Giáo án Bài 20. Nhóm nghề quản trị thuộc ngành Công nghệ thông tin

Huy động kiến thức nền của HS về các công việc khi một dịch vụ trong trường gặp sự cố; từ đó xác định vấn đề cần tìm hiểu về các nhóm nghề quản trị.

GV chiếu tình huống: Sáng thứ Hai, hệ thống đặt lịch phòng học của trường không đăng nhập được, lịch của một số phòng bị sai. HS trả lời nhanh các câu hỏi: (1) Ai cần kiểm tra máy chủ và tài khoản đăng nhập? (2) Ai cần kiểm tra đường truyền giữa phòng máy và máy chủ? (3) Ai cần kiểm tra quyền truy cập và bản sao lưu lịch? (4) Ai cần rà rủi ro và ghi nhận sự cố để báo cáo?

Danh sách ngắn các công việc tương ứng với bốn nhóm: đường truyền và kết nối thuộc quản trị mạng; máy chủ, tài khoản, dịch vụ thuộc quản trị hệ thống; quyền dữ liệu và bản sao lưu lịch thuộc quản trị cơ sở dữ liệu; rà rủi ro và báo sự cố thuộc quản trị an toàn thông tin. GV ghi các câu trả lời lên bảng để dùng lại ở hoạt động sau.

Nêu được nhiệm vụ chính của bốn nhóm vai trò quản trị; giải thích được vì sao quản trị cơ sở dữ liệu cần quản lí quyền, sao lưu và khôi phục.

HS làm việc nhóm 4 theo kĩ thuật khăn trải bàn. Mỗi thành viên phụ trách tìm hiểu một vai trò: quản trị mạng (duy trì kết nối, cấu hình, giám sát); quản trị hệ thống (quản lí máy chủ, tài khoản, dịch vụ và vận hành); quản trị cơ sở dữ liệu (tổ chức dữ liệu, quyền, sao lưu/khôi phục, hiệu năng); quản trị an toàn thông tin (quản lí rủi ro, bảo vệ và ứng phó theo phạm vi được phép). HS đọc phần Hiểu cách hoạt động trong trang bài học NeoEdu và ghi kết quả vào Phiếu học tập số 1. Câu hỏi gợi mở: 'Vì sao vai trò quản trị cơ sở dữ liệu lại gắn với việc sao lưu và khôi phục?'

Phiếu học tập số 1 hoàn thành: bốn nhiệm vụ chính tương ứng với bốn vai trò, mỗi nhiệm vụ có một ví dụ trong kịch bản lịch phòng học. Kết luận HS rút ra: Quản trị cơ sở dữ liệu cần quản lí quyền và sao lưu/khôi phục vì dữ liệu lịch phải được bảo vệ, ai được sửa phải được kiểm soát, và khi có sự cố cần đưa dữ liệu về trạng thái dùng được.

Vận dụng được nguyên tắc ủy quyền và phạm vi cho phép khi học nghề; nhận ra các nhận định không đúng về bảo đảm việc làm và mức lương.

HS làm việc cặp đôi. GV nêu ba nhận định để HS thảo luận: (1) Học an toàn thông tin thì được thử xâm nhập bất kì mạng công cộng nào. (2) Có một chứng chỉ là chắc chắn có việc làm quản trị. (3) Học nghề nên tìm hiểu bằng tài liệu chính thức và phỏng vấn được phép, không dựa vào lời quảng cáo về lương. HS trả lời đúng/sai, nêu lí do và đề xuất cách học nghề an toàn.

Kết quả thảo luận: Nhận định 1 là sai vì mọi thử nghiệm phải có ủy quyền và phạm vi rõ ràng, không tự ý truy cập hay khai thác hệ thống của người khác. Nhận định 2 là sai vì không có chứng chỉ nào tự động bảo đảm việc làm; cần năng lực thực tế, yêu cầu vị trí và cập nhật liên tục. Nhận định 3 là đúng, học nghề dựa trên tài liệu chính thức và phỏng vấn được phép; không suy ra mức lương từ lời quảng cáo.

