ToánLớp 2Chủ đề 12. Phép cộng, phép trừ trong phạm vi 1000

Giáo án Bài 63. Luyện tập chung

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Thực hiện được phép cộng, phép trừ (không nhớ và có nhớ một lần) trong phạm vi 1000 bằng cách đặt tính thẳng cột và tính từ phải sang trái.
Tìm được số hạng, số bị trừ, số trừ chưa biết dựa vào mối quan hệ giữa các thành phần và kết quả của phép tính.
So sánh được kết quả các phép tính và sắp xếp chúng theo thứ tự từ bé đến lớn.
Giải được bài toán có lời văn về thêm, gộp hoặc bớt bằng phép cộng, phép trừ trong phạm vi 1000.
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao $390 - 145 = 245$ là số hạng chưa biết trong $245 + 145 = 390$ và nêu lại quy tắc tìm thành phần.
Mô hình hoá toán học: HS chuyển được tình huống trong bài toán có lời văn (trồng cây, quãng đường) thành phép cộng hoặc phép trừ.
Giải quyết vấn đề toán học: HS chọn đúng phép tính, thực hiện và kiểm tra lại kết quả khi làm bài toán có lời văn và bài tìm số.
Giao tiếp toán học: HS đọc đúng phép tính, nói rõ “thêm/gộp” hay “bớt/ít hơn” và trình bày kết quả bằng câu trả lời đầy đủ.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng bảng con, phiếu học tập và học liệu số NeoEdu để luyện tập và kiểm tra.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự làm bài tập trên bảng con và phiếu học tập, tự kiểm tra kết quả bằng cách tính ngược lại.
Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo cặp, nêu được cách đặt tính và cách tìm thành phần chưa biết trước lớp.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS xác định được phép tính phù hợp với bài toán có lời văn và tự đặt được đề toán đơn giản.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS tích cực hoàn thành đủ các bài tập trong thời gian quy định.
Trách nhiệm: HS cẩn thận khi đặt tính, nhớ đúng số và kiểm tra lại kết quả trước khi nộp bài.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ hoặc slide ghi các phép tính và đề bài toán có lời văn
Phiếu học tập số 1 (in cho mỗi cặp hoặc mỗi HS)
Bộ thẻ số và thẻ dấu (+, −, =) để chơi trò chơi
Học liệu số NeoEdu: bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/2/math/bai-63-luyen-tap-chung

2. Học sinh

Bảng con, bút viết bảng, khăn lau
Vở ô li, bút chì, thước kẻ
Phiếu học tập số 1 (làm theo cặp)

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Tiếp sức đặt tính

Mục tiêu

Kích hoạt lại kiến thức cộng, trừ có nhớ trong phạm vi 1000 và tạo hứng thú học tập.

Nội dung

GV viết lên bảng 3 phép tính: $256 + 37$ ; $648 - 215$ ; $485 + 329$ . Hai đội thi đặt tính và tính nhanh, đội nào xong đúng và nhanh hơn thì thắng. Mỗi thành viên lên bảng một lượt theo hình thức tiếp sức.

Sản phẩm dự kiến

HS đặt tính thẳng cột, tính đúng kết quả: $256 + 37 = 293$ ; $648 - 215 = 433$ ; $485 + 329 = 814$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu luật chơi: mỗi đội cử 3 bạn lên bảng, mỗi bạn đặt tính và tính một phép tính rồi chuyền phấn cho bạn tiếp theo. GV hỏi: “Khi đặt tính cộng có nhớ, em bắt đầu tính ở hàng nào?”
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi. Dự kiến HS trả lời: “Em bắt đầu tính ở hàng đơn vị, tức là hàng bên phải.”
Giáo viên
GV quan sát, nhắc HS viết các chữ số thẳng cột và ghi nhớ đúng chữ số.
Học sinh
Hai đội lần lượt đặt tính và tính trên bảng. Các bạn còn lại tính nhẩm trên bảng con để kiểm tra.
Giáo viên
GV kiểm tra đáp án, khen đội làm đúng, nhắc lại: đặt thẳng cột, tính từ phải sang trái, nhớ 1 sang hàng bên trái.
Học sinh
HS nhắc lại quy tắc theo GV và đối chiếu kết quả của đội mình.

Hoạt động 2: Khám phá · 9 phút

Hệ thống hoá cách cộng, trừ và tìm thành phần chưa biết

Mục tiêu

Giúp HS hệ thống lại quy tắc đặt tính cộng, trừ có nhớ và mối quan hệ giữa các thành phần của phép tính.

Nội dung

Nhiệm vụ 1: Làm bài 1 (tính $324 + 53$ ; $865 - 42$ ; $400 + 300$ ) trên bảng con.
Nhiệm vụ 2: Cặp đôi ôn lại ba quy tắc: số hạng = tổng − số hạng kia; số bị trừ = hiệu + số trừ; số trừ = số bị trừ − hiệu. Mỗi cặp viết một ví dụ minh hoạ cho mỗi quy tắc, ví dụ: $245 + 145 = 390$ thì $390 - 145 = 245$ .

