Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 15. Vần: ươc, ươt, ươm, ươp, ươn, ương, oa, oe

Giáo án Bài 71. ươc, ươt

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (68 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cấu tạo của vần ươc (ươ + c) và vần ươt (ươ + t), nhận biết hai vần này kết thúc bằng c, t.
  • Đọc đúng và đánh vần đúng các tiếng thước, lướt, các từ cái thước, lướt ván, nước, bước, lược, trượt, ướt, mượt.
  • Giải thích được vì sao dấu thanh trong các tiếng có vần ươc, ươt được đặt ở chữ ơ (thước, trượt).
  • Đọc hiểu đoạn “Trời mưa” và trả lời được các câu hỏi về nội dung (trời mưa thế nào, vì sao em bước chậm, cây cối thế nào).
  • Viết đúng các vần ươc, ươt và các từ cái thước, lướt ván đúng độ cao chữ và khoảng cách giữa các tiếng.
  • Năng lực ngôn ngữ: Đọc đúng vần ươc, ươt, các tiếng và từ có vần mới; đọc trơn đoạn “Trời mưa”; viết đúng vần và từ; nghe và nói đúng câu trả lời về nội dung đoạn đọc.
  • Năng lực văn học: Cảm nhận được hình ảnh trong đoạn văn ngắn về ngày mưa (nước chảy đầy sân, sân trơn, cây cối xanh mượt) và hiểu vì sao nhân vật bước chậm.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Tự đánh vần, đọc thầm và tự kiểm tra đáp án các bài tập đơn giản; biết ghi nhớ hai vần mới qua từ khoá và tranh minh hoạ.
  • Giao tiếp và hợp tác: Làm việc cặp đôi khi đọc và đối chiếu đáp án; trình bày được kết quả trước lớp bằng câu trả lời đầy đủ.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phân biệt được các vần gần giống nhau (ươc – ươt, lược – lượt) và tìm được từ có vần mới trong đời sống xung quanh.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: Tích cực luyện đọc, luyện viết bảng con và hoàn thành đủ các bài tập trong giờ học.
  • Trách nhiệm: Giữ gìn tư thế ngồi viết đúng (ngồi thẳng lưng, mắt cách vở 25–30 cm, cầm bút bằng ba ngón tay) và hoàn thành bài tập về nhà.
  • Nhân ái: Biết lưu ý an toàn khi đi trên sân trơn sau mưa, không chạy nhảy làm trượt ngã.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Thẻ chữ và bảng phụ ghi vần ươc, ươt; tranh minh hoạ cái thước, nước, bước, lược, lướt ván, trượt, ướt, mượt.
  • Bảng phụ ghi đoạn đọc “Trời mưa” và các phiếu bài tập.
  • Máy tính, loa để bấm nghe âm thanh “thước” (bài tập nghe chọn tiếng).
  • Học liệu số NeoEdu: Trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-71-uoc-uot), dùng ở hoạt động luyện tập.
  • Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi cặp đôi).

2. Học sinh

  • Bảng con, bút lông hoặc phấn, khăn lau.
  • Vở Tập viết, bút chì, tẩy.
  • Bộ thẻ chữ rời (ư, ơ, c, t, th, l, n, b, tr, ươ, ...) để ghép tiếng.
  • Phiếu học tập (làm việc theo cặp đôi).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Trò chơi “Đoán tranh, đọc tiếng”

Mục tiêu

Tạo không khí vui vẻ, kích thích sự tò mò về các vần mới và ôn lại cách đọc tiếng có dấu thanh đã học.

Nội dung

GV lần lượt đưa tranh cái thước, nước, lướt ván, trượt; HS đoán và đọc to tên sự vật trong tranh.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi đúng tên và đọc được các từ trong tranh, tạo tâm thế vào bài “ươc, ươt”.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: “Cô có một trò chơi đoán tranh. Các em nhìn tranh, đoán xem đó là gì và đọc to giúp cô.” GV lật từng tranh lên bảng.

    Học sinh

    HS quan sát tranh, giơ tay phát biểu khi nhận ra sự vật.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Đây là cái gì? Các em đọc theo cô.” GV đọc mẫu từng từ, sau đó khuyến khích HS đọc đồng thanh rồi cá nhân.

    Học sinh

    HS trả lời: “cái thước”, “nước”, “lướt ván”, “trượt”; đọc đồng thanh, đọc cá nhân.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Trong các từ vừa đọc, từ nào có tiếng kết thúc bằng chữ c, từ nào kết thúc bằng chữ t?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “cái thước, nước có chữ c; lướt ván, trượt có chữ t.”

