Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 15. Vần: ươc, ươt, ươm, ươp, ươn, ương, oa, oe

Giáo án Bài 75. Ôn tập và kể chuyện

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng và viết đúng các vần ươc, ươt, ươm, ươp, ươn, ương, oa, oe.
  • Đặt đúng dấu thanh ở chữ ơ trong vần có ươ và ở chữ thứ hai trong vần oa, oe (hoà, hoạ, khoẻ, xoè).
  • Đọc trơn các đoạn văn ngắn có vần đã học và trả lời được câu hỏi về nội dung đoạn đọc.
  • Nghe và kể lại được nội dung chính của câu chuyện “Chuyện của mây” theo tranh và câu hỏi gợi ý.
  • Nêu được ý nghĩa của câu chuyện: làm việc có ích cho mọi người thì thấy vui, không ngại vất vả.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc trơn các vần ươ, oa, oe và đoạn văn ngắn; viết đúng dấu thanh; nghe hiểu và kể lại câu chuyện bằng câu ngắn, rõ ràng.
  • Năng lực văn học: cảm nhận hình ảnh đám mây, vườn hoa, bướm vàng trong đoạn đọc và trong câu chuyện; nhận ra điều hay của việc làm có ích cho cộng đồng.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: tự đọc, tự viết vần và tự kiểm tra đáp án bằng bảng con, thẻ chữ.
  • Giao tiếp và hợp tác: trao đổi theo cặp, nhóm khi ghép tiếng, sắp xếp tranh và kể chuyện; lắng nghe bạn kể.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: ghép âm, dấu thanh để tạo tiếng mới; sắp xếp trình tự câu chuyện bằng tranh.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: luyện đọc, viết vần đều đặn và hoàn thành đầy đủ các bài tập.
  • Trách nhiệm: nhận biết việc có ích mình có thể làm ở nhà, ở lớp như tưới cây, giúp đỡ người thân.
  • Nhân ái: biết lắng nghe, chia sẻ và giúp bạn đọc, kể chuyện trong nhóm.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng phụ hoặc bảng lớp viết sẵn các vần ươc, ươt, ươm, ươp, ươn, ương, oa, oe và đoạn đọc “Trường em có vườn hoa…”.
  • Bộ thẻ chữ: các vần và tiếng có dấu thanh (nước, thước, bướm, hoà, hoạ, khoẻ, xoè, lươn, gương, đường).
  • Tranh minh họa câu chuyện “Chuyện của mây” (đám mây bay một mình, mây khoác áo xám, mưa rơi xuống đồng ruộng, mây lại hình thành) và tranh các hình bướm, thước, gương, hoa.
  • Thiết bị phát âm thanh (loa, máy tính) để bật đoạn ghi âm bài tập 1 và bài tập 10.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học Bài 75 (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-75-on-tap-va-ke-chuyen) gồm bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác; dùng để nghe bài tập 1 và kiểm tra nhanh bài tập 2, 3 sau khi HS làm xong.

2. Học sinh

  • Bảng con, bút lông hoặc bút chì, khăn lau.
  • Vở Tiếng Việt 1, bộ thẻ chữ (nếu có).
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (do GV phát).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ai nhanh tay đọc đúng

Mục tiêu

Tạo không khí vui vẻ, nhắc lại các vần có ươ, oa, oe và dẫn dắt HS vào bài học.

Nội dung

Trò chơi “Ai nhanh tay”: GV đọc to tiếng có vần đã học (bướm, nước, hoa, khoẻ, đường…), HS giơ thẻ chữ hoặc đọc theo đúng tiếng GV vừa đọc.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng ít nhất 5 tiếng có vần ươ, oa, oe và sẵn sàng vào bài học.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu luật chơi: “Cô đọc tiếng, các con đọc theo và giơ thẻ đúng vần. Ai đọc đúng và nhanh sẽ được cộng một ngôi sao.” GV làm mẫu một lượt.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, quan sát GV làm mẫu.

  2. Giáo viên

    GV đọc lần lượt: “bướm”, “nước”, “hoa”, “khoẻ”, “đường”. Quan sát HS giơ thẻ, nhắc HS đọc rõ phần vần.

