ToánLớp 2Chủ đề 7. Ôn tập học kì 1

Giáo án Bài 36. Ôn tập chung

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được số liền trước, số liền sau của một số trong phạm vi 100; đọc, viết và so sánh được các số trong phạm vi 100.
Thực hiện được phép cộng, trừ (không nhớ và có nhớ) trong phạm vi 100; kiểm tra lại kết quả bằng phép tính ngược.
Nhận biết được các hình phẳng đã học (đoạn thẳng, hình vuông và một số hình cơ bản khác) và đếm được số cạnh của hình.
Đọc được giờ đúng, giờ rưỡi trên đồng hồ; nêu được đơn vị đo kg và thực hiện được phép cộng, trừ với số đo kg.
Vận dụng được các kiến thức trên để giải bài toán có lời văn một bước về nhiều hơn, ít hơn trong phạm vi 100.
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao chọn đáp án đúng khi xét đúng, sai các câu khẳng định và khi sắp xếp các phép tính theo kết quả.
Mô hình hoá toán học: HS chuyển được tình huống thực tế (lớp 2A, lớp 2B; kế hoạch trong ngày) thành phép cộng hoặc phép trừ phù hợp.
Giải quyết vấn đề toán học: HS lựa chọn và thực hiện được cách giải các bài tập tổng hợp về số, hình, đo lường và thời gian.
Giao tiếp toán học: HS dùng đúng thuật ngữ (số liền sau, chục, đơn vị, đoạn thẳng, cạnh, giờ rưỡi, kg) để trình bày kết quả.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng đồng hồ mô hình, bảng con, bộ thẻ số và học liệu số để đọc giờ và kiểm tra đáp án.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự đọc kĩ đề, gạch chân số liệu và câu hỏi; tự kiểm tra lại kết quả bằng cách thử lại phép tính và kiểm tra đơn vị đo.
Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo nhóm khi hoàn thiện khăn trải bàn, nói được kết quả và cách làm của mình bằng câu đầy đủ, nghe và nhận xét bạn.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn được phép tính phù hợp với tình huống trong bài toán thực tế và trình bày cách giải theo nhiều cách khác nhau.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS hoàn thành đầy đủ các bài tập ôn tập và tự sửa lỗi sai khi kiểm tra lại kết quả.
Trách nhiệm: HS hoàn thành phần việc được giao trong nhóm và trong phiếu học tập, sẵn sàng giúp bạn cùng hoàn thành nhiệm vụ.
Trung thực: HS nhận xét đúng kết quả của mình và của bạn, không chép đáp án, mạnh dạn nói ra chỗ chưa hiểu.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ hoặc khăn trải bàn đã kẻ 4 ô: Số và so sánh số; Phép cộng, trừ; Hình và đo lường; Thời gian.
Đồng hồ mô hình có kim giờ, kim phút; bộ thẻ số từ 0 đến 100; tranh vẽ các hình phẳng và một số đồ vật có đơn vị kg.
Phiếu học tập số 1, phiếu số 2, bảng đáp án các bài tập 1 đến 10 để GV đối chiếu.
Học liệu số NeoEdu: Trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/2/math/bai-36-on-tap-chung) dùng ở hoạt động luyện tập hình, đo lường và giải toán.

2. Học sinh

Bảng con, bút viết bảng, khăn lau; bút chì, thước kẻ, vở ghi.
Bộ thẻ số (nếu có) để ghép số và sắp xếp kết quả phép tính.
Đồng hồ mô hình tự làm bằng bìa (nếu có) để thực hành đọc giờ.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Truyền điện ôn số và phép tính

Mục tiêu

Huy động kiến thức cũ về số liền sau, số liền trước và phép cộng, trừ trong phạm vi 100; tạo không khí vui vẻ trước khi vào bài ôn tập.

