Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 2. Âm và chữ: o, ô, d, đ, ơ

Giáo án Bài 8. D d, Đ đ

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được âm d (dờ) và âm đ (đờ); phát âm đúng hai âm này trong các tiếng dê, đò, đỏ, đá.
  • Nhận biết được chữ d, chữ đ; giải thích được chữ đ là chữ d có thêm một nét ngang ngắn.
  • Đọc đúng và hiểu nghĩa các tiếng, từ có d, đ: dê, đò, đỏ, đá, đồ; đọc được câu “Bé có bộ đồ đỏ.” và “Dê có cỏ. Bò có cỏ.”.
  • Viết đúng chữ d, chữ đ và các tiếng dê, đò trên bảng con và vở Tập viết.
  • Phân biệt được chữ d với chữ b và chữ đ với chữ d khi đọc, viết và nhận diện.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng âm, tiếng, từ, câu có d, đ; viết đúng chữ d, đ và tiếng dê, đò; nghe và nói đúng tên sự vật có âm đầu d, đ.
  • Năng lực văn học: nhận biết hình ảnh con dê, con đò, màu đỏ trong câu thơ, câu văn ngắn và liên hệ với cuộc sống quanh em.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự quan sát mẫu chữ, tự kiểm tra nét viết và sửa lỗi của mình theo hướng dẫn của GV.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp đôi, nói và lắng nghe bạn khi đọc tiếng, ghép từ và kiểm tra kết quả.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng cách nhận diện nét ngang để phân biệt d với đ và tìm đồ vật có tên bắt đầu bằng d, đ.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS luyện viết và luyện đọc đều đặn, cố gắng viết đúng nét và đọc rõ ràng.
  • Trách nhiệm: HS hoàn thành phiếu học tập, giữ gìn vở và đồ dùng học tập; tự giác hoàn thành bài tập về nhà.
  • Nhân ái: HS biết giúp đỡ, động viên bạn cùng cặp khi bạn còn chưa đọc hoặc viết đúng.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng lớp, phấn màu, thẻ chữ d, đ (in hoa và in thường), bộ thẻ âm đầu và vần (d, đ, a, e, ê, o, ô, ơ và thanh điệu).
  • Tranh hoặc hình ảnh: con dê, con đò, hòn đá, quả ớt chín hoặc lá cờ Tổ quốc (màu đỏ), con bò, con cò, bộ đồ đỏ.
  • Mẫu chữ d, đ viết trên bảng kẻ 5 dòng, bảng phụ ghi bảng ghép tiếng.
  • Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi cặp HS).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-8-d-d-d-d), dùng để nghe âm thanh và làm bài tập 3 (bấm loa để nghe).

2. Học sinh

  • Bảng con, bút lông hoặc phấn, khăn lau.
  • Vở Tập viết, bút chì, vở Tiếng Việt 1 (tập 1).
  • Bộ thẻ chữ và thẻ tiếng (nếu có) để ghép tiếng theo cặp.
  • Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (để trên bàn theo cặp).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đoán tên con vật và đồ vật

Mục tiêu

Tạo hứng thú học tập và giúp HS làm quen với tiếng có âm đầu d, đ qua hình ảnh quen thuộc.

Nội dung

GV che dần từng tranh (con dê, con đò, hòn đá, màu đỏ) và đặt câu hỏi gợi mở để HS đoán tên. HS gọi tên và nhận ra tiếng bắt đầu bằng âm dờ hoặc đờ.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi đúng tên ít nhất 3 hình (dê, đò, đá) và nhận ra các tiếng này có âm đầu d hoặc đ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giơ tranh bị che một phần và hỏi: “Các con đoán xem đây là con vật gì? Con vật này có sừng nhỏ, có râu dưới cằm nhé.”

    Học sinh

    HS quan sát, lắng nghe và suy nghĩ về câu trả lời.

  2. Giáo viên

    GV cho HS mở dần tranh, yêu cầu HS đoán tiếp: “Đây là đồ vật gì dùng để chở người qua sông?”

    Học sinh

    HS giơ tay trả lời. Dự kiến: “Dạ, là con dê ạ.”, “Dạ, là cái đò ạ.”, “Dạ, là hòn đá ạ.”

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Tiếng dê bắt đầu bằng chữ gì? Tiếng đò bắt đầu bằng chữ gì?”

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Tiếng dê bắt đầu bằng chữ d ạ.”, “Tiếng đò bắt đầu bằng chữ đ ạ.”

