NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 14. Vần: uôi, uôm, uôc, uôt, uôn, uông, ươi, ươu

Giáo án Bài 68. uôn, uông

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cấu tạo vần uôn (uô + n) và vần uông (uô + ng), phân biệt được hai vần này qua âm cuối.
  • Đánh vần và đọc trơn được các tiếng, từ có vần uôn, uông: chuồn chuồn, cuộn, muốn, luôn, quả chuông, rau muống, xuồng, luống.
  • Đọc đúng và hiểu nội dung đoạn văn “Luống rau của bà”, trả lời được các câu hỏi về nội dung đoạn đọc.
  • Viết đúng các vần uôn, uông và các từ chuồn chuồn, quả chuông đúng độ cao con chữ, khoảng cách và vị trí dấu thanh.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng, đọc trơn các vần, tiếng, từ, đoạn văn có vần mới; viết đúng vần và từ khoá; nghe và nói đúng các tiếng có vần mới.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được hình ảnh bà, cháu và luống rau, chuồn chuồn qua đoạn văn ngắn; nhận biết được nhân vật em giúp đỡ bà.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đánh vần, tự đọc lại tiếng, từ, đoạn văn đã học và tự kiểm tra lại bài viết của mình theo mẫu.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo cặp, theo nhóm để so sánh hai vần uôn, uông và cùng đọc đoạn văn, trình bày kết quả trước lớp.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS dựa vào âm cuối để phân biệt uôn với uông, chọn đúng tiếng, từ phù hợp với hình ảnh và ngữ cảnh.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: tập trung luyện đọc, luyện viết đúng mẫu, hoàn thành đủ các bài tập được giao.
  • Nhân ái: biết quan tâm, giúp đỡ người thân trong gia đình qua hình ảnh “em giúp bà nhổ cỏ” trong đoạn văn.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng lớp, phấn hoặc bút dạ, thẻ chữ các vần uôn, uông, uôi, ươi, các tiếng chuồn, chuông, muốn, muống, luôn, luống (in to, rõ).
  • Tranh hoặc thẻ hình: chuồn chuồn, quả chuông, rau muống, xuồng, cuộn len, luống rau; bảng phụ ghi đoạn văn “Luống rau của bà”.
  • Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm).
  • Thẻ chữ hoặc bảng tương tác trên trang bài học NeoEdu: neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-68-uon-uong (phần bài giảng, ví dụ và bài tập nối hình với từ, nghe chọn tiếng).

2. Học sinh

  • Bảng con, phấn hoặc bút chì, khăn lau.
  • Vở Tập viết 1, bút chì, bút màu.
  • Sách Tiếng Việt 1, tập 2 trang bài 68.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ai nhanh tay đọc tiếng

Mục tiêu

Ôn lại các vần uôi, ươi đã học để HS sẵn sàng đọc vần mới và tạo không khí vui vẻ.

Nội dung

GV dán các thẻ tiếng chuối, cuối, bưởi, cười lên bảng. HS đọc nhanh, đọc trơn từng tiếng theo hiệu lệnh của GV, sau đó đọc to cả nhóm.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn được 4 tiếng có vần uôi, ươi đã học và sẵn sàng vào bài mới.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: “Cô có thẻ chữ, các con đọc thật nhanh nhé!” GV giơ lần lượt từng thẻ chuối, cuối, bưởi, cười và hỏi: “Đây là tiếng gì?”

    Học sinh

    HS quan sát thẻ, chuẩn bị đọc.

  2. Giáo viên

    GV chỉ thẻ, HS đọc đồng thanh, sau đó gọi 2 HS đọc cá nhân. GV sửa lỗi phát âm nếu có.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh: “chuối”, “cuối”, “bưởi”, “cười”; 2 HS đọc cá nhân.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Các tiếng này có vần gì?” GV đưa ra đáp án đúng nếu HS trả lời chưa đầy đủ.

    Học sinh

    HS trả lời: “Vần uôi”, “vần ươi”.

