Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 2. Âm và chữ: o, ô, d, đ, ơ

Giáo án Bài 6. O o, dấu hỏi

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được âm o và nhận biết chữ o (viết thường, cao 2 li, một nét cong kín; chữ in hoa O).
  • Nhận biết được dấu hỏi (dạng móc câu, đặt trên chữ o) và đọc đúng các tiếng bỏ, cỏ.
  • Phân biệt được các thanh ngang, huyền, sắc, hỏi qua các tiếng bo, bò, bó, bỏ, co, cò, có, cỏ.
  • Đọc đúng tiếng, từ có âm o và câu “Bò bê có cỏ.”, “Bé có cá.”, “Bà có cà.”.
  • Viết đúng chữ o, dấu hỏi, tiếng bò, cỏ.
  • Năng lực ngôn ngữ: nhận biết và đọc đúng âm o, dấu hỏi, tiếng, từ, câu có o; viết đúng chữ o, dấu hỏi, tiếng bò, cỏ; nghe và trả lời đúng câu hỏi về nội dung câu “Bò bê có cỏ.”.
  • Năng lực văn học: nhận biết hình ảnh bò mẹ, bê con, cỏ trong câu ngắn và tranh minh họa; nói được một câu đơn giản về con vật đang ăn cỏ theo tranh.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: tự đối chiếu cách viết chữ o và dấu hỏi của mình với mẫu, tự sửa lỗi sau khi được nhận xét.
  • Giao tiếp và hợp tác: làm việc theo cặp, một bạn đọc, một bạn giơ thẻ thanh; trao đổi và nhận xét cách đọc của bạn.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: tìm tiếng có dấu hỏi trong các thẻ chữ và tranh, ghép tiếng đúng với hình ảnh.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: luyện đọc, luyện viết chữ o và dấu hỏi đều đặn trong giờ học và ở nhà, cố gắng viết đúng nét, đúng vị trí dấu.
  • Nhân ái: biết yêu quý con vật nuôi trong nhà, có ý thức chăm sóc, cho bò bê ăn cỏ sạch, không làm đau con vật.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bộ thẻ chữ và thẻ thanh: bo, bò, bó, bỏ, co, cò, có, cỏ (mỗi tiếng một thẻ).
  • Tranh bò mẹ và bê con ăn cỏ trên bờ đê (tranh trong sách hoặc tranh tương tự); bộ thẻ tranh con bò, con cò, bé, cá, bà, cà.
  • Bảng phụ viết mẫu chữ o, dấu hỏi, tiếng bò, cỏ với đường kẻ li; thẻ dấu hỏi làm bằng bìa cứng, kích thước nhỏ.
  • Phiếu học tập số 1 và số 2 (in cho mỗi cặp đôi).
  • Thiết bị phát âm thanh (máy tính, loa) để bấm nghe bài tập 1.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-6-o-o-dau-hoi (bài giảng, ví dụ, bài tập tương tác có nghe âm thanh) dùng ở hoạt động khám phá và luyện tập.

2. Học sinh

  • Vở Tiếng Việt 1, vở ô li, bút chì, tẩy.
  • Bảng con, phấn hoặc bút dạ, khăn lau.
  • Bộ thẻ tiếng hoặc thẻ thanh (nếu nhà trường có).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Con gì đang ăn cỏ?

Mục tiêu

Tạo hứng thú vào bài học và kích hoạt vốn sống của HS về con bò, con bê, cỏ.

Nội dung

GV treo tranh bò mẹ và bê con ăn cỏ trên bờ đê, đặt câu hỏi gợi mở: “Trong tranh có những con vật nào? Chúng đang làm gì?”. HS quan sát, trả lời theo tranh, sau đó cả lớp cùng bắt chước tiếng kêu “bò… bò…” để khởi động giọng đọc.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi đúng tên bò, bê, cỏ; nói được ít nhất một câu theo tranh, ví dụ: “Bò đang ăn cỏ.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh bò mẹ và bê con ăn cỏ. Hỏi: “Các em thấy gì trong tranh?”. Hướng dẫn HS cùng bắt chước tiếng kêu của bò.

    Học sinh

    HS quan sát tranh, lắng nghe câu hỏi và bắt chước tiếng kêu “bò… bò…” theo hướng dẫn của cô.

