Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 13. Vần: ong, ông, ung, ưng, iêc, iên, iêp, iêng, iêm, yên, iêt, iêu, yêu

Giáo án Bài 64. iêt, iêu, yêu

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cấu tạo của các vần iêt (iê + t), iêu (iê + u) và yêu (yê + u).
  • Đọc đúng, đọc trơn các vần, tiếng, từ có vần mới: viết, Việt Nam, biết, tiết học, cánh diều, chiếu, nhiều, hiểu, yêu quý, yếu, đáng yêu.
  • Giải thích được vì sao viết yêu bằng chữ y (không có âm đầu) và viết diều, chiếu bằng chữ iêu (có âm đầu).
  • Đọc đúng và trả lời được các câu hỏi về nội dung đoạn “Thả diều”.
  • Viết đúng các vần iêt, iêu, yêu và các từ viết, cánh diều, yêu quý, đặt dấu thanh đúng vị trí.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đánh vần, đọc trơn tiếng, từ, đoạn có vần iêt, iêu, yêu; viết đúng vần và từ; nghe và chọn đúng tiếng có vần iêu khi nghe GV đọc.
  • Năng lực văn học: cảm nhận hình ảnh chiều hè, cánh diều bay cao trong đoạn “Thả diều”; nói được tình cảm yêu chiều hè ở quê.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: đọc, viết theo mẫu của GV; tự kiểm tra bài viết của mình so với mẫu trên bảng.
  • Giao tiếp và hợp tác: làm việc theo cặp, theo trạm; đọc to, trình bày ý kiến và lắng nghe bạn.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: tìm tiếng có vần mới trong đồ vật, tranh ảnh; nói câu về cánh diều, chiều hè quê em.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: luyện đọc, luyện viết đúng nét, đúng độ cao các con chữ; hoàn thành đủ bài tập trong vở.
  • Trách nhiệm: giữ gìn vở, bộ thẻ chữ; hoàn thành phần việc được giao trong nhóm, trạm.
  • Yêu nước: biết viết đúng tên đất nước “Việt Nam”; yêu quý những chiều hè và cảnh quê hương bình dị.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Thẻ chữ (bảng phụ) các vần iêt, iêu, yêu; các tiếng viết, diều, chiếu, nhiều, yêu, yếu.
  • Tranh hoặc hình ảnh: cánh diều, chiếu, cờ hoặc chữ Việt Nam, trái tim (yêu quý), đê và cánh diều trên đồng.
  • Bảng phụ ghi đoạn “Thả diều” và bộ câu hỏi đọc hiểu.
  • Bảng phụ đã kẻ ô li để viết mẫu các vần, từ viết, cánh diều, yêu quý, với độ cao chữ đúng quy định.
  • Máy tính, loa để nghe và mở học liệu số.
  • Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-64-iet-ieu-yeu); dùng để chiếu bài giảng và luyện bài tập 2, 4, 10.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, vở Tập viết 1, vở Bài tập Tiếng Việt 1.
  • Bảng con, bút chì, khăn lau bảng.
  • Bộ thẻ chữ rời (nếu có) để ghép vần, tiếng.
  • Bút chì, tẩy, màu để tô tranh cánh diều (nếu có thời gian).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đoán tranh, nhận từ khoá

Mục tiêu

Gợi nhớ kiến thức cũ, tạo hứng thú và dẫn dắt HS vào vần mới iêt, iêu, yêu.

Nội dung

GV đưa lần lượt các tranh cánh diều, chiếc chiếu, chữ Việt Nam, trái tim, cái bút; HS nói tên đồ vật bằng tiếng đầy đủ, sau đó GV chỉ tiếng và hỏi HS đọc.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi đúng tên các sự vật trong tranh và đọc được các tiếng viết, diều, chiếu, Việt, yêu; sẵn sàng vào bài học.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giơ tranh lên và nói: “Các em hãy cho cô biết bức tranh vẽ gì nhé!” Cả lớp cùng đoán: “Đây là cái gì?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh và trả lời. Dự kiến HS nói: “Đây là cánh diều ạ!”, “Đây là cái chiếu ạ!”, “Đây là trái tim ạ!”.

