ToánLớp 2Chủ đề 3. Làm quen với khối lượng, dung tích

Giáo án Bài 16. Lít

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nhận biết được bình nào đựng nhiều nước hơn, bình nào đựng ít nước hơn khi so sánh hai bình giống nhau.
Nêu được đơn vị lít, viết tắt là l, dùng để đo lượng nước, dầu, sữa.
Đọc, viết được số đo dung tích có đơn vị l, ví dụ 5 l đọc là năm lít, 20 l đọc là hai mươi lít.
Thực hiện được phép cộng, phép trừ các số đo có đơn vị l và ghi đơn vị l vào kết quả.
Tư duy và lập luận toán học: giải thích được vì sao hai bình giống nhau có mực nước cao hơn thì chứa nhiều nước hơn.
Mô hình hoá toán học: chuyển tình huống rót thêm nước, đổ ra can thành phép cộng, phép trừ có đơn vị l.
Giải quyết vấn đề toán học: chọn cách rót nước ra các cốc giống nhau để so sánh khi hai bình khác hình dạng.
Giao tiếp toán học: đọc đúng các số đo như 5 l, 20 l và diễn đạt kết quả bằng câu có đơn vị l.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: dùng ca 1 lít, chai 1 lít và bộ cốc giống nhau để đo, đếm lượng nước.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: tự quan sát mực nước, đếm số ca, cốc và tự kiểm tra cách ghi đơn vị l trên bảng con.
Giao tiếp và hợp tác: trao đổi trong nhóm 4 để thống nhất cách so sánh lượng nước và trình bày kết quả trước lớp.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: chọn cách so sánh phù hợp với hai bình giống nhau hoặc khác nhau (so mực nước, rót ra cốc rồi đếm).

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: tích cực quan sát, thực hành rót nước và hoàn thành đầy đủ Phiếu học tập số 1, số 2.
Trung thực: nói đúng kết quả đếm và đo được, không đoán mò khi so sánh lượng nước.
Trách nhiệm: sử dụng nước tiết kiệm, không đổ nước ra sàn khi làm thực hành.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Trang bài học số NeoEdu: neoedu.vn/learn/2/math/bai-16-lit (bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác), dùng để trình chiếu hình hai bình A, B, ca 1 lít, chai 1 lít và các bài tập 4, 6, 7, 8.
Hai bình trong suốt giống nhau có mực nước khác nhau (hoặc hình vẽ), hai bình khác hình dạng, một can nước và hình can đựng 5 ca 1 lít.
Ca 1 lít, chai 1 lít, bộ cốc nhỏ giống nhau, thìa, cốc uống nước, cái xô, tranh bể nước.
Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in sẵn), bảng phụ ghi quy tắc so sánh.

2. Học sinh

Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
Bút chì, bút màu, Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (theo nhóm).
Bộ cốc nhỏ hoặc ca nhựa, khay đựng và nước (nếu có điều kiện thực hành).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Khởi động với hai bình nước

Mục tiêu

Huy động vốn hiểu biết về lượng nước và làm quen cách so sánh hai bình.

Nội dung

Quan sát hình hai bình giống nhau, bình A có mực nước cao hơn bình B; trả lời bình nào đựng nhiều nước hơn và vì sao.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được bình A đựng nhiều nước hơn bình B vì nước trong bình A cao hơn.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu hình hai bình giống nhau và hỏi: “Bình nào đựng nhiều nước hơn? Vì sao em biết?”
Học sinh
HS quan sát hình và suy nghĩ. Dự kiến trả lời: “Bình A, vì nước trong bình A cao hơn.”
Giáo viên
GV hỏi tiếp: “Nếu hai bình có hình dạng khác nhau, mình có so sánh mực nước được không?”
Học sinh
HS thảo luận ngắn. Dự kiến: “Không chắc, vì bình to và bình nhỏ khác nhau nên không thể chỉ nhìn mực nước.”
Giáo viên
GV yêu cầu HS giơ bảng con ghi A hoặc B, mời 2 HS nêu lí do.
Học sinh
HS giơ bảng con và trình bày lí do của mình.
Giáo viên
GV dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta học cách đo lượng nước bằng đơn vị lít.” GV ghi tên bài lên bảng.
Học sinh
HS nhắc lại tên bài: Lít.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 8 phút

So sánh nhiều hơn, ít hơn về lượng nước

Mục tiêu

Nhận biết nhiều hơn, ít hơn khi so sánh lượng nước ở hai bình giống nhau và ở hai bình khác nhau.

