Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 15. Vần: ươc, ươt, ươm, ươp, ươn, ương, oa, oe

Giáo án Bài 72. ươm, ươp

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được cấu tạo của vần ươm (ươ + m) và vần ươp (ươ + p); nhận ra hai vần này khác nhau ở âm cuối (m và p).
Đánh vần và đọc trơn được các tiếng, từ có vần ươm, ươp: con bướm, thanh gươm, ươm cây, lượm, quả mướp, ướp cá, cướp cờ, nườm nượp.
Đọc đúng đoạn “Giàn mướp” và trả lời được các câu hỏi về nội dung đoạn đọc.
Viết đúng các vần ươm, ươp và các từ con bướm, quả mướp theo quy định về độ cao chữ và vị trí dấu thanh.
Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc trơn vần, tiếng, từ và đoạn có vần mới; viết đúng vần, từ; nghe và nói rõ câu trả lời về nội dung đoạn đọc.
Năng lực văn học: cảm nhận hình ảnh giàn mướp xanh mướt, bướm vàng bay quanh giàn mướp và việc bà hái mướp nấu canh qua đoạn đọc ngắn.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự đánh vần, đọc thầm và kiểm tra lại cách đọc của mình qua bảng con, vở ô li.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc cặp đôi, đọc nối tiếp và trình bày đáp án trước lớp, lắng nghe bạn nhận xét.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS so sánh vần ươm với ươp, tìm từ có vần đã học và vận dụng vào việc đọc, viết ở nhà.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: luyện đọc, luyện viết đều đặn, hoàn thành đủ bài tập trên lớp và bài tập về nhà.
Nhân ái: biết yêu quý cây xanh trong vườn nhà và các loài côn trùng có ích như con bướm.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Tranh con bướm, quả mướp, thanh gươm, cây non đang ươm, con cá (để minh họa từ ngữ có vần ươm, ươp).
Bảng phụ hoặc bảng lớp ghi sẵn mô hình ghép vần ươm, ươp và đoạn “Giàn mướp”.
Bộ thẻ chữ: ươm, ươp, b, m, p, sắc, bướm, mướp, ướp, cướp, lượm, gươm.
Thiết bị nghe (loa) hoặc file ghi âm tiếng “bướm”, “buồm”, “bờm” cho bài tập nghe.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-72-uom-uop), dùng để chiếu bài tập nối hình và nghe chọn tiếng.
Phiếu học tập số 1 và số 2 (in cho mỗi cặp hoặc chiếu lên bảng).

2. Học sinh

Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
Vở Tập viết ô li, bút chì, bút màu.
Bộ thẻ chữ (nếu có) để ghép vần, tiếng.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Trò chơi “Bướm bay tìm chữ”

Mục tiêu

Tạo không khí vui vẻ, ôn lại các vần đã học và dẫn dắt HS vào bài mới.

Nội dung

GV treo tranh con bướm và quả mướp; HS đọc các tiếng “bước”, “mượt” (vần ươc, ươt đã học) khi GV đưa thẻ bay lên bảng.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng 3–4 tiếng đã học, nói được tên hai hình ảnh trong tranh và đoán bài học mới.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo tranh con bướm và quả mướp lên bảng, hỏi: “Các em nhìn xem, đây là con gì và quả gì?”
Học sinh
HS quan sát và trả lời: “Dạ, đây là con bướm ạ.” “Dạ, đây là quả mướp ạ.”
Giáo viên
GV nói luật chơi: “Cánh bướm bay tới đâu, các em đọc tiếng ở đó.” GV gắn thẻ “bước”, “mượt” lên bảng và chỉ từng tiếng để HS đọc đồng thanh, sau đó gọi 2–3 HS đọc cá nhân.
Học sinh
HS đọc đồng thanh: “bước”, “mượt”; một số HS đọc cá nhân và các bạn nhận xét.
Giáo viên
GV hỏi: “Các tiếng vừa đọc có vần gì?”
Học sinh
HS trả lời: “Tiếng bước có vần ươc ạ.” “Tiếng mượt có vần ươt ạ.”
Giáo viên
GV khen HS và giới thiệu: “Hôm nay chúng ta sẽ học hai vần mới, cũng có ươ như vần đã học, đó là vần ươm và vần ươp.”
Học sinh
HS lắng nghe và nhắc lại tên bài học: “Vần ươm, ươp.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Nhận biết và đánh vần vần ươm

Mục tiêu

HS nhận biết cấu tạo vần ươm (ươ + m), đánh vần và đọc trơn tiếng bướm và các từ có vần ươm.

