ToánLớp 2Chủ đề 7. Ôn tập học kì 1

Giáo án Bài 35. Ôn tập đo lường

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được đơn vị đo phù hợp với từng đại lượng: xăng-ti-mét (cm) để đo độ dài, ki-lô-gam (kg) để đo độ nặng, lít (l) để đo lượng chất lỏng, giờ, phút, ngày, tuần, tháng để đo thời gian.
Nêu được các mối quan hệ: 1 giờ = 60 phút; 1 ngày = 24 giờ; 1 tuần = 7 ngày.
Xem được đồng hồ chỉ giờ và số phút (ví dụ 10 giờ 15 phút) và xem được ngày, thứ trên tờ lịch tháng 11.
Vận dụng được phép cộng, phép trừ với số đo cùng đơn vị (kg, l) để giải bài toán thực tế.
Tư duy và lập luận toán học: giải thích được vì sao chọn đơn vị cm, kg, l, phút cho từng đối tượng đo (ví dụ thời gian một tiết học tính bằng phút, không tính bằng giờ).
Mô hình hoá toán học: chuyển được tình huống thực tế (bao gạo bị bán bớt, can thứ hai nhiều hơn can thứ nhất) thành phép tính cộng hoặc trừ với đơn vị đo đúng.
Giải quyết vấn đề toán học: tìm được đáp án các bài toán đố về kg và l, xác định được giờ trên đồng hồ và thứ của ngày trên lịch.
Giao tiếp toán học: đọc đúng số đo và giờ (ví dụ 10 giờ 15 phút), viết đúng đơn vị sau kết quả và trình bày được cách làm.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: sử dụng đúng mô hình đồng hồ, cân đĩa, tờ lịch và các đồ vật thật để thực hành đo và xem số liệu.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS chủ động tra cứu lại bảng đơn vị đo, tự kiểm tra đáp án của mình qua bảng con và phiếu học tập.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc nhóm 4 để hoàn thành bảng hệ thống đơn vị, trình bày kết quả bằng câu trọn vẹn có đơn vị đo.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng kiến thức về đơn vị đo để giải các bài toán thực tế về bán gạo, đổ dầu và lập kế hoạch sinh hoạt trong ngày.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS hoàn thành đầy đủ các phiếu học tập và các bài tập luyện tập trong thời gian quy định.
Trách nhiệm: HS tự kiểm tra lại đáp án của nhóm mình trước khi báo cáo, nhắc nhau sử dụng đúng đơn vị đo.
Trung thực: HS nhận ra và sửa lỗi sai của bản thân khi so sánh đáp án với bạn và với GV, không sao chép kết quả của bạn.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ ghi sẵn bảng hệ thống đơn vị đo (có các cột: Đo gì? | Đơn vị) và phần ghi nhớ của bài.
Mô hình đồng hồ kim có thể chỉnh được giờ và phút; tờ lịch tháng 11 phóng to.
Cân đĩa mô hình hoặc hình vẽ cân thăng bằng; một chai 1 l, một túi gạo nhỏ, một quyển sách, một thước dây hoặc thước kẻ dài 30 cm để minh hoạ.
Thẻ đơn vị đo (cm, kg, l, phút, giờ, ngày) để dùng trong trò chơi khởi động.
Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 in đủ cho các nhóm và cá nhân.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/2/math/bai-35-on-tap-do-luong), dùng để chiếu bài tập 1, 4, 10 có hình minh hoạ.

2. Học sinh

Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
Vở ô li, bút chì, thước kẻ, bút màu.
Thẻ số 0 đến 9 (nếu có) để giơ đáp án nhanh.
Đồ vật thật tuỳ chọn (bút, hộp bút, quyển sách) để đo thử.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ai chọn đúng đơn vị?

Mục tiêu

Kích hoạt kiến thức cũ về các đơn vị cm, kg, l, phút và tạo hứng thú học tập cho HS.

Nội dung

GV nêu lần lượt 4 tình huống: đo chiều dài quyển sách; cân quả cam; đo lượng nước trong can; đo thời gian làm một bài tập. HS giơ thẻ đơn vị phù hợp.

