Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 14. Vần: uôi, uôm, uôc, uôt, uôn, uông, ươi, ươu

Giáo án Bài 70. Ôn tập và kể chuyện

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được các vần có uô (uôi, uôm, uôc, uôt, uôn, uông) và vần có ươ (ươi, ươu).
  • Giải thích được quy tắc đặt dấu thanh trên chữ thứ hai của uô, ươ (chữ ô, ơ) qua các tiếng chuối, muống, bưởi, mười.
  • Đọc trơn được đoạn văn ngắn có các vần đã học, đọc đúng dấu thanh.
  • Kể lại được nội dung chính của câu chuyện “Chuột nhà và chuột đồng” theo trình tự bốn đoạn tóm tắt.
  • Nêu được ý nghĩa câu chuyện: quý trọng những gì do sức mình làm ra.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc trơn đoạn văn có vần uô, ươ; viết đúng dấu thanh trên chữ ô, ơ; nghe hiểu và nói lại được câu chuyện bằng câu đủ ý.
  • Năng lực văn học: nhận biết nhân vật (chuột nhà, chuột đồng), diễn biến và ý nghĩa của truyện ngụ ngôn; cảm nhận giá trị của sự tự lập.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc lại tiếng, từ đã học, tự kiểm tra và sửa dấu thanh trên bảng con trước khi báo cáo.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp đôi, trao đổi đáp án, nói to, rõ ràng khi đọc và kể lại chuyện trước lớp.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS dựa vào tranh và các ý tóm tắt để sắp xếp và kể lại chuyện; đưa ra cách nói riêng khi nêu việc mình đã làm ra.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: tích cực luyện đọc, luyện viết dấu thanh và tập kể chuyện để đọc, kể đúng và rõ hơn.
  • Trách nhiệm: hoàn thành phần việc của nhóm, biết chờ đến lượt và lắng nghe bạn nói.
  • Trung thực: nói đúng suy nghĩ của mình khi nhận xét về việc làm và đồ vật do mình làm ra.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng lớp, phấn màu, bảng phụ ghi sẵn các vần và đoạn đọc.
  • Thẻ chữ các tiếng: chuối, chuột, chuông, hươu, muối, mười, luộc, suối, bưởi, chuồn chuồn.
  • Tranh minh họa câu chuyện “Chuột nhà và chuột đồng” (4 tranh theo bốn đoạn tóm tắt), tranh thành phố, tranh cánh đồng lúa.
  • Phiếu học tập số 1, phiếu học tập số 2, bộ tranh cắt rời để sắp xếp.
  • Máy tính, loa để bấm nghe âm thanh của bài tập 1 và đoạn kể chuyện.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học “Bài 70. Ôn tập và kể chuyện” (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-70-on-tap-va-ke-chuyen) để chiếu bài tập tương tác và tranh câu chuyện.

2. Học sinh

  • Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
  • Vở Tập viết, bút chì, bộ thẻ chữ (nếu có).
  • Phiếu học tập số 1 và phiếu học tập số 2 (làm theo nhóm đôi).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Trò chơi Tìm bạn cùng vần

Mục tiêu

Huy động kiến thức về các vần uô, ươ đã học; tạo không khí vui vẻ đầu tiết 1.

Nội dung

GV phát thẻ chữ cho từng HS (hoặc từng tổ). HS cầm thẻ tiếng, đi tìm bạn có tiếng cùng vần rồi đọc to cả hai tiếng. Ví dụ: chuối – muối (cùng vần uôi), chuông – luống (cùng vần uông), hươu – bưởi (cùng vần ươi). Các cặp đọc trước lớp.

Sản phẩm dự kiến

Các cặp HS đọc đúng tiếng và gọi đúng tên vần chung; HS nhớ lại được tên các vần đã học.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu trò chơi: “Cô phát cho mỗi bạn một thẻ tiếng. Khi nghe hiệu lệnh, các em đi tìm bạn có tiếng cùng vần với thẻ của mình.” GV nhắc luật: chỉ đổi thẻ khi tìm được bạn đọc đúng.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, nhận thẻ tiếng và chuẩn bị.

