Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 21. Điều em cần biết

Giáo án Bài 6. Ôn tập

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được các điều cần biết trong chủ đề: rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, chào hỏi lễ phép, không mở cửa cho người lạ khi mẹ vắng nhà, bình tĩnh đến chỗ hẹn khi bị lạc, đi đúng đèn giao thông.
  • Đọc đúng, đọc hiểu đoạn văn “Đi xe đạp an toàn”, trả lời được các câu hỏi về nội dung đoạn văn.
  • Nhận biết và đọc đúng tiếng có vần oanh; viết đúng chính tả các tiếng có vần đã học trong bài ôn tập.
  • Vận dụng được cách xử lí một số tình huống an toàn trong cuộc sống hằng ngày.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc đúng đoạn văn có vần oanh, viết đúng tiếng có vần đã học, nói và nghe để trả lời câu hỏi và đóng vai tình huống.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được hình ảnh bạn Khang đi xe đạp an toàn và lễ phép chào bà, từ đó rút ra bài học về cách cư xử an toàn, lễ phép.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS chủ động nhớ lại các điều đã học trong chủ đề, tự đọc và tự kiểm tra kết quả bài tập theo đáp án GV đưa ra.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc nhóm để hoàn thành sơ đồ tư duy, cùng bạn luyện đọc và đóng vai xử lí tình huống; biết nói lời chào lễ phép.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS lựa chọn cách xử lí phù hợp khi gặp tình huống không an toàn (người lạ gõ cửa, bị lạc, qua đường khi đèn đỏ).

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực luyện đọc, viết và hoàn thành đầy đủ các bài tập trong giờ học.
  • Trách nhiệm: HS biết giữ an toàn cho bản thân khi ở nhà, khi đi đường và khi gặp tình huống bất ngờ.
  • Nhân ái: HS biết chào hỏi lễ phép, quan tâm và chia sẻ kiến thức an toàn với người thân và bạn bè.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Thẻ đèn giao thông (đỏ, vàng, xanh) làm từ bìa cứng.
  • Bảng phụ ghi bảng tóm tắt chủ đề Điều em cần biết và đoạn văn “Đi xe đạp an toàn”.
  • Tranh minh họa các tình huống: rửa tay trước khi ăn, bạn nhỏ chào bà, người lạ gõ cửa, bạn bị lạc, đèn giao thông.
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm).
  • Thẻ từ, bảng phụ ghi các tiếng có vần oanh (loanh, ngoảnh, khoanh, xoay).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/on-tap-chu-de-dieu-em-can-biet), dùng ở hoạt động luyện tập để HS làm thêm bài tương tác.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, tập 2, vở tập viết, bảng con, phấn hoặc bút chì.
  • Bút màu, giấy A3 hoặc giấy khổ lớn để vẽ sơ đồ tư duy theo nhóm.
  • Thẻ chữ hoặc thẻ từ để ghép từ, ghép câu.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đèn giao thông nói gì?

Mục tiêu

Tạo không khí vui vẻ, giúp HS nhớ lại quy định khi gặp đèn giao thông, mở đầu chủ đề ôn tập.

Nội dung

GV giơ lần lượt thẻ đèn đỏ, vàng, xanh; HS hô to việc cần làm tương ứng: đỏ “Dừng lại”, vàng “Chậm lại”, xanh “Được đi”.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu đúng ý nghĩa của từng đèn giao thông và sẵn sàng vào bài ôn tập.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: “Hôm nay cô cùng các con ôn lại Chủ đề Điều em cần biết. Trước hết, cô chơi trò Đèn giao thông nhé!” GV giơ thẻ đèn đỏ và hỏi: “Khi thấy đèn đỏ, chúng mình làm gì?”

    Học sinh

    HS lắng nghe, trả lời: “Dừng lại ạ!”

  2. Giáo viên

    GV lần lượt giơ thẻ đèn vàng, đèn xanh; nhắc HS đồng thanh trả lời. Khi HS trả lời chưa đúng, GV gợi ý bằng cách làm mẫu động tác dừng, chậm, đi.