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi và dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta sẽ học hai âm mới: âm d và âm đ.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài học: D d, Đ đ.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Âm d, âm đ và nhận diện chữ d, đ

Mục tiêu

HS phát âm đúng âm d, âm đ và nhận biết được sự khác nhau giữa hai chữ dựa vào nét ngang.

Nội dung

GV làm mẫu phát âm dờ (đầu lưỡi đặt gần chân răng trên, hơi thoát ra nhẹ) và đờ (đầu lưỡi chạm chân răng trên rồi bật mạnh ra). HS phát âm theo, sau đó chơi trò chơi “Nghe và giơ thẻ”: GV đọc tiếng dê, đò, da, đá… HS giơ thẻ d hoặc đ tương ứng. GV chỉ vào chữ d và đ, phân tích nét ngang của chữ đ. Chữ in hoa D, Đ cũng được giới thiệu.

Sản phẩm dự kiến

HS phát âm đúng âm d (dờ) và đ (đờ); phân biệt được tiếng có âm đầu d và tiếng có âm đầu đ khi nghe; nêu được đ là chữ d có thêm một nét ngang.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: “Cô làm mẫu âm dờ: đầu lưỡi nhẹ nhàng đặt gần chân răng trên, hơi thoát ra nhẹ. Các con đọc theo cô nhé: dờ.” Tiếp theo GV làm mẫu âm đờ: “Đầu lưỡi chạm chân răng trên rồi bật mạnh ra: đờ.”

    Học sinh

    HS quan sát khẩu hình của GV, đọc theo cả lớp rồi đọc cá nhân, đọc theo tổ. Dự kiến: “Dờ, đờ ạ.”

  2. Giáo viên

    GV tổ chức trò chơi “Nghe và giơ thẻ”: GV đọc lần lượt dê, đò, da, đá, đỏ. HS giơ thẻ chữ d nếu nghe tiếng có âm đầu d, giơ thẻ chữ đ nếu nghe tiếng có âm đầu đ.

    Học sinh

    HS giơ thẻ đúng theo tín hiệu. Dự kiến: dê → giơ thẻ d; đò → giơ thẻ đ; da → giơ thẻ d; đá → giơ thẻ đ.

  3. Giáo viên

    GV viết chữ d và đ lên bảng, hỏi: “Chữ đ và chữ d giống nhau ở điểm nào? Khác nhau ở điểm nào?”

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Giống nhau: đều có nét cong kín và nét móc ngược. Khác nhau: chữ đ có thêm một nét ngang ạ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Âm d là dờ, âm đ là đờ. Chữ đ là chữ d có thêm một nét ngang ngắn. Chữ in hoa là D và Đ.”

    Học sinh

    HS đọc lại: “Dờ, đờ; đ là d có thêm nét ngang.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Ghép tiếng và hiểu nghĩa các từ có d, đ

Mục tiêu

HS ghép được các tiếng có d, đ với các âm đầu và nguyên âm đã học; hiểu nghĩa các từ dê, đò, đỏ, đá.

Nội dung

HS làm việc theo cặp đôi, dùng bộ thẻ âm đầu và vần để ghép tiếng theo bảng ghép (Phiếu học tập số 1). GV đưa tranh minh hoạ và giới thiệu nghĩa từ: dê là con vật nuôi có râu dưới cằm, có sừng nhỏ, ăn cỏ; đò là thuyền nhỏ chở người qua sông; đỏ là màu như lá cờ Tổ quốc; đá là vật rắn, cứng, có ở núi, ở lòng sông.

Sản phẩm dự kiến

HS ghép đúng các tiếng: da, dê, đa, đà (nếu có), đè, đò, đỏ, đồ, đổ, đá; giải thích được nghĩa của dê, đò, đỏ, đá bằng lời của mình.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 và bộ thẻ cho cặp đôi, hướng dẫn: “Ghép âm đầu d hoặc đ với nguyên âm ở hàng ngang, tạo thành tiếng. Ghép xong đọc to cho bạn nghe.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, ghép thẻ theo cặp, đọc thầm rồi đọc to tiếng vừa ghép.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, kiểm tra và hỏi: “Tiếng đò được ghép từ âm đầu nào và vần nào?”

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Tiếng đò ghép từ âm đầu đ và vần o, có thanh huyền ạ.” (Lưu ý: đò có dấu huyền).