    Học sinh

    HS đọc theo và giơ thẻ. Ví dụ: HS đọc “bướm” – vần ươm; đọc “hoa” – vần oa.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Tiếng bướm có vần gì? Tiếng hoa có vần gì?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Tiếng bướm có vần ươm.” “Tiếng hoa có vần oa.”

  4. Giáo viên

    GV khen các nhóm chơi tốt và dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta ôn các vần ươ, oa, oe và kể chuyện Chuyện của mây.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài học: “Ôn tập và kể chuyện.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Ôn các vần có ươ

Mục tiêu

Đọc trơn và viết đúng sáu vần ươc, ươt, ươm, ươp, ươn, ương; nhận biết dấu thanh đặt ở chữ ơ.

Nội dung

HS đọc bảng vần, ghép âm đầu với vần để tạo tiếng (ví dụ: n + ươc + dấu sắc = nước; th + ươc + dấu sắc = thước; b + ươm = bươm; m + ươt = mượt). Làm việc theo nhóm 4, mỗi nhóm nhận một bộ thẻ chữ để ghép tiếng.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn sáu vần có ươ và viết đúng ít nhất hai tiếng cho mỗi vần trên bảng con, đặt đúng dấu thanh ở chữ ơ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo bảng vần và hỏi: “Các vần này có chung đặc điểm gì?” Sau đó giao nhiệm vụ: “Nhóm nào ghép đúng và đọc to nhiều tiếng có dấu thanh nhất sẽ được khen.”

    Học sinh

    HS quan sát bảng và trả lời: “Các vần này đều có chữ ơ đứng sau chữ ư.”

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu từng vần, HS đọc đồng thanh, sau đó gọi cá nhân đọc. GV làm mẫu: “n – ươc – nươc – dấu sắc – nước.” Hướng dẫn nhóm ghép thẻ và viết đúng dấu thanh vào vị trí chữ ơ.

    Học sinh

    HS đọc theo, đánh vần: “n – ươc – nươc – nước.” Nhóm ghép thẻ và viết vào bảng con các tiếng như nước, thước, bướm, vườn, trượt, mướp.

  3. Giáo viên

    GV chọn một nhóm trình bày, hỏi: “Tiếng bướm, dấu thanh đặt ở chữ nào?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm đọc các tiếng đã ghép và trả lời: “Dấu thanh đặt ở chữ ơ, bướm có dấu sắc trên chữ ơ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Vần có ươ: dấu thanh đặt ở chữ ơ, ví dụ nước, vườn, bướm, trượt.” Cho cả lớp đọc lại sáu vần.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh sáu vần ươc, ươt, ươm, ươp, ươn, ương.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 8 phút

Vần oa, oe và cách đặt dấu thanh

Mục tiêu

Nhận biết vần oa, oe; đặt dấu thanh đúng vị trí ở chữ thứ hai của vần.

Nội dung

GV viết các tiếng hoà, hoạ, khoẻ, xoè lên bảng. HS so sánh và tìm chữ được đặt dấu thanh (chữ a trong hoà, hoạ; chữ e trong khoẻ, xoè). Lưu ý: viết đúng là hoà, không viết hòa.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng các tiếng hoà, hoạ, khoẻ, xoè và viết đúng bốn tiếng này trên bảng con.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết hoà, khoẻ lên bảng và hỏi: “Hai tiếng này có vần gì? Dấu thanh đặt ở chữ nào?”

    Học sinh

    HS quan sát và đọc: “hoà – vần oa”, “khoẻ – vần oe.”

  2. Giáo viên

    GV đánh vần mẫu: “h – oa – hoa – huyền – hoà.” Sau đó hướng dẫn HS viết dấu huyền trên chữ a. Viết tiếp khoẻ, hoạ, xoè và nhắc các em đặt dấu ở chữ thứ hai.

    Học sinh

    HS đánh vần theo GV, viết hoà, hoạ, khoẻ, xoè trên bảng con.

  3. Giáo viên

    GV giơ bảng con của vài HS, hỏi: “Bạn đặt dấu ở chữ nào? Có đúng không?”

    Học sinh

    HS nhận xét bảng của bạn: “Bạn đặt dấu ở chữ a, đúng rồi.” Hoặc “Bạn đặt dấu chưa đúng, phải đặt ở chữ e.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Vần oa, oe: dấu thanh đặt ở chữ thứ hai. Viết hoà, không viết hòa.”

