Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 16. Vần: oan, oăn, oat, oăt, oai, uê, uy, uân, uât, uyên, uyêt

Giáo án Bài 77. oai, uê, uy

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nhận biết và đọc đúng các vần oai, uê, uy (oai = oa + i; uê = u + ê; uy = u + y).
Đánh vần và đọc trơn các tiếng khoá xoài, huệ, thuỷ; đọc đúng các từ ngữ có vần mới: quả xoài, khoai, ngoài, loài, hoa huệ, thuê, xum xuê, tàu thuỷ, khuy áo, luỹ tre, huy hiệu.
Viết đúng các vần oai, uê, uy và các từ quả xoài, hoa huệ, tàu thuỷ với độ cao chữ và vị trí dấu thanh đúng quy định.
Đọc hiểu đoạn “Quê ngoại” và trả lời được các câu hỏi về nội dung (quê ngoại có gì, bà ngoại có gì, em về quê bằng gì).
Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc đúng vần, tiếng, từ, câu có vần oai, uê, uy; viết đúng chữ theo mẫu; nghe và nói đúng tiếng có vần mới khi được GV hoặc bạn đọc.
Năng lực văn học: cảm nhận hình ảnh quê ngoại thân thương (luỹ tre xanh, ruộng khoai, cây xoài, con đò, bà vẫy tay) qua đoạn đọc “Quê ngoại”.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự đánh vần, tự đọc lại tiếng, từ và đoạn văn đã học; tự kiểm tra bài viết của mình theo mẫu chữ.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc cặp đôi khi ghép tiếng, đọc đối đáp và nhận xét bài bạn một cách lịch sự.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn đúng vần, đúng tiếng trong các tình huống trò chơi và bài tập; tự nghĩ thêm từ có vần mới trong thực tế.

3. Phẩm chất

Nhân ái: biết yêu quý ông bà, quê hương qua hình ảnh bà ngoại vẫy tay chào cháu trong đoạn đọc.
Chăm chỉ: luyện đọc, luyện viết đều đặn; hoàn thành bài viết và bài tập đúng thời gian.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Tranh hoặc thẻ hình: quả xoài, hoa huệ, tàu thuỷ, củ khoai, luỹ tre, khuy áo (có ghi chữ dưới mỗi tranh).
Bộ thẻ chữ cái và thẻ vần: oa, i, u, ê, y, oai, uê, uy; thẻ dấu thanh (huyền, nặng, hỏi).
Bảng phụ viết sẵn mẫu chữ oai, uê, uy và các từ quả xoài, hoa huệ, tàu thuỷ, kẻ ô li để hướng dẫn.
Loa hoặc máy tính có âm thanh để phát các tiếng thuê, thuế, thuỷ trong bài tập 2.
Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in sẵn cho mỗi cặp hoặc mỗi HS).
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-77-oai-ue-uy), dùng để chiếu bài giảng và bài tập 2, 4 ở hoạt động luyện tập.

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 1, tập 2; vở Tập viết 1 (dòng kẻ ô li).
Bảng con, phấn hoặc bút dạ, khăn lau.
Bộ chữ cái ghép (nếu có) để ghép tiếng xoài, huệ, thuỷ.
Bút chì, tẩy để làm Phiếu học tập.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Khởi động: Vườn quả ngọt

Mục tiêu

Tạo hứng thú, kích hoạt vốn sống của HS về quả và hoa quen thuộc, dẫn dắt vào bài học mới.

Nội dung

GV treo lần lượt các tranh quả xoài, hoa huệ, tàu thuỷ, củ khoai, khuy áo và hỏi HS tên từng hình. HS trả lời và đọc to các từ trong tranh để cả lớp cùng nghe.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi đúng tên các sự vật trong tranh (quả xoài, hoa huệ, tàu thuỷ, khoai, khuy áo) và nêu được ít nhất 2 sự vật HS đã từng thấy hoặc biết.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo tranh quả xoài và hỏi: “Các con nhìn xem, đây là quả gì?”. Sau đó treo lần lượt hoa huệ, tàu thuỷ, củ khoai, khuy áo và đặt câu hỏi tương tự.
Học sinh
HS quan sát tranh và trả lời: “Đây là quả xoài”, “Đây là hoa huệ”, “Đây là tàu thuỷ”...
Giáo viên
GV hỏi: “Con đã bao giờ ăn quả xoài chưa? Quả xoài có màu gì, mùi vị thế nào?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Quả xoài chín màu vàng, ngọt thơm”; “Con được ăn xoài ở vườn nhà ngoại”.
Giáo viên
GV mời 2–3 HS đọc to tên từng tranh, cả lớp đọc theo.
Học sinh
HS đọc to: “quả xoài”, “hoa huệ”, “tàu thuỷ”, “khoai”, “khuy áo”.
Giáo viên
GV nhận xét và dẫn: “Hôm nay chúng ta sẽ học ba vần mới: oai, uê, uy, qua các tiếng xoài, huệ, thuỷ trong những tranh này.” GV ghi tên bài lên bảng.
Học sinh
HS nhắc lại tên bài học: “Bài 77: oai, uê, uy”.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 11 phút

