Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 2. Âm và chữ: o, ô, d, đ, ơ

Giáo án Bài 7. Ô ô, dấu nặng

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nhận biết và đọc đúng âm ô, chữ ô (chữ o có dấu mũ) và dấu nặng (dấu thanh đặt dưới chữ).
  • Phân biệt được chữ o và chữ ô, đọc đúng các tiếng bố, cô, cổ, bộ, cọ.
  • Đọc đúng 5 thanh đã học: ngang, huyền, sắc, hỏi, nặng.
  • Đọc đúng các câu “Bố bế bé.” và “Cô có bộ cọ.”, viết đúng chữ ô, dấu nặng, tiếng bố, cọ, bộ.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): Đọc đúng âm ô, dấu nặng, tiếng và câu ngắn có ô; viết đúng chữ ô, tiếng bộ, cọ; nghe và nhận biết tiếng bố khi nghe loa; nói được câu đơn giản về người thân.
  • Năng lực văn học: Cảm nhận được hình ảnh gần gũi của bố, cô và chiếc bộ cọ trong câu đọc; biết liên hệ với tình cảm đối với người thân trong gia đình.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Tự quan sát khẩu hình, tự đọc lại tiếng, từ và câu đã học; tự kiểm tra bài viết của mình theo mẫu.
  • Giao tiếp và hợp tác: Làm việc cặp đôi khi đọc tiếng và luyện nói về bố, cô; lắng nghe và nhận xét bạn đọc đúng hay sai.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phân biệt tiếng có dấu nặng với tiếng có dấu khác, sắp xếp các tiếng thành câu đúng nghĩa.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: Luyện đọc, luyện viết chữ ô và tiếng bộ đều đặn, viết nét đúng và cân đối.
  • Trách nhiệm: Hoàn thành phiếu học tập và bài tập về nhà đúng hạn, giữ gìn vở và đồ dùng học tập.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng phụ hoặc slide ghi bảng 5 thanh và bảng tiếng có ô (bô, bồ, bố, bổ, bộ; cô, cồ, cố, cổ, cộ).
  • Thẻ chữ o, ô, dấu mũ, dấu nặng (bìa cứng cắt sẵn) để gắn lên bảng.
  • Tranh minh họa: bố bế bé, cô giáo có bộ cọ, con bò, bộ cọ vẽ.
  • Thẻ hoa, bông hoa ghi tiếng để trò chơi Hái hoa đọc tiếng.
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi cặp đôi).
  • Học liệu số NeoEdu: Trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-7-o-o-dau-nang (dùng bấm loa nghe tiếng và bài tập nối hình).

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, vở Tập viết 1, bảng con, phấn, khăn lau.
  • Bút chì, tẩy, bộ thẻ chữ cái (nếu có) để ghép tiếng.
  • Tranh hoặc hình tự chọn về bố, cô để chuẩn bị cho hoạt động vận dụng.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Hái hoa đọc tiếng

Mục tiêu

Ôn lại 5 thanh đã học và tạo hứng thú cho HS trước khi vào bài mới.

Nội dung

GV treo vườn hoa có các bông hoa ghi tiếng đã học (ba, bà, cá, mũ, lá...). HS lần lượt lên hái một bông hoa, đọc to tiếng trên bông hoa và chỉ ra thanh của tiếng đó.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng các tiếng đã học và gọi đúng tên 5 thanh: ngang, huyền, sắc, hỏi, nặng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: “Hôm nay vườn hoa có nhiều bông hoa đẹp, ai hái được hoa thì đọc to tiếng trên hoa nhé!” Nêu luật chơi: mỗi bạn hái một bông, đọc và nói tên thanh.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, giơ tay xung phong lên hái hoa.

  2. Giáo viên

    GV mời 3 đến 4 HS lên hái hoa, quan sát và sửa phát âm nhẹ nhàng. Hỏi: “Tiếng này có thanh gì?”

    Học sinh

    HS đọc tiếng, ví dụ “cá”, trả lời: “Tiếng cá có dấu sắc.” Cả lớp đọc đồng thanh cùng bạn.

  3. Giáo viên

    GV khen ngợi và dẫn vào bài: “Các con đã đọc rất giỏi. Hôm nay chúng ta học âm ô và dấu nặng.” Ghi tên bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài học: “Ô ô, dấu nặng”.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Âm ô và chữ ô

Mục tiêu

Nhận biết và đọc đúng âm ô; phân biệt được chữ o và chữ ô.

