Giáo án Bài 26 · THUD. Công cụ tinh chỉnh màu sắc và công cụ chọn

Gợi nhớ cách chỉ thay đổi một phần ảnh và đặt câu hỏi dẫn vào khái niệm vùng chọn.

GV trình chiếu ảnh mẫu có nửa xanh và nửa xám. HS quan sát và trả lời: Nếu chỉ muốn đổi màu nửa xanh mà giữ nguyên nửa xám thì phải làm thế nào? Nếu chỉnh độ bão hòa cho cả ảnh thì điều gì xảy ra?

HS nêu được: cần chọn đúng phần ảnh trước khi chỉnh; nếu chỉnh cả ảnh thì nửa xám cũng bị ảnh hưởng. Từ đó HS xác định nhiệm vụ bài học: tìm hiểu vùng chọn và các công cụ tinh chỉnh màu sắc.

Phân biệt độ sáng, tương phản, sắc độ và độ bão hòa; nhận ra rằng tăng hết một tham số không làm ảnh tốt hơn.

Nhóm 4 HS được giao một ảnh thử nghiệm giống nhau. Mỗi thành viên thử một tham số: độ sáng, tương phản, sắc độ, độ bão hòa; tăng và giảm mức vừa phải, rồi so sánh với ảnh gốc. Các nhóm ghi kết quả vào Phiếu học tập số 1, sau đó trả lời câu hỏi: Tăng độ bão hòa hết mức có làm ảnh đẹp hơn không? Vì sao?

Phiếu học tập số 1 (phần A) được hoàn thành với nội dung đúng:

• Độ sáng: thay đổi mức sáng tối tổng thể của ảnh.
• Tương phản: thay đổi mức chênh lệch giữa vùng sáng và vùng tối.
• Sắc độ: làm thay đổi tông màu của ảnh.
• Độ bão hòa: thay đổi mức đậm màu so với xám trung tính; giảm hết thì vùng màu thành sắc xám tương ứng.
  Kết luận nhóm: các tham số tác động khía cạnh khác nhau nên không thể dùng một thanh chỉnh thay cho mọi mục tiêu; tăng hết một tham số thường làm ảnh xấu đi (chi tiết mất, màu quá gắt hoặc quá nhạt).

Nêu được các kiểu vùng chọn và giải thích vai trò của vùng chọn, lớp, mặt nạ trong việc giới hạn phạm vi chỉnh sửa.

Cặp đôi đọc phần bài giảng trên trang NeoEdu, sau đó thực hiện thử: chọn vùng hình chữ nhật, chọn vùng tự do và chọn theo màu rồi tăng bão hòa; quan sát phần ảnh nào đổi. Trả lời Phiếu học tập số 1 (phần B): Vùng chọn dùng để làm gì? Vì sao nên chỉnh trên lớp hoặc bản sao? Mặt nạ giúp ích gì?

Phiếu học tập số 1 (phần B) hoàn thành với nội dung đúng:

• Vùng chọn giới hạn nơi chịu tác động của công cụ; có thể chọn hình chữ nhật, tự do, theo màu hoặc theo mục tiêu.
• Chỉ phần nằm trong vùng chọn bị thay đổi; phần ngoài vùng chọn thường không bị chỉnh màu trong thao tác giới hạn đó.
• Giữ bản gốc hoặc chỉnh trên lớp/mặt nạ giúp có thể so sánh và phục hồi, chỉnh không phá hủy theo khả năng của công cụ.
• Kết luận cặp đôi: trước khi chỉnh cần kiểm tra vùng chọn đúng, lớp đúng và công cụ không áp toàn ảnh.

Củng cố khái niệm vùng chọn, bốn tham số tinh chỉnh và cách xử lý khi chỉnh sai phạm vi.

HS làm bài tập tương tác trên trang NeoEdu, gồm các câu sau: (1) Vùng chọn nhằm gì? A. Giới hạn phần chịu tác động; B. Tự tăng quyền ảnh; C. Đổi tên mọi lớp; D. Tự xóa mọi lỗi. (2) Tăng sáng, tương phản, bão hòa là cùng một tham số. Đúng hay sai? (3) Giảm bão hòa hoàn toàn thường làm gì? A. Mất màu thành xám; B. Chỉ tăng độ sáng không đổi bão hòa; C. Tự tăng kích thước ảnh; D. Chỉ tăng tương phản không đổi bão hòa. (4) Ngoài vùng chọn thường không bị chỉnh màu trong thao tác giới hạn đó. Đúng hay sai? (5) Ghép khái niệm: Độ sáng, Bão hòa, Tương phản với các mô tả Mức sáng tối; Mức màu so trung tính; Mức chênh sáng tối. (6) Trước khi sửa nên giữ gì? A. Bản gốc hoặc phiên bản; B. Chỉ tên tác giả; C. Chỉ dung lượng; D. Không cần giữ. (7) Nửa xám cũng đổi sáng trái yêu cầu; nêu hướng tìm lỗi.

Đáp án:
(1) A. Phạm vi thao tác được giới hạn.
(2) Sai. Chúng tác động khía cạnh khác nhau.
(3) A. Bão hòa diễn tả mức đậm màu so với xám.
(4) Đúng. Cần chọn đúng công cụ và lớp.
(5) Độ sáng – Mức sáng tối; Bão hòa – Mức màu so trung tính; Tương phản – Mức chênh sáng tối. Không dùng một thanh thay mọi mục tiêu.
(6) A. Có thể so sánh và phục hồi.
(7) Hướng tìm lỗi (đạt 0,6 điểm kiểm tra): kiểm tra vùng chọn có đúng không, lớp nào đang được chọn, công cụ có áp toàn ảnh không. Khắc phục (0,4 điểm): hoàn tác và làm lại đúng phạm vi, không coi thay đổi đó là mong muốn.

Vận dụng quy trình tạo vùng chọn, điều chỉnh bão hòa và tự kiểm tra kết quả trên một sản phẩm cụ thể; áp dụng cho thực tế như làm ảnh minh họa cho sản phẩm hoặc bài thuyết trình, nơi chỉ muốn làm nổi bật một phần.

Cặp đôi tạo ảnh hai nửa: một nửa giữ màu xám, một nửa xanh. Quy trình: tạo tư liệu hai vùng màu → chọn đúng vùng xanh → điều chỉnh bão hòa theo mục tiêu → bỏ chọn và so hai vùng rồi lưu bản mới. Sau đó ghi rõ phần nào thay đổi và phần nào không đổi vào Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm gồm: tệp bản gốc, tệp bản mới đã lưu và Phiếu học tập số 2 ghi: nửa xanh có độ bão hòa thay đổi; nửa xám ngoài vùng chọn không đổi. Mô hình mong đợi: chỉ nửa xanh bị thay bão hòa, nửa xám ngoài vùng không đổi. Nếu giảm bão hòa hết, vùng xanh thành sắc xám tương ứng. Giữ dự án và bản trước để so. Thang tự đánh giá: hai vùng màu hoặc bản gốc (0,25 điểm); chọn đúng vùng xanh (0,3 điểm); điều chỉnh bão hòa (0,25 điểm); nửa xám không đổi và đã so, lưu bản mới (0,2 điểm). Chấp nhận phương án tương đương đúng, có lí giải và an toàn.