Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 25. Đất nước và con người

Giáo án Bài 7. Ôn tập

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được nội dung chính của các bài đọc về đất nước và con người đã học trong chủ đề (Cậu bé thông minh, Lính cứu hoả, Ruộng bậc thang ở Sa Pa, Nhớ ơn, Du lịch biển Việt Nam).
  • Đọc hiểu đoạn văn “Quê em”, trả lời được các câu hỏi về nơi ở, cảnh đẹp và tình cảm của bạn nhỏ với quê hương.
  • Nhận biết và viết hoa đúng tên người, tên địa danh (Lương Thế Vinh, Sa Pa, Nam Định, Đà Nẵng).
  • Viết được câu giới thiệu đơn giản về quê hương hoặc một người lao động.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng và hiểu đoạn văn ngắn; viết hoa đúng tên riêng; viết được câu giới thiệu có chủ ngữ, vị ngữ.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được vẻ đẹp cánh đồng lúa chín và tình cảm yêu quê hương, sự hoà thuận của người dân qua bài đọc “Quê em”.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc lại bài, tự kiểm tra đáp án bài tập và sửa lỗi viết hoa của mình.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp, theo nhóm; biết lắng nghe và trình bày ý kiến của mình bằng câu đầy đủ.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng kiến thức đã học để chọn nội dung và viết câu giới thiệu về quê hương hoặc người thân.

3. Phẩm chất

  • Yêu nước: tự hào về quê hương, biết nêu tình cảm yêu quý quê hương mình bằng lời nói và câu viết.
  • Nhân ái: biết ơn và trân trọng người lao động, người dũng cảm qua các bài đọc đã học.
  • Chăm chỉ: tích cực đọc bài, làm bài tập và hoàn thành câu viết trong giờ học và ở nhà.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Thẻ tên nhân vật và nghề nghiệp đã học (Lương Thế Vinh, lính cứu hoả, ruộng bậc thang, người lao động, biển Mũi Né).
  • Bảng phụ hoặc slide chép đoạn văn “Quê em” và bảng ôn tập 6 bài đọc.
  • Bộ thẻ chữ nhỏ để HS ghép tên bài với nội dung.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác, dùng ở hoạt động luyện tập (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/on-tap-chu-de-dat-nuoc-va-con-nguoi).
  • Phiếu học tập số 1 và số 2 (in cho từng nhóm và từng HS).

2. Học sinh

  • Vở Tiếng Việt 1, bút chì, bút màu.
  • Bảng con và phấn (hoặc bút viết bảng nhỏ) để viết hoặc giơ đáp án.
  • Phiếu học tập số 1, số 2 (nếu có) và bộ thẻ chữ (nếu có).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 6 phút

Ai ở đâu, làm gì?

Mục tiêu

Gợi nhớ tên các bài đọc và nhân vật đã học trong chủ đề Đất nước và con người, tạo không khí vui vẻ trước khi vào bài ôn.

Nội dung

Trò chơi “Nhớ tên bạn, nhớ bài”: GV giơ từng thẻ tên nhân vật hoặc nghề nghiệp, HS đọc to tên và nói nhanh bài đọc có nhân vật đó.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng tên ít nhất 5 nhân vật, nêu được tên bài đọc tương ứng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu: “Hôm nay chúng ta ôn lại chủ đề Đất nước và con người. Cô có các thẻ tên, các bạn đoán xem đó là ai nhé!” GV nêu luật chơi: giơ thẻ, bạn nào đọc đúng và nhớ bài thì được tặng một ngôi sao.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, sẵn sàng giơ tay phát biểu.

  2. Giáo viên

    GV giơ lần lượt các thẻ: “Lương Thế Vinh”, “lính cứu hoả”, “ruộng bậc thang”, “người lao động”, “biển Mũi Né”. Hỏi: “Đây là ai (cái gì)? Chúng ta học ở bài nào?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Đây là Lương Thế Vinh, bài Cậu bé thông minh.” “Đây là lính cứu hoả, bài Lính cứu hoả.” “Đây là ruộng bậc thang ở Sa Pa.” HS giơ tay xung phong trả lời.

  3. Giáo viên

    GV khen ngợi, chốt: “Các bạn đã nhớ rất tốt các bài đọc về đất nước và con người. Bây giờ chúng ta cùng ôn kỹ hơn nhé!”

    Học sinh

    HS vỗ tay, nhắc lại tên bài học hôm nay: Ôn tập chủ đề Đất nước và con người.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Nhìn lại các bài đọc đã học

Mục tiêu

Hệ thống hoá nội dung chính của các bài đọc trong chủ đề; nhớ được nội dung từng bài.

