Giáo án Bài 2. Hội nhập kinh tế quốc tế

HS nhận ra hội nhập không tự động mang lại lợi ích và xác định được vấn đề cần học: hội nhập là gì, có điều kiện gì.

GV chiếu tình huống: cơ sở may định xuất lô 1000 áo, giá 10 USD/áo; có một hiệp định giả định ưu đãi thuế khi đáp ứng quy tắc xuất xứ, nhưng cơ sở chưa kiểm tra vật liệu và chứng từ. Câu hỏi: “Chỉ cần có hiệp định, lô áo này có chắc được miễn thuế không? Vì sao?”. HS suy nghĩ cá nhân và ghi 1–2 ý vào giấy nhớ.

Dự kiến HS ghi: “Chưa chắc, phải có hồ sơ xuất xứ và chứng từ”; “Hiệp định không tự áp cho mọi áo”. Sản phẩm là câu trả lời ban đầu và câu hỏi cần giải đáp trong bài học.

HS nêu được khái niệm hội nhập kinh tế quốc tế, giải thích tính khách quan và phân biệt được các hình thức hợp tác song phương, khu vực, toàn cầu.

HS làm việc theo cặp đôi, đọc mục “Hiểu bản chất và phân biệt” trong sách hoặc trang bài học NeoEdu, sau đó hoàn thành Phiếu học tập số 1 gồm: (1) Viết khái niệm hội nhập kinh tế quốc tế bằng lời của mình; (2) Nêu các yếu tố vượt biên giới làm hội nhập mang tính khách quan; (3) Trả lời: hội nhập có làm mất quyền tự quyết của quốc gia không?; (4) Phân loại ba ví dụ theo hình thức song phương, khu vực, toàn cầu.

Khái niệm: hội nhập kinh tế quốc tế là gắn kết nền kinh tế của một quốc gia với các nền kinh tế khác trên cơ sở chia sẻ lợi ích và tuân thủ quy định, cam kết chung. Yếu tố khách quan: phân công lao động, thị trường, công nghệ và nguồn lực vượt biên giới. Hội nhập không có nghĩa mọi nước mất quyền tự quyết. Hình thức: song phương (hai nền kinh tế), khu vực (một khu vực), toàn cầu (nhiều nền kinh tế trên thế giới). Quan niệm sai cần tránh: không phải cứ ký một hiệp định là trở thành đồng minh tiền tệ, vì các liên kết có phạm vi cam kết khác nhau.

HS phân tích được cơ hội và sức ép của hội nhập, giải thích vì sao ưu đãi không tự áp dụng cho mọi hàng hóa và nêu được cách doanh nghiệp, cá nhân chuẩn bị để thực hiện cam kết.

HS làm việc nhóm 4 theo kĩ thuật “khăn trải bàn”: mỗi nhóm chia bảng giấy thành bốn ô tương ứng: Cơ hội, Thách thức, Doanh nghiệp cần làm gì, Cá nhân cần làm gì. Nhóm đọc mục “Từ nhận biết đến cách thực hiện” và điền Phiếu học tập số 2. Sau đó nhóm trả lời câu hỏi: “Vì sao thuế ưu đãi không tự áp cho mọi hàng có cùng tên?”.

Cơ hội: mở rộng thị trường, tiếp cận vốn, công nghệ, việc làm và có thêm lựa chọn. Thách thức: cạnh tranh gay gắt hơn; yêu cầu cao về chất lượng, nguồn gốc, lao động, môi trường; rủi ro phụ thuộc vào thị trường bên ngoài. Doanh nghiệp: đọc kỹ điều kiện hưởng ưu đãi, nâng cao năng lực, đa dạng hóa đối tác, tuân thủ quy định. Cá nhân: học chuyên môn, ngoại ngữ và kỹ năng mềm. Giải thích: ưu đãi thuế phụ thuộc vào xuất xứ, chứng từ và điều kiện cụ thể nên không tự áp dụng cho mọi hàng cùng tên. Lưu ý: tự do hóa không có nghĩa là bỏ mọi tiêu chuẩn an toàn.

HS vận dụng khái niệm, điều kiện ưu đãi và cách tính giá trị lô hàng để trả lời các câu hỏi tình huống, từ đó chọn hành động có căn cứ.

GV tổ chức trò chơi “Chọn thẻ đúng” kết hợp làm bài trên trang bài học NeoEdu. Các câu hỏi: (1) Ghép biểu hiện với nội dung phù hợp: hợp tác hai nền kinh tế, liên kết trong một khu vực, tuân thủ quy tắc thương mại nhiều bên. (2) Trắc nghiệm: quyết định nào phù hợp trước khi nhận đơn lô 1000 áo? (3) Đánh giá đúng/sai hai nhận định về hiệp định và cơ hội, sức ép. (4) Lô 1000 áo × 10 USD có giá trị bao nhiêu? (5) Vì sao không suy mọi áo được thuế ưu đãi chỉ từ có hiệp định?

Đáp án: (1) Hợp tác hai nền kinh tế – hình thức song phương; liên kết trong một khu vực – phạm vi khu vực; tuân thủ quy tắc thương mại nhiều bên – yêu cầu hội nhập đa phương. (2) Đáp án C: kiểm tra xuất xứ, tiêu chuẩn, chứng từ và khả năng giao; không mặc định được ưu đãi. (3) a) Đúng: hội nhập đem cơ hội và sức ép, kết quả phụ thuộc năng lực và cách thực hiện cam kết. b) Sai: các hiệp định có phạm vi và mức cam kết khác nhau, không giống hệt và không xóa mọi rào cản ngay. (4) Đáp án C: 1000 × 10 = 10000 USD, đây là doanh thu, chưa trừ chi phí. (5) Đáp án B: ưu đãi cần điều kiện xuất xứ, chứng từ và phạm vi cam kết, không áp tự động.

HS lập được danh mục kiểm tra ba nhóm trước khi giao lô áo và phân tích được một cơ hội, một thách thức của hội nhập đối với ngành hàng ở địa phương.

Nhóm 4 HS lập danh mục kiểm tra trước khi giao lô áo theo ba nhóm: chất lượng–mẫu–số lượng–thời hạn; xuất xứ–hồ sơ ưu đãi–tiêu chuẩn–chứng từ; giá–tiền tệ thanh toán–giao nhận–phân bổ rủi ro–xử lí tranh chấp. Sau đó mỗi cá nhân viết 5–7 dòng về một cơ hội và một thách thức của hội nhập đối với một ngành hàng hoặc nghề nghiệp ở địa phương em.

Danh mục nhóm gồm: kiểm tra chất lượng, mẫu, số lượng và thời hạn; kiểm tra xuất xứ, hồ sơ ưu đãi, tiêu chuẩn và chứng từ; kiểm tra giá, tiền tệ thanh toán, giao nhận, phân bổ rủi ro và cách xử lí tranh chấp; cần tìm hỗ trợ chuyên môn khi cần, không ký chỉ vì nghe hứa ưu đãi. Bài viết cá nhân nêu rõ một cơ hội (ví dụ: tiếp cận thị trường mới) và một thách thức (ví dụ: yêu cầu chất lượng và nguồn gốc cao hơn), kèm một việc bản thân sẽ chuẩn bị.