  3. Giáo viên

    GV đưa tranh con dê, con đò, quả ớt, hòn đá và hỏi: “Đây là gì? Em hiểu từ dê nghĩa là gì?”

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Dê là con vật có râu, có sừng nhỏ, ăn cỏ ạ.”, “Đò là thuyền chở người qua sông ạ.”, “Đỏ là màu như lá cờ Tổ quốc ạ.”, “Đá là vật rắn, cứng ạ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt nghĩa từ và nhấn mạnh âm đầu của từng tiếng: “dê, da có âm đầu d; đò, đỏ, đá có âm đầu đ.”

    Học sinh

    HS ghi nhớ và đọc lại các tiếng vừa ghép.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 13 phút

Viết chữ d, đ và tiếng dê, đò

Mục tiêu

HS viết đúng chữ d, đ và tiếng dê, đò; nắm được cách viết đúng độ cao và vị trí nét ngang.

Nội dung

GV viết mẫu chữ d trên đường kẻ: viết nét cong kín như chữ a, lia bút lên đường kẻ 5 rồi viết nét móc ngược phải kéo thẳng xuống, dừng ở đường kẻ 2; chữ d cao 4 li. Với chữ đ, GV viết chữ d rồi thêm nét ngang ngắn trên đường kẻ 4 cắt qua nét móc. HS viết chữ d, đ trên bảng con, sau đó viết tiếng dê, đò vào vở Tập viết.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng chữ d, đ cao 4 li, nét ngang của chữ đ cắt qua nét móc; viết đúng tiếng dê, đò trên bảng con và vở Tập viết; tự nhận xét được bài viết của mình.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết mẫu chữ d trên bảng kẻ ô li, vừa viết vừa nói: “Viết nét cong kín như chữ a, lia bút lên đường kẻ 5, viết nét móc ngược phải kéo thẳng xuống, dừng ở đường kẻ 2.”

    Học sinh

    HS quan sát, nhắc lại các bước viết, rồi viết chữ d vào bảng con.

  2. Giáo viên

    GV viết chữ đ, nhấn mạnh: “Viết chữ d xong, viết thêm nét ngang ngắn trên đường kẻ 4, cắt qua nét móc.” GV đi quanh lớp, nhắc HS giữ đúng độ cao 4 li.

    Học sinh

    HS viết chữ đ, sau đó viết tiếng dê, đò vào bảng con. Dự kiến: HS viết chữ d hơi thấp, GV hướng dẫn sửa lại theo đường kẻ 2.

  3. Giáo viên

    GV giơ bảng của vài HS, hỏi cả lớp: “Bạn viết chữ đ đã có nét ngang chưa? Nét ngang nằm ở đường kẻ nào?”

    Học sinh

    HS nhận xét. Dự kiến: “Bạn có nét ngang rồi ạ.”, “Nét ngang nằm ở đường kẻ 4 ạ.”

  4. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS viết vào vở Tập viết một dòng chữ d, một dòng chữ đ, một dòng tiếng dê, đò; nhắc tư thế ngồi và cách cầm bút.

    Học sinh

    HS viết vào vở, đổi vở kiểm tra chéo với bạn cùng bàn.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Đọc tiếng, từ và câu có d, đ

Mục tiêu

HS đọc đúng các tiếng, từ và câu có d, đ; nghe và chọn đúng tiếng.

Nội dung

HS đọc tiếng, từ có d, đ trên bảng, đọc câu “Bé có bộ đồ đỏ.” và “Dê có cỏ. Bò có cỏ.”. GV dùng học liệu NeoEdu để bật âm thanh, HS nghe và chọn tiếng. Bài tập gồm: chọn chữ đ (bài 1), chọn con vật trong tranh (bài 2), nghe và chọn tiếng (bài 3), nối hình với từ (bài 7).
Đề và đáp án: 1. Chữ nào là chữ đ? A. d; B. a; C. b; D. đ → D. 2. Đây là con gì? A. dê; B. cò; C. bò → A. 3. Bấm loa để nghe. Em nghe thấy tiếng nào? A. đó; B. đò; C. đỏ → C (đỏ, có dấu hỏi). 7. Nối hình với từ: con dê – dê; con đò – đò; hòn đá – đá.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng các tiếng dê, đò, đỏ, đá, đồ và hai câu đọc; làm đúng bài 1 (D), bài 2 (A), bài 3 (C), bài 7 (dê – 🐐, đò – 🚣, đá – 🪨).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết lên bảng các tiếng dê, đò, đỏ, đá, đồ và hai câu “Bé có bộ đồ đỏ.”, “Dê có cỏ. Bò có cỏ.”. GV đọc mẫu từng tiếng và câu, nhấn giọng ở các tiếng có d, đ.