  2. Giáo viên

    GV bật nhạc nhẹ, dừng nhạc thì HS ghép đôi. GV đi quanh lớp, nhắc HS đọc cả hai tiếng và chỉ vần chung.

    Học sinh

    HS đi tìm bạn, dừng nhạc thì ghép đôi, đọc to: “chuối – muối, vần uôi”. Dự kiến HS trả lời: “Hai tiếng này có vần uôi, vì đều có uôi ở cuối.”

  3. Giáo viên

    GV tổng kết: “Các em đã tìm đúng bạn cùng vần uô và ươ. Hôm nay chúng ta sẽ ôn lại các vần này và đọc, kể một câu chuyện hay.” GV ghi tựa bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài: “Ôn tập và kể chuyện”, mở vở và chuẩn bị bảng con.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Ôn vần uô, ươ và đặt dấu thanh đúng chỗ

Mục tiêu

Hệ thống hoá sáu vần có uô và hai vần có ươ; nêu được quy tắc đặt dấu thanh trên chữ ô, ơ (tiết 1).

Nội dung

GV viết bảng bảng vần: uôi, uôm, uôc, uôt, uôn, uông (vần có uô) và ươi, ươu (vần có ươ). GV nêu mẫu: chuối, chuột, muống, bưởi, mười, suối. HS làm việc theo cặp đôi, điền dấu thanh vào các tiếng trong Phiếu học tập số 1 rồi viết vào bảng con.

Sản phẩm dự kiến

HS hoàn thành Phiếu học tập số 1; trên bảng con viết đúng các tiếng chuối, muống, bưởi, mười có dấu thanh đặt trên chữ ô hoặc ơ; nêu được quy tắc đặt dấu thanh.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết bảng hai dòng vần và đọc mẫu. Hỏi: “Các em thấy vần uôi có mấy chữ cái? Dấu thanh của tiếng chuối đặt ở chữ nào?” GV phát Phiếu học tập số 1 cho các cặp đôi.

    Học sinh

    HS quan sát, đọc theo GV. Dự kiến HS trả lời: “Vần uôi có ba chữ cái. Dấu thanh của chuối đặt trên chữ ô.”

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn: “Tìm chữ thứ hai trong vần uô hoặc ươ, đặt dấu thanh lên chữ đó.” GV đi quanh lớp, kiểm tra bảng con của HS, nhắc HS sửa những tiếng đặt dấu sai chỗ (ví dụ chúôi, chuôí).

    Học sinh

    HS cặp đôi thảo luận, điền dấu thanh vào Phiếu học tập số 1, viết các tiếng vào bảng con. Dự kiến HS trả lời: “Tiếng muống có dấu sắc? Không, muống là dấu sắc trên chữ ô: muống là đúng.” (Ví dụ đúng: muống, bưởi, mười).

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 cặp giơ bảng con. GV cùng lớp nhận xét dấu thanh đúng/sai, hỏi: “Vì sao bạn đặt dấu ở chữ ô, không đặt ở chữ u?”

    Học sinh

    HS giơ bảng con, nói to tên tiếng và vị trí dấu thanh. Dự kiến HS trả lời: “Vì chữ ô là chữ thứ hai của vần uô nên dấu thanh đặt trên chữ ô.”

  4. Giáo viên

    GV chốt quy tắc: “Dấu thanh của vần uô, ươ đặt trên chữ thứ hai, là chữ ô hoặc ơ.” GV chỉ bảng phụ cho HS đọc lại sáu vần có uô và hai vần có ươ.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh các vần, nhắc lại quy tắc đặt dấu thanh.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Đọc trơn đoạn văn ngắn

Mục tiêu

Đọc trơn hai đoạn văn có vần uô, ươ; đọc đúng dấu thanh và ngắt nghỉ sau dấu câu (tiết 1).