Nội dung

GV tổ chức trò chơi Truyền điện theo tổ: GV nêu một số (ví dụ 89), HS tổ 1 nói số liền sau, tổ 2 nói số liền trước; tiếp theo GV đưa phép tính nhẩm như $9 + 8$ , $53 - 27$ để HS nêu kết quả nhanh bằng bảng con.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu đúng số liền trước, số liền sau và kết quả các phép tính nhẩm; nhận biết được cần tính lại khi có nhớ hoặc phải mượn.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phổ biến luật chơi: mỗi tổ cử một bạn lên bảng, nhận câu hỏi và chuyền lượt cho bạn tiếp theo trong tổ sau khi nói xong đáp án. GV nêu ví dụ đầu tiên: 'Số liền sau của 89 là số nào?'
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, cử đại diện tổ và chuẩn bị bảng con.
Giáo viên
GV đọc lần lượt các câu hỏi: 'Số liền trước của 60 là số nào?', '9 cộng 8 bằng mấy?', '53 trừ 27 bằng mấy?'. GV khuyến khích HS nói cách tính.
Học sinh
HS trả lời: 'Số liền sau của 89 là 90.' 'Số liền trước của 60 là 59.' 'Chín cộng tám bằng 17, vì 9 cộng 1 bằng 10, rồi 10 cộng 7 bằng 17.' 'Năm mươi ba trừ hai mươi bảy bằng 26.'
Giáo viên
GV nhận xét, khen tổ thắng cuộc và dẫn vào bài: 'Hôm nay chúng ta cùng ôn lại toàn bộ kiến thức học kì 1.'
Học sinh
HS lắng nghe và nhắc lại tên bài học: Bài 36. Ôn tập chung.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Hệ thống hoá số và phép tính trong phạm vi 100

Mục tiêu

HS hệ thống hoá được kiến thức về đọc, viết, so sánh số và cộng, trừ trong phạm vi 100 bằng sơ đồ trên khăn trải bàn.

Nội dung

HS làm việc theo nhóm 4 trên khăn trải bàn có 4 ô; mỗi bạn nhận một ô, viết hoặc vẽ kiến thức của ô đó, sau đó cả nhóm góp ý và hoàn thiện. Nhiệm vụ theo Phiếu học tập số 1 gồm: ô 1 số liền trước và số liền sau; ô 2 cấu tạo số gồm chục và đơn vị; ô 3 so sánh các số và các kết quả phép tính; ô 4 cách cộng, trừ có nhớ và kiểm tra lại bằng phép tính ngược.

Sản phẩm dự kiến

Khăn trải bàn của nhóm có đủ 4 ô với ví dụ minh hoạ cho từng nội dung; mỗi HS trình bày được ít nhất một ví dụ đúng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo khăn trải bàn mẫu lên bảng và phát Phiếu học tập số 1. GV hướng dẫn: 'Mỗi người chọn một ô, viết ít nhất một ví dụ, sau đó cả nhóm kiểm tra chéo.'
Học sinh
HS nhận phiếu, chọn ô và suy nghĩ nội dung cần viết.
Giáo viên
GV đi quan sát các nhóm, gợi ý bằng câu hỏi: 'Số 76 gồm mấy chục và mấy đơn vị?', 'Khi đặt tính có nhớ, ta phải nhớ điều gì?', 'Làm sao để kiểm tra kết quả phép trừ?'.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: 'Số 76 gồm 7 chục và 6 đơn vị.' 'Khi cộng 9 với 8, ta phải nhớ 1 chục sang hàng chục.' 'Để kiểm tra phép trừ 53 - 27 = 26, ta lấy 26 + 27 = 53.'
Giáo viên
GV mời 2 nhóm treo khăn trải bàn và trình bày. GV yêu cầu các nhóm khác nhận xét và bổ sung.
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày, ví dụ: 'Số liền sau của 89 là 90 vì 89 + 1 = 90.' Các nhóm khác góp ý bổ sung ví dụ so sánh như 58 + 17 = 75 và 74, nên 75 > 74.
Giáo viên
GV chốt kiến thức trên bảng: số liền sau hơn số đã cho 1 đơn vị; khi đặt tính có nhớ, cần cộng hoặc trừ đúng cột; kết quả phép tính luôn được kiểm tra bằng phép tính ngược.
Học sinh
HS ghi nhanh vào vở những ý chính của sơ đồ.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Hệ thống hoá hình phẳng, đo lường và thời gian

Mục tiêu

HS nhận biết được các hình phẳng đã học, đọc được giờ trên đồng hồ và nêu được đơn vị kg trong thực tế.

