ToánLớp 2Chủ đề 4. Phép cộng, phép trừ (có nhớ) trong phạm vi 100

Giáo án Bài 21. Luyện tập chung

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Thực hiện được phép cộng có nhớ trong phạm vi 100 bằng cách đặt tính thẳng cột, cộng từ hàng đơn vị đến hàng chục và nhớ 1 khi cần.
Tính được giá trị biểu thức có hai dấu phép tính cộng, trừ theo thứ tự từ trái sang phải.
Giải được bài toán có lời văn liên quan đến phép cộng có nhớ trong phạm vi 100, có đơn vị đo kèm theo đáp số.
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao kết quả đúng hoặc sai khi làm bài tập Đúng, Sai và khi so sánh hai biểu thức.
Mô hình hoá toán học: HS chuyển tình huống trong bài toán (bán đường, đổ nước) thành phép tính cộng, trừ phù hợp.
Giải quyết vấn đề toán học: HS lựa chọn thứ tự thực hiện phép tính đúng trong biểu thức hai dấu phép tính và kiểm tra kết quả.
Giao tiếp toán học: HS đọc, nêu được đề bài toán và trình bày đáp số đầy đủ đơn vị (kg, l).
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng bảng con, que tính hoặc thẻ số để hỗ trợ đặt tính và so sánh kết quả.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự đọc đề, tự đặt tính và kiểm tra lại kết quả bằng phép tính ngược hoặc ước lượng trước khi ghi đáp án.
Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo nhóm 4 trên khăn trải bàn, giải thích được cách làm của mình bằng câu nói đầy đủ, rõ ràng.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn cách tính phù hợp (đặt tính hoặc tính nhẩm) và đưa ra cách kiểm tra kết quả khi làm bài tập đúng sai, bài toán thực tế.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS hoàn thành đủ các bài tập trong phiếu, cố gắng tính đúng và kiểm tra lại bài làm của mình.
Trách nhiệm: HS tích cực đóng vai và hoàn thành nhiệm vụ nhóm, nhận xét bạn một cách khách quan, có trách nhiệm với kết quả chung.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ hoặc slide ghi các phép tính khởi động và phiếu bài tập.
Phiếu học tập số 1 (in cho mỗi nhóm), thẻ đáp án Đ/S, bảng phụ ghi các đáp án.
Khăn trải bàn có ô cho từng nhóm (4 nhóm), bút dạ.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/2/math/bai-21-luyen-tap-chung (dùng để chiếu bài tập tương tác khi chữa bài).

2. Học sinh

Bảng con, bút viết, khăn lau.
Vở ô li, bút chì, thước kẻ.
Que tính hoặc thẻ số (nếu cần hỗ trợ đặt tính).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Khởi động: Ai nhanh hơn?

Mục tiêu

Ôn lại cách đặt tính và cộng có nhớ trong phạm vi 100, tạo không khí sôi nổi trước khi luyện tập.

Nội dung

Trò chơi "Ai nhanh hơn?": GV chiếu lần lượt các phép tính $46 + 7$ và $28 + 36$ . HS viết nhanh kết quả ra bảng con, sau đó giơ bảng. Nhắc HS nhớ quy tắc: đặt tính thẳng cột, cộng từ phải sang trái, nhớ 1 khi hàng đơn vị được từ 10 trở lên.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng kết quả $46 + 7 = 53$ và $28 + 36 = 64$ trên bảng con và nêu được cách nhớ 1.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu phép tính $46 + 7$ và $28 + 36$ , nêu luật chơi: đặt tính, tính nhanh và giơ bảng khi xong. Hỏi: "Khi cộng hai số có hai chữ số, em bắt đầu tính từ hàng nào?"
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi. Dự kiến trả lời: "Em bắt đầu từ hàng đơn vị, tức là cột bên phải."
Giáo viên
GV quan sát HS làm, nhắc các em đặt tính thẳng cột trước khi tính.
Học sinh
HS đặt tính và viết kết quả vào bảng con. Một số em tính nhẩm và giơ bảng sớm.
Giáo viên
GV gọi 2 HS giơ bảng và nói to cách làm: "Hàng đơn vị có $6 + 7 = 13$ , viết 3 nhớ 1...". Hỏi: "Vì sao phải nhớ 1 sang hàng chục?"
Học sinh
HS giơ bảng và trình bày. Dự kiến trả lời: "Vì 13 gồm 1 chục và 3 đơn vị, nên ta viết 3 và nhớ 1 chục sang hàng chục."
Giáo viên
GV chốt: đặt tính thẳng cột, cộng từ phải sang trái, nhớ 1 khi hàng đơn vị từ 10 trở lên, và dẫn vào bài luyện tập.
Học sinh
HS nhắc lại quy tắc cộng có nhớ theo cả lớp.

