NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 13. Vần: ong, ông, ung, ưng, iêc, iên, iêp, iêng, iêm, yên, iêt, iêu, yêu

Giáo án Bài 65. Ôn tập và kể chuyện

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được nhóm vần có âm cuối ng (ong, ông, ung, ưng, iêng) và nhóm vần có iê (iêc, iên, iêp, iêm, iêt, iêu).
  • Giải thích được quy tắc: không có âm đầu thì viết yê (yên, yêu); có âm đầu thì viết iê (tiên, diều).
  • Đọc trơn được đoạn văn ngắn có các vần đã học và trả lời được câu hỏi về nội dung đoạn đọc.
  • Kể lại được diễn biến chính của câu chuyện “Lửa, mưa và con hổ hung hăng” và nêu được ý nghĩa câu chuyện.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc trơn đoạn ngắn có vần iên/yên, iêu/yêu; viết đúng chính tả iên/yên, iêu/yêu trên bảng con; nghe hiểu và nói lại được nội dung truyện.
  • Năng lực văn học: nhận biết được nhân vật (hổ, lửa, mưa, thợ săn), diễn biến và bài học từ câu chuyện; liên hệ được bài học “không nên hung hăng” với cách cư xử hằng ngày.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc thầm, tự tìm tiếng có vần đã học trong đoạn văn và tự kiểm tra kết quả khi đối chiếu với đáp án.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc nhóm 4 và cặp đôi, trao đổi, nhận xét bài của bạn; kể lại câu chuyện và đóng vai trước lớp.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn cách cư xử hoà nhã trong tình huống giả định và đóng vai thể hiện cách xử lí đó.

3. Phẩm chất

  • Nhân ái: biết cư xử hoà nhã, nhẹ nhàng với bạn bè và mọi người, không nóng nảy, hung hăng khi bị bạn làm phiền.
  • Chăm chỉ: tích cực luyện đọc, luyện viết và hoàn thành các bài tập được giao trong giờ học.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Thẻ chữ ghi các vần: ong, ông, ung, ưng, iêng, iêc, iên, iêp, iêm, iêt, iêu, yên, yêu.
  • Bảng phụ ghi đoạn đọc “Chủ nhật, cả nhà em về quê thăm ông…” và “Em và các bạn ra đê thả diều…”.
  • Tranh minh hoạ: con ong, biển, diều, quả trứng; tranh minh hoạ câu chuyện con hổ trong bài học.
  • Loa hoặc thiết bị nghe để bấm nghe tiếng “tiên” (bài tập 1).
  • Phiếu học tập số 1 (đã in cho từng nhóm).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-65-on-tap-va-ke-chuyen (dùng ở hoạt động luyện tập để HS làm bài tập tương tác và kiểm tra nhanh).

2. Học sinh

  • Bảng con, phấn hoặc bút dạ, khăn lau.
  • Bộ thẻ chữ hoặc thẻ tranh nhỏ (nếu có) để nối hình và sắp xếp câu.
  • Vở Tiếng Việt 1, bút chì.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Chim ong bay về tổ

Mục tiêu

Tạo không khí vui vẻ, nhắc lại các vần có âm cuối ng và vần có iê đã học.

Nội dung

Trò chơi “Chim ong bay về tổ”: GV giơ thẻ vần, HS đọc to vần đó. Khi GV giơ thẻ có vần ng thì HS vỗ tay, khi giơ thẻ có vần iê thì HS giơ hai tay như cánh chim.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng và nhanh các vần ong, ông, ung, ưng, iêng, iên, iêu; nhận ra được hai nhóm vần.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu trò chơi “Chim ong bay về tổ”, nêu luật chơi và treo các thẻ vần lên bảng.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, nhắc lại luật và chuẩn bị tư thế ngồi ngay ngắn.

  2. Giáo viên

    GV giơ lần lượt thẻ ong, ông, ung, ưng, iêng, iên, yêu; hướng dẫn HS đọc đồng thanh rồi đọc cá nhân.

    Học sinh

    HS đọc: “ong”, “ông”, “ung”, “ưng”, “iêng”, “iên”, “yêu”; vỗ tay hoặc giơ hai tay theo luật.

  3. Giáo viên

    GV khen những bạn đọc đúng, nhanh và dẫn vào bài: “Hôm nay chúng mình ôn các vần đã học và nghe kể chuyện con hổ hung hăng.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại tên bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Hệ thống hoá các vần đã học

Mục tiêu

HS phân loại được các vần theo nhóm (âm cuối ng, vần có iê, vần viết bằng y) và nêu được quy tắc chính tả yê/iê.