  4. Giáo viên

    GV khen những HS đọc nhanh, đúng và dẫn dắt: “Hôm nay chúng ta học thêm hai vần mới có âm uô nhé!”

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại tên bài: “uôn, uông”.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Nhận biết vần uôn

Mục tiêu

HS nhận biết cấu tạo vần uôn (uô + n) và đánh vần được tiếng chuồn, từ chuồn chuồn.

Nội dung

GV hướng dẫn HS quan sát tranh chuồn chuồn, ghép vần uôn từ âm uô và âm n. HS đánh vần tiếng khoá chuồn, sau đó đọc từ chuồn chuồn. Mở rộng với các tiếng cuộn, muốn, luôn.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được vần uôn gồm uô và n; đánh vần đúng tiếng chuồn và đọc trơn từ chuồn chuồn; đọc được cuộn, muốn, luôn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh chuồn chuồn và hỏi: “Đây là con gì? Các con có thấy con chuồn chuồn bay ở đâu không?” GV viết lên bảng vần uôn. Sau đó GV hỏi: “Vần uôn do những âm nào ghép lại?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Con chuồn chuồn”, “Con thấy chuồn chuồn bay ở ngoài vườn”. HS quan sát và trả lời: “Vần uôn gồm uô và n.”

  2. Giáo viên

    GV đánh vần mẫu: “ch – uôn – chuôn – huyền – chuồn”. GV đặt câu hỏi: “Tiếng chuồn có dấu gì?” Sau đó GV hướng dẫn HS đánh vần theo cặp. GV đọc mẫu từ chuồn chuồn, yêu cầu HS đọc theo.

    Học sinh

    HS đánh vần theo GV, sau đó đánh vần theo cặp. HS trả lời: “Tiếng chuồn có dấu huyền.” HS đọc đồng thanh: “chuồn chuồn”.

  3. Giáo viên

    GV chỉ bảng cho các tiếng cuộn, muốn, luôn và yêu cầu HS đọc trơn. GV hỏi: “Các tiếng cuộn, muốn, luôn có vần gì?”

    Học sinh

    HS đọc trơn: “cuộn”, “muốn”, “luôn”. HS trả lời: “Các tiếng này có vần uôn.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Vần uôn gồm uô và n. Khi đọc có n ở cuối, miệng khép lại ở đầu lưỡi.” GV viết lên bảng công thức uô + n = uôn.

    Học sinh

    HS nhắc lại: “Vần uôn gồm uô và n”, và đọc lại vần uôn 3 lần.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Nhận biết vần uông và so sánh với uôn

Mục tiêu

HS nhận biết cấu tạo vần uông (uô + ng), đánh vần tiếng chuông, từ quả chuông và phân biệt được uôn với uông qua âm cuối.

Nội dung

GV hướng dẫn HS đánh vần chuông, đọc từ quả chuông, so sánh cặp từ muốn – muống và chuồn – chuông. HS hoàn thành Phiếu học tập số 1 theo nhóm đôi.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được vần uông gồm uô và ng; đánh vần đúng tiếng chuông, đọc trơn từ quả chuông; phân biệt được uôn và uông qua âm cuối trong các cặp muốn – muống, chuồn – chuông.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh quả chuông và hỏi: “Quả chuông làm bằng gì? Khi gõ hoặc lắc quả chuông thì có gì xảy ra?” GV viết vần uông lên bảng bên cạnh vần uôn và hỏi: “Hai vần này giống và khác nhau ở đâu?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Quả chuông làm bằng kim loại”, “Khi lắc thì chuông kêu”. HS nhận xét: “Giống nhau đều có uô, khác nhau ở âm cuối: uôn có n, uông có ng.”

  2. Giáo viên

    GV đánh vần mẫu: “ch – uông – chuông”. GV yêu cầu HS đánh vần và đọc từ quả chuông. Sau đó GV phát Phiếu học tập số 1 cho các nhóm đôi và hướng dẫn HS đọc cặp từ muốn – muống, chuồn – chuông, rồi điền vào phiếu.