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi và dẫn vào bài: “Hôm nay các em sẽ học hai vần mới: ươc và ươt.” GV ghi tựa bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài: “ươc, ươt”.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Khám phá vần ươc và từ có vần ươc

Mục tiêu

Nêu được cấu tạo vần ươc, đánh vần và đọc đúng tiếng thước, từ cái thước cùng các từ có vần ươc (nước, bước, lược).

Nội dung

Ghép vần ươc từ thẻ chữ ươ và c; đánh vần tiếng khoá th – ươc – thươc – sắc – thước; đọc các từ nước, bước, lược; nhận biết dấu sắc đặt trên chữ ơ.

Sản phẩm dự kiến

HS đánh vần đúng tiếng thước, đọc đúng từ cái thước và nêu được vần ươc gồm ươ + c, dấu thanh đặt ở chữ ơ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV ghép thẻ chữ ươ và c thành vần ươc trên bảng và hỏi: “Vần ươc gồm những chữ nào ghép lại?”

    Học sinh

    HS quan sát, trả lời: “Vần ươc gồm ươ và c.” HS đọc thầm vần ươc trong thẻ chữ.

  2. Giáo viên

    GV làm mẫu đánh vần: “th – ươc – thươc – sắc – thước.” GV hướng dẫn HS đánh vần cá nhân, nhóm, cả lớp. Sau đó GV chỉ tranh cái thước và đọc từ khoá “cái thước”.

    Học sinh

    HS đánh vần theo GV, đọc đồng thanh, đọc cá nhân: “th – ươc – thươc – sắc – thước”, “cái thước”.

  3. Giáo viên

    GV đưa thêm các từ nước, bước, lược. Hỏi: “Các tiếng này có vần gì? Dấu thanh nằm ở chữ nào?” GV hỏi thêm: “Cái thước dùng để làm gì?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Các tiếng đều có vần ươc.” “Dấu sắc nằm trên chữ ơ.” “Cái thước dùng để kẻ, để đo.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Vần ươc gồm ươ + c. Vì kết thúc bằng c nên tiếng chỉ mang dấu sắc hoặc dấu nặng; dấu thanh đặt ở chữ ơ: thước, nước.” GV viết lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại cấu tạo vần ươc và vị trí dấu thanh.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Khám phá vần ươt và từ có vần ươt

Mục tiêu

Nêu được cấu tạo vần ươt, đánh vần và đọc đúng tiếng lướt, từ lướt ván cùng các từ trượt, ướt, mượt; phân biệt được ươt với ươc.

Nội dung

Ghép vần ươt từ thẻ chữ ươ và t; đánh vần l – ươt – lươt – sắc – lướt; đọc từ lướt ván, trượt, ướt, mượt; so sánh với vần ươc.

Sản phẩm dự kiến

HS đánh vần đúng tiếng lướt, đọc đúng từ lướt ván và nêu được điểm giống, khác giữa ươc và ươt.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV ghép thẻ chữ ươ và t thành vần ươt trên bảng, hỏi: “Vần ươt khác vần ươc ở chữ cái cuối nào?”

    Học sinh

    HS quan sát, trả lời: “Vần ươt kết thúc bằng t, còn vần ươc kết thúc bằng c.”

  2. Giáo viên

    GV làm mẫu: “l – ươt – lươt – sắc – lướt.” GV chỉ tranh lướt ván và đọc từ khoá “lướt ván”. HS đánh vần và đọc theo GV.

    Học sinh

    HS đánh vần cá nhân, đồng thanh: “l – ươt – lươt – sắc – lướt”, đọc “lướt ván”.

  3. Giáo viên

    GV đưa các từ trượt, ướt, mượt lên bảng và yêu cầu HS đọc. GV hỏi: “Từ nào có tiếng kết thúc bằng t?” và “Từ trượt nghĩa là gì?”

    Học sinh

    HS đọc các từ; trả lời: “trượt, ướt, mượt đều có vần ươt”; nêu nghĩa: “trượt là bị trơn, chân lướt đi, không đứng vững.”

  4. Giáo viên

    GV so sánh: “Vần ươc và ươt đều có ươ, khác ở chữ cuối c và t. Cẩn thận: lược (cái lược) khác lượt (lần lượt).” GV nhấn mạnh dấu sắc hoặc nặng đặt ở chữ ơ: trượt, lướt.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại sự khác nhau giữa vần ươc và ươt.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Đọc đoạn “Trời mưa” và trả lời câu hỏi

Mục tiêu

Đọc trơn đoạn văn có vần mới, hiểu nội dung và trả lời được câu hỏi; sắp xếp đúng câu.