Nội dung

Ghép vần ươm từ thẻ chữ ươ và m; đánh vần mẫu “b – ươm – bươm – sắc – bướm”; đọc từ ngữ: con bướm, thanh gươm, ươm cây, lượm.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng vần ươm, tiếng bướm và bốn từ ngữ có vần ươm; giải thích được dấu sắc đặt trên chữ ơ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV gắn thẻ ươ và m lên bảng, hỏi: “Vần ươm được tạo bởi những âm nào?” GV nhắc: “Chữ ư nối liền sang ơ, rồi nối với m.”
Học sinh
HS trả lời: “Vần ươm gồm ươ và m ạ.” HS quan sát cách ghép và ghép lại trên bảng con.
Giáo viên
GV đánh vần mẫu: “b – ươm – bươm – sắc – bướm”, vừa đánh vần vừa chỉ tay vào mô hình. Sau đó yêu cầu HS đánh vần theo nhóm, cá nhân.
Học sinh
HS đánh vần thầm, rồi đánh vần to theo GV; sau đó 2–3 HS đánh vần cá nhân: “b – ươm – bươm – sắc – bướm.”
Giáo viên
GV hỏi: “Dấu sắc đặt ở chữ nào trong tiếng bướm?” Sau đó đưa tranh thanh gươm, cây non và lượm, yêu cầu HS đọc trơn các từ.
Học sinh
HS trả lời: “Dấu sắc đặt trên chữ ơ ạ.” HS đọc trơn: “con bướm, thanh gươm, ươm cây, lượm.”
Giáo viên
GV chốt: “Vần ươm có âm cuối là m, hai môi khép lại khi đọc.” GV yêu cầu cả lớp đọc lại vần ươm hai lần.
Học sinh
HS đọc đồng thanh: “ươm, bướm, gươm, ươm cây, lượm.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Nhận biết và đánh vần vần ươp

Mục tiêu

HS nhận biết cấu tạo vần ươp (ươ + p), phân biệt với vần ươm và đọc trơn các từ có vần ươp.

Nội dung

Ghép vần ươp; đánh vần mẫu “m – ươp – mươp – sắc – mướp”; đọc từ: quả mướp, ướp cá, cướp cờ, nườm nượp; so sánh ươm với ươp.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng vần ươp, tiếng mướp và các từ có vần ươp; nêu được điểm giống, khác nhau giữa ươm và ươp.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV gắn thẻ ươ và p lên bảng, hỏi: “Vần ươp khác vần ươm ở điểm nào?”
Học sinh
HS trả lời: “Hai vần đều có ươ, vần ươp kết thúc bằng p, còn ươm kết thúc bằng m ạ.”
Giáo viên
GV đánh vần mẫu: “m – ươp – mươp – sắc – mướp”. Hướng dẫn HS nhận ra khi đọc p thì hai môi khép lại và bật nhẹ. Sau đó cho cả lớp đánh vần theo nhóm bàn.
Học sinh
HS đánh vần theo GV: “m – ươp – mươp – sắc – mướp”; các nhóm bàn luyện đánh vần rồi cử đại diện đọc.
Giáo viên
GV đưa tranh quả mướp, con cá, cờ, nườm nượp và yêu cầu HS đọc trơn. GV nhắc HS phân biệt mướp với mướt (quan niệm sai thường gặp).
Học sinh
HS đọc trơn: “quả mướp, ướp cá, cướp cờ, nườm nượp.” HS đọc to và nhận ra mướp khác mướt ở âm cuối.
Giáo viên
GV chốt: “Vần ươp có âm cuối p; khi đọc, hai môi khép lại.” GV tổ chức trò chơi nhanh: GV đọc “mướp”, HS giơ bảng con ghi vần đúng là ươp.
Học sinh
HS chơi trò chơi, giơ bảng con ghi “ươp” và đọc lại các từ đã học.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 8 phút

Đọc đoạn “Giàn mướp”

Mục tiêu

HS đọc trơn đoạn văn ngắn có các vần vừa học, hiểu nội dung đơn giản của đoạn.