Nhận biết vần oai và tiếng xoài

Mục tiêu

HS nhận biết cấu tạo vần oai (oa + i), đánh vần và đọc trơn tiếng xoài có dấu huyền.

Nội dung

GV gắn thẻ chữ oa và i cạnh nhau, hướng dẫn HS ghép thành oai; sau đó thêm âm x và dấu huyền để tạo tiếng xoài. HS đánh vần theo mẫu: x – oai – xoai – huyền – xoài. Cặp đôi ghép tiếng xoài bằng bộ chữ, sau đó đọc các tiếng khoai, ngoài, loài có vần oai.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng vần oai, đánh vần đúng tiếng xoài (x – oai – xoai – huyền – xoài) và đọc đúng các tiếng khoai, ngoài, loài; nêu đúng dấu thanh đặt trên chữ a trong xoài.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV gắn thẻ oa và thẻ i cạnh nhau, hỏi: “Vần oai do những chữ nào ghép lại?”. GV dùng bút chỉ hướng dẫn HS nối o với a, rồi nối tiếp sang i.
Học sinh
HS quan sát và trả lời dự kiến: “Vần oai gồm oa và i”; HS đọc theo GV: “oai”.
Giáo viên
GV thêm âm x trước vần oai, rồi gắn dấu huyền lên chữ a. GV làm mẫu đánh vần: “x – oai – xoai – huyền – xoài”. Sau đó mời HS đánh vần cá nhân, cả lớp đọc theo. GV hỏi: “Dấu huyền đặt ở chữ nào trong tiếng xoài?”.
Học sinh
HS đánh vần theo mẫu, cả lớp đọc “xoài”. HS trả lời dự kiến: “Dấu huyền đặt trên chữ a”.
Giáo viên
GV tổ chức cho cặp đôi dùng bộ chữ ghép tiếng xoài, sau đó ghép thêm khoai, ngoài, loài. Mời 2 cặp lên bảng đọc to các tiếng vừa ghép.
Học sinh
Các cặp ghép chữ và đọc: “xoài”, “khoai”, “ngoài”, “loài”. Cặp khác nhận xét: “Bạn đọc đúng/đọc chưa đúng”.
Giáo viên
GV chốt: “Vần oai gồm oa và i; khi viết tiếng có dấu thanh, dấu đặt trên chữ thứ hai của vần (ở đây là chữ a trong xoài)”. GV chỉ bảng cho HS đọc lại vần oai hai lần.
Học sinh
HS đọc lại: “oai – xoài”, ghi nhớ quy tắc đặt dấu thanh.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 11 phút

Nhận biết vần uê, uy và các tiếng huệ, thuỷ

Mục tiêu

HS nhận biết cấu tạo vần uê (u + ê) và uy (u + y), đánh vần và đọc đúng tiếng huệ, thuỷ; phân biệt được hai vần.

