Hoạt động 1: Mở đầu · 8 phút
Khơi gợi cảm nhận về mùa thu
a) Mục tiêu
Huy động trải nghiệm và cảm nhận cá nhân về mùa thu; hình thành nhu cầu tìm hiểu vì sao thơ có thể biến cảnh thiên nhiên thành trạng thái tâm hồn.
b) Nội dung
HS nhớ lại một khoảnh khắc mùa thu đã trải qua (âm thanh, ánh sáng, không khí) và ghi nhanh ba từ gợi cảm nhất. GV nêu câu hỏi: “Khi đọc một bài thơ về mùa thu, điều gì khiến em thấy buồn hay xao xuyến: cảnh vật được tả hay cảm xúc của người trong thơ?”
c) Sản phẩm
Mỗi HS có ba từ khoá về cảm nhận mùa thu và một câu trả lời ngắn cho câu hỏi định hướng. Dự kiến HS trả lời: “Em thấy xao xuyến vì tiếng lá, không khí se lạnh; cảm xúc đến từ cách người viết nhắc đến cảnh.” Từ đó GV dẫn vào ý: tiếng thu là trạng thái tinh thần, không chỉ là cảnh.
d) Tổ chức thực hiện
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
Giáo viên
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
GV chiếu câu hỏi, yêu cầu HS nhắm mắt vài giây nhớ lại một khoảnh khắc mùa thu, sau đó ghi ba từ khoá.
Học sinh
HS nhớ lại, ghi ba từ khoá vào vở nháp.
Giáo viên
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
GV mời 3–4 HS chia sẻ nhanh từ khoá, không đánh giá đúng sai.
Học sinh
HS lần lượt đọc từ khoá (ví dụ: “gió”, “lá vàng”, “lạnh”, “nhớ nhà”) và nêu lí do chọn.
Giáo viên
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
GV tổng hợp các từ khoá trên bảng thành hai cột: cảnh vật và cảm xúc; hỏi: “Cảm xúc của em đến từ cảnh hay từ điều em nghĩ về cảnh?”
Học sinh
HS trả lời: “Cảm xúc đến từ cảnh và từ tâm trạng mình khi nhìn cảnh đó.”
Giáo viên
Bước 4: Kết luận, nhận định
GV nhận xét và dẫn vào bài: Chu Văn Sơn cũng xem tiếng thu là trạng thái tinh thần được gợi qua cảnh; hôm nay ta tìm hiểu cách ngôn từ tổ chức sự cộng hưởng ấy. GV ghi tên bài lên bảng.
Học sinh
HS ghi tên bài: Bản hoà âm ngôn từ trong Tiếng thu của Lưu Trọng Lư.