Nội dung

GV đọc mẫu đoạn “Giàn mướp” gồm bốn câu; HS đọc theo câu, theo nhóm rồi đọc cá nhân; GV hỏi nhanh về các chi tiết trong đoạn.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn cả đoạn; nêu được hình ảnh chính: giàn mướp, quả mướp dài xanh mướt, bướm vàng bay quanh giàn, bà hái mướp nấu canh.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo đoạn “Giàn mướp” lên bảng, nêu tên bài đọc và hỏi: “Đoạn văn nói về cái gì?”
Học sinh
HS đoán: “Đoạn văn nói về giàn mướp ạ.” HS nhìn tranh và nêu suy nghĩ.
Giáo viên
GV đọc mẫu từng câu, nhấn giọng ở các từ “xanh mướt”, “bướm vàng”. Sau đó hướng dẫn HS đọc nối tiếp theo câu, đọc cả đoạn theo nhóm.
Học sinh
HS lắng nghe, đọc nối tiếp từng câu; nhóm đọc cả đoạn; một số HS đọc cá nhân.
Giáo viên
GV hỏi: “Trong đoạn văn có những hình ảnh nào?” và “Bà hái mướp để làm gì?”
Học sinh
HS trả lời: “Có giàn mướp, quả mướp dài xanh mướt, bướm vàng bay quanh giàn mướp.” “Bà hái mướp để nấu canh cho cả nhà ạ.”
Giáo viên
GV khen những HS đọc tốt và nhắc: “Đoạn văn cho thấy giàn mướp nhà bà rất xanh tươi, gần gũi với cuộc sống.”
Học sinh
HS lắng nghe và đọc lại một câu mà các em thích nhất.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Luyện đọc, nghe và làm bài tập chọn, nối, điền

Mục tiêu

Củng cố nhận biết vần ươm, ươp qua các bài tập chọn tiếng, nghe, điền từ và nối hình.

Nội dung

Thực hiện Phiếu học tập số 1 gồm bài 1, 2, 3, 4 và 10 của bài học; HS làm theo cặp đôi, có thể kiểm tra bằng bài tập tương tác trên NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: bài 1: A, D, E (mướp, ướp, cướp); bài 2: A (bướm); bài 3: mướp; bài 4: 🦋 – con bướm, 🌱 – ươm cây; bài 10: a) S; b) Đ. HS giải thích được vì sao đúng, sai.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1 hoặc chiếu bài tập trên NeoEdu, giao nhiệm vụ: “Làm cặp đôi, đọc to đề, thống nhất đáp án rồi ghi vào phiếu.”
Học sinh
HS nhận phiếu, đọc thầm yêu cầu và cùng bạn thảo luận.
Giáo viên
GV bật file ghi âm “bướm”, “buồm”, “bờm” hai lần, yêu cầu HS nghe và chọn đáp án. Sau đó GV quan sát, hỗ trợ các cặp còn lúng túng.
Học sinh
HS nghe, chọn và ghi đáp án: bài 2 chọn A (bướm); bài 1 chọn A, D, E; bài 3 điền mướp; bài 4 nối 🦋 với con bướm, 🌱 với ươm cây.
Giáo viên
GV gọi 2–3 cặp trình bày đáp án và giải thích. GV hỏi: “Vì sao ‘bờm’ không đúng?” và “Vì sao ‘nượp’ không có vần ươm?”
Học sinh
HS trả lời: “Bờm có vần ơm ạ.” “Nượp kết thúc bằng p nên có vần ươp ạ.” Các cặp khác nhận xét và bổ sung.
Giáo viên
GV chữa nhanh đáp án, nhấn mạnh: “Muốn phân biệt vần, em nhìn âm cuối: m là ươm, p là ươp.”
Học sinh
HS sửa lỗi (nếu có) vào phiếu và ghi nhớ quy tắc nhìn âm cuối để phân biệt vần.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Đọc hiểu đoạn “Giàn mướp”

Mục tiêu

HS đọc hiểu đoạn văn, trả lời câu hỏi về nội dung và sắp xếp được câu đúng trật tự.

Nội dung

Thực hiện Phiếu học tập số 2 gồm bài 6, 7, 8 và 9; HS đọc lại đoạn “Giàn mướp” rồi trả lời câu hỏi, sắp xếp các tiếng thành câu.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: bài 6: C (giàn mướp); bài 7: B (bướm vàng); bài 8: C (nấu canh cho cả nhà); bài 9: Bướm vàng bay quanh giàn mướp.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 2, yêu cầu HS đọc lại đoạn văn trước khi làm bài: “Đọc kĩ đoạn văn rồi chọn đáp án đúng.”
Học sinh
HS đọc thầm đoạn văn và đọc to đề câu hỏi.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỗ trợ HS đọc khó; gợi ý: “Em tìm câu có chữ giàn để trả lời câu 6 nhé.”
Học sinh
HS làm bài cá nhân rồi trao đổi với bạn cùng bàn; HS chọn đáp án: 6 – C, 7 – B, 8 – C; sắp xếp câu 9.
Giáo viên
GV gọi HS đọc to câu trả lời và câu đã sắp xếp; hỏi thêm: “Con bướm bay ở đâu?”
Học sinh
HS đọc: “Sân nhà bà có giàn mướp.” “Bướm vàng bay quanh giàn mướp.” Trả lời: “Bướm bay quanh giàn mướp ạ.”
Giáo viên
GV nhận xét, nhắc HS: “Đọc kĩ đoạn văn và tìm từ khoá trong câu hỏi giúp trả lời đúng.”
Học sinh
HS lắng nghe và sửa lại phiếu nếu sai.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Viết vần, từ và chia sẻ về giàn mướp nhà em

Mục tiêu

HS viết đúng vần ươm, ươp và các từ con bướm, quả mướp; vận dụng kiến thức vào trải nghiệm thực tế.