Nội dung

GV hướng dẫn tương tự vần oai: uê = u + ê, uy = u + y. Đánh vần mẫu: h – uê – huê – nặng – huệ; th – uy – thuy – hỏi – thuỷ. Trò chơi “Ai tinh mắt”: GV đọc một tiếng bất kỳ (thuê, thuế, thuỷ, luỹ, huệ), HS giơ thẻ vần uê hoặc uy tương ứng.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng vần uê, uy; đánh vần đúng huệ (h – uê – huê – nặng – huệ) và thuỷ (th – uy – thuy – hỏi – thuỷ); phân biệt đúng tiếng có vần uê và vần uy trong trò chơi.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV gắn thẻ u, ê, y và hướng dẫn: “uê gồm u và ê; uy gồm u và y”. GV đọc mẫu: “uê”, “uy”, mời HS đọc theo.
Học sinh
HS quan sát, đọc theo GV: “uê”, “uy”.
Giáo viên
GV chiếu tranh hoa huệ, làm mẫu đánh vần: “h – uê – huê – nặng – huệ”. Sau đó chiếu tranh tàu thuỷ, đánh vần: “th – uy – thuy – hỏi – thuỷ”. GV hỏi: “Dấu nặng trong huệ đặt ở chữ nào? Dấu hỏi trong thuỷ đặt ở chữ nào?”.
Học sinh
HS đánh vần theo mẫu. HS trả lời dự kiến: “Dấu nặng đặt trên chữ ê”; “Dấu hỏi đặt trên chữ y”.
Giáo viên
GV tổ chức trò chơi “Ai tinh mắt”: GV đọc lần lượt các tiếng thuê, thuỷ, luỹ, huệ, huy. HS giơ thẻ vần uê hoặc uy.
Học sinh
HS giơ thẻ đúng: thuê – uê; thuỷ – uy; luỹ – uy; huệ – uê; huy – uy. Cả lớp đọc lại tiếng vừa nghe.
Giáo viên
GV nhắc: “Thuỷ viết với dấu hỏi trên chữ y, đọc là thuỷ. Vần uy khác vần ui, cần chú ý khi viết.” GV cho cả lớp đọc lại hai vần uê, uy.
Học sinh
HS đọc lại: “uê – huệ”, “uy – thuỷ” và nhắc lại quy tắc đặt dấu thanh.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 13 phút

Viết vần oai, uê, uy và các từ quả xoài, hoa huệ, tàu thuỷ

Mục tiêu

HS viết đúng nét và đúng độ cao các chữ trong vần oai, uê, uy và các từ quả xoài, hoa huệ, tàu thuỷ.

Nội dung

GV viết mẫu trên bảng phụ, nêu cách nối nét: o nối liền sang a rồi sang i (oai); u nối sang ê (uê); u nối sang y (uy). Với các từ: chữ h, y cao 5 li; chữ q cao 4 li; chữ t cao 3 li; các chữ còn lại cao 2 li; dấu hỏi trong thuỷ đặt trên chữ y. HS viết bảng con, sau đó viết vào vở Tập viết.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng và đẹp các vần oai, uê, uy; viết đúng các từ quả xoài, hoa huệ, tàu thuỷ; đặt đúng độ cao các chữ và dấu hỏi trên chữ y trong thuỷ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết mẫu vần oai trên bảng phụ, vừa viết vừa nói: “o nối liền sang a, rồi sang i”. Tương tự với uê (u nối sang ê), uy (u nối sang y). Hỏi: “Chữ nào trong vần uy phải viết cao như chữ y?”.
Học sinh
HS quan sát, theo dõi cách viết; trả lời dự kiến: “Chữ y viết cao hơn, nối từ u sang y”.
Giáo viên
GV hướng dẫn HS viết bảng con: viết oai, uê, uy hai lần. Sau đó GV viết mẫu các từ quả xoài, hoa huệ, tàu thuỷ. Hỏi: “Những chữ nào cao 5 li? Chữ q cao mấy li? Dấu hỏi trong thuỷ đặt ở đâu?”. HS viết bảng con, GV đi kiểm tra từng nhóm.
Học sinh
HS viết vào bảng con. HS trả lời dự kiến: “Chữ h và y cao 5 li”; “Chữ q cao 4 li”; “Dấu hỏi đặt trên chữ y”.
Giáo viên
GV mời 3 HS giơ bảng con, cả lớp quan sát và nhận xét về độ cao chữ và vị trí dấu thanh. GV nhận xét cụ thể một bài tốt, một bài cần sửa.
Học sinh
HS giơ bảng; cả lớp nhận xét: “Bạn viết đúng độ cao chữ h”; “Bạn cần đặt dấu hỏi trên chữ y”.
Giáo viên
GV hướng dẫn HS viết vào vở Tập viết mỗi vần một dòng, mỗi từ một dòng. GV nhắc tư thế ngồi và cách cầm bút.
Học sinh
HS viết vào vở Tập viết; sửa lỗi theo gợi ý của GV.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 11 phút

Đọc từ ngữ và làm bài tập về vần mới

Mục tiêu

HS đọc trơn các từ ngữ có vần mới và vận dụng nhận biết vần để làm bài tập chọn tiếng, điền từ, nối tranh.