Sản phẩm dự kiến

HS chọn đúng đơn vị cho cả 4 tình huống: cm, kg, l, phút.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: “Cô sẽ đưa ra một việc cần đo, các em hãy giơ thẻ đơn vị phù hợp nhất nhé.” GV đưa tình huống 1: đo chiều dài quyển sách.
Học sinh
HS lắng nghe, quan sát tình huống và chuẩn bị thẻ đơn vị.
Giáo viên
GV lần lượt đọc 4 tình huống: đo chiều dài quyển sách; cân quả cam; đo lượng nước trong can; đo thời gian một tiết học. GV hỏi: “Vì sao em chọn đơn vị này?”
Học sinh
HS giơ thẻ. Dự kiến: quyển sách – cm; quả cam – kg; nước trong can – l; tiết học – phút. HS giải thích: “Vì đo độ dài thì dùng cm, đo độ nặng thì dùng kg.”
Giáo viên
GV khen HS đúng, chốt: mỗi đại lượng có đơn vị riêng; giới thiệu bài ôn tập đo lường hôm nay.
Học sinh
HS nhắc lại tên bài và các đơn vị vừa dùng.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Hệ thống hoá các đơn vị đo

Mục tiêu

HS nêu được đơn vị đo phù hợp với từng đại lượng và các mối quan hệ 1 giờ = 60 phút, 1 ngày = 24 giờ, 1 tuần = 7 ngày.

Nội dung

Kĩ thuật khăn trải bàn: mỗi nhóm 4 HS hoàn thành bảng ở Phiếu học tập số 1, sau đó ghi các mối quan hệ giữa các đơn vị thời gian ra góc khăn trải bàn. GV đặt câu hỏi: “Vì sao không đo chiều dài bằng kg?”

Sản phẩm dự kiến

Bảng hệ thống đơn vị đo hoàn chỉnh của nhóm (đo gì – đơn vị) và ba mối quan hệ thời gian được ghi đúng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chia lớp thành các nhóm 4 HS, phát Phiếu học tập số 1 và bút dạ. GV nêu yêu cầu: “Mỗi bạn viết một đơn vị vào ô của mình, sau đó cả nhóm thống nhất và ghi các mối quan hệ thời gian ra giữa bàn.”
Học sinh
HS nhận phiếu, chia vai: người điều khiển, người ghi, hai người kiểm tra.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỗ trợ các nhóm còn lúng túng bằng cách gợi ý: “Đo cân nặng của túi gạo thì dùng đơn vị nào?” GV hỏi: “Vì sao không đo chiều dài bằng kg?”
Học sinh
HS thảo luận và điền bảng. Dự kiến: độ dài – cm; độ nặng – kg; lượng chất lỏng – l; thời gian – giờ, phút, ngày, tuần, tháng. HS trả lời: “Vì kg dùng để cân nặng, không dùng để đo chiều dài.”
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung. GV yêu cầu một HS đọc to mối quan hệ 1 giờ = 60 phút.
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày: “Chiều dài dùng xăng-ti-mét, viết tắt là cm; độ nặng dùng ki-lô-gam, viết tắt là kg…” Các nhóm khác bổ sung nếu thiếu.
Giáo viên
GV treo bảng phụ ghi nhớ, chốt: 1 giờ = 60 phút; 1 ngày = 24 giờ; 1 tuần = 7 ngày. GV yêu cầu HS đọc theo cả lớp hai lần.
Học sinh
HS đọc theo GV và ghi bảng ghi nhớ vào vở.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Xem đồng hồ và xem lịch

Mục tiêu

HS xem được giờ trên đồng hồ đến phút và xác định được ngày, thứ trên tờ lịch tháng 11.

Nội dung

Hoạt động theo trạm: Trạm 1 là mô hình đồng hồ; Trạm 2 là tờ lịch tháng 11. Mỗi nhóm luân phiên qua hai trạm, trả lời câu hỏi ghi trên thẻ. Câu hỏi mẫu: Kim giờ vừa qua số 10, kim phút chỉ số 3 là mấy giờ? Ngày 28 tháng 11 là thứ mấy?

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng giờ “10 giờ 15 phút” và xác định đúng “ngày 28 tháng 11 là Thứ Bảy”; ghi kết quả vào vở.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giới thiệu hai trạm: Trạm 1 (đồng hồ) và Trạm 2 (tờ lịch tháng 11). GV nêu luật: mỗi nhóm ở trạm 2 phút, trả lời đủ câu hỏi rồi chuyển trạm.
Học sinh
HS nhận thẻ câu hỏi, di chuyển đến trạm đầu tiên.
Giáo viên
GV hướng dẫn: “Kim ngắn chỉ giờ, kim dài chỉ phút; kim phút chỉ số 3 nghĩa là 15 phút.” Ở Trạm 2, GV hỏi: “Ngày 28 nằm ở cột nào trên lịch?”
Học sinh
HS quan sát mô hình đồng hồ và trả lời: kim giờ vừa qua số 10, kim phút chỉ số 3, nên là 10 giờ 15 phút. HS tìm trên lịch và trả lời: Thứ Bảy. HS ghi lại kết quả vào vở.
Giáo viên
GV mời một nhóm đọc kết quả ở Trạm 1, một nhóm đọc kết quả ở Trạm 2. GV hỏi thêm: “18 giờ là mấy giờ chiều?”
Học sinh
HS báo cáo: “Đồng hồ chỉ 10 giờ 15 phút.” “Ngày 28 tháng 11 là Thứ Bảy.” Dự kiến HS trả lời: 18 giờ là 6 giờ chiều vì 18 − 12 = 6.
Giáo viên
GV chốt: khi đọc đồng hồ phải nhìn cả kim giờ và kim phút; khi xem lịch phải tìm đúng cột thứ. GV chiếu bài tập tương tác trên NeoEdu để HS kiểm tra thêm.
Học sinh
HS đối chiếu kết quả và tự sửa nếu sai.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Tính toán với số đo