Nội dung

HS viết vần ươm, ươp và từ con bướm, quả mướp trên bảng con và vở ô li (chữ b cao 5 li; q, p cao 4 li; các chữ còn lại cao 2 li; dấu sắc đặt trên chữ ơ). Sau đó HS chia sẻ với bạn về cây mướp hoặc con bướm mà các em thấy ở nhà hoặc ở vườn.

Sản phẩm dự kiến

Vở viết đúng độ cao chữ, đặt đúng vị trí dấu sắc; HS nói được 1–2 câu về cây mướp hoặc con bướm mình quan sát được.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết mẫu lên bảng: ươm, ươp, con bướm, quả mướp; nhắc cách nối nét ư sang ơ và đặt dấu sắc trên ơ. Nêu độ cao các chữ cái b, q, p.
Học sinh
HS quan sát mẫu, lắng nghe lưu ý về độ cao chữ.
Giáo viên
GV hướng dẫn viết vào bảng con trước, sau đó viết vào vở ô li. GV đi kiểm tra và sửa tư thế, nét chữ cho HS.
Học sinh
HS viết ươm, ươp hai dòng, con bướm, quả mướp mỗi từ một dòng; đọc thành tiếng khi viết.
Giáo viên
GV hỏi: “Ở nhà hoặc ở trường, em đã thấy cây mướp hay con bướm chưa? Em kể cho cả lớp nghe nhé.”
Học sinh
HS chia sẻ với bạn cùng bàn, ví dụ: “Nhà em có giàn mướp, quả mướp dài và xanh ạ.” “Em thấy con bướm vàng bay trong vườn ạ.”
Giáo viên
GV nhận xét bài viết, khen những HS viết đẹp, đúng độ cao; giao nhiệm vụ về nhà cho HS (xem phần Bài tập về nhà).
Học sinh
HS lắng nghe, ghi nhận lời nhận xét và chuẩn bị nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhiệm vụ: Đọc to đề, làm cùng bạn cùng bàn và ghi đáp án vào ô trống.

Bài 1. Chọn các tiếng có vần ươp: A. mướp; B. bướm; C. gươm; D. ướp; E. cướp. (Đáp án: A, D, E)
Bài 2. Bấm loa để nghe. Em nghe thấy tiếng nào? A. bướm; B. buồm; C. bờm. (Đáp án: A)
Bài 3. Bà hái ........ nấu canh. (Đáp án: mướp)
Bài 4. Nối hình với từ: 🦋 – ........; 🌱 – ........ (Đáp án: 🦋 – con bướm; 🌱 – ươm cây)
Bài 10. Đúng hay sai?
a) Tiếng “nượp” có vần ươm. (Đáp án: S)
b) Tiếng “lượm” có vần ươm. (Đáp án: Đ)
Em giải thích vì sao đáp án của mình là đúng.

Phiếu học tập số 2

Nhiệm vụ: Đọc lại đoạn “Giàn mướp”, sau đó trả lời câu hỏi và sắp xếp câu.
Đoạn văn: Sân nhà bà có giàn mướp. Mướp ra quả dài, xanh mướt. Bướm vàng bay quanh giàn mướp. Bà hái mướp nấu canh cho cả nhà.

Bài 6. Sân nhà bà có gì? A. giàn bầu; B. cây bưởi; C. giàn mướp. (Đáp án: C)
Bài 7. Con gì bay quanh giàn mướp? A. chuồn chuồn; B. bướm vàng; C. ong. (Đáp án: B)
Bài 8. Bà hái mướp để làm gì? A. đem đi bán; B. cho bướm ăn; C. nấu canh cho cả nhà. (Đáp án: C)
Bài 9. Sắp xếp các tiếng thành câu: bướm – vàng – bay – quanh – giàn – mướp. (Đáp án: Bướm vàng bay quanh giàn mướp.)

Hướng dẫn về nhà

Viết vần ươm, ươp mỗi vần một dòng ô li; viết từ con bướm, quả mướp mỗi từ một dòng, chú ý độ cao chữ và dấu sắc trên chữ ơ.
Đọc to đoạn “Giàn mướp” cho người thân nghe, sau đó kể lại bằng lời của em một hình ảnh trong đoạn văn.
Tìm trong nhà hoặc ngoài sân 1–2 đồ vật, con vật hoặc cây có tên chứa vần ươm hoặc ươp (ví dụ: quả mướp, con bướm) và đọc cho cả nhà nghe.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.