  2. Giáo viên

    GV gọi 2–3 HS trả lời. Gợi ý: “Bò ăn gì?”, “Bê đứng cạnh ai?”.

    Học sinh

    HS trả lời, ví dụ: “Con bò đang ăn cỏ.”, “Con bê đi cạnh bò mẹ.”. HS dự kiến trả lời “Bò ăn cỏ” hoặc “Có cỏ”.

  3. Giáo viên

    GV khen ngợi và dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta học âm o, dấu hỏi và đọc câu Bò bê có cỏ.” GV ghi tên bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài: “Bài 6. O o, dấu hỏi.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Nhận biết âm o và chữ o

Mục tiêu

HS nhận biết và đọc đúng âm o; nhận biết cấu tạo chữ o (viết thường và in hoa).

Nội dung

GV làm mẫu khẩu hình: em tròn môi, mở miệng vừa phải, phát âm “o”. HS đọc theo cả lớp, sau đó đọc cá nhân. GV đưa chữ o viết thường (cao 2 li, một nét cong kín, tròn như quả trứng) và chữ O in hoa; so sánh chữ o với chữ c để HS thấy điểm khác biệt là o khép kín. Cho HS tìm tiếng có âm o trong các thẻ: bò, cỏ, cò, có.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng âm o; nêu được chữ o gồm một nét cong kín, cao 2 li; chỉ đúng âm o trong các tiếng bò, cỏ, cò, có.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV làm mẫu tròn môi, phát âm “o”. Yêu cầu HS quan sát khẩu hình của cô và đọc theo: “Em tròn môi, mở miệng vừa phải: o.”

    Học sinh

    HS quan sát khẩu hình, đọc theo cô “o” nhiều lần, sau đó đọc cá nhân.

  2. Giáo viên

    GV đưa chữ o viết thường và chữ O in hoa lên bảng. Hỏi: “Chữ o có mấy nét? Nét ấy có kín không? Cao mấy li?”. Hướng dẫn HS so sánh với chữ c.

    Học sinh

    HS trả lời: “Chữ o có một nét cong kín”, “Chữ o cao 2 li”. HS dự kiến trả lời “chữ c không khép kín”. HS chỉ tay vào chữ o trong vở và ghi nhớ.

  3. Giáo viên

    GV đưa các thẻ tiếng bò, cỏ, cò, có. Yêu cầu HS đọc và gạch chân âm o trong mỗi tiếng.

    Học sinh

    HS đọc các tiếng và chỉ đúng chữ o trong từng tiếng; có thể nói: “Tiếng bò có chữ o.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Âm o được viết bằng chữ o, là một nét cong kín, cao 2 li. Chữ O in hoa dùng khi viết đầu câu hoặc tên riêng.”

    Học sinh

    HS nhắc lại: “Chữ o là một nét cong kín, cao 2 li.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Dấu hỏi và phân biệt bốn thanh

Mục tiêu

HS nhận biết dấu hỏi và phân biệt được các thanh ngang, huyền, sắc, hỏi.

Nội dung

GV giới thiệu dấu hỏi (móc câu, nửa trên của dấu chấm hỏi) đặt trên chữ o. Lập bảng trên bảng lớp: bo – bò – bó – bỏ; co – cò – có – cỏ. GV đọc mẫu, nhấn mạnh giọng đọc tiếng có dấu hỏi “đi xuống rồi vòng lên”. HS làm việc theo cặp đôi: một bạn đọc tiếng, bạn kia giơ đúng thẻ thanh; sau đó đổi vai. Hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng 8 tiếng trong bảng, phân biệt được thanh ngang, huyền, sắc, hỏi; hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu dấu hỏi giống cái móc câu, đặt trên chữ o. Đọc mẫu: “bo, bò, bó, bỏ”. Yêu cầu HS nghe và nhận ra tiếng có dấu hỏi.

    Học sinh

    HS quan sát dấu hỏi, lắng nghe giọng đọc của cô và giơ tay khi nghe tiếng có dấu hỏi.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn cặp đôi: một bạn chỉ vào tiếng, một bạn đọc và giơ thẻ thanh (ngang, huyền, sắc, hỏi). Đi quanh lớp kiểm tra và hỗ trợ cặp còn lúng túng.