Nội dung

HS làm việc nhóm 4, hoàn thành Phiếu học tập số 1 bằng cách xếp các vần vào ba nhóm. Sau đó nhóm trả lời câu hỏi: Vì sao yên, yêu viết bằng y?

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành đúng: nhóm 1 gồm ong, ông, ung, ưng, iêng; nhóm 2 gồm iêc, iên, iêp, iêm, iêt, iêu; nhóm 3 gồm yên, yêu. HS nêu được: vì yên, yêu không có âm đầu nên viết yê.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia lớp thành các nhóm 4, phát Phiếu học tập số 1 và nêu yêu cầu: xếp các vần vào đúng nhóm, sau đó thảo luận quy tắc viết yê/iê.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, nhóm trưởng phân công người đọc, người ghi, người kiểm tra.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, gợi ý nhóm nào chưa rõ: “Vần nào có âm cuối là ng?” “Vần nào có chữ iê ở giữa?”.

    Học sinh

    HS thảo luận và điền phiếu. Dự kiến: “Nhóm 1: ong, ông, ung, ưng, iêng; nhóm 2: iêc, iên, iêp, iêm, iêt, iêu; nhóm 3: yên, yêu. Vì không có âm đầu nên viết yê.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm treo phiếu lên bảng, yêu cầu nhóm khác nhận xét và bổ sung.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày kết quả; các nhóm khác nhận xét: “Nhóm bạn xếp đúng/chưa đúng vần … vì …”.

  4. Giáo viên

    GV chốt quy tắc bằng cách viết lên bảng: “không có âm đầu → yê (yên, yêu); có âm đầu → iê (tiên, diều)”, đọc mẫu và yêu cầu HS đọc lại.

    Học sinh

    HS đọc theo GV và ghi nhớ quy tắc.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Đọc trơn đoạn văn ngắn

Mục tiêu

HS đọc trơn hai đoạn văn có các vần đã học và hiểu nội dung chính của từng đoạn.

Nội dung

Đoạn 1: “Chủ nhật, cả nhà em về quê thăm ông. Nhà ông gần sông.” Đoạn 2: “Em và các bạn ra đê thả diều. Em yêu quê lắm.” HS tìm và gạch chân các tiếng có vần đã học trong đoạn văn.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn hai đoạn văn; gạch chân được các tiếng: ông (thăm ông, ông), sông, yêu, diều, thả diều; trả lời được: cả nhà về quê thăm ông; các bạn thả diều ở đê và em yêu quê.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu cả hai đoạn một lượt, vừa đọc vừa chỉ bảng phụ. Nêu yêu cầu: đọc thầm, gạch chân tiếng có vần đã học.

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm và tìm tiếng có vần đã học.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn đọc cặp đôi, sau đó đọc cá nhân. Đặt câu hỏi: “Cả nhà em đi đâu vào Chủ nhật?” “Em và các bạn làm gì ở đê?”

    Học sinh

    HS đọc cặp đôi, luân phiên đọc từng câu. Dự kiến trả lời: “Cả nhà em về quê thăm ông.” “Em và các bạn thả diều ở đê.”

  3. Giáo viên

    GV mời 3 HS đọc trước lớp, nhận xét về tốc độ và độ rõ ràng, sửa lỗi phát âm cho HS.

    Học sinh

    HS đọc trước lớp; cả lớp nhận xét bạn đọc đúng hoặc chưa đúng ở chỗ nào.

  4. Giáo viên

    GV nhấn mạnh các tiếng yêu, sông, diều và nhắc: “Yêu viết bằng y vì không có âm đầu.”

    Học sinh

    HS nhắc lại quy tắc và đọc lại cả hai đoạn một lần.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Nghe và kể lại câu chuyện Lửa, mưa và con hổ hung hăng

Mục tiêu

HS nghe hiểu diễn biến câu chuyện, kể lại được các ý chính và nêu được ý nghĩa câu chuyện.

Nội dung

GV kể tóm tắt câu chuyện “Lửa, mưa và con hổ hung hăng” theo tranh minh hoạ. HS trả lời câu hỏi, sau đó kể lại theo cặp đôi.

