Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 16. Vần: oan, oăn, oat, oăt, oai, uê, uy, uân, uât, uyên, uyêt

Giáo án Bài 80. Ôn tập và kể chuyện

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng, đọc trơn các vần oan, oăn, oat, oăt, oai, uê, uy, uân, uât, uyên, uyêt và các tiếng, từ có chứa vần đó.
  • Viết đúng các vần khó và tiếng chứa vần khó: toán, xoăn, hoạt, ngoặt, xoài, huệ, thuỷ, xuân, thuật, thuyền, tuyết.
  • Phân biệt được vần có o đứng trước (oan, oăn, oat, oăt, oai) và vần có u đứng trước (uê, uy, uân, uât, uyên, uyêt).
  • Đọc trơn đoạn văn ngắn có các vần đã học và trả lời được câu hỏi về nội dung đoạn đọc.
  • Nghe và kể lại được câu chuyện “Sừng và chân” theo đúng trình tự; nêu được ý nghĩa: mỗi thứ đều có ích riêng.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc trơn đoạn văn ngắn, viết đúng vần khó, nghe hiểu và kể lại truyện bằng câu ngắn, rõ ràng.
  • Năng lực văn học: cảm nhận diễn biến câu chuyện qua hành động của hươu và sói, nhận ra bài học về việc không chỉ nhìn vẻ bề ngoài.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: tự luyện đọc, viết các vần khó và tự kiểm tra đáp án với bạn trong cặp đôi.
  • Giao tiếp và hợp tác: phối hợp với bạn trong cặp đôi và nhóm để đọc, kể chuyện và trình bày kết quả trước lớp.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: vận dụng vần đã học để ghép tiếng, điền từ, sắp xếp câu và kể lại truyện bằng lời của mình.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: luyện đọc, luyện viết các vần khó đều đặn trong giờ học và ở nhà.
  • Nhân ái: biết trân trọng bản thân và bạn bè, không chê bai người khác vì vẻ bề ngoài.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Thẻ chữ ghi các tiếng: toán, xoăn, hoạt, ngoặt, xoài, huệ, thuỷ, xuân, thuật, thuyền, tuyết.
  • Bảng phụ hoặc slide ghi đoạn đọc: “Hè, em theo mẹ về quê ngoại bằng tàu thuỷ…”.
  • Tranh minh hoạ câu chuyện “Sừng và chân” (4 tranh theo 4 đoạn tóm tắt).
  • Thiết bị phát âm thanh (loa) để cho HS nghe bài tập 1.
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 in cho từng nhóm.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học (bài giảng, ví dụ, bài tập tương tác) tại neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-80-on-tap-va-ke-chuyen; dùng ở tiết 1 khi ôn vần và tiết 2 khi luyện tập.

2. Học sinh

  • Bảng con, bút viết bảng.
  • Vở Tập viết, bút chì.
  • Thẻ chữ rời (nếu có) để ghép tiếng.
  • Sách Tiếng Việt 1, tập 2.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Trò chơi Tìm bạn cùng vần

Mục tiêu

Khởi động, nhắc lại cách đọc các tiếng có vần đã học và tạo hứng thú vào bài.

Nội dung

GV đưa lần lượt các thẻ chữ toán, xoăn, hoạt, ngoặt, xoài, huệ, thuỷ, xuân, thuật, thuyền, tuyết. Cả lớp đọc đồng thanh, sau đó HS cá nhân đọc. Trò chơi “Tìm bạn cùng vần”: GV đọc một tiếng, HS giơ thẻ hoặc đứng lên khi nghe tiếng có cùng vần với tiếng GV đọc.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng 11 tiếng mẫu và nhận biết được tiếng cùng vần.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu luật chơi: “Cô đọc một tiếng, các em giơ thẻ nếu tiếng đó có cùng vần với tiếng cô vừa đọc.”

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi và chuẩn bị tinh thần chơi.

  2. Giáo viên

    GV giơ từng thẻ chữ, yêu cầu cả lớp đọc đồng thanh, sau đó gọi 3 đến 4 HS đọc cá nhân. Tiếp đó GV đọc “ngoặt”, hỏi lớp tiếng nào cùng vần.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh, đọc cá nhân. Dự kiến HS trả lời: “hoạt” có cùng vần oat? Cần lưu ý: “ngoặt” có vần oăt, tiếng cùng vần là các tiếng có vần oăt trong bảng.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Tiếng nào có vần oăt? Tiếng nào có vần uyên?”