Nội dung

Đọc mẫu đoạn “Trời mưa”; luyện đọc theo cặp; hoàn thành Phiếu học tập số 1 gồm các câu hỏi về nội dung (bài 6, 7, 8) và sắp xếp câu (bài 9).

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn đoạn văn; trả lời đúng: B (mưa to), C (sân trơn, sợ trượt ngã), A (xanh mượt); sắp xếp đúng câu “Mưa tạnh, cây cối xanh mượt.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo bảng phụ đoạn “Trời mưa”, đọc mẫu cả đoạn với giọng chậm rãi. Phát Phiếu học tập số 1 cho các cặp đôi.

    Học sinh

    HS lắng nghe, theo dõi bài đọc trên bảng.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS đọc thầm, sau đó đọc nối tiếp theo cặp đôi. GV đi quanh lớp, sửa lỗi phát âm cho HS (đặc biệt các tiếng có ươc, ươt).

    Học sinh

    HS đọc thầm, đọc theo cặp; một bạn đọc, một bạn lắng nghe và nhận xét.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Trời mưa thế nào?”, “Vì sao em bước chậm?”, “Mưa tạnh, cây cối thế nào?”. Mời các cặp trình bày, GV cho cả lớp nhận xét.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Trời mưa to.” “Em bước chậm vì sân trơn, sợ trượt ngã.” “Cây cối xanh mượt.” HS sắp xếp câu: “Mưa tạnh, cây cối xanh mượt.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen ngợi và chốt: “Khi đọc đoạn văn, các em cần đọc đúng từng tiếng có vần mới và hiểu nội dung từng câu.”

    Học sinh

    HS tự kiểm tra và sửa đáp án trên phiếu của mình.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 18 phút

Luyện viết và làm bài tập củng cố

Mục tiêu

Viết đúng các vần ươc, ươt và các từ cái thước, lướt ván; làm đúng các bài tập chọn tiếng, nghe, nối hình, đúng sai.

Nội dung

GV hướng dẫn viết vần và từ trên bảng con; HS viết vào vở Tập viết; làm bài tập 1 (chọn tiếng có vần ươc), bài 2 (nghe chọn tiếng), bài 3 (điền từ), bài 4 (nối hình), bài 10 (đúng sai) theo Phiếu học tập số 2 và học liệu NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng vần và từ; bài 1: B, C, E (thước, nước, bước); bài 2: C (thước); bài 3: trượt; bài 4: cái thước – 📏, nước – 💧; bài 10: a) S, b) Đ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết mẫu vần ươc, ươt trên bảng. Hướng dẫn: viết ư nối liền sang ơ, rồi nối sang c (hoặc t); nhớ đủ nét râu trên ư và ơ. GV viết mẫu từ cái thước (h, l cao 5 li; t cao 3 li; các chữ còn lại cao 2 li; dấu sắc đặt trên chữ ơ; các tiếng cách nhau một con chữ o).

    Học sinh

    HS quan sát cách GV viết, lắng nghe lời hướng dẫn về độ cao chữ và tư thế ngồi viết.

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu HS viết vần ươc, ươt và từ cái thước, lướt ván vào bảng con 2 lần. GV đi quanh lớp, nhắc HS ngồi thẳng lưng, cầm bút bằng ba ngón tay và sửa cho những bạn viết sai độ cao. Tiếp theo, GV mở học liệu NeoEdu (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-71-uoc-uot), chiếu bài tập tương tác và hướng dẫn HS làm lần lượt: “Chọn các tiếng có vần ươc”, “Bấm loa để nghe, em nghe thấy tiếng nào?”, “Nối hình với từ”.

    Học sinh

    HS viết bảng con, sau đó viết vào vở. HS làm bài tập trên màn hình hoặc trên Phiếu học tập số 2, trả lời: “thước, nước, bước”; nghe và chọn “thước”; nối 📏 với cái thước, 💧 với nước.

  3. Giáo viên

    GV đọc bài 3: “Sân trơn, em bước chậm cho khỏi {{1}} ngã.” Hỏi: “Điền từ nào vào chỗ trống?” Tiếp đó GV đưa câu “Tiếng mượt có vần ươc” và yêu cầu HS đánh giá đúng hay sai.