Mục tiêu

HS thực hiện đúng phép cộng, trừ với số đo cùng đơn vị kg, l và so sánh các số đo.

Nội dung

Trò chơi tiếp sức theo Phiếu học tập số 2 (phần A). Các bài: 36 kg + 28 kg = ? kg; 70 l − 25 l = ? l; 60 l − 15 l {{}} 45 l (điền dấu); 45 kg {{}} 54 kg (điền dấu); 1 giờ {{}} 50 phút (điền dấu); bao gạo 50 kg bán 28 kg, còn bao nhiêu kg; can thứ nhất 19 l, can thứ hai nhiều hơn 13 l, can thứ hai có bao nhiêu lít.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án đúng: 36 + 28 = 64 (kg); 70 − 25 = 45 (l); 60 − 15 = 45 (l), so sánh 45 l = 45 l; 45 kg < 54 kg; 1 giờ = 60 phút > 50 phút; 50 − 28 = 22 (kg); 19 + 13 = 32 (l).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chia lớp thành 2 đội, mỗi đội xếp hàng dọc. GV nêu luật: lần lượt từng bạn lên bảng viết kết quả một bài, bạn sau tiếp nối. Đội nào làm đúng và nhanh hơn sẽ thắng.
Học sinh
HS xếp hàng, chuẩn bị bảng con và bút.
Giáo viên
GV đọc đề từng bài, quan sát và nhắc HS viết đơn vị sau kết quả. GV hỏi: “Vì sao bạn chọn dấu < ở bài 45 kg và 54 kg?”
Học sinh
HS viết kết quả lên bảng và giải thích. Dự kiến: 45 kg < 54 kg vì 45 nhỏ hơn 54; 60 l − 15 l = 45 l nên bằng 45 l; 1 giờ = 60 phút lớn hơn 50 phút nên dấu >.
Giáo viên
GV nhận xét, chốt đáp án đúng, nhấn mạnh: chỉ cộng, trừ các số đo cùng đơn vị; kết quả phải ghi kèm đơn vị.
Học sinh
HS đối chiếu với đáp án của GV và sửa bài vào vở.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Đúng hay sai? Chọn đáp án đúng

Mục tiêu

HS nhận biết đúng sai về đơn vị đo, số đo, xem đồng hồ và xem lịch; chọn được đáp án đúng cho các câu hỏi trắc nghiệm.

Nội dung

Làm Phiếu học tập số 2 (phần B), GV dùng hình minh hoạ trên NeoEdu hoặc hình vẽ trên bảng: cân thăng bằng để chọn đáp án túi cam; đồng hồ chỉ 10 giờ 15 phút; tờ lịch tháng 11; mệnh đề Đúng/Sai về 1 giờ = 60 phút, tháng 9 có 31 ngày, 18 giờ là 6 giờ chiều, túi gạo 5 kg và túi đường 2 kg.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Bài 1: A (4 kg); Bài 4: A (10 giờ 15 phút); Bài 5: chiều dài quyển sách – cm; cân nặng quả dưa hấu – kg; lượng nước trong can – l; thời gian một tiết học – phút; Bài 7: a Đúng, b Sai (tháng 9 có 30 ngày), c Đúng, d Sai (5 kg nặng hơn 2 kg); Bài 10: B (Thứ Bảy).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 2 (phần B) và chiếu hình minh hoạ từng bài. GV nêu yêu cầu: “Đọc kĩ hình và câu hỏi, sau đó giơ bảng con Đ hoặc S, hoặc chọn A, B, C.”
Học sinh
HS quan sát hình và đọc câu hỏi trong phiếu.
Giáo viên
GV hỏi: “Cân thăng bằng thì hai đĩa thế nào? Vì sao túi cam nặng 4 kg?” GV hỏi thêm: “Tháng 9 có bao nhiêu ngày?”
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: đĩa phải có 2 quả cân 2 kg nên túi cam nặng 2 + 2 = 4 kg, chọn A. Tháng 9 có 30 ngày nên câu b là Sai. 5 kg nặng hơn 2 kg nên câu d là Sai.
Giáo viên
GV chốt đáp án, nhấn mạnh: tháng 9 có 30 ngày, tháng 11 có 30 ngày; khi đọc đồng hồ và lịch phải đọc đúng.
Học sinh
HS sửa lỗi sai trong phiếu và ghi vào vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Giải bài toán thực tế với đơn vị đo

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về đơn vị đo và phép tính để giải bài toán gắn với đời sống hằng ngày.