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “ngoặt có vần oăt”; “thuyền có vần uyên”.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen ngợi HS đọc đúng và giới thiệu: hôm nay cả lớp sẽ ôn các vần khó và đọc một đoạn văn, kể một câu chuyện hay.

    Học sinh

    HS lắng nghe và nhắc lại tên bài: “Ôn tập và kể chuyện”.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Ôn vần có o và vần có u đứng trước

Mục tiêu

Nhận biết và phân loại được vần có o đứng trước và vần có u đứng trước; đọc đúng các tiếng chứa vần đó.

Nội dung

GV dùng học liệu số NeoEdu (phần bài giảng bảng vần) để giới thiệu hai nhóm vần: nhóm có o đứng trước (oan, oăn, oat, oăt, oai) và nhóm có u đứng trước (uê, uy, uân, uât, uyên, uyêt). HS làm việc theo cặp đôi, hoàn thành Phiếu học tập số 1: phân loại các tiếng vào hai nhóm.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 được hoàn thành: HS phân loại đúng 11 tiếng vào hai nhóm; đọc đúng các vần trong nhóm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu bảng hai nhóm vần trên NeoEdu và nêu: “Vần có o đứng trước và vần có u đứng trước khác nhau ở chữ cái đầu của vần. Các em hãy làm việc theo cặp để phân loại 11 tiếng trong Phiếu học tập số 1.”

    Học sinh

    HS quan sát bảng vần, nhận xét: nhóm 1 có chữ o, nhóm 2 có chữ u ở đầu vần. HS nhận phiếu và thảo luận theo cặp đôi.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỗ trợ cặp đôi còn lúng túng. Hỏi: “Tiếng ngoặt có chữ nào đứng đầu vần?” “Tiếng thuật có chữ nào đứng đầu vần?”

    Học sinh

    HS thảo luận và điền vào phiếu. Dự kiến HS trả lời: “ngoặt có o đứng trước trong vần oăt”; “thuật có u đứng trước trong vần uât”. HS đọc thầm các tiếng để kiểm tra.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp đôi trình bày kết quả, yêu cầu các cặp khác nhận xét.

    Học sinh

    Đại diện cặp đôi đọc kết quả. Dự kiến: “Nhóm có o: toán, xoăn, hoạt, ngoặt, xoài, xuân? (xuân có vần uân, thuộc nhóm u).”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Vần có o đứng trước: oan, oăn, oat, oăt, oai. Vần có u đứng trước: uê, uy, uân, uât, uyên, uyêt.” GV lưu ý HS các tiếng xuân, thuật, thuyền, tuyết để tránh nhầm lẫn.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh hai nhóm vần, ghi nhớ quy tắc phân loại.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Đọc trơn đoạn văn về chuyến về quê ngoại

Mục tiêu

Đọc trơn đoạn văn ngắn có các vần đã học và trả lời được câu hỏi về nội dung đoạn đọc.

Nội dung

GV đọc mẫu đoạn văn trên bảng phụ: “Hè, em theo mẹ về quê ngoại bằng tàu thuỷ. Qua một chỗ ngoặt là thấy luỹ tre xanh. Bà ngoại cho em quả xoài chín vàng. Tối, bà kể chuyện về chiếc thuyền đi tới xứ sở có tuyết trắng xoá. Em ở quê ngoại một tuần.” HS đọc theo từng câu, đọc nhóm, đọc cá nhân; sau đó trả lời câu hỏi tìm hiểu nội dung.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn đoạn văn với tốc độ phù hợp; trả lời đúng ba câu hỏi về nội dung.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: “Cô sẽ đọc mẫu, sau đó các em đọc theo. Chú ý đọc đúng các tiếng có vần khó như ngoặt, xoài, thuỷ, tuyết.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, theo dõi bảng phụ, chuẩn bị đọc.

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu từng câu, HS đọc theo. Sau đó tổ chức đọc nhóm, đọc cá nhân. GV đặt câu hỏi: “Em đi quê ngoại bằng gì?” “Bà ngoại cho em quả gì?” “Em ở quê ngoại bao lâu?”

    Học sinh

    HS đọc theo GV, đọc nhóm, đọc cá nhân. Dự kiến HS trả lời: “Em đi quê ngoại bằng tàu thuỷ.” “Bà cho em quả xoài chín vàng.” “Em ở quê ngoại một tuần.”

  3. Giáo viên

    GV gọi 2 đến 3 HS đọc trơn cả đoạn; nhận xét về phát âm và ngắt nghỉ.

    Học sinh

    HS đọc trơn cả đoạn văn trước lớp; các bạn khác nhận xét về cách đọc.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi, nhấn mạnh cách đọc đúng: ngắt nghỉ sau dấu chấm, đọc rõ vần khó. Dẫn sang phần kể chuyện.

