Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 16. Vần: oan, oăn, oat, oăt, oai, uê, uy, uân, uât, uyên, uyêt

Giáo án Bài 79. uyên, uyêt

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nhận biết và đọc đúng vần uyên (uyê + n) và vần uyêt (uyê + t); nêu được hai vần này đều có chữ y ở giữa và dấu thanh đặt trên chữ ê.
  • Đọc trơn các tiếng, từ ngữ có vần mới: chiếc thuyền, kể chuyện, khuyên, truyền, tuyết, duyệt, trăng khuyết.
  • Đọc hiểu đoạn “Bà kể chuyện” và trả lời được các câu hỏi về nội dung đoạn đọc.
  • Viết đúng các vần uyên, uyêt và các từ chiếc thuyền, tuyết theo quy định độ cao của từng chữ.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đánh vần, đọc trơn tiếng, từ, đoạn có vần uyên, uyêt; viết đúng vần và từ; nghe và nói lại được nội dung đoạn đọc.
  • Năng lực văn học: cảm nhận hình ảnh chiếc thuyền đi tới xứ sở có tuyết trắng xoá và tâm trạng say sưa của em nhỏ khi nghe bà kể chuyện.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: tự đánh vần, đọc thầm và tự kiểm tra cách viết của mình trên bảng con, vở ô li.
  • Giao tiếp và hợp tác: làm việc cặp đôi khi đọc từ ngữ, đọc phân vai đoạn văn và nhận xét bài làm của bạn một cách lịch sự.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: nhận ra lỗi thường gặp (thiếu chữ y, đặt sai dấu thanh) và tìm cách sửa; tìm tiếng có vần mới trong thực tế cuộc sống.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: luyện đọc, luyện viết đủ số lần theo yêu cầu, giữ vở sạch và viết đúng độ cao các chữ.
  • Nhân ái: biết lắng nghe, yêu thương người thân qua hình ảnh bà kể chuyện cho cháu nghe; sẵn sàng giúp đỡ bạn khi đọc nhóm.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng phụ hoặc slide ghi hai vần uyên, uyêt và các từ khoá: chiếc thuyền, tuyết, kể chuyện, khuyên, truyền, duyệt, trăng khuyết.
  • Bộ thẻ chữ rời: u, y, ê, n, t, th, tuyên (thẻ ghép), ch, tr, kh, đ, ... dùng để ghép tiếng.
  • Tranh minh hoạ: chiếc thuyền, bông tuyết, trăng khuyết, bà đang kể chuyện cho cháu nghe.
  • Loa hoặc thiết bị âm thanh để phát âm thanh của bài tập 2 (GV đọc to nếu không có loa).
  • Phiếu học tập số 1 (in đủ cho từng nhóm).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-79-uyen-uyet (dùng ở hoạt động đọc từ ngữ và luyện tập).

2. Học sinh

  • Bảng con, bút viết bảng và khăn lau.
  • Vở Tập viết 1 hoặc vở ô li, bút chì.
  • Bộ thẻ chữ rời (nếu có) để ghép tiếng theo nhóm.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ghép tiếng nhanh, khơi gợi bài học

Mục tiêu

Ôn lại các vần đã học, tạo không khí vui vẻ và dẫn dắt HS vào vần mới uyên, uyêt.

Nội dung

GV chiếu tranh chiếc thuyền, bông tuyết, trăng khuyết, bà kể chuyện và đọc mẫu một số tiếng đã học có vần oan, uân (ví dụ: xoan, khoan, tuần) để HS đọc theo; sau đó HS nói tên sự vật trong tranh.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng các tiếng ôn và nói được tên sự vật trong từng tranh, có hứng thú vào bài học.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV: “Cô có trò chơi Ghép tiếng nhanh. Các con nhìn tranh, đọc to tiếng cô ghi và cho biết tranh vẽ gì nhé.”

    Học sinh

    HS quan sát tranh và chuẩn bị đọc.

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu từng tiếng, mời HS đọc đồng thanh rồi đọc cá nhân.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh: “xoan”, “khoan”, “tuần”; một số em đọc cá nhân. Dự kiến HS trả lời: “Đó là chiếc thuyền.”, “Đó là bông tuyết.”

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Các con thấy tiếng nào có chữ y ở giữa?” (chưa có câu trả lời chính xác vì đây là vần mới).