Nội dung

Hoạt động nhóm 4 “Ghép đôi bài và nội dung” theo Phiếu học tập số 1: mỗi nhóm nhận bộ thẻ tên bài và thẻ nội dung, ghép đúng từng bài với nội dung chính; sau đó nhóm trình bày cho cả lớp.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 được ghép đúng 6 cặp: tên bài với nội dung chính (Cậu bé thông minh – Lương Thế Vinh nhỏ tuổi mà thông minh; Lính cứu hoả – dập lửa, cứu người; Lớn lên bạn làm gì? – ước mơ nghề nghiệp; Ruộng bậc thang ở Sa Pa – cảnh đẹp vùng cao; Nhớ ơn – biết ơn người lao động; Du lịch biển Việt Nam – biển đẹp, cần giữ gìn).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia lớp thành các nhóm 4, phát Phiếu học tập số 1 và bộ thẻ. GV nêu nhiệm vụ: “Nhóm hãy đọc tên bài, đọc nội dung và ghép thẻ cho đúng. Có 3 phút nhé!”

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, ngồi theo nhóm, đọc thầm thẻ tên bài và thẻ nội dung.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỗ trợ nhóm còn lúng túng bằng câu hỏi gợi mở: “Bài nào nói về người lính? Nội dung nào nói về ước mơ?”

    Học sinh

    HS thảo luận: “Bài Lính cứu hoả thì ghép với dập lửa, cứu người.” “Bài Nhớ ơn thì ghép với biết ơn người lao động.” Các nhóm ghép thẻ và kiểm tra lại.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày kết quả, cả lớp nhận xét. GV hỏi: “Bài nào các bạn thích nhất? Vì sao?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm đọc: “Bài Ruộng bậc thang ở Sa Pa nói về cảnh đẹp vùng cao và công sức của bà con.” HS khác bổ sung, nhận xét. Một số HS trả lời: “Em thích bài Lính cứu hoả vì các chú rất dũng cảm.”

  4. Giáo viên

    GV chốt nội dung từng bài trên bảng, nhấn mạnh: “Các bài đọc đều giúp chúng ta tự hào về đất nước, con người Việt Nam và biết ơn người lao động.”

    Học sinh

    HS ghi nội dung chính vào Phiếu học tập số 1 hoặc vào vở.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 16 phút

Đọc hiểu đoạn văn “Quê em”

Mục tiêu

Đọc đúng, đọc hiểu đoạn văn mới; trả lời được câu hỏi về nơi ở, cảnh đẹp, con người và tình cảm với quê hương.

Nội dung

GV đọc mẫu đoạn văn “Quê em”; HS đọc theo GV, đọc cá nhân, đọc theo cặp đôi. Sau đó cặp đôi trả lời 4 câu hỏi trong Phiếu học tập số 1 (phần 2), tìm chi tiết trong bài để trả lời.

Sản phẩm dự kiến

HS trả lời đúng các câu hỏi: Quê em ở Nam Định. Cánh đồng lúa chín vàng óng như tấm thảm. Bà con chăm chỉ làm ăn, sống hoà thuận, đùm bọc nhau. Bạn nhỏ rất yêu quê hương.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo bảng đoạn văn “Quê em”, đọc mẫu 2 lần với giọng chậm rãi, tình cảm. GV nêu: “Các bạn lắng nghe, sau đó đọc theo cô, rồi đọc theo cặp nhé!”

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc theo GV, sau đó đọc theo cặp đôi, mỗi bạn đọc một câu.

  2. Giáo viên

    GV hỏi lần lượt: “Quê bạn nhỏ ở đâu?” “Khi mùa lúa chín, cánh đồng như thế nào?” “Bà con trong làng sống ra sao?” “Bạn nhỏ có tình cảm gì với quê hương?” GV yêu cầu HS chỉ ra câu văn trong bài có chứa đáp án.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Quê em ở Nam Định.” “Cánh đồng vàng óng như tấm thảm.” “Bà con chăm chỉ, hoà thuận, đùm bọc nhau.” “Em rất yêu quê hương em.” HS chỉ vào câu văn trong bài để trả lời.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp đọc to đoạn văn và trả lời một câu hỏi. GV hỏi thêm: “Theo em, cánh đồng lúa chín đẹp như thế nào?”

    Học sinh

    HS đọc to đoạn văn, nói: “Cánh đồng lúa chín vàng óng, rộng mênh mông, rất đẹp.” HS khác nhận xét về cách đọc của bạn.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Quê hương bạn nhỏ rất đẹp và con người rất đáng quý. Các bạn cũng hãy yêu quê hương mình nhé!”

    Học sinh

    HS nhắc lại câu “Em rất yêu quê hương em.” và ghi các ý chính vào phiếu.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Viết hoa tên người, tên địa danh

Mục tiêu

Nhận biết tên người, tên địa danh trong bài đọc và viết hoa đúng chữ cái đầu của mỗi tiếng trong tên riêng.