Nội dung

HS làm việc theo cặp đôi. Một bạn chỉ hình trên tranh và nói số cạnh, bạn kia kiểm tra; một bạn quay kim đồng hồ đến giờ GV nêu, bạn kia đọc giờ; hai bạn cùng nêu một đồ vật có đơn vị kg và một đồ vật có đơn vị ki-lô-gam (kg) trong đời sống.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu đúng số cạnh của hình, đọc đúng giờ trên đồng hồ và nêu được ví dụ đơn vị kg trong thực tế.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát tranh các hình phẳng và đồng hồ mô hình cho các cặp, nêu nhiệm vụ: 'Bạn A chỉ hình, bạn B nói số cạnh; sau đó đổi vai.'
Học sinh
HS nhận đồ dùng và phân vai trong cặp đôi.
Giáo viên
GV đi kiểm tra từng cặp và hỏi: 'Hình vuông có mấy cạnh?', 'Đồng hồ đang chỉ mấy giờ khi kim giờ ở giữa số 4 và số 5, kim phút chỉ số 6?'.
Học sinh
HS trả lời: 'Hình vuông có 4 cạnh.' 'Đồng hồ chỉ 4 giờ 30 phút.' HS nêu ví dụ: 'Gạo nặng 5 kg, quả cam nặng khoảng 1 kg.'
Giáo viên
GV mời 3 cặp lên trình bày bằng cách chỉ hình hoặc quay kim đồng hồ, các bạn khác kiểm tra và nhận xét.
Học sinh
Các cặp trình bày, bạn khác nhận xét, bổ sung đáp án đúng.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập số và phép tính

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về số và phép tính trong phạm vi 100 để làm các bài tập trắc nghiệm, điền khuyết và nối.

Nội dung

HS làm bảng con và vở các bài sau: Bài 1: Số liền sau của 89 là: A. 90; B. 88; C. 100. Bài 2: $9 + 8 = ?$ Bài 3: $53 - 27 = ?$ Bài 4: Số 76 gồm ... chục và ... đơn vị. Bài 5: Nối mỗi phép tính với kết quả đúng (25 + 48, 64 - 38, 39 + 39, 100 - 1 với các kết quả 73, 26, 78, 99). Bài 9: Sắp xếp các phép tính theo kết quả từ bé đến lớn: $100 - 64$ , $19 + 19$ , $81 - 42$ , $27 + 15$ .

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Bài 1: A (90). Bài 2: 17. Bài 3: 26. Bài 4: 7 chục và 6 đơn vị. Bài 5: $25 + 48 = 73$ ; $64 - 38 = 26$ ; $39 + 39 = 78$ ; $100 - 1 = 99$ . Bài 9: $100 - 64 = 36$ ; $19 + 19 = 38$ ; $81 - 42 = 39$ ; $27 + 15 = 42$ , nên thứ tự là $100 - 64$ , $19 + 19$ , $81 - 42$ , $27 + 15$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu các bài tập lên bảng hoặc viết sẵn trên bảng phụ, đọc đề bài 1 và 2, yêu cầu HS làm bảng con và giơ bảng khi có kết quả.
Học sinh
HS đọc đề, làm bài trên bảng con.
Giáo viên
GV quan sát, mời HS giải thích cách làm bài 3 và bài 9. Gợi ý: 'Em đã đặt tính như thế nào?' 'Em so sánh các kết quả ra sao?'.
Học sinh
HS trả lời: 'Ở bài 3, em trừ 3 đơn vị cho 7 không đủ nên mượn 1 chục, tính 13 - 7 = 6, rồi 4 - 2 = 2 nên được 26.' 'Ở bài 9, em tính từng phép trước: 36, 38, 39, 42.'
Giáo viên
GV mời 2 HS lên bảng làm bài 5 và bài 9, các bạn khác đối chiếu. GV hỏi thêm: 'Vì sao 39 + 39 lại bằng 78?'.
Học sinh
HS lên bảng nối đáp án, các bạn nhận xét. HS trả lời: '39 cộng 39, 9 cộng 9 bằng 18, viết 8 nhớ 1; 3 cộng 3 cộng 1 bằng 7, được 78.'
Giáo viên
GV chốt đáp án đúng và nhắc HS: trước khi trả lời, cần đọc kĩ đề, thử lại phép tính.
Học sinh
HS sửa lỗi sai (nếu có) vào vở.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập hình, đo lường, thời gian và giải toán

Mục tiêu

HS làm đúng bài tập đúng, sai về hình và đơn vị đo, đọc giờ trên đồng hồ, so sánh kết quả và giải bài toán có lời văn.