Hoạt động 2: Khám phá · 8 phút

Hệ thống hoá kiến thức: biểu thức hai dấu phép tính

Mục tiêu

HS nhắc lại và hệ thống hoá quy tắc tính giá trị biểu thức có hai dấu phép tính cộng, trừ theo thứ tự từ trái sang phải.

Nội dung

Nhóm 4 HS làm việc trên khăn trải bàn, mỗi em viết một phép tính ở ô của mình và cùng thảo luận: Tính $15 + 26 + 9$ và $38 + 12 - 20$ . GV hướng dẫn: thực hiện từ trái sang phải, kết quả của phép tính trước được dùng để tính phép tính sau. Nhóm thống nhất kết quả và ghi vào ô trung tâm của khăn trải bàn.

Sản phẩm dự kiến

Khăn trải bàn của mỗi nhóm ghi cách tính: $15 + 26 = 41$ , $41 + 9 = 50$ ; $38 + 12 = 50$ , $50 - 20 = 30$ . Kết quả: $15 + 26 + 9 = 50$ ; $38 + 12 - 20 = 30$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát khăn trải bàn, nêu nhiệm vụ: "Mỗi nhóm tính hai biểu thức và thống nhất cách làm. Hãy nhớ phải tính theo thứ tự nào?"
Học sinh
HS nhận khăn trải bàn, nhận nhiệm vụ. Dự kiến trả lời: "Em tính từ trái sang phải."
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỏi nhóm: "Vì sao $15 + 26 + 9$ không thể tính $26 + 9$ trước?" để HS suy nghĩ.
Học sinh
Các thành viên lần lượt viết và tính. Dự kiến trả lời: "Vì phép tính được viết từ trái sang phải, nên ta tính $15 + 26$ trước rồi mới cộng với 9."
Giáo viên
GV gọi đại diện 2 nhóm trình bày kết quả và cách làm trên khăn trải bàn, các nhóm khác nhận xét.
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày: " $15 + 26 = 41$ , $41 + 9 = 50$ . Với $38 + 12 - 20$ , $38 + 12 = 50$ rồi $50 - 20 = 30$ ."
Giáo viên
GV chốt: biểu thức có hai dấu phép tính cộng, trừ thì tính từ trái sang phải; kết quả phép tính trước là số hạng của phép tính sau. Ghi lên bảng: $15 + 26 + 9 = 50$ ; $38 + 12 - 20 = 30$ .
Học sinh
HS ghi vào vở kiến thức và nhắc lại quy tắc.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Luyện tập: đặt tính và so sánh

Mục tiêu

Củng cố kĩ năng đặt tính cộng có nhớ, so sánh kết quả và sắp xếp các phép tính.

