏi thêm: "Nếu mỗi hình là một cây thì muốn biết Tổ 2 trồng bao nhiêu cây ta làm thế nào?"

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: "Đếm số hình ở hàng Tổ 2, được 7 cây."

  4. Giáo viên

    GV chốt: "Biểu đồ tranh dùng hình vẽ để biểu diễn số liệu. Mỗi hàng là một đối tượng, mỗi hình chỉ một đơn vị. Vì vậy đếm hình là biết số lượng." Ghi khái niệm lên bảng.

    Học sinh

    HS ghi vào vở khái niệm: biểu đồ tranh là cách trình bày số liệu bằng hình vẽ, mỗi hình chỉ một đơn vị.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 9 phút

Đọc và nhận xét số liệu trên biểu đồ tranh

Mục tiêu

HS đọc được số liệu trên biểu đồ tranh và nêu nhận xét: nhiều nhất, ít nhất, hơn kém bao nhiêu, tổng số lượng.

Nội dung

Nhóm 4 HS nhận Phiếu học tập số 1, đếm số hình ở từng hàng của biểu đồ "Số cây mỗi tổ trồng" và trả lời các câu hỏi về nhận xét. Các nhóm kiểm tra chéo kết quả.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 được hoàn thành: Tổ 1: 5 cây; Tổ 2: 7 cây; Tổ 3: 4 cây; Tổ 4: 6 cây; Tổ 2 trồng nhiều nhất; Tổ 3 trồng ít nhất; Tổ 2 nhiều hơn Tổ 3 là 3 cây (7−4=37 - 4 = 3); cả lớp trồng 22 cây (5+7+4+6=225 + 7 + 4 + 6 = 22).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 cho từng nhóm, giao nhiệm vụ: "Mỗi bạn đếm một hàng rồi cả nhóm kiểm tra chéo."

    Học sinh

    Nhóm nhận phiếu, phân công mỗi bạn đếm một hàng và ghi kết quả.

  2. Giáo viên

    GV theo dõi, nhắc HS dùng câu đầy đủ khi nêu nhận xét, ví dụ: "Tổ 2 trồng nhiều hơn Tổ 3 là 3 cây."

    Học sinh

    Nhóm thảo luận, làm phép tính. Dự kiến: "7−4=37 - 4 = 3, Tổ 2 nhiều hơn Tổ 3 là 3 cây." "5+7+4+6=225 + 7 + 4 + 6 = 22, cả lớp trồng 22 cây."

  3. Giáo viên

    GV mời một nhóm trình bày kết quả, các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Chốt đáp án bằng cách chiếu bảng kết quả.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày. Các nhóm khác kiểm tra và đối chiếu kết quả.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: "Muốn biết nhiều nhất, ít nhất thì nhìn hàng dài nhất, ngắn nhất. Muốn biết hơn kém bao nhiêu thì lấy số lớn trừ số bé. Muốn biết tổng thì cộng số liệu của tất cả các hàng."

    Học sinh

    HS ghi nhớ và nhắc lại cách làm trong vở.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Trò chơi Đúng hay Sai với biểu đồ tranh

Mục tiêu

HS vận dụng cách đọc biểu đồ tranh để trả lời các câu hỏi về số liệu, so sánh và tính toán.

Nội dung

Bài tập 1: Biểu đồ tranh bạn An, Bình, Chi, Dũng: Chi được bao nhiêu bông hoa điểm tốt? Bài tập 2: Sắp xếp tên các bạn theo số bông hoa từ nhiều đến ít. Bài tập 3: Chi được nhiều hơn Bình bao nhiêu bông hoa? Bài tập 4: Đúng hay sai với biểu đồ tranh Hải, Khoa, Tâm: a) Hải câu được nhiều cá nhất; b) Khoa câu được 3 con cá; c) Cả ba bạn câu được 10 con cá; d) Tâm câu được nhiều hơn Khoa 2 con cá. HS làm bài trên bảng con hoặc giơ thẻ Đ/S, có thể làm trên trang bài học NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Bài 1: 8 bông hoa. Bài 2: Chi → An → Dũng → Bình (8, 6, 5, 4). Bài 3: 4 bông hoa (8−4=48 - 4 = 4). Bài 4: a) Đ; b) S (Khoa câu 2 con); c) Đ (3+5+2=103 + 5 + 2 = 10); d) S (Tâm hơn Khoa 1 con).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu biểu đồ tranh bạn An, Bình, Chi, Dũng và đọc câu hỏi bài 1, 2, 3. Giao nhiệm vụ: "Làm nhanh trên bảng con, giơ bảng khi xong."