Nội dung

HS làm các bài sau: Bài 6: Đúng hay sai? a) Nối hai điểm ta được một đoạn thẳng; b) 15 giờ là 3 giờ chiều; c) Hình vuông có 3 cạnh; d) $8$ kg $+ 9$ kg $= 17$ kg. Bài 7: Quan sát đồng hồ, chọn đáp án đúng: A. 4 giờ 30 phút; B. 6 giờ 20 phút; C. 5 giờ 30 phút. Bài 8: Điền dấu >, <, =: $58 + 17$ ... $74$ ; $40 - 13$ ... $27$ ; $16$ kg $- 8$ kg ... $9$ kg. Bài 10: Lớp 2A có 34 học sinh. Lớp 2B có nhiều hơn lớp 2A 3 học sinh. Hỏi lớp 2B có bao nhiêu học sinh? Sau khi làm xong, HS vào Trang bài học trên NeoEdu để làm thêm bài tập tương tác.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Bài 6: a) Đúng; b) Đúng; c) Sai (hình vuông có 4 cạnh); d) Đúng. Bài 7: A (4 giờ 30 phút). Bài 8: $58 + 17 = 75 > 74$ ; $40 - 13 = 27$ ; $16 - 8 = 8$ (kg) $< 9$ kg. Bài 10: $34 + 3 = 37$ (học sinh); đáp số: 37 học sinh.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đưa đồng hồ mô hình và đọc bài 7, yêu cầu HS quan sát kim giờ và kim phút trước khi chọn đáp án. GV hướng dẫn: 'Đọc kĩ đề, gạch chân số và câu hỏi.'
Học sinh
HS quan sát đồng hồ, gạch chân số liệu trong đề bài 10.
Giáo viên
GV tổ chức hoạt động theo nhóm 2: một bạn làm bài 6 và 8, bạn kia làm bài 10 rồi đổi chéo kiểm tra. GV hỏi: 'Vì sao hình vuông có 4 cạnh chứ không phải 3?' 'Vì sao $16$ kg $-$ $8$ kg nhỏ hơn $9$ kg?'.
Học sinh
HS trả lời: 'Hình vuông có 4 cạnh bằng nhau, nên câu c là sai.' '16 kg - 8 kg = 8 kg, mà 8 kg bé hơn 9 kg nên điền dấu <.' 'Lớp 2B có 34 + 3 = 37 học sinh.'
Giáo viên
GV mời đại diện các nhóm trình bày bài 10 và bài 8, các nhóm khác nhận xét. GV hướng dẫn HS vào Trang bài học trên NeoEdu để làm thêm bài tập tương tác, nhắc HS chỉ làm trong thời gian cho phép.
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày lời giải đầy đủ: 'Bài giải: Lớp 2B có số học sinh là 34 + 3 = 37 (học sinh). Đáp số: 37 học sinh.' HS khác nhận xét và sửa lỗi.
Giáo viên
GV nhận xét chung và nhấn mạnh: khi giải toán cần viết đủ đơn vị và đáp số; khi đọc đồng hồ cần xem cả kim giờ lẫn kim phút.
Học sinh
HS ghi nhớ và kiểm tra lại bài của mình.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Chuẩn bị ngày hội của trường

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức phép cộng, trừ trong phạm vi 100 và đơn vị đo để giải quyết tình huống thực tế ở trường.