Nội dung

HS làm việc theo cặp đôi với Phiếu học tập số 1, gồm các bài 1, 2, 7 và 8 trong sách (đặt tính tính kết quả, điền dấu >, <, =, sắp xếp các phép tính theo kết quả từ lớn đến bé). Sau đó GV chiếu bài tương tác trên NeoEdu để cả lớp đối chiếu.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: $46 + 7 = 53$ ; $28 + 36 = 64$ ; $39 + 6 = 36 + 9$ (cùng bằng 45, dấu =); $48 + 25 > 70$ (73 > 70, dấu >); $17 + 17 < 35$ (34 < 35, dấu <). Sắp xếp từ lớn đến bé: $66 + 27 = 93$ ; $58 + 29 = 87$ ; $45 + 38 = 83$ ; $39 + 39 = 78$ , tức là $66 + 27$ , $58 + 29$ , $45 + 38$ , $39 + 39$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1, nêu yêu cầu: "Làm bài theo cặp, đặt tính khi cần; so sánh kết quả trước khi điền dấu." Hỏi: "Khi so sánh $48 + 25$ với 70, em có cần tính hết không?"
Học sinh
HS nhận phiếu và hiểu nhiệm vụ. Dự kiến trả lời: "Em cần tính $48 + 25 = 73$ rồi so sánh với 70."
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hướng dẫn cặp nào vướng ở bài 7 hoặc bài 8 bằng câu hỏi gợi mở: "Kết quả $17 + 17$ có chữ số hàng đơn vị là mấy?"
Học sinh
Cặp đôi đặt tính, tính kết quả và thảo luận dấu cần điền. Dự kiến trả lời: "Hàng đơn vị là 4 nên kết quả là 34, nhỏ hơn 35."
Giáo viên
GV chiếu đáp án trên NeoEdu, gọi 2 cặp đọc kết quả và giải thích cách làm bài 8.
Học sinh
HS đọc đáp án, đối chiếu và sửa bài. Dự kiến trả lời: " $66 + 27 = 93$ là lớn nhất, nên xếp đầu tiên."
Giáo viên
GV chốt: muốn so sánh các kết quả, cần tính xong rồi mới đối chiếu; sắp xếp từ lớn đến bé thì bắt đầu từ kết quả lớn nhất.
Học sinh
HS sửa lỗi sai trên phiếu và ghi nhớ cách so sánh.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Luyện tập: đúng hay sai, chọn đáp án đúng

Mục tiêu

Rèn kĩ năng kiểm tra tính đúng sai của phép tính và chọn số thích hợp điền vào chỗ trống.

Nội dung

Bài 3 (nối phép tính với kết quả), bài 5 (Đúng hay Sai) và bài 6 (chọn số thích hợp với $27 + ? = 34$ ) trong sách. HS làm bài cá nhân trên bảng con, sau đó chia sẻ với bạn bên cạnh. GV tổ chức trò chơi "Giơ thẻ Đ/S" để kiểm tra nhanh.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án bài 3: $9 + 37 - 46$ ; $58 + 24 - 82$ ; $75 + 25 - 100$ ; $66 + 6 - 72$ (nối đúng với các kết quả tương ứng). Bài 5: a) Đ ( $47 + 35 = 82$ ); b) Đ ( $19 + 9 = 28$ ); c) S ( $56 + 28 = 84$ ); d) S ( $65 + 35 = 100$ ). Bài 6: đáp án A, số 7 ( $27 + 7 = 34$ ).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu đề bài 3, 5, 6, nêu luật chơi "Giơ thẻ Đ/S". Hỏi: "Làm sao để biết $56 + 28 = 74$ là sai mà không cần đặt tính?"
Học sinh
HS nhận nhiệm vụ. Dự kiến trả lời: "Em tính lại hoặc ước lượng: $56 + 28$ phải lớn hơn 80, nên 74 là sai."
Giáo viên
GV yêu cầu HS làm bài cá nhân trên bảng con, sau đó chia sẻ với bạn ngồi cạnh.
Học sinh
HS làm bài và thảo luận nhanh với bạn. Dự kiến: "Với bài 6, em thử số 7: $27 + 7 = 34$ nên đáp án đúng."
Giáo viên
GV đọc từng câu, HS giơ thẻ Đ hoặc S; GV hỏi thêm một HS giải thích vì sao sai.
Học sinh
HS giơ thẻ và giải thích. Dự kiến: " $65 + 35 = 100$ chứ không phải 90 nên câu d là sai."
Giáo viên
GV chốt: để kiểm tra đáp án, có thể thử lại bằng cách thay số vào phép tính, hoặc tính lại bằng đặt tính.
Học sinh
HS ghi nhớ cách kiểm tra kết quả.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 6 phút

