NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 16. Vần: oan, oăn, oat, oăt, oai, uê, uy, uân, uât, uyên, uyêt

Giáo án Bài 76. oan, oăn, oat, oăt

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cấu tạo của các vần oan (oa + n), oăn (oă + n), oat (oa + t), oăt (oă + t).
  • Đánh vần và đọc trơn được các tiếng toán, xoăn, hoạt, ngoặt và các từ ngữ có vần vừa học.
  • Phân biệt được âm ă (đọc ngắn) với âm a khi đọc vần oăn, oăt.
  • Đọc hiểu đoạn “Bạn Hoa” và trả lời được các câu hỏi về nội dung đoạn đọc.
  • Viết đúng các vần oan, oăn, oat, oăt và các từ học toán, tóc xoăn, phim hoạt hình, chỗ ngoặt.
  • Năng lực ngôn ngữ: Đọc đúng các vần, tiếng, từ ngữ và đoạn văn có vần oan, oăn, oat, oăt; viết đúng vần và từ ngữ theo quy định; nói và nghe trao đổi về nội dung đoạn đọc.
  • Năng lực văn học: Cảm nhận được hình ảnh bạn Hoa ngoan, chăm học, vui vẻ qua đoạn đọc và biết chia sẻ cảm xúc đơn giản về nhân vật.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Tự đánh vần, tự đọc lại tiếng, từ, đoạn văn đã học và tự kiểm tra kết quả bài tập.
  • Giao tiếp và hợp tác: Làm việc cặp đôi khi đánh vần, đọc đoạn và trao đổi đáp án; nói rõ ý kiến của mình bằng câu đầy đủ.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Tìm tiếng có vần đã học, sắp xếp tiếng thành câu, nói về bản thân và người thân bằng các từ vừa học.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: Tích cực luyện đọc, luyện viết đúng độ cao chữ và tư thế ngồi viết.
  • Nhân ái: Học tập noi gương bạn Hoa biết nghe lời, cư xử tốt và chia sẻ cảm xúc với bạn bè.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng bài dạy hoặc slide ghi các vần oan, oăn, oat, oăt, bảng cấu tạo vần và từ khoá.
  • Tranh minh hoạ: học toán, tóc xoăn, phim hoạt hình, chỗ ngoặt, ngoan, ngoằn ngoèo, thoăn thoắt.
  • Bộ thẻ chữ (o, a, ă, n, t, các phụ âm đầu t, x, h, ng, các dấu thanh) và thẻ từ ngữ.
  • Băng đĩa hoặc file âm thanh để nghe tiếng xoăn, xoan, xăn (bài tập 2).
  • Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2.
  • Học liệu số NeoEdu: Trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-76-oan-oan-oat-oat) dùng để chiếu đoạn đọc và cho HS luyện tập tương tác ở hoạt động luyện tập.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, tập một.
  • Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
  • Vở Tập viết 1, bút chì, tẩy.
  • Bộ thẻ chữ cá nhân (o, a, ă, n, t, x, h, ng, t, dấu thanh sắc, nặng).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Trò chơi “Ô cửa bí mật”

Mục tiêu

Tạo hứng thú học tập; ôn lại các chữ và tiếng đã học có âm o đứng đầu để chuẩn bị vào bài mới.

Nội dung

GV đưa ra các ô cửa có tranh và tiếng ẩn phía sau. HS mở cửa, đọc to tiếng vừa mở (loa, xoa, toa, hoa, ca nô…) rồi chỉ vào tranh tương ứng. Mỗi đội đọc một tiếng, đội đúng nhiều nhất được tuyên dương.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn được khoảng 5 tiếng quen thuộc có chữ o đứng đầu và sẵn sàng vào bài mới.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu trò chơi “Ô cửa bí mật”, chia lớp thành 2 đội. Mỗi lượt GV mở một ô cửa có tranh, HS đọc tiếng ẩn sau cửa.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, cổ vũ bạn trong đội.

  2. Giáo viên

    GV mở lần lượt các ô cửa: loa, xoa, toa, hoa, ca nô; hướng dẫn HS đánh vần nhanh khi gặp tiếng khó.