Sản phẩm dự kiến

HS kể lại được 4 ý chính: hổ gặp lửa và bị bỏng; hổ tưởng mưa là sỏi và đòi đánh mưa; hổ thấy thợ săn và bỏ chạy; hổ xấu hổ và không còn hung hăng. HS nêu được ý nghĩa: không nên hung hăng, nóng nảy.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV kể câu chuyện kết hợp chỉ tranh minh hoạ, giọng kể rõ ràng, biểu cảm khi hổ quát và gầm lên. Nêu câu hỏi: “Hổ gặp ai đầu tiên?” “Hổ bị thương ở đâu?” “Vì sao hổ bỏ chạy khi thấy thợ săn?”

    Học sinh

    HS lắng nghe và trả lời: “Hổ gặp lửa.” “Hổ bị sém lưng.” “Vì hổ sợ thợ săn.”

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu HS cặp đôi kể lại câu chuyện bằng cách mỗi bạn kể hai đoạn, dựa vào tranh và tóm tắt. Đi quanh lớp nhắc HS kể theo trình tự trước – sau.

    Học sinh

    HS cặp đôi kể lại câu chuyện; bạn nghe góp ý thêm chi tiết còn thiếu.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp kể trước lớp; hỏi cả lớp: “Câu chuyện muốn dạy chúng ta điều gì?”

    Học sinh

    Đại diện cặp kể trước lớp. HS trả lời: “Không nên hung hăng, nóng nảy; phải cư xử hoà nhã với mọi người.”

  4. Giáo viên

    GV chốt ý nghĩa câu chuyện và khen các cặp kể đủ ý.

    Học sinh

    HS ghi nhớ bài học của câu chuyện.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện đọc và viết chính tả iên/yên, iêu/yêu

Mục tiêu

HS nhận biết và viết đúng các vần iên/yên, iêu/yêu, phân biệt tiếng có vần khác với các tiếng còn lại.

Nội dung

Bài 1: Nghe tiếng và chọn đáp án. Bài 3: Chọn các từ viết đúng chính tả. Bài 4: Điền yêu hoặc yên vào chỗ trống. Bài 8: Tìm vần của tiếng liềm. Bài 9: Tìm tiếng có vần khác các tiếng còn lại. GV có thể cho HS làm thêm bài tương tác trên trang bài học NeoEdu để kiểm tra nhanh.

Sản phẩm dự kiến

Bài 1: B (tiên). Bài 3: B cánh diều, C yêu quý, E yên xe. Bài 4: “Em yêu quê.”; “Bé ngồi yên.” Bài 8: vần iêm. Bài 9: C (bóng, vì các tiếng còn lại có vần ông).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu luật trò chơi “Ai nhanh tay”: HS viết đáp án ra bảng con và giơ lên khi GV hiệu lệnh. Bấm loa đọc tiếng ở bài 1.

    Học sinh

    HS chuẩn bị bảng con, phấn và lắng nghe bài 1.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức lần lượt các bài: bài 1 (nghe tiếng “tiên”, chọn B); bài 3 (chọn các từ đúng chính tả); bài 4 (đọc câu “Em {yêu} quê.” và “Bé ngồi {yên}.”); bài 8 (đánh vần tiếng liềm); bài 9 (so sánh bóng với các tiếng còn lại). Hướng dẫn HS đánh vần: l – iêm – liêm – huyền – liềm.

    Học sinh

    HS giơ bảng con: bài 1: B; bài 3: B, C, E; bài 4: viết yêu, yên; bài 8: iêm; bài 9: C. Nếu sai, HS đánh vần lại để sửa.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Vì sao iêu quý, yên lặng là viết sai?” và “Vì sao yên xe được viết bằng y?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Vì không có âm đầu nên viết yê, không viết iê.” “Vì yên xe không có âm đầu.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen bạn làm đúng nhanh và nhắc lại: “Không có âm đầu viết yên, yêu; có âm đầu viết iên, iêu.”

    Học sinh

    HS ghi nhớ quy tắc và sửa lại bảng con nếu sai.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Nối hình, sắp xếp câu và nhận xét đúng sai

Mục tiêu

HS nối được từ với hình, sắp xếp đúng câu, nhận biết được vần của tiếng.

Nội dung

Bài 2: Nối hình với từ. Bài 5: Điền sông vào chỗ trống trong câu “Ông em ở gần …”. Bài 6: Sắp xếp các tiếng thành câu. Bài 7: Đúng hay sai.