    Học sinh

    HS ghi nhớ cách đọc đúng và chuẩn bị nghe câu chuyện mới.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Nghe và kể lại câu chuyện Sừng và chân

Mục tiêu

Nghe hiểu và kể lại được câu chuyện “Sừng và chân” theo trình tự; nêu được ý nghĩa của câu chuyện.

Nội dung

GV kể câu chuyện “Sừng và chân” kết hợp tranh minh hoạ, theo 4 đoạn tóm tắt: hươu khen sừng, chê chân; sói tới; hươu chạy thoát nhờ chân, sừng vướng cành cây; hươu hiểu ra: cái gì cũng có ích riêng. HS kể lại theo nhóm 4 (mỗi HS kể một đoạn, kĩ thuật mảnh ghép ngắn).

Sản phẩm dự kiến

HS kể lại được 4 đoạn của câu chuyện và nêu được ý nghĩa: đừng chỉ thích vẻ bề ngoài; mỗi thứ đều có giá trị riêng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo 4 tranh theo thứ tự và nói: “Các em lắng nghe câu chuyện. Sau khi nghe, mỗi nhóm sẽ kể lại theo tranh.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và quan sát tranh.

  2. Giáo viên

    GV kể câu chuyện. Hỏi: “Hươu khen và chê những bộ phận nào trên cơ thể?” “Khi sói tới, điều gì giúp hươu thoát nạn?”

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Hươu khen cặp sừng đẹp, chê bốn chân xấu.” “Nhờ bốn chân khoẻ, hươu chạy thoát; còn sừng vướng vào cành cây.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm kể lại câu chuyện theo tranh; yêu cầu nhóm khác nhận xét về nội dung và cách kể.

    Học sinh

    Các nhóm kể lại; các nhóm khác nhận xét. HS nêu: “Cái gì cũng có ích riêng của nó.”

  4. Giáo viên

    GV chốt ý nghĩa: đừng chỉ thích vẻ bề ngoài; mỗi thứ đều có giá trị riêng. GV hỏi: “Em học được điều gì từ câu chuyện?”

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Em không nên chê bai bộ phận nào trên cơ thể mình; mỗi bộ phận đều có ích.”

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập nghe, đọc, viết và điền vần

Mục tiêu

Củng cố nhận biết các vần khó qua nghe, chọn, điền, sắp xếp; viết đúng các tiếng có vần khó.

Nội dung

HS làm các bài tập: (1) Nghe và chọn tiếng nghe được (truyền, thuần, thuyền); (2) Chọn tiếng có vần uân trong các tiếng: thuật, xuân, tuần, thuyền, khuân; (3) Điền từ vào câu “Bạn Hoa rất ___. Hoa học giỏi ___.” với các từ: ngoan, toán; (4) Điền từ vào câu “Ở xứ lạnh, mùa đông có ___ rơi.” với từ tuyết; (5) Sắp xếp các tiếng thành câu: Mùa, xuân, em, về, quê, ngoại; (6) Đúng hay sai: “huệ” có vần uy; “hoạt” có vần oat; “tuyết” có vần uyên; “khoai” có vần oai. HS viết bảng con các tiếng: thuyền, tuyết, xuân.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) C – thuyền; (2) B, C, E – xuân, tuần, khuân; (3) ngoan, toán; (4) tuyết; (5) Mùa xuân, em về quê ngoại; (6) a) S; b) Đ; c) S; d) Đ. Bảng con viết đúng: thuyền, tuyết, xuân.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu bài tập tương tác trên NeoEdu và phát Phiếu học tập số 2. Nói: “Các em làm lần lượt từng bài, làm xong bài nào thì đưa ý kiến với bạn bên cạnh.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, theo dõi yêu cầu từng bài.

  2. Giáo viên

    GV bấm loa cho HS nghe bài 1; hướng dẫn HS đọc thầm các tiếng ở bài 2, 3, 4; yêu cầu HS viết thẻ đáp án lên bảng con. GV đi kiểm tra cách viết vần khó.

    Học sinh

    HS nghe, chọn đáp án, viết bảng con. Dự kiến HS trả lời: bài 1 chọn C (thuyền); bài 2 chọn xuân, tuần, khuân; bài 3 điền ngoan và toán; bài 4 điền tuyết; bài 5 sắp xếp Mùa xuân, em về quê ngoại.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc đáp án bài 6 (đúng hay sai), yêu cầu HS giải thích ngắn: vì sao “huệ” có vần uê, “tuyết” có vần uyêt.