    Học sinh

    HS đọc đề, đếm hình và viết đáp án lên bảng con.

  2. Giáo viên

    GV quan sát, kiểm tra bảng con, hỏi: "Vì sao con chọn đáp án này?" Sau đó chiếu biểu đồ Hải, Khoa, Tâm và đưa bài 4 dạng đúng/sai.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: "Chi có 8 bông hoa vì hàng của Chi có 8 hình." Với bài 4, HS giơ thẻ Đ hoặc S và giải thích: "Khoa câu 2 con nên câu b là sai."

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS trình bày lời giải bài 2 và bài 4, các bạn khác nhận xét. GV sửa lỗi đếm sai nếu có.

    Học sinh

    HS trình bày, nhận xét và sửa lỗi cho nhau.

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án, nhấn mạnh: "Đếm đúng số hình, so sánh độ dài các hàng và dùng phép tính để trả lời."

    Học sinh

    HS đối chiếu đáp án và sửa bài.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Vẽ biểu đồ tranh về lớp mình

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức biểu đồ tranh vào tình huống thực tế trong lớp học; biết thu thập số liệu và trình bày bằng hình vẽ.

Nội dung

Mỗi nhóm chọn một câu hỏi thực tế (ví dụ: số bạn đi học bằng xe đạp, đi bộ, xe buýt; số bạn thích quả táo, quả cam, quả xoài). Nhóm kiểm đếm số bạn, vẽ biểu đồ tranh đơn giản trên giấy A4 với quy ước mỗi hình là một bạn, rồi nêu một nhận xét về số liệu.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi nhóm có một biểu đồ tranh ghi đúng số liệu, có tên và chú thích "mỗi hình là một bạn", kèm một câu nhận xét (nhiều nhất, ít nhất hoặc tổng số).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu tình huống: "Lớp mình đi học bằng phương tiện nào? Các nhóm hãy đếm và vẽ biểu đồ tranh." Phát giấy A4 và bút màu.

    Học sinh

    Nhóm thống nhất câu hỏi và cách đếm, phân công vẽ và kiểm đếm.

  2. Giáo viên

    GV nhắc HS vẽ các hình đều nhau, thẳng cột và ghi dòng chú thích "mỗi hình là một bạn".

    Học sinh

    HS vẽ biểu đồ tranh và viết nhận xét. Dự kiến: "Nhiều bạn đi xe buýt nhất, 8 bạn; ít bạn đi bộ nhất, 2 bạn."

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm treo sản phẩm và đọc nhận xét. Các nhóm khác đặt một câu hỏi về biểu đồ.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày, trả lời câu hỏi của bạn.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi, nhấn mạnh: "Biểu đồ tranh giúp chúng ta nhìn số liệu rõ ràng hơn."

    Học sinh

    HS lắng nghe và nhận xét về cách trình bày của nhóm bạn.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Quan sát biểu đồ tranh "Số cây mỗi tổ trồng" và điền kết quả.

  • Câu 1: Tổ 1 trồng được ... cây.
  • Câu 2: Tổ 2 trồng được ... cây.
  • Câu 3: Tổ 3 trồng được ... cây.
  • Câu 4: Tổ 4 trồng được ... cây.
  • Câu 5: Tổ nào trồng nhiều nhất? Trả lời: ...
  • Câu 6: Tổ nào trồng ít nhất? Trả lời: ...
  • Câu 7: Tổ 2 trồng nhiều hơn Tổ 3 bao nhiêu cây? Phép tính: ... Trả lời: ...
  • Câu 8: Cả bốn tổ trồng tất cả bao nhiêu cây? Phép tính: ... Trả lời: ...

Hướng dẫn về nhà

  • Tìm trong nhà hoặc quan sát xung quanh một tình huống có số liệu đơn giản (ví dụ: số quả trong rổ, số bông hoa trong bình, số bạn trong nhóm chơi) và vẽ một biểu đồ tranh nhỏ vào vở; mỗi hình là một đơn vị và có dòng chú thích.
  • Đặt một câu hỏi về biểu đồ tranh vừa vẽ (nhiều nhất, ít nhất, hơn kém bao nhiêu hoặc tổng số) rồi trả lời vào vở.
  • Ôn lại cách đọc biểu đồ tranh trong SGK và luyện thêm trên trang bài học NeoEdu: neoedu.vn/learn/2/math/bai-65-bieu-do-tranh.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.