Nội dung

GV đưa ra các cụm từ: “lương thế vinh”, “sa pa”, “nam định”, “đà nẵng”. HS tìm và sửa lỗi viết hoa, sau đó nêu quy tắc viết hoa tên riêng trong câu. Lưu ý: đoạn văn “Quê em” có tên riêng “Nam Định”.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng: Lương Thế Vinh, Sa Pa, Nam Định, Đà Nẵng; nêu được quy tắc: tên người, tên địa danh viết hoa chữ cái đầu của mỗi tiếng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết lên bảng bốn cụm từ viết thường: “lương thế vinh”, “sa pa”, “nam định”, “đà nẵng”. GV hỏi: “Cụm nào là tên người? Cụm nào là tên địa danh? Các bạn thấy có chỗ nào chưa đúng không?”

    Học sinh

    HS quan sát, đọc thầm và trả lời: “Lương Thế Vinh là tên người.” “Sa Pa, Nam Định, Đà Nẵng là tên địa danh.” HS nhận ra các chữ cái đầu chưa viết hoa.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS sửa lỗi trên bảng con, đồng thời viết mẫu. GV hỏi: “Vì sao chữ Đ trong Đà Nẵng phải viết hoa?”

    Học sinh

    HS viết lại trên bảng con: Lương Thế Vinh, Sa Pa, Nam Định, Đà Nẵng. HS trả lời: “Vì Đà Nẵng là tên địa danh nên phải viết hoa.”

  3. Giáo viên

    GV chốt quy tắc: “Tên người, tên địa danh phải viết hoa chữ cái đầu của mỗi tiếng.” GV nhấn mạnh lỗi thường gặp: đà Nẵng phải viết là Đà Nẵng.

    Học sinh

    HS nhắc lại quy tắc và ghi vào vở: tên riêng viết hoa.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 14 phút

Luyện tập với bài tập tương tác

Mục tiêu

Củng cố nội dung các bài đọc, đọc hiểu đoạn văn và quy tắc viết hoa thông qua bài tập trắc nghiệm, điền khuyết.

Nội dung

HS làm bài tập 3 đến 10 (trong SGK và trên trang NeoEdu): trắc nghiệm, điền từ, viết số. Làm cá nhân 5 phút, sau đó kiểm tra chéo theo cặp đôi, GV kiểm tra kết quả bằng cách HS giơ bảng con hoặc thao tác trên máy chiếu.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (3) A. Nam Định; (4) C. tấm thảm vàng; (5) B, C, D (hoà thuận, đùm bọc nhau, chăm chỉ làm ăn); (6) C. rất yêu quê hương; (7) A, B, C (Lương Thế Vinh, Sa Pa, Nam Định); (8) 114; (9) cây – dũng cảm (Ăn quả nhớ kẻ trồng cây; Lính cứu hoả rất dũng cảm); (10) A. cát bay (vì cát bay làm hình dạng đồi cát luôn thay đổi). HS đạt đủ 8/8 câu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV hướng dẫn: “Bài 3 đến bài 6 các bạn chọn đáp án A, B hoặc C; bài 7 các bạn chọn những tên viết đúng. Bài 8 viết số, bài 9 điền từ.” GV mở trang NeoEdu trên máy chiếu hoặc chép đề lên bảng.

    Học sinh

    HS đọc đề, làm bài cá nhân vào vở hoặc bảng con.

  2. Giáo viên

    GV quan sát, hỗ trợ HS chưa hiểu câu hỏi. Khi HS làm xong, GV yêu cầu cặp đôi đổi vở kiểm tra chéo.

    Học sinh

    HS làm bài và kiểm tra chéo. Một số HS hỏi: “Bài 9 điền chữ gì ạ?” HS trả lời: “Cây và dũng cảm.”

  3. Giáo viên

    GV đọc từng câu, mời HS giơ bảng con đáp án. GV hỏi thêm: “Vì sao bạn chọn C ở câu 4?” “Vì sao câu 10 là cát bay?”

    Học sinh

    HS giơ bảng con: câu 3 là A; câu 4 là C; câu 5 là B, C, D; câu 6 là C; câu 7 là A, B, C; câu 8 là 114; câu 9 là cây và dũng cảm; câu 10 là A. HS giải thích: “Cánh đồng vàng óng như tấm thảm.” “Vì cát bay làm đồi cát thay đổi.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen ngợi, chốt lại: “Các bạn làm tốt. Đừng quên viết hoa tên người, tên địa danh khi viết nhé!”