Nội dung

Đoạn 1: Nhà bà ở gần suối. Bà có nải chuối, có cây bưởi. Đoạn 2: Buổi chiều, chuồn chuồn bay ngang sân. Em cười, đuổi theo chuồn chuồn. GV đọc mẫu từng câu, HS đọc theo; HS đọc nhóm, cá nhân, sau đó thi đọc theo tổ.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn hai đoạn văn, đọc đúng các tiếng có vần uô, ươ (suối, chuối, bưởi, buổi, cười, đuổi, ươ...).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu hoặc viết bảng hai đoạn văn. GV nêu nhiệm vụ: “Đọc thầm một lượt, tìm tiếng có vần uô, ươ rồi đọc to cho cả lớp nghe.”

    Học sinh

    HS đọc thầm, gạch chân các tiếng có vần uô, ươ: suối, chuối, bưởi, buổi, cười, đuổi.

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu, hướng dẫn HS ngắt sau dấu chấm và dấu phẩy. Sau đó GV cho HS đọc theo nhóm bàn, GV đi nghe và sửa lỗi dấu thanh.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh, rồi đọc nhóm, mỗi bạn đọc một câu. Dự kiến HS đọc: “Nhà bà ở gần suối.”

  3. Giáo viên

    GV gọi 2–3 HS đọc cá nhân trước lớp, các bạn khác nhận xét về độ rõ, tốc độ và dấu thanh.

    Học sinh

    HS đọc cá nhân, bạn khác nhận xét: “Bạn đọc đúng chữ bưởi, đọc to và rõ.”

  4. Giáo viên

    GV khen những HS đọc đúng và nhắc: “Khi đọc, các em nhớ nghỉ hơi sau dấu chấm để câu văn rõ nghĩa.”

    Học sinh

    HS đọc lại cả hai đoạn một lần cuối.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 15 phút

Nghe và kể chuyện “Chuột nhà và chuột đồng”

Mục tiêu

Nghe hiểu nội dung câu chuyện, sắp xếp đúng trình tự bốn đoạn và kể lại được câu chuyện; nêu ý nghĩa câu chuyện (tiết 2).

Nội dung

GV kể chuyện bằng tranh theo bốn đoạn tóm tắt: (1) Chuột nhà về quê thăm chuột đồng, chê đồ ăn ở quê, rủ bạn lên thành phố; (2) Tối đầu tiên, hai chú bị mèo rượt đuổi; (3) Hai chú vào kho thức ăn, gặp chó dữ, về hang với cái bụng đói; (4) Sáng hôm sau, chuột đồng chia tay bạn: “Ở đây đồ ăn ngon nhưng không phải của mình. Tớ về quê ăn những thứ do chính mình làm ra còn hơn.” HS làm nhóm 4 với Phiếu học tập số 2 (sắp xếp tranh theo thứ tự rồi kể lại).

Sản phẩm dự kiến

HS sắp xếp đúng thứ tự bốn tranh (1–2–3–4), kể lại được câu chuyện bằng ít nhất ba câu; nêu được ý nghĩa: quý những gì do mình làm ra.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV kể chuyện lần một bằng tranh, dừng ở mỗi đoạn để hỏi: “Chuột nhà rủ chuột đồng đi đâu?” Sau đó GV phát Phiếu học tập số 2 và bộ tranh cắt rời cho các nhóm 4 HS.

    Học sinh

    HS lắng nghe, trả lời câu hỏi. Dự kiến HS trả lời: “Chuột nhà rủ chuột đồng lên thành phố.”

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn nhóm: “Đọc từng câu tóm tắt, tìm tranh phù hợp, xếp theo thứ tự 1–4, rồi thay phiên kể từng đoạn.” GV đi quanh các nhóm, gợi ý: “Tranh có mèo thì phải xếp trước hay sau tranh chuột đồng chia tay?”