Nội dung

HS đọc các từ ngữ: quả xoài, khoai, ngoài, loài; hoa huệ, thuê, xum xuê; tàu thuỷ, khuy áo, luỹ tre, huy hiệu. Làm Phiếu học tập số 1 theo cặp đôi: bài 1 (chọn tiếng có vần uy), bài 2 (nghe tiếng qua loa để chọn), bài 3 (điền từ vào chỗ trống), bài 4 (nối hình với từ). Có thể dùng học liệu số NeoEdu để chiếu bài tập tương tác.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng các từ ngữ có vần mới. Đáp án Phiếu học tập số 1: 1) A, D, E (thuỷ, khuy, luỹ có vần uy; xoài, khoai có vần oai); 2) C (thuê, vần uê, không dấu); 3) “Bà ngoại có cây xoài sai quả.”; 4) tranh quả xoài – “quả xoài”; tranh củ khoai – “khoai”; tranh tàu thuỷ – “tàu thuỷ”.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu hoặc viết bảng nhóm từ ngữ: quả xoài, khoai, ngoài, loài; hoa huệ, thuê, xum xuê; tàu thuỷ, khuy áo, luỹ tre, huy hiệu. GV đọc mẫu từng nhóm, HS đọc theo.
Học sinh
HS đọc theo GV từng nhóm từ; HS đọc to các từ có vần oai, uê, uy.
Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1 cho từng cặp, hướng dẫn cặp đôi đọc yêu cầu và làm bài. Với bài 2, GV bấm loa phát tiếng cho HS nghe, HS chọn đáp án. GV đi quan sát và hỗ trợ cặp còn lúng túng.
Học sinh
Các cặp đôi đọc đề, thảo luận và làm bài. Bài 2, HS nghe và trả lời: “Em nghe tiếng thuê”.
Giáo viên
GV mời 2 cặp trình bày đáp án bài 1 và bài 3; GV hỏi thêm: “Vì sao xoài không có vần uy?”.
Học sinh
HS trình bày: “Bài 1 là A, D, E; bài 3 là xoài”. HS trả lời dự kiến: “Vì xoài có vần oai, không có vần uy”.
Giáo viên
GV chốt đáp án và nhấn mạnh: “Vần uy có chữ y, vần oai có chữ a và i; nghe kỹ tiếng để phân biệt uê và uy.”
Học sinh
HS sửa lại bài của mình nếu sai và ghi nhớ cách phân biệt vần.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 11 phút

Đọc đoạn “Quê ngoại” và trả lời câu hỏi

Mục tiêu

HS đọc trơn đoạn văn có vần mới, hiểu nội dung và trả lời câu hỏi về hình ảnh quê ngoại.

Nội dung

GV đọc mẫu đoạn “Quê ngoại” (ba câu chính, có tranh minh hoạ). HS đọc nối tiếp theo câu, sau đó đọc cả đoạn. Cặp đôi làm Phiếu học tập số 2 (bài 5–10): đọc câu hỏi, chọn đáp án, sắp xếp câu và xác định đúng/sai.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng và trơn đoạn văn. Đáp án Phiếu học tập số 2: 6) B (luỹ tre xanh); 7) B, C (ruộng khoai, cây xoài); 8) C (đi đò); 9) “Quê ngoại em có luỹ tre xanh.”; 10) a) Đ, b) S (xuê có vần uê), c) Đ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu đoạn “Quê ngoại”, chỉ bảng từng dòng. Hỏi: “Tranh vẽ gì? Em đoán bà đang làm gì?”.
Học sinh
HS lắng nghe, quan sát tranh. HS trả lời dự kiến: “Tranh vẽ em ngồi đò, bà đứng bên bờ sông vẫy tay”.
Giáo viên
GV hướng dẫn HS đọc nối tiếp từng câu, sau đó cả đoạn. Phát Phiếu học tập số 2 cho cặp đôi; hướng dẫn đọc từng câu hỏi và làm bài. GV theo dõi, sửa phát âm cho HS.
Học sinh
HS đọc nối tiếp, đọc cả đoạn. Các cặp đôi đọc yêu cầu và thảo luận làm bài 6–10.
Giáo viên
GV mời 2 HS đọc to đoạn văn, mời 2 cặp báo cáo đáp án câu 7 và câu 10. GV hỏi thêm: “Bà ngoại đã làm gì khi em về quê?”.
Học sinh
HS đọc đoạn văn trơn tru. HS trả lời dự kiến: “Bà đứng bên bờ sông vẫy tay”.
Giáo viên
GV chốt nội dung đoạn văn: quê ngoại có luỹ tre, ruộng khoai, cây xoài; em về quê bằng đò và bà vẫy tay chào. GV nhắc HS yêu quý quê ngoại và ông bà.
Học sinh
HS nêu lại nội dung đoạn văn bằng 1–2 câu của mình và sửa lại bài nếu cần.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 8 phút

Nói về quê ngoại và tìm vật có vần mới

Mục tiêu

HS vận dụng các vần oai, uê, uy để nói và viết về sự vật quen thuộc quanh em, gắn với tình cảm gia đình.