    Học sinh

    HS đọc theo GV, đọc cá nhân, đọc đồng thanh.

  2. Giáo viên

    GV mở học liệu NeoEdu, bấm loa cho HS nghe tiếng và làm bài 3: “Em nghe thấy tiếng nào? Đó, đò hay đỏ?”. Sau đó hướng dẫn HS làm bài 1, 2 và 7 trên bảng hoặc trên màn hình.

    Học sinh

    HS nghe và giơ tay trả lời. Dự kiến bài 3: “Dạ, đỏ ạ, có dấu hỏi.” Bài 1: “Chữ đ là chữ D ạ.” Bài 2: “Đây là con dê ạ.” Bài 7: HS nối đúng 🐐 – dê, 🚣 – đò, 🪨 – đá.

  3. Giáo viên

    GV gọi 2 HS đọc câu “Bé có bộ đồ đỏ.”, 1 HS đọc câu “Dê có cỏ. Bò có cỏ.” và hỏi: “Trong câu có những tiếng nào có chữ d, đ?”

    Học sinh

    HS đọc và trả lời. Dự kiến: “Đồ, đỏ có chữ đ ạ.”, “Dê có chữ d ạ.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét và khen những HS đọc to, rõ, đúng dấu thanh.

    Học sinh

    HS tự đánh giá phần đọc của mình, sửa lại tiếng đọc sai nếu có.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Phân biệt d, đ và luyện viết

Mục tiêu

HS phân biệt được d với đ, d với b; điền đúng chữ và từ vào chỗ trống theo tranh.

Nội dung

HS làm việc theo cặp với Phiếu học tập số 2. Các bài: chọn chữ đ (bài 4), điền d hay đ vào tiếng con dê và con đò (bài 5), điền đỏ vào câu (bài 6), sắp xếp tiếng thành câu (bài 8), đúng hay sai (bài 9), tìm âm đầu của tiếng đỏ (bài 10). GV lưu ý quan niệm sai: nhầm d với b (d có bụng bên trái, b có bụng bên phải) và quên nét ngang của đ (“đỏ” viết thành “dỏ” là sai).
Đề và đáp án: 4. Chọn các tiếng có âm đầu đ: A. dê; B. đá; C. da; D. đò; E. đỏ → B, D, E. 5. ___ê (con dê) → d; ___ò (con đò) → đ. 6. Bé có bộ đồ ___. → đỏ. 8. Sắp xếp: Bé → có → bộ → đồ → đỏ → “Bé có bộ đồ đỏ.” 9. a) Tiếng “dê” có âm đầu đ → S; b) Chữ đ là chữ d có thêm nét ngang → Đ; c) Chữ d viết thường cao 4 li → Đ. 10. Tiếng đỏ có âm đầu là đ.

Sản phẩm dự kiến

HS làm đúng các bài 4, 5, 6, 8, 9, 10 của Phiếu học tập số 2 với đáp án: B, D, E; d và đ; đỏ; “Bé có bộ đồ đỏ.”; a) S, b) Đ, c) Đ; âm đ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2 cho cặp đôi, nêu yêu cầu: “Làm bài xong, đổi phiếu với bạn để kiểm tra và giải thích lí do.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc đề và làm bài theo cặp.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, nhắc HS chú ý nét ngang khi phân biệt d và đ. Hỏi HS khi làm bài 9: “Tiếng dê có nét ngang không? Vì sao em chọn đúng hay sai?”

    Học sinh

    HS làm bài và trao đổi với bạn. Dự kiến: “Tiếng dê không có nét ngang nên âm đầu là d ạ, câu a là S.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 cặp trình bày kết quả bài 4, 5, 10 và hỏi: “Vì sao chữ đỏ có âm đầu là đ?”

    Học sinh

    HS trình bày. Dự kiến: “Vì tiếng đỏ có nét ngang ở chữ đ nên âm đầu là đ ạ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Âm d và đ khác nhau ở nét ngang. Khi viết cần phân biệt d với b và không quên nét ngang của đ.”