    Học sinh

    HS đọc to, đồng thanh rồi đọc cá nhân. Ví dụ: “Hoa – cờ huyền… hoa”; “Ca nô – ca nô”.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Các tiếng vừa đọc có điểm gì chung?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Các tiếng đều có chữ o ở đầu.” / “Các tiếng đều có chữ o đứng trước.”

  4. Giáo viên

    GV tuyên dương đội thắng, dẫn dắt vào bài: “Hôm nay chúng ta học thêm bốn vần có o đứng trước.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài học: “Bài 76: oan, oăn, oat, oăt.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Khám phá vần oan và oăn

Mục tiêu

Nhận biết cấu tạo của vần oan (oa + n) và oăn (oă + n); đánh vần đúng tiếng toán, xoăn; phân biệt âm ă đọc ngắn hơn âm a.

Nội dung

Qua tranh học toán và tóc xoăn, GV hướng dẫn HS phân tích vần, đánh vần tiếng khoá và đọc từ khoá. HS làm việc cặp đôi: một bạn cài thẻ chữ, một bạn đánh vần, sau đó đổi vai. Kĩ thuật sử dụng: cài thẻ chữ và đánh vần cặp đôi.

Sản phẩm dự kiến

HS đánh vần đúng tiếng toán (t – oan – toan – sắc – toán) và tiếng xoăn (x – oăn – xoăn); nêu được oan gồm oa và n, oăn gồm oă và n.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh học toán và tóc xoăn, hỏi: “Tiếng toán có vần gì?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, trả lời dự kiến: “Tiếng toán có vần oan.” Một số HS chưa chắc sẽ nói “toan”, GV gợi mở để HS nhận ra vần.

  2. Giáo viên

    GV viết vần oan lên bảng, phân tích: “o nối với a, rồi nối với n – oan.” GV đánh vần mẫu: “t – oan – toan – sắc – toán”. Sau đó GV chỉ bảng cho cả lớp đánh vần theo.

    Học sinh

    HS cài thẻ o, a, n và đánh vần: “o – a – oa – n – oan”, rồi đánh vần tiếng: “t – oan – toan – sắc – toán”.

  3. Giáo viên

    GV viết vần oăn, nhấn mạnh: “Âm ă đọc ngắn hơn âm a, có dấu trăng trên đầu.” GV đánh vần mẫu: “x – oăn – xoăn”. GV hỏi: “Vần oan và vần oăn khác nhau ở đâu?”

    Học sinh

    HS cặp đôi đánh vần cho nhau; trả lời dự kiến: “Vần oan có chữ a, vần oăn có chữ ă.” / “Khác ở âm giữa là a và ă.”

  4. Giáo viên

    GV mời 2 cặp đôi đánh vần trước lớp và nhận xét cách phát âm ă ngắn.

    Học sinh

    Đại diện cặp đôi đánh vần: “x – oăn – xoăn”, “t – oan – toan – sắc – toán”; các bạn khác nhận xét.

  5. Giáo viên

    GV chốt: “Vần oan gồm oa và n; vần oăn gồm oă và n. Âm ă đọc ngắn hơn a.” GV yêu cầu cả lớp đọc lại hai vần.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh, rồi đọc cá nhân hai vần oan, oăn.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Khám phá vần oat và oăt

Mục tiêu

Nhận biết cấu tạo của vần oat (oa + t) và oăt (oă + t); đánh vần đúng tiếng hoạt, ngoặt; phân biệt được oat với oăt.

Nội dung

Qua tranh phim hoạt hình và chỗ ngoặt, GV hướng dẫn HS phân tích và đánh vần. HS hoạt động theo nhóm 4 theo kĩ thuật mảnh ghép: mỗi nhóm nhận một thẻ từ (hoạt, ngoặt), rồi về nhóm chia sẻ cách đánh vần cho các bạn.

Sản phẩm dự kiến

HS đánh vần đúng tiếng hoạt (h – oat – hoat – nặng – hoạt) và tiếng ngoặt (ng – oăt – ngoăt – nặng – ngoặt); nêu được oat gồm oa và t, oăt gồm oă và t.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu tranh phim hoạt hình và chỗ ngoặt, hỏi: “Tiếng hoạt có vần gì? Tiếng ngoặt có vần gì?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, trả lời dự kiến: “Tiếng hoạt có vần oat.” / “Tiếng ngoặt có vần oăt.”