Nội dung

HS quan sát khẩu hình khi đọc o và ô, so sánh chữ o với chữ ô (chữ ô có thêm dấu mũ). Đọc các tiếng có ô: bố, cô, cổ, bộ. Làm việc theo nhóm đôi: một bạn đọc, một bạn chỉ chữ o hoặc chữ ô.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng âm ô, nêu được chữ ô là chữ o có thêm dấu mũ và đọc đúng các tiếng có chữ ô.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu “o” rồi đọc “ô”, hỏi: “Khi đọc ô, miệng con thế nào so với khi đọc o?” Yêu cầu HS soi gương hoặc để tay trước miệng để cảm nhận.

    Học sinh

    HS đọc theo GV, quan sát và so sánh khẩu hình. Trả lời dự kiến: “Khi đọc ô, môi tròn và miệng mở hẹp hơn.”

  2. Giáo viên

    GV gắn thẻ chữ o lên bảng, thêm dấu mũ thành chữ ô và hỏi: “Chữ ô khác chữ o ở chỗ nào?” GV mở bài giảng trên NeoEdu (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-7-o-o-dau-nang) để HS xem ví dụ về âm ô.

    Học sinh

    HS quan sát, trả lời dự kiến: “Chữ ô có thêm dấu mũ ở trên.” Cả lớp đọc “ô” hai lần, rồi đọc tiếng bố, cô, cổ, bộ theo GV.

  3. Giáo viên

    GV yêu cầu từng cặp đôi đọc cho nhau nghe 4 tiếng có chữ ô (bố, cô, cổ, bộ) và chỉ đúng chữ ô trong tiếng. GV đi quanh lớp, sửa lỗi phát âm.

    Học sinh

    Mỗi cặp: một bạn đọc tiếng, bạn kia chỉ vào chữ ô và nói: “Chữ ô có dấu mũ.” Sau đó đổi vai.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Ô là chữ o có thêm dấu mũ. Khi viết chữ ô, các con nhớ viết dấu mũ cân đối trên đầu chữ o.”

    Học sinh

    HS nhắc lại: “Chữ ô là chữ o có dấu mũ” và đọc lại tiếng bố.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 13 phút

Dấu nặng và các tiếng có dấu nặng

Mục tiêu

Nhận biết dấu nặng, biết vị trí và cách đọc tiếng có dấu nặng; đọc được 5 thanh đã học.

Nội dung

GV giới thiệu dấu nặng là một chấm tròn đặt dưới chữ. Hướng dẫn cách đọc: b – ô – bô – nặng – bộ; c – o – co – nặng – cọ. HS hoàn thành bảng 5 thanh của tiếng bô, bồ, bố, bổ, bộ và cô, cồ, cố, cổ, cộ.

Sản phẩm dự kiến

HS nhận biết dấu nặng đặt dưới chữ, đọc đúng tiếng bộ, cọ và hoàn thành bảng 5 thanh.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV vẽ một chấm tròn nhỏ dưới chữ ô trên bảng và nói: “Đây là dấu nặng, nằm dưới chữ.” Hướng dẫn đọc mẫu: “b – ô – bô – nặng – bộ”. Nêu nhiệm vụ: đọc tiếng bộ và cọ, sau đó điền bảng 5 thanh.

    Học sinh

    HS quan sát dấu nặng, đọc theo GV: “bô – nặng – bộ”, “co – nặng – cọ”.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS đọc bảng 5 thanh theo hàng ngang. Mời HS nêu thanh của tiếng bố (sắc), cổ (hỏi), bộ (nặng). Gợi ý: “Dấu nặng có điểm gì khác với các dấu thanh khác?”

    Học sinh

    HS đọc các tiếng trong bảng, trả lời dự kiến: “Dấu nặng là chấm tròn đặt dưới chữ, các dấu khác đặt trên chữ.” Hai bạn cùng bàn hoàn thành bảng con.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 nhóm đọc kết quả bảng 5 thanh, nhận xét và sửa lỗi nếu HS đọc sai thanh.

    Học sinh

    Đại diện nhóm đọc: “bô, bồ, bố, bổ, bộ” rồi “cô, cồ, cố, cổ, cộ”. Các nhóm khác nhận xét, bổ sung.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Dấu nặng là một chấm tròn đặt dưới chữ ô, chữ o, đọc giọng thấp, ngắn và nặng. Đây là dấu thanh duy nhất đặt dưới chữ.”