    Học sinh

    HS đánh vần theo GV: “ch – uông – chuông”, đọc: “quả chuông”. HS theo cặp đọc các từ và điền vào Phiếu học tập số 1.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm đôi trình bày kết quả phiếu. GV hỏi: “Vì sao muốn và muống khác nhau?” GV hướng dẫn cả lớp nhận xét và sửa lỗi.

    Học sinh

    HS trình bày: “muốn có vần uôn, muống có vần uông”. HS nhận xét: “Muốn là mong muốn, muống là rau muống.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Vần uôn kết thúc bằng n, vần uông kết thúc bằng ng. Các con chú ý âm cuối để không đọc nhầm nhé!” GV ghi nhanh ghi nhớ: uôn (uô + n), uông (uô + ng).

    Học sinh

    HS đọc lại ghi nhớ và nhắc lại cách phân biệt hai vần.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 8 phút

Đọc từ ngữ và đọc đoạn “Luống rau của bà”

Mục tiêu

HS đọc trơn các từ có vần mới và đọc đúng đoạn văn ngắn có chứa các vần uôn, uông.

Nội dung

GV hướng dẫn đọc từ ngữ theo nhóm vần: uôn (chuồn chuồn, cuộn, muốn, luôn) và uông (quả chuông, rau muống, xuồng, luống). Sau đó GV đọc mẫu đoạn “Luống rau của bà”, HS đọc theo câu và đọc cả đoạn.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn các từ ngữ có vần uôn, uông và đọc đúng đoạn văn “Luống rau của bà”.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chỉ bảng từ ngữ và nói: “Các con đọc từng từ, đọc thật rõ các âm cuối n và ng nhé!”

    Học sinh

    HS quan sát bảng từ ngữ và chuẩn bị đọc.

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu từng từ, HS đọc đồng thanh, sau đó 3 HS đọc cá nhân. GV đọc mẫu cả đoạn văn, HS đọc theo từng câu rồi đọc cả đoạn. GV sửa lỗi cho HS.

    Học sinh

    HS đọc: “chuồn chuồn, cuộn, muốn, luôn, quả chuông, rau muống, xuồng, luống”; HS đọc đoạn văn theo câu và đọc cả đoạn.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Trong đoạn văn, tiếng nào có vần uôn? Tiếng nào có vần uông?” GV gọi HS trả lời và nhận xét.

    Học sinh

    HS trả lời: “Tiếng có vần uôn: chuồn, luôn. Tiếng có vần uông: muống.”

  4. Giáo viên

    GV khen HS đọc tốt và nhắc: “Khi đọc đoạn văn, các con nghỉ hơi ở cuối câu nhé!”

    Học sinh

    HS lắng nghe và rút kinh nghiệm cách đọc.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện viết và luyện chọn, điền, nối

Mục tiêu

HS viết đúng vần uôn, uông và từ chuồn chuồn, quả chuông; vận dụng được kiến thức để chọn, điền, nối đúng tiếng, từ với hình ảnh.

Nội dung

Phần 1 – Viết: GV hướng dẫn viết vần uôn, uông và các từ chuồn chuồn, quả chuông theo quy định về độ cao con chữ, khoảng cách và vị trí dấu thanh. Phần 2 – Luyện tập trên bảng và trên trang bài học NeoEdu: bài 1 (chọn tiếng có vần uông), bài 3 (điền tiếng muống), bài 4 (nối hình với từ).

Sản phẩm dự kiến

Bài 1: A, C, E (chuông, muống, xuồng có vần uông).
Bài 3: muống (Bà có mấy luống rau muống).
Bài 4: 🔔 – quả chuông; 🛶 – xuồng; 🧶 – cuộn len.
Viết đúng vần uôn, uông và từ chuồn chuồn, quả chuông trên vở Tập viết.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết mẫu vần uôn, uông và từ chuồn chuồn, quả chuông lên bảng, vừa viết vừa nêu quy tắc: “Chữ u, ô, n cao 2 li; chữ g cao 5 li; dấu huyền đặt trên chữ ô trong chuồn.” GV hỏi: “Chữ nào cao 5 li?”