    Học sinh

    HS đọc câu tóm tắt, xếp tranh, thay phiên kể. Dự kiến HS trả lời: “Tranh có mèo rượt đuổi xếp sau tranh về quê, trước tranh chó dữ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm kể lại trước lớp. GV hỏi: “Vì sao chuột đồng quyết định về quê?” Các nhóm khác nhận xét về thứ tự và nội dung kể.

    Học sinh

    Đại diện nhóm kể lại. Dự kiến HS trả lời: “Vì ở thành phố đồ ăn không phải của mình, còn ở quê chuột đồng ăn những thứ do chính mình làm ra.”

  4. Giáo viên

    GV chốt ý nghĩa: “Quý trọng những gì do sức mình làm ra; cuộc sống bình yên, tự lập mới đáng quý.” GV nói thêm: “Chuột đồng làm ra thức ăn bằng chính sức mình nên thấy ấm lòng.”

    Học sinh

    HS nhắc lại ý nghĩa câu chuyện bằng lời của mình.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập vần uô, ươ qua trò chơi và bài tập

Mục tiêu

Vận dụng các vần uô, ươ để đọc, điền từ, chọn tiếng và đặt dấu thanh đúng (tiết 2).

Nội dung

GV tổ chức trò chơi “Tiếp sức”, gồm các bài tập: (1) Nghe và chọn tiếng (muối, muống, muốn); (2) Nối hình với từ (chuối, chuột, chuông, hươu); (3) Chọn các tiếng có vần uông; (4) Điền từ muối | mười vào chỗ trống; (5) Điền từ luộc; (6) Sắp xếp tiếng thành câu; (7) Đúng hay sai; (8) Tiếng suốt có vần gì; (9) Chọn tiếng viết đúng dấu thanh. Các tổ lần lượt cử 1 HS lên bảng làm, các bạn cổ vũ.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) B. muống; (2) 🍌 – chuối, 🐭 – chuột, 🔔 – chuông, 🦒 – hươu; (3) B, C, E (xuồng, chuông, luống); (4) Mẹ cho muối vào nồi canh. Bé có mười quả bóng.; (5) Mẹ luộc ngô cho em.; (6) Nhà bà ở gần suối.; (7) a) S, b) Đ, c) S, d) Đ; (8) uôt; (9) C. chuối.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu hoặc ghi bảng các bài tập theo thứ tự. GV nêu luật: “Mỗi tổ cử một bạn lên làm, làm đúng được một điểm; bạn dưới lớp giơ bảng con kiểm tra.”

    Học sinh

    HS nghe luật chơi, chuẩn bị bảng con và chia tổ.

  2. Giáo viên

    GV bấm loa để HS nghe bài 1 (Tiếng em nghe là muống), chiếu bài tập tương tác của NeoEdu cho bài nối hình và điền từ. GV nhắc HS đọc thầm trước khi điền.

    Học sinh

    HS nghe, chọn đáp án và làm bài trên bảng con. Dự kiến HS trả lời: “Em nghe thấy tiếng muống, đáp án B.” Ở bài điền từ: “Mẹ cho muối vào nồi canh, vì muối là gia vị.”

  3. Giáo viên

    GV đọc đáp án, mời HS giải thích ngắn gọn. Với bài 7 và 9, GV hỏi: “Vì sao khướu là sai?” Dự kiến HS trả lời: “Vì khướu có vần ươu, không phải ươi.”

    Học sinh

    HS giơ bảng con, đối chiếu, giải thích đáp án.

  4. Giáo viên

    GV khen các tổ làm nhanh, đúng; chốt lại lỗi thường gặp là đặt dấu thanh sai chỗ trong vần uô, ươ.

    Học sinh

    HS sửa bài vào vở, nhắc lại quy tắc đặt dấu thanh.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Kể chuyện và chia sẻ điều em đã làm ra

Mục tiêu

Kể lại được câu chuyện bằng lời của mình; liên hệ bài học quý những gì do mình làm ra với bản thân và gia đình.