  2. Giáo viên

    GV viết vần oat, phân tích: “oa nối với t – oat.” Đánh vần mẫu: “h – oat – hoat – nặng – hoạt”. Tiếp theo viết oăt và đánh vần mẫu: “ng – oăt – ngoăt – nặng – ngoặt”.

    Học sinh

    HS theo dõi, cài thẻ chữ oa, oă, t, sau đó đánh vần theo GV.

  3. Giáo viên

    Các nhóm nhận thẻ từ (hoạt, ngoặt, thoát, thoắt); mỗi thành viên đánh vần một tiếng rồi về nhóm chia sẻ. GV đi quan sát và hỗ trợ nhóm gặp khó khăn.

    Học sinh

    HS làm việc nhóm 4, đánh vần và chia sẻ: “t – oat – thoat – sắc – thoát”; “th – oăt – thoăt – sắc – thoắt”.

  4. Giáo viên

    GV mời đại diện nhóm trình bày; yêu cầu nhận xét sự khác nhau giữa oat và oăt để tránh nhầm lẫn thoát và thoắt.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Vần oat kết thúc bằng t, vần oăt có chữ ă và kết thúc bằng t.” / “Thoát là ra khỏi chỗ nguy hiểm, thoắt là nhanh (thoăn thoắt).”

  5. Giáo viên

    GV chốt: “Vần oat gồm oa và t; vần oăt gồm oă và t.” GV lưu ý quan niệm sai: thoát và thoắt. Cả lớp đọc lại hai vần.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh, đọc cá nhân các vần oat, oăt.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Đọc đúng từ ngữ và chọn tiếng có vần đã học

Mục tiêu

Đọc trơn các từ ngữ có vần mới; nghe và nhận biết đúng tiếng có vần oan, oăn, oat, oăt; sử dụng đúng từ trong câu.

Nội dung

HS đọc các từ ngữ trong bảng (học toán, ngoan, đoàn, tóc xoăn, băn khoăn, phim hoạt hình, thoát, chỗ ngoặt, nhọn hoắt, thoăn thoắt). Sau đó làm phần bài tập 1, 2, 3, 9, 10 trong Phiếu học tập số 1. Kĩ thuật sử dụng: trò chơi “Nghe và chọn”, làm việc cặp đôi.

Sản phẩm dự kiến

Bài tập 1: B, C, E (toán, ngoan, đoàn). Bài tập 2: A (xoăn). Bài tập 3: toán. Bài tập 9: a) S; b) Đ; c) S; d) Đ. Bài tập 10: tiếng loắt có vần oăt. HS đọc trơn các từ ngữ trong bảng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu hoặc ghi bảng các từ ngữ trong bảng, hướng dẫn HS đọc thầm trước, sau đó đọc to.

    Học sinh

    HS đọc thầm, sau đó đọc thành tiếng từng từ: “học toán”, “ngoan”, “đoàn”, “tóc xoăn”…

  2. Giáo viên

    GV đọc hướng dẫn bài tập 1 (chọn tiếng có vần oan: A. xoăn; B. toán; C. ngoan; D. khoăn; E. đoàn) và yêu cầu HS giơ thẻ hoặc chỉ đúng tiếng. GV mở file âm thanh, HS nghe và chọn tiếng đúng ở bài tập 2.

    Học sinh

    HS chọn: B, C, E cho bài 1; HS nghe và chọn A (xoăn) cho bài 2. Một số HS có thể nhầm xoan – xoăn; GV hướng dẫn lại cách đọc ă ngắn.

  3. Giáo viên

    GV hướng dẫn bài 3 và bài 9, yêu cầu cặp đôi thảo luận. Sau đó hướng dẫn bài 10: đánh vần tiếng loắt.

    Học sinh

    Cặp đôi trả lời: “Hoa ngoan và học giỏi toán.” (bài 3, điền toán); bài 9 đúng/sai; bài 10: “Tiếng loắt có vần oăt, đánh vần l – oăt – loăt – sắc – loắt.”

  4. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 cặp trình bày đáp án, yêu cầu các bạn giải thích vì sao chọn đáp án đó.