Nội dung

Đóng vai nhân viên cửa hàng: GV nêu tình huống: Cửa hàng có 35 kg cam, đã bán 12 kg. Hỏi cửa hàng còn bao nhiêu ki-lô-gam cam? Sau đó HS nêu một tình huống thực tế về đo lường trong lớp để bạn giải.

Sản phẩm dự kiến

HS giải đúng bài toán: 35 − 12 = 23 (kg); HS nêu được một tình huống thực tế và đặt được phép tính có đơn vị đúng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu tình huống: “Cửa hàng có 35 kg cam, đã bán 12 kg. Cửa hàng còn bao nhiêu ki-lô-gam cam?” GV yêu cầu HS viết phép tính và đáp số có đơn vị.
Học sinh
HS đọc đề, suy nghĩ và làm vào bảng con.
Giáo viên
GV mời 2 HS đóng vai nhân viên và khách hàng, trao đổi về số ki-lô-gam cam. GV hỏi: “Vì sao phải dùng phép trừ?”
Học sinh
HS trình bày: 35 − 12 = 23 (kg). Dự kiến: phép trừ vì cam đã bán đi, nên số cam còn lại là hiệu của hai số.
Giáo viên
GV mời một HS nêu tình huống thực tế khác (ví dụ: mẹ đổ 15 l nước vào can và còn lại bao nhiêu) để bạn giải.
Học sinh
HS nêu tình huống, bạn trả lời và nói rõ đơn vị.
Giáo viên
GV nhận xét, chốt: khi giải bài toán thực tế phải xác định đúng đơn vị đo, chọn đúng phép tính và ghi đáp số kèm đơn vị.
Học sinh
HS ghi lại cách giải vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Hoàn thành bảng sau (ghi đơn vị đo phù hợp):

Đo độ dài: ……………
Đo độ nặng: ……………
Đo lượng chất lỏng: ……………
Đo thời gian: ……………

Bài 2. Điền số thích hợp vào chỗ chấm:

1 giờ = ……… phút
1 ngày = ……… giờ
1 tuần = ……… ngày

Bài 3. Thảo luận nhóm và trả lời: Vì sao không đo chiều dài quyển sách bằng ki-lô-gam?

Phiếu học tập số 2

Phần A. Tính và điền:

36 kg + 28 kg = ……… kg
70 l − 25 l = ……… l
60 l − 15 l ……… 45 l (điền >, <, =)
45 kg ……… 54 kg (điền >, <, =)
1 giờ ……… 50 phút (điền >, <, =)
Bao gạo nặng 50 kg, mẹ đã bán 28 kg. Bao gạo còn lại ……… kg.
Can thứ nhất có 19 l dầu. Can thứ hai có nhiều hơn can thứ nhất 13 l. Can thứ hai có ……… l dầu.

Phần B. Quan sát hình và chọn đáp án đúng:

Cân thăng bằng. Túi cam cân nặng: A. 4 kg; B. 2 kg; C. 3 kg.
Đồng hồ chỉ: A. 10 giờ 15 phút; B. 3 giờ 10 phút; C. 10 giờ 3 phút.
Quan sát tờ lịch tháng 11. Ngày 28 tháng 11 là: A. Thứ Sáu; B. Thứ Bảy; C. Chủ nhật.

Phần C. Đúng hay sai?

a) 1 giờ = 60 phút.
b) Tháng 9 có 31 ngày.
c) 18 giờ là 6 giờ chiều.
d) Túi gạo 5 kg nhẹ hơn túi đường 2 kg.

Hướng dẫn về nhà

Ôn lại bảng đơn vị đo: cm, kg, l, giờ, phút, ngày, tuần, tháng và các mối quan hệ 1 giờ = 60 phút, 1 ngày = 24 giờ, 1 tuần = 7 ngày.
Dùng thước hoặc thước dây đo chiều dài một quyển sách hoặc bút chì ở nhà rồi ghi kết quả bằng cm; dùng cân (nếu có) cân một túi gạo nhỏ hoặc gói đường rồi ghi bằng kg.
Ghi lại giờ em thức dậy và giờ đi ngủ hôm nay (đọc theo đồng hồ), rồi tính xem em đã ngủ bao nhiêu giờ (nếu tính được); xem tờ lịch trong nhà và ghi lại ngày, thứ của hôm nay.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.