    Học sinh

    HS đọc đáp án và giải thích. Dự kiến: “huệ có vần uê vì chữ u đứng trước ê.” “tuyết có vần uyêt, không phải uyên.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, nhấn mạnh các lỗi thường gặp: viết “thuền” thay cho thuyền, “xun” thay cho xuân, “tuết” thay cho tuyết. Yêu cầu HS viết lại các từ này một lần nữa.

    Học sinh

    HS sửa lỗi trên bảng con và viết lại đúng các từ thuyền, xuân, tuyết.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Em kể chuyện cho người thân nghe

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức về câu chuyện để kể lại cho người thân và chia sẻ bài học về sự trân trọng bản thân.

Nội dung

Trong lớp, HS chia cặp: một bạn kể lại câu chuyện “Sừng và chân” bằng lời của mình, bạn còn lại lắng nghe và hỏi một câu. Về nhà, HS kể lại câu chuyện cho bố mẹ hoặc người thân nghe, đồng thời nói về một bộ phận hoặc một đồ vật của mình mà em thấy có ích.

Sản phẩm dự kiến

HS kể lại được câu chuyện bằng lời của mình trong cặp đôi; nêu được một ví dụ về điều có ích riêng của bản thân hoặc đồ vật quen thuộc.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: “Mỗi cặp các em kể cho nhau nghe câu chuyện Sừng và chân. Sau đó nói cho bạn nghe một thứ quanh em mà em thấy có ích.”

    Học sinh

    HS lắng nghe nhiệm vụ và chọn bạn cùng cặp.

  2. Giáo viên

    GV quan sát các cặp, hỗ trợ HS còn lúng túng bằng gợi ý: “Hươu chạy thoát nhờ bộ phận nào? Em thấy đôi tay của em có ích gì?”

    Học sinh

    HS kể cho bạn nghe và trả lời. Dự kiến: “Đôi tay em giúp em cầm bút, giúp em làm việc nhà.” “Cái cặp giúp em mang sách vở.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 HS kể lại trước lớp, nhận xét về nội dung, sự tự tin và cách diễn đạt.

    Học sinh

    HS kể trước lớp, các bạn nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Mỗi thứ đều có ích riêng. Các em hãy kể lại câu chuyện cho người thân nghe và nhớ trân trọng bản thân, bạn bè.” GV giao bài về nhà.

    Học sinh

    HS ghi nhớ bài học và nhận nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Phân loại các tiếng sau vào hai nhóm:

  • toán, xoăn, hoạt, ngoặt, xoài, huệ, thuỷ, xuân, thuật, thuyền, tuyết
  • Nhóm 1 (vần có o đứng trước): ……………………
  • Nhóm 2 (vần có u đứng trước): ……………………
    Gạch chân vần của mỗi tiếng trong nhóm 1 và nhóm 2.
    Đọc đồng thanh với bạn cùng bàn các tiếng vừa phân loại.

Phiếu học tập số 2

Bài 1. Nghe và chọn tiếng em nghe thấy:

  • A. truyền
  • B. thuần
  • C. thuyền
    Bài 2. Chọn các tiếng có vần uân:
  • A. thuật; B. xuân; C. tuần; D. thuyền; E. khuân
    Bài 3. Điền từ vào chỗ trống:
  • Bạn Hoa rất ………… (ngoan / toán).
  • Hoa học giỏi ………… (ngoan / toán).
    Bài 4. Ở xứ lạnh, mùa đông có ………… rơi. (tuyết / tuần)
    Bài 5. Sắp xếp các tiếng thành câu: Mùa – xuân – em – về – quê – ngoại.
    Bài 6. Đúng hay sai?
  • a) Tiếng “huệ” có vần uy.
  • b) Tiếng “hoạt” có vần oat.
  • c) Tiếng “tuyết” có vần uyên.
  • d) Tiếng “khoai” có vần oai.
    Viết vào bảng con: thuyền, tuyết, xuân.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại đoạn văn “Hè, em theo mẹ về quê ngoại bằng tàu thuỷ…” ba lần cho người thân nghe.
  • Viết vào vở Tập viết mỗi tiếng sau một dòng: thuyền, tuyết, xuân, thuật, xoài.
  • Kể lại câu chuyện “Sừng và chân” cho bố mẹ hoặc người thân nghe; hỏi người thân: “Em có thể thấy ích lợi của đôi tay, đôi chân hay đồ dùng nào trong nhà?”
  • Xem lại bài trên trang NeoEdu (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-80-on-tap-va-ke-chuyen) và làm thêm các bài tập tương tác.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.