    Học sinh

    HS nhắc lại đặc điểm của dấu nặng và đọc lại hai tiếng bộ, cọ.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Đọc tiếng, phân biệt chữ o, ô và dấu thanh

Mục tiêu

Luyện đọc, phân biệt chữ o, chữ ô và vận dụng kiến thức về dấu nặng để làm bài tập.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 theo cặp đôi: chọn chữ ô, nghe tiếng qua loa (bài 2), chọn tiếng có dấu nặng, đúng hay sai, tìm dấu thanh của tiếng bộ, chọn tiếng có chữ ô. Có thể dùng bài tập tương tác trên NeoEdu để kiểm tra nhanh.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án Phiếu số 1: 1-A (ô); 2-C (bố); 3-A, B (cọ, bộ); 8: a-Đ, b-Đ, c-S (bó và bố khác nhau); 9-nặng (bộ có dấu nặng); 10-C (cổ có chữ ô). HS nêu được lý do cho từng đáp án.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 cho từng cặp đôi và nêu yêu cầu: “Bạn nào đọc đúng nhất lớp sẽ được chọn đáp án đúng nhanh. Các con đọc kĩ đề rồi bàn với bạn trước khi khoanh.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc thầm yêu cầu, cùng bạn trao đổi cách làm.

  2. Giáo viên

    GV bấm loa (hoặc đọc to) tiếng ở bài 2 để HS nghe; hỏi: “Em nghe thấy tiếng nào?” GV dùng slide tương tác NeoEdu để HS chọn đáp án và kiểm tra đáp án nhanh câu 1, 3, 8, 9, 10.

    Học sinh

    HS nghe, trả lời: “Tiếng bố, vì có chữ ô và dấu sắc.” Cặp đôi khoanh đáp án trên phiếu, giơ bảng con để trả lời.

  3. Giáo viên

    GV mời một số cặp trình bày lý do chọn đáp án câu 8c (vì sao bó và bố khác nhau) và câu 3 (tiếng nào có dấu nặng). GV nhận xét, chốt đáp án.

    Học sinh

    HS trình bày, ví dụ: “Bó có chữ o, bố có chữ ô, hai tiếng khác nghĩa nên câu c là S.” Các bạn khác nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV nhấn mạnh: “Chữ ô có dấu mũ, dấu nặng nằm dưới chữ. Quên dấu mũ là viết sai, đọc sai nghĩa như bó và bố.”

    Học sinh

    HS sửa lại bài làm trên phiếu nếu chưa đúng và ghi lại lỗi hay gặp.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Đọc câu, nối hình, viết chữ ô và tiếng bộ

Mục tiêu

Đọc đúng câu có tiếng ô, nối được hình với từ, sắp xếp câu và viết đúng chữ ô, tiếng bộ, cọ.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 gồm: đọc câu “Bố bế bé.” và “Cô có bộ cọ.”, điền từ vào chỗ trống (bài 4), ghép b + ô + dấu nặng (bài 5), nối hình với từ (bài 6), sắp xếp câu (bài 7). Sau đó viết chữ ô, tiếng bộ vào bảng con theo đúng quy trình.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án Phiếu số 2: 4-bé; 5-bộ; 6-bố (hình người đàn ông), cọ (hình bút vẽ), bò (hình con bò); 7-“Cô có bộ cọ.” HS viết đúng chữ ô, tiếng bộ, cọ với dấu nặng đặt dưới chữ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV hướng dẫn cách viết: “Chữ ô viết chữ o rồi viết dấu mũ cân đối trên đầu. Tiếng bộ viết b nối sang ô, cuối cùng chấm dấu nặng ngay dưới chữ ô.” GV viết mẫu trên bảng lớp.

    Học sinh

    HS quan sát cách viết của GV, lấy bảng con và phấn chuẩn bị viết.

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu câu “Bố bế bé.” và “Cô có bộ cọ.” rồi yêu cầu HS điền từ, nối hình và sắp xếp câu trên Phiếu số 2. GV đi kiểm tra, hướng dẫn các cặp còn lúng túng.

    Học sinh

    HS đọc câu, điền “bé” vào chỗ trống, ghép “b + ô + nặng = bộ”, nối hình, sắp xếp “Cô → có → bộ → cọ”. Sau đó viết chữ ô, bộ vào bảng con.

  3. Giáo viên

    GV giơ một số bảng con, nhận xét về độ cao, khoảng cách và vị trí dấu nặng. Mời một HS đọc to cả câu “Cô có bộ cọ.”

    Học sinh

    HS giơ bảng con, đọc câu. Trả lời dự kiến: “Cô có bộ cọ” nghĩa là cô giáo có một bộ bút vẽ.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Dấu nặng luôn ở dưới chữ, ví dụ bộ, cọ. Các con viết đẹp và đúng vị trí dấu là làm tốt rồi.”