Sản phẩm dự kiến

Bài 2: con ong – ong; biển – biển; diều – diều; trứng – trứng. Bài 5: “Ông em ở gần sông.” Bài 6: “Cả nhà em về quê thăm ông.” Bài 7: a) Đ; b) S; c) Đ; d) S.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh bài 2 và câu bài 6 lên bảng, nêu yêu cầu từng bài, cho HS làm theo cặp đôi.

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, quan sát tranh và các tiếng được cho.

  2. Giáo viên

    GV đi kiểm tra, hướng dẫn HS nối tranh với từ, sắp xếp câu theo trật tự chủ thể – hành động – nơi chốn; hỏi: “Tiếng biển có vần gì?”

    Học sinh

    HS nối: ong với con ong; biển với biển; diều với diều; trứng với trứng. HS điền sông và sắp xếp: “Cả nhà em về quê thăm ông.” HS trả lời: “Biển có vần iên.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp trình bày kết quả, yêu cầu cả lớp đọc lại câu vừa sắp xếp.

    Học sinh

    Đại diện cặp trình bày; cả lớp đọc đồng thanh câu đã sắp xếp.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét và chốt kết quả, nhấn mạnh: biển có vần iên, bóng có vần ong.

    Học sinh

    HS sửa lại bài làm nếu còn sai.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Em cư xử hoà nhã

Mục tiêu

HS liên hệ bài học “không nên hung hăng” với tình huống thực tế và biết cách cư xử hoà nhã.

Nội dung

Tình huống: Bạn cùng bàn vô tình làm đổ hộp bút của em. Mỗi cặp thảo luận cách cư xử và đóng vai thể hiện lời nói, hành động hoà nhã.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi cặp nêu được ít nhất 2 cách cư xử hoà nhã (ví dụ: “Không sao đâu, bạn giúp mình nhặt bút nhé”) và diễn được một đoạn đóng vai ngắn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu tình huống và yêu cầu cặp đôi thảo luận: “Nếu là hổ trong câu chuyện, em sẽ làm gì khi bị bạn làm đổ bút?”

    Học sinh

    HS lắng nghe tình huống và thảo luận cặp đôi.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn cặp đôi đóng vai ngắn, một bạn làm người đổ bút, một bạn làm người bị đổ. Gợi ý: nói nhẹ nhàng, không quát lớn.

    Học sinh

    HS đóng vai. Dự kiến: “Mình xin lỗi, mình không cố ý.” “Không sao đâu, bạn cùng nhặt bút nhé.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp đóng vai trước lớp và hỏi cả lớp: “Cách nói nào làm em thấy dễ chịu hơn?”

    Học sinh

    Đại diện cặp đóng vai trước lớp; HS trả lời: “Cách nói nhẹ nhàng, hoà nhã.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Khi giận dữ, hãy bình tĩnh, nói nhẹ nhàng như người bạn hoà nhã; không hung hăng như chú hổ.” Giao bài tập về nhà.

    Học sinh

    HS nhắc lại bài học và ghi nhớ việc cư xử hoà nhã.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhiệm vụ: Đọc các vần sau, xếp vào đúng nhóm trong bảng và trả lời câu hỏi.

Danh sách vần: ong, ông, ung, ưng, iêng, iêc, iên, iêp, iêm, iêt, iêu, yên, yêu.

Bảng phân loại:

  • Nhóm 1 (âm cuối ng): ……………………………
  • Nhóm 2 (vần có iê): ……………………………
  • Nhóm 3 (viết bằng y, không có âm đầu): ……………………………

Câu hỏi:

  • Vì sao yên, yêu viết bằng y?
  • Tiếng diều viết bằng iê hay yê? Vì sao?
  • Hoàn thành quy tắc: Không có âm đầu → viết ……; có âm đầu → viết …….

Hướng dẫn về nhà

  • Kể lại câu chuyện “Lửa, mưa và con hổ hung hăng” cho người thân nghe, kể đủ 4 đoạn chính.
  • Viết vào vở 2 tiếng có vần iên hoặc yên và 2 tiếng có vần iêu hoặc yêu; đọc to cho người thân nghe.
  • Đọc lại hai đoạn văn trong bài 3 lần, chú ý đọc trơn và rõ ràng.
  • Trong ngày, hãy nhớ một lần em cư xử hoà nhã với bạn hoặc người thân và kể lại cho cả lớp nghe vào tiết học sau.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.