Nội dung

GV nêu nhiệm vụ: mỗi HS nói 1–2 câu về một đồ vật hoặc cây, quả quanh nhà có vần mới (ví dụ: cây xoài, hoa huệ, khuy áo). Sau đó HS viết một từ vào vở. Phần về nhà: đọc lại đoạn “Quê ngoại” cho người thân nghe.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nói được ít nhất 1 câu có tiếng chứa vần oai, uê hoặc uy; viết đúng 1 từ vào vở; biết nhận xét và kể lại đoạn “Quê ngoại” cho người thân.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu nhiệm vụ: “Hãy nói về một thứ có vần mới mà em thấy ở nhà hoặc trên đường đi học.” GV làm mẫu: “Ở nhà em có cái khuy áo.”
Học sinh
HS lắng nghe và hiểu nhiệm vụ.
Giáo viên
GV mời 3–4 HS nói trước lớp. GV hướng dẫn HS nói đủ câu, rõ ràng và dùng từ có vần mới.
Học sinh
HS nói dự kiến: “Nhà em có cây xoài”; “Mẹ em có khuy áo màu xanh”; “Em đi tàu thuỷ ở bến sông”.
Giáo viên
GV yêu cầu HS viết một từ đã nói vào vở và đọc lại cho bạn cùng bàn nghe. GV nhận xét chung về cách nói và cách viết.
Học sinh
HS viết vào vở, đọc cho bạn nghe và nhận xét: “Bạn viết đúng và đọc to”.
Giáo viên
GV tóm tắt bài học: ba vần mới là oai, uê, uy; các từ quả xoài, hoa huệ, tàu thuỷ. GV dặn HS về nhà thực hiện bài tập ở phần Hướng dẫn về nhà.
Học sinh
HS nhắc lại ba vần mới và ghi nhớ nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc kỹ từng câu hỏi, làm bài vào phiếu.

Chọn các tiếng có vần uy:

A. thuỷ
B. xoài
C. khoai
D. khuy
E. luỹ

Bấm loa để nghe. Em nghe thấy tiếng nào?

A. thuỷ
B. thuế
C. thuê

Bà ngoại có cây ____ sai quả. (Điền một từ: xài, soài hoặc xoài)
Nối hình với từ:

Hình quả xoài – quả xoài
Hình củ khoai – khoai
Hình tàu chạy trên nước – tàu thuỷ

Phiếu học tập số 2

Đọc đoạn “Quê ngoại”, làm bài vào phiếu.
Quê ngoại
Quê ngoại em có luỹ tre xanh.
Bà ngoại có ruộng khoai, có cây xoài lá xum xuê, sai quả.
Hè, em ngồi đò về quê thăm bà. Bà đứng bên bờ sông vẫy tay.
5. Quê ngoại em có gì?

A. nhà tầng
B. luỹ tre xanh
C. biển xanh

Bà ngoại có những gì? (Chọn các đáp án đúng)

A. hoa huệ
B. ruộng khoai
C. cây xoài

Hè, em về quê thăm bà bằng gì?

A. xe đạp
B. máy bay
C. đi đò

Sắp xếp các tiếng thành câu: Quê – ngoại – em – có – luỹ – tre – xanh.
Đúng hay sai?

a) Tiếng “huy” có vần uy.
b) Tiếng “xuê” có vần uy.
c) Tiếng “loài” có vần oai.

Hướng dẫn về nhà

Đọc lại đoạn “Quê ngoại” ít nhất hai lần và đọc cho người thân nghe.
Tìm trong nhà hoặc trên đường đi học một vật có vần oai, uê hoặc uy (ví dụ: khuy áo, cây xoài, hoa huệ) và nói tên cho người thân.
Viết vào vở Tập viết mỗi vần oai, uê, uy một dòng và mỗi từ quả xoài, hoa huệ, tàu thuỷ một dòng; chú ý độ cao chữ và dấu hỏi trên chữ y trong thuỷ.
Có thể luyện thêm trên trang bài học số NeoEdu: neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-77-oai-ue-uy.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.