Vận dụng: Cửa hàng và thùng nước

Mục tiêu

Vận dụng phép cộng có nhớ để giải các bài toán có lời văn gắn với tình huống thực tế.

Nội dung

Đóng vai "Nhân viên cửa hàng": Bài 9 (buổi sáng bán 35 kg đường, buổi chiều bán 47 kg đường) và bài 10 (thùng có 28 l nước, bố đổ thêm 15 l, mẹ đổ thêm 9 l). Mỗi nhóm đọc đề, viết lời giải và đáp số có đơn vị, sau đó cử đại diện trình bày.

Sản phẩm dự kiến

Bài 9: $35 + 47 = 82$ (kg). Đáp số: 82 kg đường. Bài 10: $28 + 15 = 43$ (l); $43 + 9 = 52$ (l). Đáp số: 52 l nước.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc đề bài 9 và 10, hỏi: "Bài toán cho biết gì, hỏi gì? Ta cần làm mấy phép tính?"
Học sinh
HS nghe đề và trả lời. Dự kiến: "Bài 9 cho biết số kg đường bán buổi sáng và buổi chiều, hỏi cả ngày bán được bao nhiêu. Ta làm một phép cộng."
Giáo viên
GV hướng dẫn nhóm viết lời giải theo mẫu: câu lời giải, phép tính, đáp số có đơn vị.
Học sinh
Nhóm thảo luận và viết lời giải ra bảng con hoặc vở. Dự kiến: "Bài 10 có hai lần đổ nước, nên ta cộng 28 với 15 rồi cộng tiếp với 9."
Giáo viên
GV gọi đại diện một nhóm trình bày bài 10, nhắc HS chú ý đơn vị (l, kg).
Học sinh
Đại diện trình bày: "Thùng có 52 lít nước."
Giáo viên
GV chốt: bài toán có lời văn cần viết đầy đủ lời giải, phép tính và đáp số kèm đơn vị đo.
Học sinh
HS nhắc lại cấu trúc bài giải.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Dùng trong hoạt động Luyện tập: đặt tính và so sánh (làm theo cặp đôi).

Bài 1: Đặt tính rồi tính: $46 + 7$ = ?
Bài 2: Đặt tính rồi tính: $28 + 36$ = ?
Bài 7: Điền dấu >, <, = vào chỗ chấm:
- $39 + 6$ ... $36 + 9$
- $48 + 25$ ... $70$
- $17 + 17$ ... $35$
Bài 8: Sắp xếp các phép tính theo kết quả từ lớn đến bé:
- $66 + 27$ ; $58 + 29$ ; $45 + 38$ ; $39 + 39$
- Kết quả lớn đến bé: ..., ..., ..., ...

Hướng dẫn về nhà

Làm lại bài 4 và bài 10 trong sách Toán 2, trang bài 21; viết đầy đủ lời giải và đáp số có đơn vị.
Tự viết một bài toán có lời văn về việc mua hàng hoặc đổ nước trong nhà, dùng phép cộng có nhớ trong phạm vi 100, rồi đố một người thân giải.
Chơi lại trò chơi "Ai nhanh hơn?" với người thân bằng bảng con hoặc giấy nháp, mỗi ngày 5 phép tính, để rèn kĩ năng đặt tính.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.