    Học sinh

    HS sửa lại bài nếu làm sai, ghi đáp án đúng vào vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 12 phút

Viết câu giới thiệu quê hương hoặc người lao động

Mục tiêu

Viết được 1 đến 2 câu giới thiệu về quê hương hoặc một người lao động mà em yêu quý, sử dụng đúng cách viết hoa tên riêng.

Nội dung

HS chọn một trong hai đề: giới thiệu quê hương em (nơi em ở, cảnh đẹp, con người) hoặc giới thiệu một người lao động (bố, mẹ, ông, bà, cô giáo, chú bộ đội, bác nông dân...). GV gợi ý mẫu câu: “Quê em ở ...”, “Bố em là ...”. HS làm theo Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS viết được 1 đến 2 câu đúng mẫu, có tên riêng viết hoa (ví dụ: “Quê em ở Nam Định. Quê em có cánh đồng lúa rộng mênh mông.” hoặc “Mẹ em là bác sĩ. Mẹ rất chăm chỉ và tận tâm.”).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu yêu cầu: “Các bạn chọn viết về quê hương hoặc một người lao động. Viết 1 đến 2 câu, nhớ viết hoa tên riêng nhé!” GV viết mẫu 2 câu lên bảng để HS tham khảo.

    Học sinh

    HS lắng nghe, chọn đề tài mình muốn viết và đọc câu mẫu của GV.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hướng dẫn HS yếu bằng cách gợi ý từ: “Em muốn viết về ai? Quê em có cảnh gì đẹp?” GV nhắc các bạn kiểm tra lỗi viết hoa.

    Học sinh

    HS viết câu vào Phiếu học tập số 2 hoặc vở. HS trả lời khi GV hỏi: “Mẹ em làm nghề nông, mẹ rất chăm chỉ.” “Quê em có ruộng lúa xanh.”

  3. Giáo viên

    GV mời 3 đến 4 HS đọc câu của mình trước lớp, các bạn khác nhận xét về nội dung và cách viết hoa.

    Học sinh

    HS đọc câu của mình, nói rõ đang giới thiệu về ai hoặc về nơi nào. HS khác góp ý: “Bạn viết hoa tên Nam Định rất đúng.”

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi các câu viết hay, nhắc lại: “Quê hương và người lao động đều rất đáng quý. Các bạn hãy tự hào và yêu thương họ nhé!”

    Học sinh

    HS lắng nghe, ghi nhớ và có thể sửa lại câu của mình sau giờ học.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Phần 1. Nối tên bài với nội dung chính:

  • Cậu bé thông minh ... (A) Ước mơ nghề nghiệp, nghề nào cũng đáng quý
  • Lính cứu hoả ... (B) Lương Thế Vinh nhỏ tuổi mà thông minh
  • Lớn lên bạn làm gì? ... (C) Những người dũng cảm dập lửa, cứu người
  • Ruộng bậc thang ở Sa Pa ... (D) Cảnh đẹp vùng cao, công sức đồng bào
  • Nhớ ơn ... (E) Biết ơn người lao động
  • Du lịch biển Việt Nam ... (G) Biển nước ta đẹp, cần giữ gìn

Phần 2. Đọc đoạn văn “Quê em” và trả lời:

  • Quê em ở đâu?
  • Mùa lúa chín, cả cánh đồng như thế nào?
  • Bà con trong làng sống thế nào?
  • Bạn nhỏ có tình cảm gì với quê hương?

Phần 3. Viết hoa lại cho đúng: lương thế vinh; sa pa; nam định; đà nẵng.

Phiếu học tập số 2

Em hãy viết 1 đến 2 câu giới thiệu theo một trong hai đề sau:

  • Đề 1: Giới thiệu về quê hương em.
  • Đề 2: Giới thiệu về một người lao động em yêu quý.

Gợi ý mẫu câu:

  • Quê em ở ...
  • Quê em có ...
  • Bố (mẹ, ông, bà) em là ...
  • Bố (mẹ, ông, bà) em rất ...

Bài làm của em:
......................................................
......................................................

Kiểm tra: Tên riêng đã viết hoa chưa? Câu đã có đủ chủ ngữ và vị ngữ chưa?

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại đoạn văn “Quê em” và các bài đọc trong chủ đề Đất nước và con người cho người thân nghe.
  • Hoàn thiện câu giới thiệu về quê hương hoặc người lao động em yêu quý, viết vào vở ô li hoặc vở ô ly, nhớ viết hoa tên riêng.
  • Vẽ một bức tranh về quê hương em (cánh đồng lúa, ruộng bậc thang, biển...) và kể cho người thân nghe về bức tranh đó.
  • Cùng người thân làm bài tập tương tác trên trang NeoEdu (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/on-tap-chu-de-dat-nuoc-va-con-nguoi) để kiểm tra lại kiến thức.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.