Vận dụng kiến thức về vai trò quản trị và kiểm phục hồi để trả lời đúng các câu hỏi cơ bản.

HS làm bài tập nhanh theo nhóm 4, trình chiếu các câu hỏi trên trang NeoEdu và trên bảng: (1) Vai trò nào trực tiếp tập trung sao lưu/khôi phục và quyền trên CSDL? A. Chỉ người chụp ảnh; B. Quản trị cơ sở dữ liệu; C. Người chỉ thiết kế màu trang; D. Người bán giấy. (2) Bằng chứng tốt hơn cho khả năng phục hồi là gì? A. Chỉ có tên backup; B. Chỉ nói đã bấm sao lưu; C. Thử khôi phục được kiểm trong môi trường tách biệt; D. Chỉ đổi biểu tượng tệp. (3) Học nghề an toàn thông tin cho phép thử xâm nhập bất kì mạng công cộng nào. (Đúng/Sai) (4) Ghép nhiệm vụ với vai trò: Theo dõi kết nối giữa các mạng; Vận hành tài khoản và dịch vụ máy chủ; Kiểm quyền và bản sao dữ liệu lịch. (5) Có chứng chỉ bất kì bảo đảm tự động có việc làm quản trị. (Đúng/Sai)

Đáp án: (1) B, Quản trị cơ sở dữ liệu cần quản lí dữ liệu, quyền và khả năng phục hồi. (2) C, cần kiểm phục hồi theo tiêu chí và trong môi trường tách biệt, tránh thử đè lên hệ thống đang dùng. (3) Sai, phải có ủy quyền và phạm vi, không tự ý truy cập hoặc khai thác hệ thống. (4) Theo dõi kết nối giữa các mạng thuộc quản trị mạng; vận hành tài khoản và dịch vụ máy chủ thuộc quản trị hệ thống; kiểm quyền và bản sao dữ liệu lịch thuộc quản trị cơ sở dữ liệu. (Các vai trò có thể phối hợp và tổ chức cụ thể có thể phân công khác.) (5) Sai, cần năng lực thực tế, yêu cầu vị trí và cập nhật liên tục.

Phân công được bốn vai trò cho dịch vụ lịch phòng học và nêu được cách kiểm bản sao lưu bằng môi trường thử tách biệt, không làm hỏng hệ thống thật.

HS làm việc nhóm 4 với Phiếu học tập số 2. Nhiệm vụ: Phân công bốn vai trò cho dịch vụ lịch phòng học; nêu cách kiểm bản sao lưu lịch mỗi ngày và thử khôi phục hằng tháng vào môi trường tách biệt; nêu tiêu chí kiểm (số bản ghi, lịch mẫu, quyền truy cập) và việc ghi biên bản. Yêu cầu: không đè lên cơ sở dữ liệu đang dùng; người phụ trách duyệt và chịu trách nhiệm. GV hỏi: 'Làm thế nào để biết bản sao lưu thực sự khôi phục được mà không làm gián đoạn đặt lịch của giáo viên?'

Sơ đồ phân công gồm bốn vai trò: quản trị mạng bảo đảm kết nối và theo dõi đường truyền; quản trị hệ thống vận hành máy chủ, tài khoản và dịch vụ; quản trị cơ sở dữ liệu thiết lập quyền lịch, sao lưu mỗi ngày và kiểm khôi phục hằng tháng; quản trị an toàn thông tin rà rủi ro và quy trình báo sự cố. Cách kiểm: dùng dữ liệu đã được phép, khôi phục bản sao vào môi trường thử tách biệt, kiểm số bản ghi, lịch mẫu và quyền truy cập, ghi biên bản kết quả. Người phụ trách duyệt phương án trước khi thực hiện.