    Học sinh

    HS nhắc lại quy tắc và sửa lỗi nếu có trên bảng con.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Đọc trơn đoạn văn ngắn

Mục tiêu

Đọc trơn hai đoạn văn có vần đã học; hiểu nội dung đoạn đọc qua câu hỏi đơn giản.

Nội dung

Đoạn 1: “Trường em có vườn hoa và giàn mướp. Bướm vàng bay lượn quanh vườn.” Đoạn 2: “Em và các bạn tưới nước cho cây. Cây nào cũng xanh mướt.” HS đọc theo đoạn, theo cặp đôi, sau đó trả lời câu hỏi về nội dung.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn hai đoạn văn và trả lời đúng câu hỏi: Trong vườn có gì? Các bạn làm gì để cây xanh mướt?

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu đoạn 1, nhắc HS chú ý ngắt nghỉ sau dấu chấm. Giao nhiệm vụ: “Cặp đôi đọc nối tiếp từng câu, sau đó đọc cả đoạn.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, theo dõi bằng ngón tay trên sách.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS đọc thầm, đánh vần tiếng khó (mướp, xanh mướt). Đi quanh lớp, nghe và sửa phát âm cho HS yếu.

    Học sinh

    Cặp đôi đọc nối tiếp, bạn này đọc bạn kia sửa. Ví dụ: “Bướm vàng bay lượn quanh vườn.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp đọc trước lớp và hỏi: “Trong vườn có gì? Các bạn nhỏ làm gì?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Trong vườn có hoa, giàn mướp và bướm vàng.” “Các bạn tưới nước cho cây.”

  4. Giáo viên

    GV khen các cặp đọc trơn, nhắc HS luôn đọc đúng dấu thanh khi đọc to.

    Học sinh

    HS đọc lại cả hai đoạn một lần để củng cố.

Hoạt động 2.4: Khám phá · 12 phút

Nghe và kể lại “Chuyện của mây”

Mục tiêu

Nghe hiểu nội dung câu chuyện; kể lại được các ý chính theo tranh; nêu được ý nghĩa của câu chuyện.

Nội dung

GV kể tóm tắt câu chuyện theo tranh minh họa. Sau đó HS làm việc theo nhóm 4 theo kỹ thuật mảnh ghép: mỗi bạn nhận một tranh, kể lại phần của mình rồi ghép thành câu chuyện hoàn chỉnh. Hoàn thành Phiếu học tập số 2 để sắp xếp tranh theo đúng trình tự.

Sản phẩm dự kiến

HS sắp xếp đúng thứ tự 4 tranh, kể lại được câu chuyện bằng 4–5 câu ngắn và nêu được ý nghĩa: làm việc có ích thì vui.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu tên câu chuyện “Chuyện của mây” và kể diễn cảm theo tranh. Phát Phiếu học tập số 2 cho nhóm, giao nhiệm vụ: “Mỗi bạn nhận một tranh, nhớ nội dung tranh để kể cho nhóm nghe.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, quan sát tranh. Mỗi nhóm nhận một bộ tranh và phiếu học tập.

  2. Giáo viên

    GV hỏi gợi ý: “Vì sao mây thấy buồn? Mây xin chị gió làm gì? Mưa rơi xuống đâu? Sau mưa cây cỏ thế nào?” GV đi quanh các nhóm, hỗ trợ HS yếu.

    Học sinh

    HS trả lời: “Mây bay một mình nên thấy buồn.” “Mây xin đi làm mưa.” “Mưa rơi xuống ao hồ, sông ngòi, đồng ruộng.” “Cây cỏ tươi tốt, trẻ em reo hò.” Nhóm ghép tranh theo thứ tự.

  3. Giáo viên

    GV mời một nhóm kể lại toàn bộ câu chuyện theo tranh đã sắp xếp; hỏi cả lớp: “Bạn kể đúng và đủ ý chưa?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm kể: “Trên trời có đám mây bay một mình, thấy buồn. Mây xin chị gió đi làm mưa…” Các bạn khác nhận xét, bổ sung.

  4. Giáo viên

    GV hỏi: “Qua câu chuyện, em học được điều gì?” Chốt ý nghĩa: “Làm việc có ích cho mọi người thì thấy vui; đừng ngại vất vả.”