Nội dung

GV mời HS kể lại chuyện “Chuột nhà và chuột đồng” theo tranh, sau đó chia sẻ: “Em đã tự làm ra món đồ hay việc gì mà em tự hào?” Có thể gợi ý: gấp thuyền giấy, vẽ tranh, quét nhà, giúp bà nấu cơm. Về nhà, HS kể lại chuyện cho người thân nghe và đọc lại hai đoạn văn ở lớp.

Sản phẩm dự kiến

HS kể lại chuyện bằng ít nhất bốn câu theo bốn tranh; mỗi HS nêu được một việc mình tự làm ra; HS thực hiện được nhiệm vụ kể chuyện cho người thân.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: “Các em kể lại câu chuyện bằng lời của mình, sau đó nói một điều em đã tự làm ra và cảm thấy vui.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhìn tranh chuẩn bị ý kể.

  2. Giáo viên

    GV mời 3–4 HS kể theo tranh. Sau đó hỏi: “Em đã làm ra món đồ gì ở nhà?” GV gợi ý nếu HS còn ngại.

    Học sinh

    HS kể và chia sẻ. Dự kiến HS trả lời: “Em đã gấp chiếc thuyền giấy. Em thấy vui vì do chính tay em làm.”

  3. Giáo viên

    GV nhận xét về nội dung kể và cách nói rõ ràng, khuyến khích HS khác bổ sung ý.

    Học sinh

    HS nhận xét bạn, bổ sung ý kiến.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết bài học: “Các em đã ôn vần uô, ươ, đọc và kể chuyện. Hãy nhớ quý những gì do sức mình làm ra.” GV dặn dò nhiệm vụ về nhà.

    Học sinh

    HS nhắc lại ý nghĩa câu chuyện và lắng nghe dặn dò.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Điền dấu thanh vào các tiếng sau (đặt dấu trên chữ ô hoặc ơ):

  • chuoi → ........
  • muong → ........
  • buoi → ........
  • muoi → ........

Bài 2. Viết tiếng có vần uôi, uông, ươi, ươu vào bảng con (mỗi vần một tiếng).

Bài 3. Hoàn thành câu hỏi: Dấu thanh của vần uô, ươ đặt ở chữ nào? ........

Phiếu học tập số 2

Nhiệm vụ nhóm 4 HS: Đọc từng câu tóm tắt, tìm tranh phù hợp và xếp theo thứ tự.

  • Câu 1: Chuột nhà về quê thăm chuột đồng, chê đồ ăn đạm bạc, rủ bạn lên thành phố. → Tranh số: ....
  • Câu 2: Tối đầu tiên, hai chú bị mèo rượt đuổi. → Tranh số: ....
  • Câu 3: Hai chú vào kho thức ăn, gặp chó dữ, về hang với cái bụng đói. → Tranh số: ....
  • Câu 4: Sáng hôm sau, chuột đồng chia tay bạn và về quê. → Tranh số: ....

Thứ tự đúng: 1 – 2 – 3 – 4 (điền vào ô trống).
Trả lời: Vì sao chuột đồng quyết định về quê? ........

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại hai đoạn văn “Nhà bà ở gần suối…” và “Buổi chiều, chuồn chuồn bay ngang sân…” cho người thân nghe, đọc to và rõ dấu thanh.
  • Kể lại câu chuyện “Chuột nhà và chuột đồng” cho người thân nghe theo bốn đoạn tóm tắt.
  • Tìm và viết vào vở 3 tiếng có vần uô hoặc ươ mà em thấy ở nhà (ví dụ: chuối, bưởi, muối), đặt đúng dấu thanh.
  • Nói với người thân về một việc em đã tự làm và cảm thấy vui, giải thích vì sao em quý việc đó.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.