    Học sinh

    HS nhận xét: “Cô ơi, con chưa thấy tiếng nào có chữ y ở giữa.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen HS đọc đúng và dẫn dắt: “Hôm nay chúng ta học hai vần mới có chữ y ở giữa: uyên và uyêt.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài: “Bài 79: uyên, uyêt.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Nhận biết và đánh vần vần uyên, uyêt

Mục tiêu

Nhận biết cấu tạo vần uyên (uyê + n), uyêt (uyê + t); đánh vần đúng các tiếng khoá thuyền, tuyết.

Nội dung

GV ghép thẻ chữ u, y, ê, n thành vần uyên; u, y, ê, t thành vần uyêt. Sau đó đánh vần tiếng khoá: th – uyên – thuyên – huyền – thuyền; t – uyêt – tuyêt – sắc – tuyết. Nhấn mạnh dấu thanh đặt trên chữ ê: thuyền, tuyết.

Sản phẩm dự kiến

HS phân tích được cấu tạo hai vần, đánh vần đúng hai tiếng khoá thuyền, tuyết và nêu được vị trí dấu thanh.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV: “Các con quan sát, vần uyên có những chữ nào? Hãy ghép cùng cô nhé.” GV ghép thẻ u – y – ê – n.

    Học sinh

    HS quan sát, nhắc lại: “Vần uyên có u, y, ê, n.”

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn đánh vần mẫu, sau đó mời HS đánh vần theo nhóm và cá nhân. Hỏi: “Dấu thanh của thuyền đặt ở chữ nào?”

    Học sinh

    HS đánh vần: “th – uyên – thuyên – huyền – thuyền”, “t – uyêt – tuyêt – sắc – tuyết”. Dự kiến HS trả lời: “Dấu thanh đặt ở chữ ê.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 nhóm trình bày cách đánh vần, nhận xét và sửa lỗi phát âm.

    Học sinh

    Đại diện nhóm đánh vần trước lớp, các nhóm khác lắng nghe và góp ý.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Vần uyên là uyê + n, vần uyêt là uyê + t. Hai vần đều có chữ y ở giữa, dấu thanh đặt trên chữ ê. Đừng quên chữ y nhé!”

    Học sinh

    HS nhắc lại cấu tạo hai vần và vị trí dấu thanh.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Đọc từ ngữ và đọc đoạn “Bà kể chuyện”

Mục tiêu

Đọc trơn các từ ngữ có vần mới, hiểu nghĩa một số từ khoá và đọc đúng đoạn văn ngắn.

Nội dung

HS đọc bảng từ: chiếc thuyền, kể chuyện, khuyên, truyền; tuyết, duyệt, trăng khuyết. GV giải nghĩa từ: chiếc thuyền (phương tiện nhỏ đi trên mặt nước); tuyết (những hạt băng trắng, mềm rơi từ trời ở xứ lạnh); kể chuyện (kể lại một câu chuyện); duyệt (xem xét để đồng ý). Sau đó đọc đoạn “Bà kể chuyện” (3 câu). Có thể mở học liệu NeoEdu để HS xem ví dụ đọc mẫu.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn các từ ngữ và đoạn văn, giải thích được nghĩa của từ khoá bằng lời của mình.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu bảng từ ngữ, đọc mẫu từng từ và nêu nhiệm vụ: “Các con đọc thầm, sau đó đọc to với bạn cùng bàn.”

    Học sinh

    HS đọc thầm, sau đó đọc cặp đôi.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Tuyết là gì? Chiếc thuyền là gì?” rồi cho HS đọc đoạn văn đồng thanh và cá nhân. Hướng dẫn HS đọc ngắt nghỉ sau dấu chấm.

    Học sinh

    HS trả lời: “Tuyết là những hạt băng trắng, mềm rơi từ trời.”, “Chiếc thuyền là phương tiện đi trên nước.” HS đọc đoạn văn.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 HS đọc to đoạn văn trước lớp, các bạn nhận xét về tốc độ và độ chính xác khi đọc.

    Học sinh

    HS đọc trước lớp; các bạn nhận xét: “Bạn đọc đúng vần uyêt trong tuyết.”

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi và nhấn mạnh: “Đọc đúng vần giúp các con hiểu đúng câu chuyện.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và tự sửa lại cách đọc của mình.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Viết vần uyên, uyêt và từ chiếc thuyền, tuyết

Mục tiêu

Viết đúng các vần uyên, uyêt và từ chiếc thuyền, tuyết; đúng độ cao, khoảng cách và vị trí dấu thanh.