    Học sinh

    HS trình bày: “Tiếng ngoằn có vần oăn, không phải oat nên là sai.”; “Tiếng hoan có vần oan nên là đúng.”

  5. Giáo viên

    GV chốt đáp án và nhấn mạnh cách nhận biết vần: tìm âm đứng sau âm đầu và thanh, đọc đánh vần để tìm đúng vần.

    Học sinh

    HS đọc lại đáp án đúng và sửa vào Phiếu học tập số 1 nếu sai.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 17 phút

Đọc hiểu đoạn “Bạn Hoa” và viết vần, từ ngữ

Mục tiêu

Đọc trơn và đọc hiểu đoạn văn có vần đã học, trả lời câu hỏi về nội dung; viết đúng các vần và từ ngữ theo quy định về độ cao chữ và khoảng cách.

Nội dung

Phần 1 (khoảng 7 phút): HS đọc đoạn “Bạn Hoa” theo kĩ thuật đọc nối tiếp, sau đó làm bài tập 4 đến 8 trong Phiếu học tập số 2. Phần 2 (khoảng 10 phút): HS viết vào vở Tập viết các vần oan, oăn, oat, oăt và các từ học toán, tóc xoăn, phim hoạt hình, chỗ ngoặt.

Sản phẩm dự kiến

Bài tập 5: B (xoăn). Bài tập 6: C (toán). Bài tập 7: B (xem phim hoạt hình). Bài tập 8: Hoa ngoan và học giỏi toán. HS đọc trơn đoạn văn; viết đúng các vần và từ ngữ trong vở, đúng độ cao chữ và khoảng cách.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu đoạn “Bạn Hoa”, đọc mẫu một lần. Hướng dẫn HS đọc thầm và tìm các tiếng có vần vừa học.

    Học sinh

    HS đọc thầm, gạch chân các tiếng có vần oan, oăn, oat, oăt (xoăn, ngoan, toán, hoạt, ngoặt nếu có).

  2. Giáo viên

    GV tổ chức đọc nối tiếp từng câu, sau đó hỏi các câu trong Phiếu học tập số 2: “Bạn Hoa có mái tóc thế nào?”, “Hoa học giỏi môn gì?”, “Chủ nhật, Hoa được làm gì?”

    Học sinh

    HS đọc nối tiếp; trả lời dự kiến: “Bạn Hoa có mái tóc xoăn.” / “Hoa học giỏi môn toán.” / “Chủ nhật, Hoa được xem phim hoạt hình.”

  3. Giáo viên

    GV hướng dẫn cách viết: viết o nối liền sang a (hoặc ă), rồi nối sang n (hoặc t); nhớ dấu trăng trên ă. Nhắc chữ h, g cao 5 li, chữ p cao 4 li, chữ t cao 3 li, các chữ còn lại cao 2 li; các tiếng cách nhau một con chữ o. GV viết mẫu trên bảng lớp và hướng dẫn tư thế ngồi: ngồi thẳng lưng, mắt cách vở 25–30 cm, cầm bút bằng ba ngón tay.

    Học sinh

    HS quan sát, ngồi đúng tư thế, viết lần lượt vào vở Tập viết: oan, oăn, oat, oăt, học toán, tóc xoăn, phim hoạt hình, chỗ ngoặt.

  4. Giáo viên

    GV đi kiểm tra vở, nhận xét một số bài viết đẹp và chỉ ra lỗi thường gặp (viết thiếu dấu trăng ở ă, sai độ cao chữ h, g).

    Học sinh

    HS đổi vở cho bạn ngồi cạnh để kiểm tra nhanh, đọc lại từ đã viết.

  5. Giáo viên

    GV tóm tắt: “Đoạn văn kể về bạn Hoa ngoan, học giỏi và vui khi được xem phim hoạt hình. Khi viết, các em nhớ dấu trăng và độ cao của chữ.” GV tuyên dương bạn viết đẹp.

    Học sinh

    HS nhắc lại nội dung đoạn đọc và cách viết đúng.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 12 phút

Em kể cho người thân nghe về bạn Hoa

Mục tiêu

Vận dụng các vần và từ ngữ đã học vào nói và đọc trong tình huống thực tế; rèn kĩ năng nói, nghe và chia sẻ cảm xúc về nhân vật.