    Học sinh

    HS đồng thanh: đèn vàng “Chậm lại ạ!”, đèn xanh “Được đi ạ!”. HS làm động tác minh họa theo GV.

  3. Giáo viên

    GV khen ngợi và dẫn dắt: “Các con đều nhớ rất tốt! Đèn giao thông chỉ là một trong những điều em cần biết. Cùng nhìn lại cả chủ đề nhé.”

    Học sinh

    HS vỗ tay, nhắc lại tên chủ đề: “Điều em cần biết”.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Nhìn lại chủ đề Điều em cần biết

Mục tiêu

HS nhớ lại và hệ thống hoá các điều cần biết trong chủ đề: giữ vệ sinh, chào hỏi, an toàn khi ở nhà, khi bị lạc, khi đi đường.

Nội dung

Chia lớp thành 5 nhóm, mỗi nhóm vẽ một nhánh của sơ đồ tư duy ứng với một bài học: Rửa tay trước khi ăn; Lời chào đi trước; Khi mẹ vắng nhà; Nếu không may bị lạc; Đèn giao thông. Nhóm vẽ hình minh họa và viết một câu ngắn về điều cần làm. Sơ đồ tư duy có chủ đề trung tâm là “Điều em cần biết”.

Sản phẩm dự kiến

Sơ đồ tư duy 5 nhánh của cả nhóm, mỗi nhánh có một hình vẽ và một câu ngắn. Ví dụ: “Rửa tay bằng xà phòng, nước sạch để phòng bệnh”; “Không mở cửa cho người lạ khi mẹ vắng nhà”; “Bị lạc thì bình tĩnh, đến chỗ hẹn, nhờ người tin cậy”; “Đèn đỏ dừng lại, đèn vàng chậm lại, đèn xanh được đi”.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia lớp thành 5 nhóm, phát giấy A3 và bút màu. GV giao nhiệm vụ: “Mỗi nhóm vẽ một nhánh về một bài trong chủ đề, vẽ tranh và viết một câu về điều cần làm. Các nhóm có 5 phút.”

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, phân công người vẽ, người viết, người trình bày trong nhóm.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỗ trợ nhóm còn lúng túng bằng câu hỏi gợi mở: “Khi ăn cơm, con phải làm gì trước?”, “Khi có người lạ gõ cửa, con làm gì?”, “Khi bị lạc, con nên tìm ai giúp?”

    Học sinh

    HS thảo luận, vẽ sơ đồ. Trả lời dự kiến: “Con rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn ạ.”; “Con không mở cửa ạ.”; “Con đến chỗ hẹn và nhờ người tin cậy ạ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 nhóm lên trình bày sơ đồ, yêu cầu các nhóm khác nhận xét và bổ sung. GV hỏi thêm: “Điều nào các con thấy quan trọng nhất khi ở nhà một mình?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác lắng nghe và bổ sung. Trả lời dự kiến: “Không mở cửa cho người lạ ạ.”

  4. Giáo viên

    GV gắn các sơ đồ lên bảng, tóm tắt: “Chủ đề có 5 điều cần biết: giữ vệ sinh, chào hỏi lễ phép, an toàn khi ở nhà, khi bị lạc và khi đi đường.”

    Học sinh

    HS nhắc lại các điều cần biết theo cách hiểu của mình, ghi nhớ nội dung chính của chủ đề.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Đọc hiểu đoạn văn Đi xe đạp an toàn

Mục tiêu

HS đọc đúng đoạn văn mới, hiểu nội dung và nhận ra cách đi xe đạp an toàn, lễ phép chào hỏi.