Nội dung

GV viết mẫu trên bảng li: viết u nối sang y, sang ê, rồi nối sang n (hoặc t). Lưu ý độ cao: chữ h, y cao 5 li; chữ t cao 3 li; các chữ còn lại cao 2 li. Dấu thanh đặt trên chữ ê: chiếc, thuyền, tuyết.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng vần uyên, uyêt và hai từ chiếc thuyền, tuyết trên bảng con và vở ô li, đúng độ cao các chữ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết mẫu vần uyên, uyêt, nêu rõ các nét nối và độ cao. Nêu lỗi thường gặp: “Viết thiếu chữ y thành thuền là sai, đặt dấu thanh trên chữ y cũng sai.”

    Học sinh

    HS quan sát, lắng nghe cách viết mẫu.

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu HS viết vần uyên, uyêt và từ chiếc thuyền, tuyết vào bảng con; sau đó viết vào vở. GV đi quanh lớp kiểm tra và uốn nắn tư thế cầm bút.

    Học sinh

    HS viết bảng con, rồi viết vào vở ô li theo hướng dẫn. Dự kiến một số HS quên chữ y hoặc đặt dấu thanh sai, cần GV sửa.

  3. Giáo viên

    GV giơ một số bảng con để cả lớp cùng nhận xét, hỏi: “Bạn này viết đúng chưa? Chữ nào cao 5 li?”

    Học sinh

    HS nhận xét và trả lời: “Chữ h, y cao 5 li.”, “Chữ t cao 3 li.”

  4. Giáo viên

    GV chốt các lỗi cần tránh: thiếu y, đặt sai dấu thanh, sai độ cao chữ.

    Học sinh

    HS sửa lại bài viết của mình nếu cần.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 13 phút

Luyện nhận biết tiếng có vần mới

Mục tiêu

Củng cố nhận biết vần uyên, uyêt; phân biệt tiếng có vần uyên với các vần gần giống (iên, uyêt).

Nội dung

HS làm bài tập 1 đến 4 trong SGK và học liệu số NeoEdu: (1) chọn tiếng có vần uyên; (2) nghe âm thanh và chọn tiếng; (3) điền tiếng vào chỗ trống; (4) nối hình với từ. Bài 2 có thể mở bài tập tương tác trên NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: (1) Chọn các tiếng có vần uyên: A. tuyết; B. thuyền; C. chuyện; D. duyệt; E. khuyên. Đáp án: B, C, E (thuyền, chuyện, khuyên có vần uyên; tuyết, duyệt có vần uyêt). (2) Nghe và chọn tiếng: A. khuyên; B. khiên; C. khuyết. Đáp án: A (khuyên, vần uyên không dấu). (3) Bà kể {{1}} cho em nghe. Đáp án: chuyện. (4) Nối hình với từ: hình chiếc thuyền – chiếc thuyền; hình bông tuyết – tuyết; hình trăng khuyết – trăng khuyết.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu bài tập 1 và 2 trên bảng hoặc NeoEdu, đọc yêu cầu. Với bài 2, GV bấm loa hoặc đọc to tiếng cần nghe.

    Học sinh

    HS đọc thầm yêu cầu và lắng nghe âm thanh bài 2.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức HS làm cá nhân rồi kiểm tra theo cặp đôi; sau đó hướng dẫn làm bài 3 và 4 bằng cách nối hình với từ.

    Học sinh

    HS làm bài vào vở hoặc trên bảng tương tác; các cặp đôi đối chiếu đáp án. Dự kiến HS trả lời bài 2: “Con nghe thấy tiếng khuyên.”

  3. Giáo viên

    GV mời 3 HS trình bày kết quả, yêu cầu giải thích vì sao chọn đáp án đó.

    Học sinh

    HS trình bày: “Con chọn khuyên vì có vần uyên.”, “Con chọn chuyện vì chuyện có ch và vần uyên, dấu nặng.”

  4. Giáo viên

    GV chốt kiến thức: vần uyên có ở thuyền, chuyện, khuyên; vần uyêt có ở tuyết, duyệt, khuyết. Khen những HS làm đúng và giải thích rõ.

    Học sinh

    HS nhận xét, sửa bài theo đáp án đúng.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Đọc hiểu đoạn “Bà kể chuyện” và sắp xếp câu

Mục tiêu

Đọc hiểu nội dung đoạn văn, trả lời được câu hỏi và sắp xếp đúng trật tự các tiếng thành câu.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 gồm các bài 5 đến 10 trong SGK: đọc đoạn, chọn đáp án đúng, sắp xếp các tiếng thành câu và xác định đúng sai.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 với đề và đáp án: (6) Tối, bà làm gì? A. đi chợ; B. kể chuyện cho em nghe; C. nấu cơm. Đáp án B. (7) Chiếc thuyền đi tới đâu? A. quê ngoại; B. bờ biển xanh; C. xứ sở có tuyết trắng xoá. Đáp án C. (8) Em nghe chuyện thế nào? A. say sưa; B. chán; C. sợ hãi. Đáp án A. (9) Sắp xếp: Bà – kể – chuyện – cho – em – nghe → Bà kể chuyện cho em nghe. (10) Đúng hay sai: a) Tiếng truyền có vần uyên: Đúng. b) Tiếng khuyết có vần uyên: Sai (khuyết có vần uyêt).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 cho các nhóm 4 HS, hướng dẫn: “Đọc đoạn văn một lượt, sau đó trả lời câu hỏi, cùng nhau thống nhất đáp án.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc đoạn văn trong nhóm.

