ToánLớp 2Chủ đề 8. Phép nhân, phép chia

Giáo án Bài 38. Thừa số, tích

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được tên gọi thừa số, tích trong phép nhân, ví dụ: trong $2 \times 5 = 10$ , 2 và 5 là thừa số, 10 là tích.
Tính được tích khi biết hai thừa số bằng cách chuyển phép nhân thành phép cộng các số hạng bằng nhau.
Giải thích được tính chất đổi chỗ hai thừa số thì tích không thay đổi, ví dụ: $4 \times 3 = 3 \times 4 = 12$ .
Vận dụng được tên gọi thừa số, tích và cách tính tích để giải các bài tập và tình huống đơn giản.
Tư duy và lập luận toán học: HS nhận xét $4 \times 3 = 12$ và $3 \times 4 = 12$ , từ đó rút ra kết luận đổi chỗ thừa số thì tích không đổi.
Mô hình hoá toán học: HS dùng hình ảnh các hàng ngôi sao, hàng ghế, hàng bút để biểu diễn phép nhân và viết được phép nhân tương ứng.
Giao tiếp toán học: HS dùng đúng thuật ngữ thừa số, tích, phép nhân khi nêu và trình bày kết quả.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng bảng con, thẻ số, phiếu học tập và học liệu số NeoEdu để kiểm tra kết quả.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự quan sát hình minh hoạ, tự điền kết quả vào phiếu học tập và tự kiểm tra lại đáp án của mình.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp đôi và nhóm 4, trình bày rõ ràng tên gọi thừa số, tích và cách tính tích bằng lời nói và phép tính.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS tìm được cách tính tích khi không nhớ ngay kết quả, bằng cách cộng các thừa số bằng nhau hoặc đổi chỗ các thừa số.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS tích cực tham gia các hoạt động, hoàn thành đầy đủ các phiếu học tập và bài tập luyện tập.
Trách nhiệm: HS hoàn thành nhiệm vụ nhóm, cùng bạn kiểm tra và sửa lỗi cho nhau.
Trung thực: HS nêu đúng kết quả mình tính được, không sao chép đáp án của bạn khi chưa kiểm tra.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Hình minh hoạ 2 hàng, mỗi hàng 5 ngôi sao (vẽ trên bảng hoặc trình chiếu) để minh hoạ phép nhân $2 \times 5 = 10$ .
Bảng phụ ghi sẵn các phép tính: $4 \times 3$ , $3 \times 4$ , $2 \times 6$ , $5 \times 4$ , $2 \times 7$ , $2 \times 8$ , $5 \times 2$ , $3 \times 3$ .
Bộ thẻ số và thẻ phép tính để tổ chức trò chơi.
Máy chiếu hoặc máy tính kết nối internet, học liệu số NeoEdu: trang bài học Bài 38 (neoedu.vn/learn/2/math/bai-38-thua-so-tich) để trình chiếu bài giảng và cho HS làm bài tập tương tác.
Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm).

2. Học sinh

Vở ô li, bút chì, bút màu.
Bảng con và bút viết bảng.
Bộ thẻ số (nếu có) và phiếu học tập.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 3 phút

Ôn tập cộng các số bằng nhau

Mục tiêu

Giúp HS nhớ lại cách cộng các số hạng bằng nhau, làm nền tảng để tính tích.

Nội dung

GV đọc lần lượt các phép cộng: $3 + 3 + 3$ , $5 + 5$ , $2 + 2 + 2 + 2$ . HS viết kết quả vào bảng con và giơ bảng.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu đúng kết quả: $3 + 3 + 3 = 9$ ; $5 + 5 = 10$ ; $2 + 2 + 2 + 2 = 8$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: “Hôm nay chúng ta học cách gọi tên các số trong phép nhân. Trước hết, các em hãy tính nhanh các phép cộng sau.” GV đọc lần lượt các phép cộng trên.
Học sinh
HS lắng nghe, tính nhẩm và ghi kết quả vào bảng con.
Giáo viên
GV hỏi: “Ba số 2 cộng với nhau có thể viết gọn lại như thế nào?” Gợi ý để HS nhận ra các số hạng giống nhau.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Có thể viết là 2 nhân 3” hoặc “Có 3 số 2 cộng lại với nhau”.
Giáo viên
GV khen các nhóm nhanh và nói: “Phép cộng các số bằng nhau có thể viết gọn thành phép nhân. Chúng ta sẽ tìm hiểu kỹ hơn.”
Học sinh
HS lắng nghe và nhắc lại tên bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 8 phút

Tên gọi thừa số và tích

Mục tiêu

HS nhận biết được tên gọi thừa số và tích trong phép nhân.