    Học sinh

    HS làm việc theo cặp: đọc tiếng, giơ thẻ thanh tương ứng. Đổi vai và thực hiện lại. Dự kiến HS nhầm “bò” (huyền) với “bỏ” (hỏi): cô hướng dẫn HS nhìn dấu trên chữ.

  3. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 cho các cặp, yêu cầu hoàn thành trong 4 phút.

    Học sinh

    HS khoanh tròn các tiếng có dấu hỏi và điền thanh vào chỗ trống theo phiếu; đối chiếu đáp án với bạn.

  4. Giáo viên

    GV gọi 2 cặp báo cáo kết quả, các cặp khác nhận xét. GV hỏi: “Vì sao cò là dấu huyền, còn cỏ là dấu hỏi?”.

    Học sinh

    HS đọc kết quả và giải thích, ví dụ: “Cò có dấu huyền, cỏ có dấu hỏi nên đọc khác nhau.”

  5. Giáo viên

    GV chốt: “Dấu hỏi có hình móc câu, đặt trên chữ o. Đọc tiếng có dấu hỏi thì giọng đi xuống rồi vòng lên: bỏ, cỏ.”

    Học sinh

    HS đọc lại hai tiếng bỏ, cỏ với giọng đúng.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 11 phút

Đọc tiếng, từ và câu Bò bê có cỏ

Mục tiêu

HS đọc đúng tiếng, từ, câu có âm o và dấu hỏi; hiểu nội dung câu “Bò bê có cỏ.”.

Nội dung

GV đọc mẫu từ bò, bê, cỏ và câu “Bò bê có cỏ.”. Hướng dẫn HS đánh vần: b – o – bo – huyền – bò; c – o – co – hỏi – cỏ. Đọc câu theo hình thức đọc nối tiếp cặp bàn. Cho HS xem tranh minh họa và trả lời câu hỏi về nội dung. Sau đó đọc thêm hai câu “Bé có cá.”, “Bà có cà.”. Có thể mở trang bài học NeoEdu để HS nghe mẫu câu.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng câu “Bò bê có cỏ.” và trả lời được câu hỏi: “Bò bê có gì?”; đọc được hai câu “Bé có cá.”, “Bà có cà.”.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu câu “Bò bê có cỏ.”, sau đó đánh vần chậm hai tiếng bò và cỏ cùng HS. Yêu cầu HS đọc theo.

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc theo cô: “bờ – o – bo – huyền – bò”, “cờ – o – co – hỏi – cỏ”.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức đọc nối tiếp theo tổ: mỗi tổ đọc một dòng, cả câu. Sau đó đọc hai câu “Bé có cá.”, “Bà có cà.” bằng hình thức đọc cặp bàn.

    Học sinh

    HS đọc nối tiếp, bạn trong cặp đọc cho nhau nghe và góp ý. Dự kiến HS đọc nhầm “cà” thành “cá”: cô nhắc HS nhìn dấu.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Bò bê có gì?”, “Bé có gì?”, “Bà có gì?”. Gợi ý cho HS trả lời bằng cả câu.

    Học sinh

    HS trả lời: “Bò bê có cỏ.”, “Bé có cá.”, “Bà có cà.”. Dự kiến HS trả lời “có cỏ” (chưa đủ cả câu): cô hướng dẫn nói cả câu.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Câu Bò bê có cỏ. cho em biết bò và bê ăn cỏ. Khi đọc câu, em nhớ ngắt sau dấu chấm và đọc to, rõ ràng.”

    Học sinh

    HS đọc lại cả câu “Bò bê có cỏ.” một lần để ghi nhớ.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Nghe, chọn và điền tiếng

Mục tiêu

Củng cố nhận biết âm o, dấu hỏi và thanh điệu qua nghe, chọn và điền tiếng.