    Học sinh

    HS sửa lại bài làm sai (nếu có) và ghi nhớ.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Tìm chữ d, đ trong cuộc sống

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về âm d, đ để nhận biết và gọi tên sự vật có âm đầu d, đ quanh em; rèn kĩ năng nói và nghe.

Nội dung

HS quan sát tranh hoặc đồ vật trong lớp, tìm các tên gọi có âm đầu d hoặc đ (ví dụ: đèn, dép, đồng hồ, dừa, đàn…). GV gợi ý cho HS chọn những tên đơn giản đã học hoặc có thể đọc được. Sau đó mỗi cặp nói cho nhau nghe một câu có tiếng chứa d hoặc đ, ví dụ: “Nhà em có cái đèn đỏ.” Có thể giao về nhà: vẽ tranh một đồ vật và viết tên gọi có chữ d hoặc đ.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nêu được ít nhất 3 tên sự vật có âm đầu d hoặc đ và xác định đúng âm đầu; mỗi cặp nói được ít nhất một câu có tiếng chứa d hoặc đ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: “Các con nhìn quanh lớp, tìm đồ vật có tên bắt đầu bằng âm d hoặc âm đ rồi nói cho bạn nghe.”

    Học sinh

    HS quan sát lớp học, suy nghĩ và chọn đồ vật.

  2. Giáo viên

    GV gợi ý nếu HS khó nghĩ ra: “Đồ vật dùng để đi đường có thể là dép. Đồ vật có tiếng ở trên đầu là cái đèn.”

    Học sinh

    HS làm việc theo cặp, nói tên đồ vật và câu mẫu. Dự kiến: “Cái đèn có âm đầu đ ạ.”, “Đôi dép có âm đầu d ạ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 cặp nói trước lớp và hỏi: “Bạn đã tìm được tiếng nào có âm d? Tiếng nào có âm đ?”

    Học sinh

    HS trình bày và nhận xét bạn. Dự kiến: “Tiếng dép có âm d, tiếng đèn có âm đ ạ.”

  4. Giáo viên

    GV khen những HS tìm được nhiều tên gọi đúng, nhắc về nhà hoàn thành bài vận dụng.

    Học sinh

    HS lắng nghe và ghi nhận nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Ghép âm đầu với vần để tạo tiếng (ghi vào vở hoặc gạch chân trên phiếu).

  • Hàng âm d: d + a = ?; d + ê = ?
  • Hàng âm đ: đ + a = ?; đ + e = ?; đ + o = ?; đ + ô = ?
    Ghi các tiếng đã ghép được vào bảng sau:
  • Âm d: da, dê
  • Âm đ: đá, đa, đè, đò, đỏ, đồ, đổ
    Nghĩa từ (điền bằng lời em):
  • dê: ...
  • đò: ...
  • đỏ: ...
  • đá: ...

Phiếu học tập số 2

Bài 4. Khoanh vào các tiếng có âm đầu đ: A. dê; B. đá; C. da; D. đò; E. đỏ.
Bài 5. Điền d hoặc đ vào chỗ trống:

  • Con ___ê (con dê)
  • Con ___ò (con đò)
    Bài 6. Điền từ thích hợp: Bé có bộ đồ ___.
    Bài 8. Sắp xếp các tiếng thành câu: Bé – có – bộ – đồ – đỏ.
    Bài 9. Đúng hay sai?
    a) Tiếng “dê” có âm đầu đ.
    b) Chữ đ là chữ d có thêm nét ngang.
    c) Chữ d viết thường cao 4 li.
    Bài 10. Tiếng đỏ có âm đầu là âm gì? Viết chữ ghi âm đó.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc to cho người thân nghe các tiếng: dê, đò, đỏ, đá, đồ và hai câu “Bé có bộ đồ đỏ.”, “Dê có cỏ. Bò có cỏ.”.
  • Viết vào vở Tập viết: mỗi chữ d, đ một dòng; tiếng dê, đò mỗi tiếng một dòng. Chú ý nét ngang của chữ đ cắt qua nét móc và chữ d cao 4 li.
  • Vẽ một đồ vật hoặc con vật có tên bắt đầu bằng d hoặc đ (ví dụ: dê, đò, đá, đèn, dép) và ghi tên dưới tranh.
  • Cùng người thân tìm xem trong nhà có đồ vật nào có tên gọi chứa âm d hoặc đ, sau đó nói cho bạn nghe vào buổi học sau.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.