Sản phẩm dự kiến

Bảng con ghi kết quả bài 1: $324 + 53 = 377$ ; $865 - 42 = 823$ ; $400 + 300 = 700$ . Mỗi cặp ghi được 3 ví dụ minh hoạ đúng quy tắc.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết bài 1 lên bảng và nêu nhiệm vụ 1. Sau đó GV hỏi: “Khi trừ 865 − 42, hàng đơn vị 5 trừ 2 bằng bao nhiêu? Hàng chục 6 trừ 4 bằng bao nhiêu?”
Học sinh
HS nhận nhiệm vụ, làm trên bảng con. Dự kiến HS trả lời: “5 trừ 2 bằng 3; 6 trừ 4 bằng 2.”
Giáo viên
GV đi quanh lớp, nhắc HS kiểm tra lại bằng cách lấy hiệu cộng số trừ. Sau đó GV giao nhiệm vụ 2 cho các cặp đôi.
Học sinh
HS làm bài 1 trên bảng con và giơ bảng. Các cặp đôi trao đổi, viết ví dụ minh hoạ các quy tắc vào vở nháp.
Giáo viên
GV mời 2 cặp trình bày. GV hỏi: “Vì sao $390 - 145 = 245$ lại tìm được số hạng chưa biết?”
Học sinh
Dự kiến HS trả lời: “Vì $245 + 145 = 390$ nên lấy tổng trừ đi số hạng kia thì được số hạng còn lại là 245.”
Giáo viên
GV chốt: Muốn tìm số hạng, lấy tổng trừ số hạng kia; muốn tìm số bị trừ, lấy hiệu cộng số trừ; muốn tìm số trừ, lấy số bị trừ trừ đi hiệu.
Học sinh
HS ghi quy tắc vào vở hoặc vào phần ghi nhớ của bài.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Luyện tập qua phiếu học tập số 1

Mục tiêu

Củng cố nối phép tính với kết quả, xét đúng sai và tìm số chưa biết.

Nội dung

HS làm theo cặp Phiếu học tập số 1 gồm ba phần: nối phép tính với kết quả; xét đúng hay sai; tìm số. Nội dung phiếu và đáp án nằm trong phần worksheets.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành đầy đủ. Đáp án: $456 + 129 = 585$ ; $860 - 36 = 824$ ; $190 + 190 = 380$ ; $574 - 239 = 335$ . Đúng sai: a) Đúng; b) Sai; c) Đúng; d) Đúng. Tìm số: $390 - 145 = 245$ ; $620 - 400 = 220$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1 và nêu yêu cầu: “Các em làm lần lượt từng phần, bạn nào làm xong thì đổi phiếu với bạn để kiểm tra chéo.”
Học sinh
HS nhận phiếu, đọc yêu cầu từng phần.
Giáo viên
GV quan sát các cặp, hỏi nhỏ với HS còn lúng túng: “Em thử đặt tính phép tính này xem có ra kết quả như trên không?”
Học sinh
Các cặp làm bài, nối kết quả và xét đúng sai. Dự kiến HS khó khăn ở câu b) $613 - 208$ : “Em không trừ được 3 cho 8 nên phải lấy 13 trừ 8 rồi nhớ 1.”
Giáo viên
GV mời 2 cặp báo cáo kết quả, yêu cầu HS giải thích câu b) vì sao sai.
Học sinh
HS giải thích: $613 - 208 = 405$ nên phép tính $613 - 208 = 415$ là sai.
Giáo viên
GV chốt đáp án, nhấn mạnh: một số trừ chính nó bằng 0 và phải kiểm tra lại khi đặt tính có nhớ.
Học sinh
HS sửa lỗi trên phiếu nếu sai và ghi lại đáp án đúng.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 7 phút

Sắp xếp kết quả và giải bài toán có lời văn

Mục tiêu

Giúp HS so sánh kết quả các phép tính và giải bài toán có lời văn về thêm, gộp và bớt.

Nội dung

Nhóm 4 HS làm các bài sau: Bài 5: tính $248 + 136 - 200$ (tính từ trái sang phải). Bài 6: sắp xếp các phép tính $610 - 300$ ; $290 + 60$ ; $500 - 120$ ; $175 + 230$ theo kết quả từ bé đến lớn. Bài 7: đội Một trồng 346 cây, đội Hai trồng 237 cây, hỏi cả hai đội trồng bao nhiêu cây? Bài 8: xe khách đi quãng đường 450 km, đã đi 128 km, hỏi còn phải đi bao nhiêu ki-lô-mét?