Nội dung

Tình huống: Nhà trường chuẩn bị ngày hội. Lớp 2A có 34 học sinh tham gia trò chơi dân gian; lớp 2B có nhiều hơn lớp 2A 3 học sinh. Ban tổ chức cần chuẩn bị 2 bộ dụng cụ cho mỗi học sinh tham gia. Các nhóm dùng Phiếu số 2 để lập kế hoạch: tính số học sinh lớp 2B, tính tổng số học sinh hai lớp, và tính số bộ dụng cụ cần chuẩn bị nếu mỗi học sinh nhận đúng 1 bộ. GV gợi ý HS nêu cách làm và đơn vị đo phù hợp.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu số 2 đã hoàn thành với lời giải đầy đủ: lớp 2B có 37 học sinh; hai lớp có 34 + 37 = 71 học sinh; nếu mỗi học sinh nhận 1 bộ dụng cụ thì cần 71 bộ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu số 2, đọc tình huống, hướng dẫn HS đọc kĩ đề, tìm số liệu và câu hỏi trước khi tính.
Học sinh
HS nhận phiếu, gạch chân các số liệu 34, 3 và yêu cầu của đề.
Giáo viên
GV hỏi gợi mở: 'Muốn biết hai lớp có bao nhiêu học sinh, em phải làm phép tính gì?' 'Nếu mỗi học sinh nhận 1 bộ dụng cụ thì số bộ dụng cụ bằng số gì?'.
Học sinh
HS trả lời: 'Em cộng 34 với 37 để được tổng số học sinh.' 'Số bộ dụng cụ bằng số học sinh, tức là 71 bộ.'
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày kế hoạch, yêu cầu nhóm khác kiểm tra phép tính và đơn vị.
Học sinh
Đại diện nhóm đọc bài giải: 'Lớp 2B có 34 + 3 = 37 (học sinh). Hai lớp có 34 + 37 = 71 (học sinh). Đáp số: 71 học sinh, cần 71 bộ dụng cụ.'
Giáo viên
GV chốt: bài toán thực tế cần đọc kĩ, chọn phép tính đúng, viết đủ đơn vị và đáp số. Giao bài về nhà.
Học sinh
HS ghi lại lời giải vào vở và nhận nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhóm em hãy hoàn thành khăn trải bàn gồm 4 ô, mỗi ô có ít nhất một ví dụ:

Ô 1: Số liền trước và số liền sau (ví dụ: số liền sau của 89 là ...).
Ô 2: Cấu tạo số có chục và đơn vị (ví dụ: số 76 gồm ... chục và ... đơn vị).
Ô 3: So sánh các số và kết quả phép tính (ví dụ: $58 + 17$ ... $74$ ).
Ô 4: Cách cộng, trừ có nhớ và cách kiểm tra lại bằng phép tính ngược (ví dụ: $53 - 27 = 26$ thì $26 + 27 = 53$ ).
Sau khi hoàn thành, cả nhóm kiểm tra chéo và chọn một bạn trình bày.

Phiếu học tập số 2

Tình huống: Lớp 2A có 34 học sinh. Lớp 2B có nhiều hơn lớp 2A 3 học sinh.

Câu 1: Lớp 2B có bao nhiêu học sinh? Viết phép tính và đáp số.
Câu 2: Hai lớp có tất cả bao nhiêu học sinh? Viết phép tính và đáp số.
Câu 3: Nếu mỗi học sinh nhận 1 bộ dụng cụ thì cần bao nhiêu bộ dụng cụ?
Câu 4: Em đã kiểm tra lại kết quả bằng cách nào?

Hướng dẫn về nhà

Hoàn thành Phiếu số 2 nếu chưa xong trong lớp và viết lại lời giải đầy đủ vào vở, nhớ ghi đơn vị và đáp số.
Ôn lại bảng cộng, trừ trong phạm vi 100; chọn 5 phép tính bất kì và tự kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược.
Cùng người thân quan sát đồng hồ ở nhà, ghi lại 3 thời điểm sinh hoạt (ví dụ: 6 giờ, 7 giờ rưỡi, 12 giờ) và nói cho bạn cùng bàn nghe đồng hồ đang chỉ mấy giờ.
Tìm trong nhà 2 đồ vật có đơn vị kg (ví dụ: gạo, đường) và ghi lại số kg ước lượng để chuẩn bị cho tiết học sau.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.