Nội dung

Thực hiện bài tập 1, 2, 3, 4, 5 và 8 trong sách. Bài 1: bấm loa trên học liệu số NeoEdu để HS nghe và chọn tiếng (cỏ, cò, có). Bài 2: quan sát tranh “Đây là con gì?” (cá, bé, bò). Bài 3: chọn các tiếng có dấu hỏi. Bài 4 và 5: điền tiếng vào chỗ trống. Bài 8: trả lời câu hỏi về câu đầu. HS làm cá nhân trên vở hoặc bảng con, sau đó đối chiếu với bạn.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án đúng: Bài 1: A (cỏ); Bài 2: C (bò); Bài 3: A, C (cỏ, bỏ); Bài 4: cỏ (c – o – co – hỏi – cỏ); Bài 5: “Bò bê có cỏ.” (điền cỏ); Bài 8: C (cỏ). HS làm đúng ít nhất 4/6 bài.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV hướng dẫn cách làm bài tập 1: bấm loa trên NeoEdu, HS nghe rồi chọn đáp án A, B hoặc C. Nhắc HS chú ý giọng đi xuống rồi vòng lên của dấu hỏi.

    Học sinh

    HS lắng nghe âm thanh và chọn đáp án trên bảng con (A, B hoặc C).

  2. Giáo viên

    GV đưa bài 2 và 3 lên bảng. Yêu cầu HS làm cá nhân. Đi quanh lớp kiểm tra.

    Học sinh

    HS làm bài 2 (chọn C: bò), bài 3 (chọn A và C: cỏ, bỏ). HS dự kiến chọn D: cò (nhầm với dấu hỏi): cô nhắc cò có dấu huyền.

  3. Giáo viên

    GV hướng dẫn bài 4 và 5: đánh vần c – o – co – hỏi – cỏ; điền cỏ vào câu “Bò bê có ___.”. Bài 8 yêu cầu đọc câu đầu và chọn đáp án.

    Học sinh

    HS đánh vần, điền cỏ vào chỗ trống (bài 4, 5) và chọn C (cỏ) ở bài 8.

  4. Giáo viên

    GV gọi 3 HS đọc đáp án, cả lớp kiểm tra bằng cách giơ bảng. GV chốt đáp án và giải thích ngắn gọn.

    Học sinh

    HS đọc đáp án, giơ bảng con để đối chiếu và tự sửa nếu sai.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Sắp xếp câu, nối và viết chữ o, dấu hỏi

Mục tiêu

HS sắp xếp đúng câu, đọc hiểu và nối đúng; viết đúng chữ o, dấu hỏi, tiếng bò, cỏ.

Nội dung

Thực hiện bài tập 6, 7, 9, 10 trong sách. Bài 6: sắp xếp các tiếng Bò, bê, có, cỏ thành câu. Bài 7: đọc đoạn “Bò bê có cỏ. Bé có cá. Bà có cà.”. Bài 9: nối Bò bê – có cỏ; Bé – có cá; Bà – có cà. Bài 10: đúng hay sai (a. Đ; b. Đ; c. S). Sau đó HS luyện viết chữ o, dấu hỏi và tiếng bò, cỏ trên bảng con và vở ô li theo mẫu GV viết trên bảng phụ.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Bài 6: Bò – bê – có – cỏ; Bài 9: Bò bê – có cỏ; Bé – có cá; Bà – có cà; Bài 10: a. Đ; b. Đ; c. S. Viết đúng chữ o (một nét cong kín, cao 2 li), dấu hỏi nhỏ đặt trên o, tiếng bò, cỏ; hoàn thành Phiếu học tập số 2.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đưa các tiếng Bò, bê, có, cỏ lên bảng (xáo trộn). Yêu cầu HS sắp xếp thành câu đúng và đọc to.

    Học sinh

    HS sắp xếp thành “Bò bê có cỏ.” và đọc to cả câu.

  2. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2 cho cặp đôi. Hướng dẫn làm bài 9 và 10. Sau đó GV làm mẫu viết chữ o và dấu hỏi trên bảng phụ: đặt bút dưới đường kẻ 3, viết nét cong kín, khép lại ở điểm đặt bút; viết dấu hỏi sau cùng, nhỏ, đặt trên o, không chạm chữ.

    Học sinh

    HS làm việc theo cặp, nối đúng và đánh dấu đúng/sai. HS quan sát cô viết, viết chữ o, dấu hỏi và tiếng bò, cỏ vào bảng con trước, sau đó vào vở. Dự kiến lỗi: viết o không khép kín hoặc dấu hỏi chạm chữ.