Nội dung

Chia nhóm 4. Các nhóm làm Phiếu học tập số 1: so sánh hai bình giống nhau bằng mực nước; so sánh hai bình khác nhau bằng cách rót ra cốc giống nhau rồi đếm số cốc.

Sản phẩm dự kiến

HS hoàn thành Phiếu học tập số 1 và nêu được quy tắc: bình giống nhau thì so mực nước; bình khác nhau thì rót ra cốc giống nhau rồi đếm.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chia nhóm 4, phát Phiếu học tập số 1 và nêu nhiệm vụ: “Các nhóm quan sát, so sánh và ghi kết quả vào phiếu.”
Học sinh
HS nhận phiếu, đọc yêu cầu và phân công người ghi, người rót nước, người đếm cốc.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỏi gợi mở: “Vì sao phải rót ra cốc giống nhau thì mới so sánh được?”
Học sinh
HS thực hành rót nước vào cốc giống nhau (hoặc quan sát tranh) và đếm số cốc. Dự kiến trả lời: “Vì cốc giống nhau thì mỗi cốc chứa lượng nước bằng nhau, đếm số cốc là so được.”
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày, yêu cầu nhóm khác nhận xét.
Học sinh
Đại diện nhóm nêu kết quả. Dự kiến: “Bình D nhiều nước hơn bình C vì rót được 5 cốc, còn bình C rót được 3 cốc; 5 lớn hơn 3.”
Giáo viên
GV chốt và ghi bảng: “Hai bình giống nhau thì so mực nước. Hai bình khác nhau thì rót ra cốc giống nhau rồi đếm. Số cốc nhiều hơn thì lượng nước nhiều hơn.”
Học sinh
HS ghi quy tắc vào vở hoặc phiếu.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 8 phút

Đơn vị lít và cách đọc, viết

Mục tiêu

Nêu được đơn vị lít (l) và đọc, viết được số đo dung tích có đơn vị l.

Nội dung

Quan sát ca 1 lít, chai 1 lít và can đựng 5 ca nước; đọc các số đo 5 l, 20 l; viết đơn vị l đúng cách.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được lít viết tắt là l; đọc đúng 5 l là năm lít, 20 l là hai mươi lít; trả lời được can có 5 l nước.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giới thiệu ca 1 lít và chai 1 lít, đổ nước đầy ca rồi đổ vào chai. Hỏi: “Ca này chứa bao nhiêu lít nước?”
Học sinh
HS quan sát và trả lời: “Ca này chứa 1 lít nước.”
Giáo viên
GV rót 5 ca đầy vào can (hoặc chiếu hình) và hỏi: “Can có bao nhiêu lít nước?” GV hướng dẫn đọc 5 l là năm lít, 20 l là hai mươi lít.
Học sinh
HS đếm 1, 2, 3, 4, 5 và trả lời: “Can có 5 l nước.” HS đọc theo GV: năm lít, hai mươi lít.
Giáo viên
GV yêu cầu HS viết lên bảng con: 5 l, 20 l, rồi kiểm tra và sửa lỗi viết chữ l thường.
Học sinh
HS viết vào bảng con và giơ lên cho GV kiểm tra.
Giáo viên
GV chốt: “Lít là đơn vị đo lượng nước, dầu, sữa, viết tắt là l. Khi ghi số đo, em phải viết đơn vị l sau số.”
Học sinh
HS nhắc lại: lít viết tắt là l.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 9 phút

Luyện tập cộng, trừ số đo có đơn vị lít

Mục tiêu

Thực hiện được phép cộng, trừ số đo có đơn vị l, ghi đúng đơn vị và giải được bài toán đơn giản về lượng nước.

Nội dung

Trò chơi “Ai nhanh hơn” với bài 4 (8 l + 7 l = ? l; 16 l − 9 l = ? l). Nhóm làm bài 6 và bài 7 trong sách. Cặp đôi hoàn thành Phiếu học tập số 2 (bài 5 đúng hay sai; bài 8 nối phép tính với kết quả).