    Học sinh

    HS quan sát GV viết mẫu. HS trả lời: “Chữ g cao 5 li.”

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS viết vào bảng con, sau đó viết vào vở. GV đi quanh lớp, kiểm tra tư thế, cách cầm bút và sửa lỗi. Tiếp theo GV mở trang bài học NeoEdu và chiếu bài 1, bài 3, bài 4, gọi HS lên bảng thực hiện, các HS còn lại làm trên bảng con.

    Học sinh

    HS viết vần và từ vào bảng con, sau đó viết vào vở. HS lên bảng chọn A, C, E ở bài 1; điền muống ở bài 3; nối 🔔 – quả chuông, 🛶 – xuồng, 🧶 – cuộn len ở bài 4.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Vì sao xuồng có vần uông mà không phải vần uôn?” GV yêu cầu HS giải thích và cả lớp kiểm tra đáp án.

    Học sinh

    HS trả lời: “Vì xuồng có âm cuối ng nên có vần uông.” Cả lớp đối chiếu đáp án và sửa bài.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Muốn viết đúng thì phải nhớ độ cao của con chữ và dấu thanh. Khi làm bài, các con phải nhìn âm cuối để chọn đúng vần.”

    Học sinh

    HS nhắc lại cách viết và cách nhận biết vần uôn, uông.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 9 phút

Đọc hiểu đoạn “Luống rau của bà”

Mục tiêu

HS đọc hiểu đoạn văn, trả lời câu hỏi về nội dung và sắp xếp đúng trật tự từ thành câu.

Nội dung

HS làm việc theo nhóm 4 với Phiếu học tập số 2: trả lời câu hỏi 6, 7, 8, sắp xếp câu ở bài 9 và làm bài đúng/sai ở bài 10.

Sản phẩm dự kiến

Bài 6: A (rau muống).
Bài 7: C (chuồn chuồn).
Bài 8: B (nhổ cỏ).
Bài 9: Bà luôn khen em chăm.
Bài 10: a) Đ; b) S; c) Đ; d) S.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2 cho các nhóm, nêu yêu cầu: “Nhóm đọc thầm đoạn văn, thảo luận và chọn đáp án đúng, sau đó sắp xếp câu và làm bài đúng sai.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc thầm đoạn văn và thảo luận trong nhóm.

  2. Giáo viên

    GV đi giúp các nhóm, hỏi gợi mở: “Trong đoạn văn, bà trồng rau gì?”, “Em giúp bà làm gì?”. GV nhắc các nhóm dựa vào từng câu trong đoạn để trả lời.

    Học sinh

    HS trả lời trong nhóm: “Bà trồng rau muống”, “Em giúp bà nhổ cỏ”, “Chuồn chuồn bay ngang qua luống rau”. Các em sắp xếp: “Bà luôn khen em chăm.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày đáp án. GV hỏi: “Vì sao câu b là sai?” GV nhận xét và chốt đáp án.

    Học sinh

    HS trình bày đáp án. HS trả lời: “Tiếng xuồng có vần uông, không phải uôn.”

  4. Giáo viên

    GV khen các nhóm hợp tác tốt và nhắc: “Đọc kỹ từng câu sẽ giúp các con trả lời đúng.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và tự kiểm tra lại phiếu của nhóm mình.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 8 phút

Em giúp đỡ người thân

Mục tiêu

HS vận dụng vần mới để đọc, nói về việc giúp đỡ người thân trong gia đình và kết nối bài học với thực tế.