Nội dung

HS đọc đoạn văn “Đi xe đạp an toàn” (hai đoạn ngắn về bạn Khang). Sau đó, HS làm Phiếu học tập số 1 để kiểm tra mức độ hiểu nội dung.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc thành tiếng đoạn văn đúng và rõ, trả lời đúng các câu hỏi trong Phiếu học tập số 1. Đáp án: Khang được bố mua một chiếc xe đạp nhỏ; bố dặn chỉ đạp xe trong sân và đội mũ bảo hiểm; Khang đạp xe chầm chậm quanh sân; gặp bà, Khang dừng lại chào bà.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo bảng phụ đoạn văn, đọc mẫu toàn bài với giọng đọc rõ ràng, ngắt nghỉ đúng chỗ. Giao nhiệm vụ: “Các con đọc thầm, gạch chân tiếng có vần oanh nếu thấy.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm và tìm tiếng có vần oanh (ví dụ: khoanh, loanh, ngoảnh nếu có trong bài).

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn đọc: đọc cá nhân, đọc cặp đôi, đọc nối tiếp từng câu. GV sửa lỗi phát âm và giúp HS đánh vần những tiếng khó như “đội”, “chầm”, “chào”. Sau đó, GV phát Phiếu học tập số 1 để HS làm theo nhóm đôi.

    Học sinh

    HS đọc thành tiếng cá nhân, đọc cặp đôi, đọc nối tiếp. Cặp đôi cùng đọc câu hỏi trong Phiếu học tập số 1 và thảo luận đáp án.

  3. Giáo viên

    GV mời 3 đến 4 HS đọc to và trả lời các câu hỏi. GV hỏi thêm: “Vì sao Khang dừng lại chào bà? Làm như vậy có an toàn và lễ phép không?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Khang dừng lại chào bà vì bạn lễ phép ạ.”; “Đạp xe chầm chậm và dừng lại là an toàn ạ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án và nhấn mạnh: “Khi đi xe đạp phải đội mũ bảo hiểm, đi chậm và chào hỏi lễ phép với người lớn.”

    Học sinh

    HS ghi lại đáp án đúng vào Phiếu học tập số 1 và lắng nghe bài học.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện vần oanh và điền từ

Mục tiêu

HS nhận biết, đọc và viết đúng tiếng có vần oanh; điền đúng từ vào chỗ trống trong câu.

Nội dung

Bài 7: Chọn các từ có vần oanh trong các từ: loanh quanh, ngoảnh lại, xoay tròn, khoanh tay. Bài 8: Điền từ vào chỗ trống: “Cháu {{1}} bà ạ!” và “Em rửa tay bằng {{2}} phòng.” Các nhiệm vụ được ghi trong Phiếu học tập số 2. GV có thể cho HS làm thêm bài tương tác trên trang NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án bài 7: A, B, D (loanh quanh, ngoảnh lại, khoanh tay; xoay có vần oay). Đáp án bài 8: chào; xà (điền đủ: “Cháu chào bà ạ! Em rửa tay bằng xà phòng.”). HS viết đúng tiếng “khoanh” và “xà” vào vở ô li hoặc bảng con.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu các từ có vần oanh, nhấn giọng ở vần: “loanh”, “ngoảnh”, “khoanh”. GV nêu nhiệm vụ bài 7 và bài 8 trong Phiếu học tập số 2.

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc theo GV. HS nhắc lại yêu cầu của bài tập.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức cho HS làm bài theo nhóm 4. Mỗi nhóm nhận thẻ từ, ghép từ có vần oanh rồi điền từ vào chỗ trống. GV đi kiểm tra và hướng dẫn các nhóm đánh vần, ghép vần.

    Học sinh

    HS ghép thẻ từ, đọc thành tiếng từng từ. Trả lời dự kiến: “Vần oanh có trong loanh, ngoảnh, khoanh ạ.”; “Điền chào và xà ạ.”

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện 2 nhóm đọc kết quả. GV yêu cầu cả lớp viết vào bảng con từ “khoanh” và “xà” (hoặc tiếng xà trong “xà phòng”).