    Học sinh

    HS trả lời: “Làm việc có ích thì vui.” “Không nên ngại vất vả khi làm việc tốt.”

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 7 phút

Nghe, nối, chọn đúng vần

Mục tiêu

Củng cố nhận biết vần và âm nghe được qua bài tập nghe, nối hình, chọn tiếng.

Nội dung

Làm Phiếu học tập số 1, phần A và B (bài tập 1, 2, 3). Bài 1: bấm loa nghe và chọn tiếng. Bài 2: nối hình với từ. Bài 3: chọn các tiếng có vần ương.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Bài 1: C (lươn). Bài 2: 🦋 – bướm; 📏 – thước; 🪞 – gương; 🌸 – hoa. Bài 3: B (trường), D (gương), E (đường).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 (phần A, B), nêu yêu cầu: “Nghe xong chọn đáp án, nối hình với từ, chọn tiếng có vần ương.” Bật học liệu số NeoEdu hoặc loa để nghe bài 1.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, lắng nghe đoạn ghi âm và chuẩn bị làm bài.

  2. Giáo viên

    GV phát âm lại tiếng “lượn”, “lương”, “lươn” để HS phân biệt dấu thanh và vần. Theo dõi HS làm bài 2 và 3.

    Học sinh

    HS nghe và chọn đáp án C (lươn). HS nối 🦋 với bướm, 📏 với thước, 🪞 với gương, 🌸 với hoa. HS chọn B, D, E.

  3. Giáo viên

    GV gọi 2 HS đọc đáp án bài 3 và giải thích: “Vì sao vườn và mượn không có vần ương?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Vườn và mượn có vần ươn, không có vần ương.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét và nhắc HS lưu ý: “lượn” có dấu nặng, “lươn” không dấu; phân biệt vần ươn và ương.

    Học sinh

    HS sửa lỗi nếu làm sai và nhắc lại cách phân biệt.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Điền, sắp xếp và đúng hay sai

Mục tiêu

Vận dụng vần đã học để điền từ, sắp xếp câu, xác định đúng sai và phân biệt vần oa với oe.

Nội dung

Làm Phiếu học tập số 1, phần C, D, E, F (bài tập 4 đến 9). Bài 4 và 5 điền từ vào chỗ trống; bài 6 sắp xếp câu; bài 7 đúng hay sai; bài 8 và 9 tìm vần của tiếng và tiếng khác vần.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Bài 4: nước; thước. Bài 5: khoẻ. Bài 6: Bướm vàng bay quanh vườn. Bài 7: a) S; b) Đ; c) S; d) Đ. Bài 8: oe. Bài 9: B (xoè).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát phần C, D, E, F của Phiếu học tập số 1, nêu yêu cầu: “Điền từ, sắp xếp câu, đánh dấu đúng sai, tìm tiếng khác vần.” Nhắc HS đọc kỹ câu trước khi điền.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc thầm từng bài tập.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn: “Đánh vần tiếng xoè: x – oe – xoe – huyền – xoè.” Quan sát HS làm bài, hỗ trợ HS chưa hiểu cách sắp xếp câu.

    Học sinh

    HS điền nước, thước vào bài 4; khoẻ vào bài 5; sắp xếp Bướm – vàng – bay – quanh – vườn thành câu; đánh dấu S, Đ cho bài 7; chọn oe ở bài 8; chọn B ở bài 9.

  3. Giáo viên

    GV mời 3 HS đọc câu đã sắp xếp và đọc đáp án bài 7, bài 9.

    Học sinh

    HS đọc: “Bướm vàng bay quanh vườn.” HS giải thích: “Tiếng xoè có vần oe, các tiếng hoa, toà, loa có vần oa.”

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án và nhắc HS: “Mướp có vần ươp, giường có vần ương.” Khen HS làm đúng nhiều bài.

    Học sinh

    HS đổi phiếu với bạn để kiểm tra chéo, sửa lỗi.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Em làm việc có ích

Mục tiêu

Liên hệ nội dung câu chuyện với việc làm của bản thân; vận dụng vần đã học để nói và viết về việc có ích.

Nội dung

HS làm việc theo cặp đôi: chia sẻ một việc có ích em đã làm ở nhà hoặc ở lớp (tưới cây, quét nhà, giúp bà nhặt rau…). Mỗi HS viết hoặc đọc một câu có tiếng chứa vần đã học, ví dụ: “Em tưới nước cho cây.” “Em giúp mẹ rửa rau.”