Sản phẩm dự kiến

Bài 5: $248 + 136 = 384$ ; $384 - 200 = 184$ . Bài 6: $610 - 300 = 310$ ; $290 + 60 = 350$ ; $500 - 120 = 380$ ; $175 + 230 = 405$ , sắp xếp: $610 - 300$ ; $290 + 60$ ; $500 - 120$ ; $175 + 230$ . Bài 7: $346 + 237 = 583$ , cả hai đội trồng được 583 cây. Bài 8: $450 - 128 = 322$ , xe còn phải đi 322 km.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu đề bài 5 đến 8 và hỏi: “Bài toán 7 hỏi cả hai đội nên em dùng phép cộng hay phép trừ? Bài toán 8 hỏi còn phải đi bao nhiêu nên em dùng phép tính nào?”
Học sinh
HS đọc đề, trả lời. Dự kiến HS trả lời: “Bài 7 dùng phép cộng vì là gộp hai đội; bài 8 dùng phép trừ vì là bớt quãng đường đã đi.”
Giáo viên
GV chia nhóm 4, giao từng nhóm làm bài trên bảng con và ghi lời giải đầy đủ vào vở.
Học sinh
Các nhóm thảo luận, tính và ghi lời giải. Dự kiến lỗi: HS quên nhớ khi tính $450 - 128$ , GV nhắc lại: 0 không trừ được 8 thì lấy 10 trừ 8.
Giáo viên
GV mời đại diện nhóm trình bày bài 6 và bài 8. GV yêu cầu bạn nhận xét về cách đặt tính.
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác góp ý và sửa bài nếu cần.
Giáo viên
GV chốt: đọc kỹ đề, xác định là thêm, gộp hay bớt rồi chọn phép tính; viết đáp án kèm đơn vị đo.
Học sinh
HS ghi đáp án đúng, viết câu trả lời có đơn vị: “Cả hai đội trồng được 583 cây.”

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 6 phút

Đóng vai nhóm trồng cây của trường

Mục tiêu

Vận dụng phép cộng, phép trừ để giải quyết tình huống thực tế ở trường học.

Nội dung

Các nhóm đóng vai “nhóm xanh” của trường. Tình huống: Vườn trường có 468 cây. Tuần này nhóm trồng thêm 125 cây. Nhóm đặt một câu hỏi về số cây hiện có, giải bài toán và trình bày trước lớp. Mỗi nhóm đặt thêm một câu hỏi cho nhóm khác giải bằng phép trừ.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án bài toán: $468 + 125 = 593$ , vườn trường có 593 cây. Mỗi nhóm đặt được ít nhất 1 câu hỏi có lời giải đúng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu tình huống và giao nhiệm vụ: các nhóm đóng vai nhóm xanh, giải bài toán rồi đặt một câu hỏi bằng phép trừ cho nhóm khác.
Học sinh
HS nhận vai, đọc tình huống và thảo luận phép tính cần dùng.
Giáo viên
GV nhắc nhóm cùng kiểm tra lại kết quả bằng cách trừ ngược.
Học sinh
HS tính $468 + 125 = 593$ , sau đó đặt câu hỏi, ví dụ: “Vườn có 593 cây, trong đó 468 cây có sẵn, hỏi nhóm trồng thêm bao nhiêu cây?”
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày trước lớp, khuyến khích các nhóm khác đặt câu hỏi phản biện.
Học sinh
Các nhóm trình bày và trả lời câu hỏi của nhóm bạn.
Giáo viên
GV nhận xét, chốt: trong thực tế, cộng dùng khi gộp hoặc thêm, trừ dùng khi bớt hoặc tìm phần còn lại. GV giao bài tập về nhà.
Học sinh
HS ghi nhớ cách nhận biết phép cộng và phép trừ trong bài toán.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Phần 1. Nối mỗi phép tính với kết quả đúng:

$456 + 129$ nối với 585, 824, 380 hoặc 335
$860 - 36$ nối với 585, 824, 380 hoặc 335
$190 + 190$ nối với 585, 824, 380 hoặc 335
$574 - 239$ nối với 585, 824, 380 hoặc 335

Phần 2. Đúng hay sai? Ghi Đ hoặc S:

a) $250 + 470 = 720$
b) $613 - 208 = 415$
c) $999 - 999 = 0$
d) $537 + 46 = 583$

Phần 3. Tìm số chưa biết:

$\square + 145 = 390$
$620 - \square = 400$

Hướng dẫn về nhà

Làm bài 10 trong sách: Tổng của số bé nhất có ba chữ số và 345 là bao nhiêu? Chọn đáp án đúng trong ba đáp án: 445, 355, 245. Đáp án đúng là $100 + 345 = 445$ .
Tự đặt một bài toán có lời văn về thêm hoặc bớt trong phạm vi 1000 (ví dụ về số trang sách, số cây, số quả) và giải. Mang bài làm đến lớp để bạn kiểm tra.
Truy cập học liệu số NeoEdu tại neoedu.vn/learn/2/math/bai-63-luyen-tap-chung để làm thêm các bài tập tương tác về cộng, trừ trong phạm vi 1000.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.