    Học sinh

    Đại diện nhóm đọc kết quả. Cả lớp viết bảng con, đọc lại chữ vừa viết.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, chốt lại: “Từ có vần oanh là loanh, ngoảnh, khoanh. Xoay có vần oay, các con cần phân biệt nhé.” GV hướng dẫn HS làm thêm bài tương tác trên NeoEdu nếu còn thời gian.

    Học sinh

    HS sửa lỗi (nếu có) trong vở, ghi đáp án đúng vào Phiếu học tập số 2.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Nối tình huống, đúng hay sai và sắp xếp câu

Mục tiêu

HS củng cố cách xử lí tình huống an toàn, phân biệt đúng sai và sắp xếp được câu đúng trật tự.

Nội dung

Bài 1: Nối tình huống với cách làm đúng (trước khi ăn – rửa tay bằng xà phòng; người lạ gõ cửa – không mở cửa; bị lạc ở công viên – đến chỗ hẹn, nhờ bảo vệ; đèn đỏ bật – dừng lại). Bài 9: Sắp xếp các từ thành câu: “Em – đội mũ bảo hiểm – khi – đi xe đạp”. Bài 10: Đúng hay sai? a) Bị lạc thì nên đi theo bất kì ai. b) Rửa tay cần dùng xà phòng và nước sạch. c) Đèn vàng báo hiệu đi chậm lại. d) Khi ở nhà một mình, có thể mở cửa cho người lạ.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án bài 1: trước khi ăn – rửa tay bằng xà phòng; người lạ gõ cửa – không mở cửa; bị lạc – đến chỗ hẹn, nhờ bảo vệ; đèn đỏ – dừng lại. Đáp án bài 9: “Em đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp.” Đáp án bài 10: a) S; b) Đ; c) Đ; d) S.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo bảng phụ ghi ba bài tập, nêu yêu cầu từng bài: nối, sắp xếp câu, đúng hay sai.

    Học sinh

    HS đọc yêu cầu và chuẩn bị thẻ chữ, bảng con.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức trò chơi “Ai nhanh hơn”: mỗi dãy cử 1 bạn lên ghép thẻ chữ thành câu hoàn chỉnh; cả lớp giơ bảng con trả lời bài 10 bằng cách giơ “Đ” hoặc “S”.

    Học sinh

    HS lên bảng ghép thẻ, các bạn còn lại giơ bảng con. Trả lời dự kiến: “Em đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp ạ.”; câu a giơ S, câu b giơ Đ, câu c giơ Đ, câu d giơ S.

  3. Giáo viên

    GV mời HS giải thích lí do chọn đúng hoặc sai ở câu a và câu d: “Vì sao bị lạc không nên đi theo người lạ?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Bị lạc thì con phải đến chỗ hẹn và nhờ người tin cậy, không đi theo người lạ ạ.”; “Ở nhà một mình, con không mở cửa cho người lạ ạ.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen ngợi và chốt đáp án đúng. GV nhắc lại: “Khi gặp tình huống không an toàn, các con cần bình tĩnh và tìm đến người lớn tin cậy.”

    Học sinh

    HS sửa đáp án trong vở (nếu sai) và ghi nhớ cách xử lí tình huống.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Đóng vai xử lí tình huống an toàn

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức đã học để xử lí các tình huống an toàn trong cuộc sống, thể hiện qua đóng vai.

Nội dung

Nhóm đóng vai ba tình huống do GV đưa ra: (1) Mẹ vắng nhà, có người lạ gõ cửa; (2) Đi siêu thị bị lạc mẹ; (3) Qua đường khi đèn đỏ đang bật. Mỗi nhóm chọn một tình huống, cử người đóng vai và nói lời chào lễ phép khi cần. Về nhà, HS kể lại cho người thân một tình huống đã học.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi nhóm có một tiết mục đóng vai ngắn, thể hiện đúng cách xử lí: không mở cửa cho người lạ, bình tĩnh đến chỗ hẹn và nhờ người tin cậy, dừng lại khi đèn đỏ. HS kể lại được cho người thân ít nhất một điều cần biết.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu ba tình huống và cho mỗi nhóm chọn một tình huống. GV nhắc: “Các con đóng vai thật tự nhiên, nhớ nói lời lễ phép và làm đúng cách an toàn.”