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nói được một việc có ích bằng câu đầy đủ và viết được ít nhất một tiếng có vần ươ, oa hoặc oe.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu câu hỏi: “Ở nhà hoặc ở lớp, em đã làm việc gì có ích cho mọi người?” Giao nhiệm vụ: “Hai bạn ngồi cạnh nhau, kể cho nhau nghe một việc có ích và đọc một câu có vần đã học.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và suy nghĩ về việc mình đã làm.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, gợi ý: “Em có thể nói: Em tưới cây hằng ngày.” Khuyến khích HS dùng tiếng có vần đã học.

    Học sinh

    Cặp đôi trao đổi. Ví dụ: “Em tưới nước cho cây trong vườn.” “Em giúp bà quét nhà.” HS viết một tiếng có vần ươc hoặc oa vào bảng con.

  3. Giáo viên

    GV mời 3 HS nói trước lớp, hỏi: “Việc làm này có ích gì cho mọi người?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Cây được tưới nên xanh tốt.” “Bà đỡ mệt, nhà sạch sẽ.”

  4. Giáo viên

    GV khen những việc làm có ích và nhắc: “Làm việc có ích thì vui, các con cố gắng làm mỗi ngày nhé.”

    Học sinh

    HS hứa thực hiện một việc có ích trong ngày hôm nay.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

A. Nghe và chọn đáp án đúng (bấm loa để nghe):

  • Em nghe thấy tiếng nào? A. lượn; B. lương; C. lươn.

B. Nối hình với từ:

  • 🦋 – ___
  • 📏 – ___
  • 🪞 – ___
  • 🌸 – ___
    (Gợi ý từ: bướm, thước, gương, hoa)

C. Chọn các tiếng có vần ương:

  • A. vườn; B. trường; C. mượn; D. gương; E. đường.

D. Điền từ vào chỗ trống:

  • Em uống ___. Em kẻ bằng ___. (nước / thước)
  • Ông tập thể dục nên rất ___. (khoẻ)

E. Sắp xếp các tiếng thành câu:

  • Bướm – vàng – bay – quanh – vườn.

F. Đúng hay sai?

  • a) Tiếng “mướp” có vần ươm. ☐ Đ ☐ S
  • b) Tiếng “lược” có vần ươc. ☐ Đ ☐ S
  • c) Tiếng “giường” có vần ươn. ☐ Đ ☐ S
  • d) Tiếng “hoạ” có vần oa. ☐ Đ ☐ S

G. Tiếng xoè có vần gì? ___

H. Tiếng nào có vần khác các tiếng còn lại?

  • A. hoa; B. xoè; C. toà; D. loa.

Phiếu học tập số 2

A. Sắp xếp tranh theo đúng trình tự câu chuyện “Chuyện của mây” (viết số 1, 2, 3, 4 vào ô trống):

  • ___ Mây khoác áo xám, chị gió đưa mây đi.
  • ___ Mấy hôm sau, nước bốc hơi, chị gió đưa lên cao, thành mây.
  • ___ Trên trời có đám mây bay một mình, thấy buồn.
  • ___ Mây tan thành mưa, trẻ em reo hò, cây cỏ tươi tốt.

B. Điền từ còn thiếu:

  • Mây muốn làm việc ___, liền xin chị gió cho đi làm mưa. (có ích)

C. Kể lại câu chuyện bằng 4–5 câu theo tranh.

D. Ý nghĩa của câu chuyện là gì?

  • ☐ Làm việc có ích thì vui.
  • ☐ Chỉ nên chơi, không nên làm việc.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại hai đoạn văn “Trường em có vườn hoa và giàn mướp…” và “Em và các bạn tưới nước cho cây…” cho người thân nghe, chú ý đọc đúng dấu thanh.
  • Kể lại câu chuyện “Chuyện của mây” cho người thân nghe, nhìn tranh trong sách Tiếng Việt 1 nếu cần.
  • Viết vào vở ô li các tiếng: nước, thước, bướm, hoà, khoẻ, mỗi tiếng một dòng. Cuối tuần kể cho bố mẹ nghe một việc có ích em đã làm.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.