Nội dung

Quan sát hình 2 hàng, mỗi hàng 5 ngôi sao; viết phép nhân $2 \times 5 = 10$ ; GV giới thiệu tên gọi. HS hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

HS điền đúng Phiếu học tập số 1: trong $2 \times 5 = 10$ , 2 và 5 là thừa số; 10 là tích. Phép tính $2 \times 5$ cũng gọi là tích.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo hình 2 hàng, mỗi hàng 5 ngôi sao và hỏi: “Có mấy hàng ngôi sao? Mỗi hàng có mấy ngôi sao? Tất cả có bao nhiêu ngôi sao?”
Học sinh
HS quan sát, trả lời: “Có 2 hàng, mỗi hàng có 5 ngôi sao, tất cả có 10 ngôi sao.”
Giáo viên
GV viết $2 \times 5 = 10$ lên bảng, nói: “Số 2 và số 5 được nhân với nhau gọi là thừa số. Số 10 là kết quả của phép nhân, gọi là tích.” Yêu cầu HS nhắc lại.
Học sinh
HS nhắc lại: “2 và 5 là thừa số; 10 là tích.” Sau đó HS điền Phiếu học tập số 1 theo cặp đôi.
Giáo viên
GV mời 2 cặp đôi trình bày kết quả điền phiếu. GV hỏi: “Vì sao 10 không phải là thừa số?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Vì 10 là kết quả của phép nhân, không phải số được nhân với nhau.” Các cặp khác nhận xét.
Giáo viên
GV chốt: “Thừa số × thừa số = tích.” GV chỉ vào phép tính $2 \times 5$ và nói: “Phép tính $2 \times 5$ cũng gọi là tích.”
Học sinh
HS đọc lại phần ghi nhớ và ghi vào vở.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 8 phút

Tính tích khi biết hai thừa số

Mục tiêu

HS biết cách tính tích khi biết hai thừa số và nhận ra tính chất đổi chỗ các thừa số.

Nội dung

Tính $4 \times 3 = 4 + 4 + 4 = 12$ ; tính $3 \times 4 = 3 + 3 + 3 + 3 = 12$ ; so sánh và nhận xét. HS hoàn thành Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

HS điền đúng Phiếu học tập số 2: $4 \times 3 = 4 + 4 + 4 = 12$ ; $3 \times 4 = 3 + 3 + 3 + 3 = 12$ ; kết luận: đổi chỗ hai thừa số thì tích không thay đổi.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu: “Tính tích, biết hai thừa số là 4 và 3, nghĩa là tính $4 \times 3$ .” GV hướng dẫn: “Lấy 4 cộng 3 lần, mỗi lần 4.”
Học sinh
HS theo dõi và viết vào bảng con: $4 + 4 + 4 = 12$ .
Giáo viên
GV yêu cầu các nhóm tính $3 \times 4$ bằng cách cộng các số 3 với nhau, rồi so sánh với $4 \times 3$ . GV hỏi: “Hai kết quả có bằng nhau không? Vì sao?”
Học sinh
HS tính: $3 + 3 + 3 + 3 = 12$ . HS trả lời dự kiến: “Hai kết quả đều bằng 12, vì đổi chỗ hai thừa số thì tích không đổi.”
Giáo viên
GV mời một nhóm trình bày, các nhóm khác bổ sung. GV đặt câu hỏi: “Có phải lúc nào đổi chỗ thừa số thì tích cũng không đổi không?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Đúng, đổi chỗ thừa số thì tích không đổi.” HS điền kết quả vào Phiếu học tập số 2.
Giáo viên
GV chốt: “Muốn tính tích, ta có thể cộng các thừa số bằng nhau. Đổi chỗ hai thừa số thì tích không thay đổi.” GV lưu ý HS không tính tích bằng cách cộng hai thừa số, ví dụ không viết $2 \times 3 = 5$ .
Học sinh
HS đọc lại phần ghi nhớ và ghi vào vở.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Trò chơi Ai nhanh hơn

Mục tiêu

HS vận dụng tên gọi thừa số, tích và cách tính tích để làm các bài tập nhanh, đúng.

Nội dung

Trình chiếu bài tập tương tác trên NeoEdu. Các nhóm thi đua trả lời các câu: (1) Trong $2 \times 6 = 12$ , số 12 gọi là gì? A. thừa số B. tích C. tổng. (2) Trong $5 \times 4 = 20$ , các số 5 và 4 gọi là gì? A. thừa số B. số hạng C. tích. (3) Trong $2 \times 7 = 14$ : số 2 và số 7 là ....; số 14 là .... (4) Hai thừa số là 2 và 8, tích là bao nhiêu? (5) Chọn các phép nhân có tích bằng 12: A. $2 \times 6$ B. $3 \times 4$ C. $4 \times 3$ D. $5 \times 2$ E. $6 \times 2$ . (6) Tích nào lớn nhất? A. $2 \times 4$ B. $5 \times 2$ C. $3 \times 3$ . (7) Tích của hai thừa số là 10, một thừa số là 5. Thừa số còn lại là bao nhiêu?