    Học sinh

    HS chọn tình huống, phân vai và luyện tập ngắn trong nhóm.

  2. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm lên đóng vai. GV đặt câu hỏi cho cả lớp: “Bạn ấy đã làm đúng hay chưa? Nếu là con, con sẽ làm gì?”

    Học sinh

    Các nhóm đóng vai, cả lớp quan sát. Trả lời dự kiến: “Bạn không mở cửa là đúng ạ.”; “Bạn phải đến chỗ hẹn và nhờ bác bảo vệ ạ.”

  3. Giáo viên

    GV nhận xét từng tiết mục, khen ngợi những cách xử lí đúng và lễ phép. GV giao nhiệm vụ về nhà cho HS.

    Học sinh

    HS lắng nghe nhận xét, tiếp thu góp ý, ghi nhớ nhiệm vụ về nhà.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: “Chủ đề Điều em cần biết giúp các con biết giữ vệ sinh, chào hỏi lễ phép và giữ an toàn. Các con hãy luôn nhớ và làm theo nhé!”

    Học sinh

    HS cùng đọc phần ghi nhớ của chủ đề: giữ vệ sinh, lễ phép chào hỏi, không mở cửa cho người lạ, bình tĩnh khi bị lạc, đi đúng đèn giao thông.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc đoạn văn “Đi xe đạp an toàn” rồi trả lời câu hỏi.

  • Câu 1: Bố mua cho Khang cái gì? A. một chiếc mũ; B. một quả bóng; C. một chiếc xe đạp nhỏ.
  • Câu 2: Bố dặn Khang những gì? A. Phải đội mũ bảo hiểm; B. Đạp xe ra đường lớn; C. Chỉ đạp xe trong sân.
  • Câu 3: Khang đạp xe thế nào? A. buông cả hai tay; B. chầm chậm quanh sân; C. thật nhanh ra đường.
  • Câu 4: Gặp bà, Khang làm gì? A. Dừng lại chào bà; B. Đạp nhanh hơn; C. Bấm chuông inh ỏi.
  • Đáp án: Câu 1: C; Câu 2: A, C; Câu 3: B; Câu 4: A.
  • Em học được điều gì từ bạn Khang? Viết hoặc nói 1 câu.

Phiếu học tập số 2

Bài 7: Chọn các từ có vần oanh.

  • A. loanh quanh; B. ngoảnh lại; C. xoay tròn; D. khoanh tay.
  • Đáp án: A, B, D.

Bài 8: Điền từ thích hợp vào chỗ trống.

  • Cháu {{1}} bà ạ! (chào / xà)
  • Em rửa tay bằng {{2}} phòng. (chào / xà)
  • Đáp án: {{1}} chào; {{2}} xà.

Bài 9: Sắp xếp các từ thành câu.

  • Em – đội mũ bảo hiểm – khi – đi xe đạp.
  • Đáp án: Em đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp.

Bài 10: Đúng hay sai?

  • a) Bị lạc thì nên đi theo bất kì ai. (S)
  • b) Rửa tay cần dùng xà phòng và nước sạch. (Đ)
  • c) Đèn vàng báo hiệu đi chậm lại. (Đ)
  • d) Khi ở nhà một mình, có thể mở cửa cho người lạ. (S)

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại đoạn văn “Đi xe đạp an toàn” cho người thân nghe, đọc to, rõ ràng và chú ý ngắt nghỉ đúng.
  • Kể cho người thân nghe một điều em cần biết trong chủ đề, ví dụ: rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, hoặc không mở cửa cho người lạ khi mẹ vắng nhà.
  • Viết vào vở ô li 2 đến 3 tiếng có vần oanh (ví dụ: loanh, khoanh, ngoảnh) và 1 câu chào hỏi lễ phép với người lớn trong gia đình.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.