Nội dung

GV tổ chức trò chơi “Tìm đồ vật có vần mới”: HS tìm trong lớp hoặc nhớ lại đồ vật có tên chứa vần uôn, uông (ví dụ: quả chuông, xuồng, cuộn len…). HS nói một câu về việc mình giúp đỡ người thân ở nhà. Nhiệm vụ về nhà: đọc lại đoạn văn cho người thân nghe và kể một việc em đã giúp bà, mẹ hoặc ông.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được ít nhất 1 tiếng có vần uôn hoặc uông, nói được 1 câu về việc giúp đỡ người thân; hoàn thành nhiệm vụ đọc đoạn cho người thân nghe ở nhà.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu luật chơi: “Cô sẽ chỉ vào một tranh, các con đọc tên đồ vật có vần uôn hoặc uông. Sau đó mỗi bạn nói một câu về việc mình giúp người thân.”

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi và chuẩn bị.

  2. Giáo viên

    GV chỉ tranh quả chuông, xuồng, cuộn len, chuồn chuồn; mời HS đọc tên và nói câu mẫu: “Em giúp mẹ quét nhà.”

    Học sinh

    HS đọc: “quả chuông”, “xuồng”, “cuộn len”, “chuồn chuồn”. HS nói: “Em giúp bà nhặt rau”, “Em giúp mẹ rửa bát”.

  3. Giáo viên

    GV giao nhiệm vụ về nhà và hỏi: “Ai sẽ đọc đoạn Luống rau của bà cho người thân nghe?”

    Học sinh

    HS giơ tay xác nhận và ghi nhiệm vụ vào vở.

  4. Giáo viên

    GV khen những HS có câu nói hay và nhắc: “Người biết giúp đỡ người thân là người có lòng nhân ái. Các con nhớ làm nhé!”

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại lời dặn của GV.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Dùng cho hoạt động “Nhận biết vần uông và so sánh với uôn”.
Bài 1. Đọc các từ sau và điền vần uôn hoặc uông vào chỗ trống:

  • mu... (rau muống) → vần ……
  • mu... (mong muốn) → vần ……
  • chu... (chuồn chuồn) → vần ……
  • chu... (quả chuông) → vần ……
    Bài 2. Gạch chân âm cuối trong vần uôn và uông.
  • uôn: âm cuối là ……
  • uông: âm cuối là ……
    Bài 3. Nối từ với vần đúng:
  • muốn — uôn
  • muống — uông
  • chuồn — uôn
  • chuông — uông

Phiếu học tập số 2

Dùng cho hoạt động “Đọc hiểu đoạn Luống rau của bà”.
Đoạn văn: Luống rau của bà. Bà có mấy luống rau muống xanh non. Chuồn chuồn bay ngang qua luống rau. Em giúp bà nhổ cỏ. Bà luôn khen em chăm.
Bài 1. Khoanh tròn chữ cái trước đáp án đúng.
A. Bà trồng rau muống. B. Bà trồng rau cải. C. Bà trồng rau diếp.
Bài 2. Con gì bay ngang qua luống rau?
A. Chim sẻ. B. Con ong. C. Chuồn chuồn.
Bài 3. Em giúp bà làm gì?
A. Bắt sâu. B. Nhổ cỏ. C. Hái rau.
Bài 4. Sắp xếp các tiếng thành câu: bà – luôn – khen – em – chăm.
Bài 5. Đúng hay sai?
a) Tiếng “luôn” có vần uôn.
b) Tiếng “xuồng” có vần uôn.
c) Tiếng “muốn” có vần uôn.
d) Tiếng “luống” có vần uôn.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc to đoạn “Luống rau của bà” ít nhất 3 lần cho người thân nghe, đọc rõ các tiếng có vần uôn, uông.
  • Viết vào vở Tập viết 1 mỗi vần uôn, uông một dòng và mỗi từ chuồn chuồn, quả chuông một dòng, chú ý độ cao con chữ và vị trí dấu thanh.
  • Kể cho người thân nghe một việc em đã giúp đỡ bà, mẹ hoặc ông ở nhà; nói được ít nhất một tiếng có vần uôn hoặc uông trong câu kể.
  • Luyện thêm trên trang bài học NeoEdu (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-68-uon-uong) nếu gia đình có thiết bị phù hợp, dưới sự hướng dẫn của người lớn.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.