  2. Giáo viên

    GV quan sát, hỗ trợ các nhóm còn lúng túng. Nhắc: “Câu hỏi 9 phải để chữ Bà viết hoa ở đầu câu và có dấu chấm cuối câu.”

    Học sinh

    HS thảo luận, điền đáp án. Dự kiến HS trả lời: “Tối, bà kể chuyện cho em nghe.”, “Chiếc thuyền đi tới xứ sở có tuyết trắng xoá.”

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện 2 nhóm trình bày đáp án và giải thích, các nhóm khác góp ý.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày: “Đáp án câu 8 là A vì em nghe say sưa.”

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án đúng, nhấn mạnh cách tìm thông tin trong đoạn văn để trả lời câu hỏi.

    Học sinh

    HS sửa phiếu theo đáp án đúng và ghi nhớ cách tìm ý.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 8 phút

Em đọc cho người thân nghe

Mục tiêu

Vận dụng vần uyên, uyêt vào thực tế; rèn kĩ năng nói, nghe và tình cảm gia đình.

Nội dung

HS đọc lại đoạn “Bà kể chuyện” cho bạn trong lớp nghe. Sau đó nhiệm vụ về nhà: tìm 2 tiếng có vần uyên hoặc uyêt trong đời sống (trên biển hiệu, sách, lời nói của người thân) và đọc cho người thân nghe.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn đoạn văn trước lớp, nêu được ít nhất 1 tiếng có vần uyên hoặc uyêt tìm được ngoài lớp học.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV: “Các con hãy đọc đoạn văn như đang kể chuyện cho người thân nghe nhé.”

    Học sinh

    HS luyện đọc đoạn văn theo cặp, ngắt nghỉ tự nhiên.

  2. Giáo viên

    GV mời 3 đến 4 HS đọc trước lớp, hỏi: “Bạn nào tìm được tiếng có vần uyên ở nhà hoặc ngoài đường?”

    Học sinh

    HS đọc đoạn văn; dự kiến HS trả lời: “Ở nhà con có chữ khuyên trên tờ lịch.”, “Con thấy chữ tuyết trong sách.”

  3. Giáo viên

    GV nhận xét, khen HS đọc tự tin và biết vận dụng vần mới vào thực tế.

    Học sinh

    HS lắng nghe và nhận xét bạn đọc.

  4. Giáo viên

    GV giao nhiệm vụ về nhà và nhắc HS chuẩn bị cho tiết học sau.

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc đoạn văn sau:
Bà kể chuyện
Tối, bà kể chuyện cho em nghe.
Bà kể về chiếc thuyền đi tới xứ sở có tuyết trắng xoá.
Em nghe say sưa, rồi ngủ lúc nào không biết.

Câu 1. Tối, bà làm gì?

  • A. đi chợ
  • B. kể chuyện cho em nghe
  • C. nấu cơm

Câu 2. Chiếc thuyền đi tới đâu?

  • A. quê ngoại
  • B. bờ biển xanh
  • C. xứ sở có tuyết trắng xoá

Câu 3. Em nghe chuyện thế nào?

  • A. say sưa
  • B. chán
  • C. sợ hãi

Câu 4. Sắp xếp các tiếng thành câu:

  • Bà – kể – chuyện – cho – em – nghe

Câu 5. Đúng hay sai?

  • a) Tiếng “truyền” có vần uyên.
  • b) Tiếng “khuyết” có vần uyên.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại đoạn “Bà kể chuyện” ít nhất 3 lần cho người thân nghe.
  • Viết vào vở ô li mỗi vần uyên, uyêt và mỗi từ chiếc thuyền, tuyết một dòng; chú ý đúng độ cao chữ và vị trí dấu thanh trên chữ ê.
  • Tìm 2 tiếng có vần uyên hoặc uyêt ở nhà hoặc ngoài đường, đọc cho người thân nghe và nói lại nghĩa của từ đó.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.