Sản phẩm dự kiến

Bài 4: 15 l và 7 l ( $8 + 7 = 15$ ; $16 - 9 = 7$ ). Bài 6: đáp án A, can xanh đựng nhiều hơn can đỏ 5 l ( $15 - 10 = 5$ ). Bài 7: thùng còn lại 9 l ( $18 - 9 = 9$ ). Bài 5: a) Đ, b) Đ, c) S, d) Đ. Bài 8: 6 l + 7 l – 13 l; 14 l − 5 l – 9 l; 20 l + 30 l – 50 l; 45 l − 5 l – 40 l.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu bài 4 và tổ chức trò chơi “Ai nhanh hơn”, yêu cầu HS giơ bảng con kết quả kèm đơn vị l.
Học sinh
HS tính nhanh và giơ bảng con: 15 l và 7 l.
Giáo viên
GV giao nhóm làm bài 6, bài 7 (SGK) và cặp đôi làm Phiếu học tập số 2. GV nhắc: ghi đơn vị l vào kết quả.
Học sinh
Nhóm thảo luận, viết phép tính: $15 - 10 = 5$ (l), $18 - 9 = 9$ (l). Cặp đôi làm bài 5 và bài 8 vào phiếu.
Giáo viên
GV mời đại diện nhóm trình bày, nhận xét và sửa lỗi. Lưu ý bài 5c: 10 l đọc là mười lít, không phải ki-lô-gam.
Học sinh
HS trình bày. Dự kiến: “Câu c sai vì 10 l đọc là mười lít; kí-lô-gam là đơn vị đo khối lượng.”
Giáo viên
GV chốt: phép cộng, trừ số đo có đơn vị l thì tính trên số, còn đơn vị l được ghi vào kết quả. Nhắc không nhầm l với kg.
Học sinh
HS ghi nhớ và kiểm tra lại kết quả bài của mình.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Sắp xếp đồ vật theo lượng nước và vận dụng

Mục tiêu

Vận dụng ý nghĩa đơn vị lít để ước lượng và sắp xếp các đồ vật theo lượng nước chứa được.

Nội dung

Sắp xếp thìa, cốc uống nước, cái xô và bể nước theo lượng nước chứa được từ ít đến nhiều. Tình huống: can có 5 l dầu, mẹ đổ thêm 2 l, can có bao nhiêu lít dầu?

Sản phẩm dự kiến

HS sắp xếp đúng: cái thìa, cái cốc, cái xô, bể nước; trả lời: can có 7 l dầu ( $5 + 2 = 7$ (l)).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đưa tranh hoặc vật thật (thìa, cốc, xô, bể nước) và nêu yêu cầu sắp xếp từ ít đến nhiều theo lượng nước chứa được.
Học sinh
HS quan sát, thảo luận cặp đôi.
Giáo viên
GV nêu tình huống: “Can có 5 l dầu, mẹ đổ thêm 2 l. Can có bao nhiêu lít dầu?”
Học sinh
HS viết phép tính $5 + 2 = 7$ (l) và trả lời: “Can có 7 l dầu.”
Giáo viên
GV mời 1 cặp trình bày thứ tự sắp xếp và kết quả phép tính.
Học sinh
HS trình bày. Dự kiến: “Thìa, cốc, xô, bể nước; can có 7 l dầu.”
Giáo viên
GV khen ngợi, chốt ý nghĩa của đơn vị lít trong đời sống và giao nhiệm vụ về nhà.
Học sinh
HS lắng nghe, ghi nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Dùng trong hoạt động “So sánh nhiều hơn, ít hơn về lượng nước”.

Câu 1: Hai bình A và B giống nhau. Bình nào đựng nhiều nước hơn? Vì sao?
Câu 2: Bình C và bình D có hình dạng khác nhau. Rót nước từ mỗi bình ra các cốc giống nhau, ghi số cốc:
- Bình C: ..... cốc
- Bình D: ..... cốc
Câu 3: Bình nào đựng nhiều nước hơn? Bình nào đựng ít nước hơn?
Câu 4: Em rút ra cách so sánh lượng nước ở hai bình khác nhau là gì?

Phiếu học tập số 2

Dùng trong hoạt động “Luyện tập cộng, trừ số đo có đơn vị lít”.

Câu 1: Đúng hay sai? Đánh dấu Đ hoặc S vào ô trống.
- a) Cái xô đựng được nhiều nước hơn cái cốc uống nước: ....
- b) 2 l + 5 l = 7 l: ....
- c) 10 l đọc là mười ki-lô-gam: ....
- d) 17 l − 8 l = 9 l: ....
Câu 2: Nối phép tính với kết quả.
- 6 l + 7 l
- 14 l − 5 l
- 20 l + 30 l
- 45 l − 5 l
  Kết quả: 9 l, 13 l, 40 l, 50 l.

Hướng dẫn về nhà

Làm bài 2 và bài 3 trong sách Toán 2, trang bài 16. Nhớ viết đơn vị l đúng cách.
Quan sát một chiếc cốc, chai hoặc can ở nhà và kể cho người thân nghe vì sao nước trong các đồ vật đó có thể đo bằng đơn vị lít.
Thực hành: cùng người thân đổ nước đầy ca 1 lít vào chai, đếm xem chai chứa được mấy ca và ghi lại kết quả.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.