    Học sinh

    HS nhắc lại cách viết tiếng bộ và sửa bài viết của mình nếu cần.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Em kể về bố và cô của em

Mục tiêu

Vận dụng các tiếng có ô, dấu nặng để nói câu ngắn về người thân; liên hệ tình cảm gia đình.

Nội dung

HS chọn một bức tranh hoặc hình ảnh về bố, cô (hoặc cô giáo) của mình, nói một câu có tiếng bố hoặc cô (ví dụ: “Bố em bế em bé.”). Sau đó, cả lớp đóng vai người dẫn chuyện và chia sẻ. GV giao bài về nhà: viết vào vở 1 câu có tiếng bố hoặc cô và tìm 3 tiếng có dấu nặng trong nhà.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nói được ít nhất một câu có tiếng có chữ ô hoặc dấu nặng về người thân; HS hoàn thành bài về nhà.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: “Các con hãy nghĩ về bố hoặc cô giáo của mình. Nói cho bạn bên cạnh nghe một câu có tiếng bố hoặc cô nhé.”

    Học sinh

    HS suy nghĩ, chia sẻ trong cặp đôi. Ví dụ: “Bố em bế em đi chơi.” hoặc “Cô em có bộ cọ đẹp.”

  2. Giáo viên

    GV mời 3 đến 4 HS nói trước lớp, khuyến khích các em đọc to, rõ tiếng có dấu nặng. GV ghi nhanh các tiếng hay lên bảng.

    Học sinh

    HS đứng lên, nói câu của mình; các bạn lắng nghe và vỗ tay khích lệ.

  3. Giáo viên

    GV hỏi cả lớp: “Bạn nào có tiếng có dấu nặng trong câu vừa nói?” Dẫn dắt HS nhận ra tiếng bộ, cọ, bố, cô trong các câu.

    Học sinh

    HS chỉ ra tiếng có dấu nặng và đọc lại, ví dụ: “bộ”, “cọ”.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết tiết học, nhắc HS yêu thương và chăm sóc người thân. Giao bài về nhà như hướng dẫn.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại việc cần làm ở nhà và cất đồ dùng học tập.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Dùng trong hoạt động Luyện tập: Đọc tiếng, phân biệt chữ o, ô và dấu thanh.

  • Câu 1. Chữ nào là chữ ô? A. ô; B. o; C. a; D. ơ.
  • Câu 2. Bấm loa để nghe. Em nghe thấy tiếng nào? A. bó; B. bộ; C. bố.
  • Câu 3. Khoanh các tiếng có dấu nặng: A. cọ; B. bộ; C. bố; D. cổ.
  • Câu 8. Đúng hay sai? a) Tiếng “cô” có dấu mũ. b) Dấu nặng đặt dưới chữ. c) Tiếng “bó” và tiếng “bố” giống nhau.
  • Câu 9. Tiếng bộ có dấu thanh gì?
  • Câu 10. Tiếng nào có chữ ô? A. cọ; B. cỏ; C. cổ.

Phiếu học tập số 2

Dùng trong hoạt động Luyện tập: Đọc câu, nối hình, viết chữ ô và tiếng bộ.

  • Câu 4. Điền từ vào chỗ trống: Bố bế {{1}}. (bé)
  • Câu 5. Ghép: b + ô + dấu nặng = {{1}}. (bộ)
  • Câu 6. Nối hình với từ:
    • Hình người đàn ông – bố
    • Hình bút vẽ – cọ
    • Hình con bò – bò
  • Câu 7. Sắp xếp các tiếng thành câu: Cô – có – bộ – cọ.
  • Viết vào bảng con: chữ ô; tiếng bộ; tiếng cọ (dấu nặng đặt dưới chữ ô, chữ o).

Hướng dẫn về nhà

  • Viết vào vở Tập viết 1 chữ ô và tiếng bộ, mỗi chữ 1 dòng; chú ý dấu mũ cân đối và dấu nặng đặt dưới chữ.
  • Đọc lại cho người thân nghe các tiếng: bố, cô, cổ, bộ, cọ và hai câu “Bố bế bé.”, “Cô có bộ cọ.”.
  • Viết hoặc nói một câu có tiếng bố hoặc cô, ví dụ: “Bố em đi làm về.” Gạch chân tiếng có chữ ô.
  • Tìm trong nhà ba đồ vật có tên gọi có dấu nặng (ví dụ: bộ bàn ghế, cọ rửa) và đọc to cho người thân nghe.
  • Luyện đọc trên trang bài học NeoEdu (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-7-o-o-dau-nang) theo sự hướng dẫn của người lớn nếu có thiết bị.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.