  3. Giáo viên

    GV kiểm tra nhanh bảng con của một số HS, chỉ ra lỗi (nếu có) và sửa ngay trên bảng. Gọi HS đọc đáp án bài 10.

    Học sinh

    HS giơ bảng con, đọc đáp án bài 10 (a. Đ, b. Đ, c. S) và giải thích: “Bò có dấu huyền, bỏ có dấu hỏi.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét chung về chữ viết và cách đọc của lớp, nêu lại điểm cần ghi nhớ: chữ o khép kín, dấu hỏi nhỏ đặt trên o.

    Học sinh

    HS nhắc lại: “Chữ o là một nét cong kín, dấu hỏi đặt trên chữ o, không chạm chữ.”

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 6 phút

Tìm tiếng có dấu hỏi quanh em

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về dấu hỏi và âm o vào đời sống; liên hệ với con vật nuôi và cuộc sống quanh em.

Nội dung

GV đưa ra nhiệm vụ: nhìn quanh lớp hoặc ở nhà để tìm một đồ vật hoặc con vật có tên chứa âm o và dấu hỏi (ví dụ: cỏ, bò, bỏ). HS nói cho bạn nghe một câu theo mẫu “Ở nhà em có … .” Nhiệm vụ về nhà: đọc cho người thân nghe câu “Bò bê có cỏ.” và viết một dòng chữ o, một dòng tiếng bò, cỏ.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được một câu có tiếng chứa dấu hỏi (ví dụ: “Bò ăn cỏ.”); HS nhận nhiệm vụ về nhà và ghi nhớ yêu cầu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giao nhiệm vụ: tìm một sự vật có tiếng chứa dấu hỏi quanh lớp hoặc ở nhà, nói cho bạn nghe bằng một câu đơn giản.

    Học sinh

    HS suy nghĩ, chọn một sự vật (ví dụ: cỏ ở sân trường, con bò ở quê).

  2. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS chia sẻ trước lớp. Khen ngợi HS nói rõ, đọc đúng dấu hỏi.

    Học sinh

    HS chia sẻ, ví dụ: “Ở sân trường có cỏ.”, “Ông nội em nuôi bò.”.

  3. Giáo viên

    GV giao bài về nhà và nhắc HS: “Các em nhớ chăm chỉ đọc, viết và yêu quý các con vật.”

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ vào vở và nhắc lại yêu cầu về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Khoanh tròn các tiếng có dấu hỏi:

  • bò
  • bó
  • bỏ
  • cò
  • cỏ
  • có

Bài 2. Điền thanh vào chỗ trống (ghi ngang, huyền, sắc hoặc hỏi):

  • bo: ... (ngang)
  • bò: ... (huyền)
  • bó: ... (sắc)
  • bỏ: ... (hỏi)

Bài 3. Viết tên thanh của tiếng “cỏ”: ...........

Phiếu học tập số 2

Bài 1. Sắp xếp các tiếng thành câu đúng:

  • Bò / bê / có / cỏ → ............................

Bài 2. Nối cho đúng:

  • Bò bê – có cỏ
  • Bé – có cá
  • Bà – có cà

Bài 3. Đúng hay sai?
a) Chữ o là một nét cong kín. (...)
b) Tiếng “bỏ” có dấu hỏi. (...)
c) Tiếng “bò” có dấu hỏi. (...)

Bài 4. Viết vào vở ô li: chữ o (2 dòng), dấu hỏi trên chữ o (1 dòng), tiếng bò, cỏ (mỗi tiếng 1 dòng).

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại cho người thân nghe câu “Bò bê có cỏ.”, “Bé có cá.”, “Bà có cà.”; đọc đúng các tiếng bò, bó, bỏ, cò, cỏ, có.
  • Viết vào vở ô li: chữ o (mỗi dòng 1 chữ), dấu hỏi đặt trên chữ o (dấu nhỏ, không chạm chữ), tiếng bò, cỏ.
  • Tìm trong nhà hoặc ngoài sân một sự vật có tiếng chứa dấu hỏi (cỏ, bỏ, ...) và nói cho người thân nghe bằng một câu đơn giản.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.