    Học sinh

    HS trả lời: “trượt” (vần ươt). Với câu “Tiếng mượt có vần ươc”: HS trả lời “Sai, vì mượt có vần ươt”; câu “Tiếng lược có vần ươc” là “Đúng”.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét bài viết và bài tập, nhắc HS lưu ý: “Lược (cái lược) và lượt (lần lượt) rất dễ nhầm, cần đọc kỹ.” GV chốt nội dung bài.

    Học sinh

    HS sửa lỗi viết (nếu có), tự chấm bài theo đáp án và rút kinh nghiệm.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Vận dụng: Tìm từ có vần mới quanh em

Mục tiêu

Vận dụng vần ươc, ươt để tìm và nói được từ có vần mới trong đời sống; biết gắn việc học với thực tế.

Nội dung

Trò chơi “Ai tinh mắt”: HS nhìn quanh lớp hoặc nhà tìm đồ vật có tên chứa vần ươc, ươt; nói câu có từ vừa tìm được. Giao bài về nhà: viết 2 từ có vần ươc, ươt và kể cho người thân nghe về một ngày mưa.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ít nhất 2 từ có vần ươc hoặc ươt (ví dụ: cái thước, cái lược, lướt ván, ướt) và nói được 1 câu đúng; hoàn thành bài viết về nhà.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu luật chơi: “Các em nhìn quanh lớp, tìm đồ vật có tên có vần ươc hoặc ươt, sau đó nói câu có từ đó. Nhóm nào tìm được nhiều từ đúng sẽ thắng.”

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, quan sát đồ vật trong lớp.

  2. Giáo viên

    GV mời từng nhóm nói câu, ví dụ: “Em có cái thước.” GV gợi ý thêm khi HS bí: “Trời mưa xong, sân thế nào?”

    Học sinh

    HS nói câu dự kiến: “Em có cái thước.” “Cô giáo cầm nước.” “Sân trơn, em bước chậm.” HS nhóm khác bổ sung.

  3. Giáo viên

    GV giao bài về nhà và hỏi: “Ai có thể kể lại một ngày mưa bằng ít nhất một câu có từ có vần mới?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Trời mưa to, em đi học bằng ô.” “Mưa tạnh, sân không còn trơn.”

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: “Vần ươc, ươt có ở nhiều từ quanh ta. Các em hãy luyện đọc và viết mỗi ngày để nhớ lâu hơn.” GV khen ngợi cả lớp.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại hai vần mới vừa học.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc đoạn “Trời mưa”:
Trời mưa to. Nước chảy đầy sân.
Sân trơn, em bước chậm cho khỏi trượt ngã.
Mưa tạnh, cây cối xanh mượt.

Bài 1. Trời mưa thế nào?

  • A. mưa nhỏ
  • B. mưa to
  • C. không mưa

Bài 2. Vì sao em bước chậm?

  • A. Vì em mệt
  • B. Vì em đang chơi
  • C. Vì sân trơn, sợ trượt ngã

Bài 3. Mưa tạnh, cây cối thế nào?

  • A. xanh mượt
  • B. khô héo
  • C. đổ rạp

Bài 4. Sắp xếp các tiếng thành câu:
Mưa / tạnh / cây / cối / xanh / mượt → ……………………………………

Phiếu học tập số 2

Bài 1. Chọn các tiếng có vần ươc (khoanh vào chữ cái đúng):

  • A. lướt
  • B. thước
  • C. nước
  • D. trượt
  • E. bước

Bài 2. Điền từ thích hợp vào chỗ trống: Sân trơn, em bước chậm cho khỏi {{1}} ngã.

  • ……………………

Bài 3. Nối hình với từ:

  • 📏 ……… cái thước
  • 💧 ……… nước

Bài 4. Đúng hay sai?

  • a) Tiếng “mượt” có vần ươc. ……… (Đúng / Sai)
  • b) Tiếng “lược” có vần ươc. ……… (Đúng / Sai)

Hướng dẫn về nhà

  • Luyện đọc lại đoạn “Trời mưa” ít nhất 3 lần cho người thân nghe; đọc đúng các tiếng có vần ươc, ươt.
  • Viết vào vở Tập viết: vần ươc, ươt mỗi vần 1 dòng; từ cái thước, lướt ván mỗi từ 1 dòng, đúng độ cao chữ và khoảng cách giữa các tiếng.
  • Tìm và viết 2 từ có vần ươc hoặc ươt có trong nhà (ví dụ: cái lược, nước, mượt). Đọc to cho người thân nghe.
  • Truy cập học liệu NeoEdu (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-71-uoc-uot) để làm thêm bài tập tương tác dưới sự hướng dẫn của người lớn.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.