Nội dung

HS đóng vai “phóng viên nhí”: đọc đoạn “Bạn Hoa” cho cả lớp nghe, sau đó nói 2 đến 3 câu về bản thân mình có dùng một từ có vần oan, oăn, oat hoặc oăt (ví dụ: “Em ngoan và học giỏi toán.”). Phần về nhà: đọc đoạn cho người thân nghe và tìm trong nhà 2 đồ vật hoặc việc làm có tiếng chứa vần đã học.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS đọc đúng đoạn văn hoặc nói được ít nhất 2 câu có từ vừa học; HS biết nêu cảm nhận về bạn Hoa bằng 1 câu đơn giản.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: “Các em hãy đóng vai phóng viên nhí, phỏng vấn bạn về việc em ngoan, học giỏi như bạn Hoa.” GV nêu gợi ý câu mẫu: “Em ngoan và học giỏi toán.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và chuẩn bị 2 câu nói về bản thân.

  2. Giáo viên

    GV mời 3 đến 4 HS đóng vai phóng viên đặt câu hỏi cho bạn bên cạnh, ví dụ: “Bạn thích môn học nào?”, “Chủ nhật bạn thường làm gì?”

    Học sinh

    HS phỏng vấn nhau và trả lời dự kiến: “Em thích học toán.” / “Chủ nhật em được xem phim hoạt hình.”

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện một số nhóm trình bày; khen những câu nói đúng và có dùng từ đã học.

    Học sinh

    HS trình bày trước lớp, các bạn nhận xét và cổ vũ.

  4. Giáo viên

    GV giao nhiệm vụ về nhà và chốt: “Học tập như bạn Hoa, các em sẽ là những học sinh ngoan và giỏi.”

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở, nhắc lại câu “Em ngoan và học giỏi”.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Chọn các tiếng có vần oan:

  • A. xoăn
  • B. toán
  • C. ngoan
  • D. khoăn
  • E. đoàn

Bài 2. Bấm loa để nghe. Em nghe thấy tiếng nào?

  • A. xoăn
  • B. xoan
  • C. xăn

Bài 3. Hoa ngoan và học giỏi ........ (chọn từ điền vào chỗ trống: toán / toát)

Bài 9. Đúng hay sai?

  • a) Tiếng “loắt” có vần oan.
  • b) Tiếng “hoan” có vần oan.
  • c) Tiếng “ngoằn” có vần oat.
  • d) Tiếng “đoạt” có vần oat.

Bài 10. Tiếng loắt có vần gì?

  • Trả lời: ...........

Phiếu học tập số 2

Đọc đoạn văn:
Bạn Hoa
Bạn Hoa có mái tóc xoăn. Hoa ngoan và học giỏi toán.
Chủ nhật, Hoa được bố mẹ cho xem phim hoạt hình.
Hoa vui lắm, cười khanh khách.

Bài 5. Bạn Hoa có mái tóc thế nào?

  • A. thẳng
  • B. xoăn
  • C. ngắn

Bài 6. Hoa học giỏi môn gì?

  • A. vẽ
  • B. hát
  • C. toán

Bài 7. Chủ nhật, Hoa được làm gì?

  • A. đi học toán
  • B. xem phim hoạt hình
  • C. đi thả diều

Bài 8. Sắp xếp các tiếng thành câu:
Hoa – ngoan – và – học – giỏi – toán.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại đoạn “Bạn Hoa” ít nhất 3 lần cho người thân nghe, đọc to, rõ tiếng.
  • Viết vào vở Tập viết mỗi vần oan, oăn, oat, oăt một dòng và các từ học toán, tóc xoăn, phim hoạt hình, chỗ ngoặt mỗi từ một dòng; chú ý dấu trăng trên chữ ă và độ cao của chữ h, g, p, t.
  • Cùng người thân tìm trong nhà hoặc ngoài đường 2 đồ vật, việc làm hoặc hình ảnh có tiếng chứa vần đã học (ví dụ: tóc xoăn, phim hoạt hình, chỗ ngoặt, học toán) và đọc cho người thân nghe.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.