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) B; (2) A; (3) thừa số, tích; (4) 16; (5) A, B, C, E; (6) B ( $5 \times 2 = 10$ là lớn nhất); (7) 2 (vì $5 \times 2 = 10$ ).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chia lớp thành 4 nhóm, giới thiệu luật chơi: mỗi câu đúng được 1 điểm, nhóm nào giơ bảng nhanh và đúng được thưởng thêm. GV chiếu câu hỏi đầu tiên.
Học sinh
HS nghe luật, nhóm trưởng phân công thành viên trả lời.
Giáo viên
GV đọc từng câu hỏi (hoặc để HS làm trên bài tập tương tác NeoEdu), yêu cầu nhóm giơ bảng đáp án. Với câu 4 và câu 7, GV hỏi: “Các em đã tính bằng cách nào?”
Học sinh
HS giơ bảng đáp án. Với câu 4, HS trả lời: “ $2 + 2 + 2 + 2 + 2 + 2 + 2 + 2 = 16$ .” Với câu 7, HS trả lời: “ $5 \times 2 = 10$ nên thừa số còn lại là 2.”
Giáo viên
GV nhận xét từng câu, chỉ ra chỗ nhóm trả lời sai (nếu có) và hỏi nguyên nhân, ví dụ nhóm nhầm $3 \times 3$ với $2 \times 4$ .
Học sinh
HS nhận xét, sửa lại đáp án nếu sai.
Giáo viên
GV tổng kết số điểm, khen nhóm thắng cuộc và nhấn mạnh: “Kết quả phép nhân là tích, các số được nhân là thừa số.”
Học sinh
HS vỗ tay chúc mừng nhau và ghi lại đáp án đúng vào vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 8 phút

Đếm và viết phép nhân trong lớp học

Mục tiêu

HS vận dụng phép nhân để giải quyết tình huống thực tế, nhận biết thừa số và tích trong đồ vật quen thuộc.

Nội dung

Mỗi nhóm đếm số hàng và số đồ vật trong mỗi hàng (ví dụ: số hàng ghế, số ô trên bảng lớp, số bông hoa trong lọ). Các nhóm viết phép nhân tương ứng, xác định thừa số và tích, rồi nêu cách tính tích. Ví dụ: có 3 hàng ghế, mỗi hàng có 4 ghế, hỏi có tất cả bao nhiêu ghế.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi nhóm viết được ít nhất 2 phép nhân đúng từ thực tế, gọi đúng tên thừa số và tích, tính đúng tích.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giao nhiệm vụ: “Các nhóm quan sát lớp học, đếm số hàng và số đồ vật trong mỗi hàng, rồi viết phép nhân tương ứng.” GV nêu ví dụ mẫu: 3 hàng ghế, mỗi hàng 4 ghế.
Học sinh
HS nhận nhiệm vụ, quan sát và thảo luận trong nhóm.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỗ trợ nhóm gặp khó khăn. GV gợi ý: “Muốn biết tổng số ghế, em có thể làm phép nhân hoặc cộng các số bằng nhau.”
Học sinh
HS đếm, viết phép nhân, ví dụ: $3 \times 4 = 12$ ; gọi 3 và 4 là thừa số, 12 là tích.
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày phép nhân và giải thích tên gọi thừa số, tích. GV hỏi: “Nếu đổi chỗ 3 và 4 thì tích có thay đổi không?”
Học sinh
HS trình bày, trả lời dự kiến: “Không thay đổi, vẫn bằng 12, vì đổi chỗ thừa số thì tích không đổi.”
Giáo viên
GV khen ngợi các nhóm và chốt: “Phép nhân giúp chúng ta đếm nhanh các đồ vật xếp thành hàng. Hãy nhớ gọi đúng tên thừa số và tích.”
Học sinh
HS lắng nghe và nhắc lại kiến thức trọng tâm của bài.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Quan sát phép nhân $2 \times 5 = 10$ và điền vào chỗ trống:

Trong phép nhân $2 \times 5 = 10$ , số 2 và số 5 là ..........
Số 10 là ..........
Phép tính $2 \times 5$ cũng gọi là ..........
Bài 2: Trong phép nhân $2 \times 7 = 14$ , điền vào chỗ trống:
Số 2 và số 7 là ..........
Số 14 là ..........

Phiếu học tập số 2

Bài 1: Tính tích, biết hai thừa số là 4 và 3.

$4 \times 3 = 4 + 4 + 4 =$ ..........
Bài 2: Tính tích bằng cách cộng các số hạng bằng nhau.
$3 \times 4 = 3 + 3 + 3 + 3 =$ ..........
Bài 3: So sánh hai kết quả ở Bài 1 và Bài 2, rồi điền vào chỗ trống:
Đổi chỗ hai thừa số thì tích ..........
Bài 4: Tính.
Hai thừa số là 2 và 8. Tích là ..........
Hai thừa số là 5 và 3. Tích là ..........

Hướng dẫn về nhà

Viết 2 phép nhân có thừa số và tích tương ứng với các đồ vật trong nhà (ví dụ: số hàng bút, số ô trên trang vở). Gọi tên thừa số và tích trong mỗi phép nhân.
Hoàn thành bài tập: tính $2 \times 6$ , $6 \times 2$ , $5 \times 3$ , $3 \times 5$ rồi nhận xét về kết quả khi đổi chỗ các thừa số.
Chơi cùng người thân: người thân đọc hai thừa số, em nói tích và ngược lại. Ghi nhớ rằng đổi chỗ hai thừa số thì tích không thay đổi.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.