  2. Giáo viên

    GV chỉ vào tên đồ vật được ghi bên dưới tranh (diều, chiếu, yêu) và hỏi: “Các em có đọc được các tiếng này không?” GV đọc mẫu một lượt, yêu cầu cả lớp đọc theo.

    Học sinh

    HS đọc thầm, sau đó đọc to theo GV: “diều”, “chiếu”, “yêu”.

  3. Giáo viên

    GV nhận xét và nói: “Hôm nay chúng ta sẽ học ba vần mới: iêt, iêu và yêu. Mở sách trang 98 nào!”

    Học sinh

    HS mở sách, nhắc lại tên bài học: “Bài 64: iêt, iêu, yêu”.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Nhận biết vần iêt và iêu

Mục tiêu

HS nhận biết cấu tạo của vần iêt (iê + t), iêu (iê + u); đánh vần và đọc trơn được các tiếng viết, diều.

Nội dung

GV ghép và phân tích vần iêt từ iê và t; vần iêu từ iê và u. Đánh vần theo mẫu: v – iêt – viêt – sắc – viết; d – iêu – diêu – huyền – diều. Cả lớp đánh vần theo cặp bàn: một bạn đánh vần, bạn kia đọc trơn và đổi vai.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được cấu tạo của vần iêt, iêu; đánh vần và đọc trơn được tiếng viết, diều, cánh diều.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV gắn thẻ chữ iê, t lên bảng và hỏi: “Cô ghép iê với t thành vần gì nhỉ? Các em quan sát xem vần này có những chữ nào?”

    Học sinh

    HS quan sát và trả lời: “Vần iêt gồm iê và t ạ.” Sau đó HS nhắc lại cấu tạo vần iêu: “iê và u ạ.”

  2. Giáo viên

    GV đánh vần mẫu: “v – iêt – viêt – sắc – viết.” Hướng dẫn HS đánh vần “d – iêu – diêu – huyền – diều.” Mời 3 HS đọc cá nhân; sau đó cả lớp đọc đồng thanh. GV chỉ từ khoá “cánh diều” và hỏi: “Cánh diều là đồ chơi gì? Tiếng nào có vần iêu?”

    Học sinh

    HS đánh vần theo cặp, đổi vai với bạn. Dự kiến trả lời: “Cánh diều là đồ chơi làm bằng giấy, bay lên trời nhờ gió ạ.” “Tiếng diều có vần iêu ạ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp lên bảng, chỉ thẻ chữ và đọc trơn các tiếng viết, diều; GV nhận xét về cách đọc, đánh vần.

    Học sinh

    Các cặp đọc trước lớp: “viết”, “diều”, “cánh diều”; các bạn khác nhận xét.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Nhận biết vần yêu và đọc từ ngữ theo trạm

Mục tiêu

HS nhận biết vần yêu (yê + u), phân biệt yêu (viết bằng y) với iêu (có âm đầu); đọc trơn được các từ ngữ có vần mới.

Nội dung

Tổ chức ba trạm đọc từ ngữ: Trạm 1 (iêt): viết, Việt Nam, biết, tiết học; Trạm 2 (iêu): cánh diều, chiếu, nhiều, hiểu; Trạm 3 (yêu): yêu quý, yếu, đáng yêu. Mỗi nhóm đọc và tìm điểm chung, sau đó giải thích vì sao “yêu” viết bằng y. Hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn được các từ ngữ ở ba trạm; giải thích được vì sao viết yêu bằng y, còn diều, chiếu bằng iêu; hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia lớp thành 3 nhóm, phát Phiếu học tập số 1 và giới thiệu nhiệm vụ: “Mỗi nhóm đọc các từ ở trạm mình, tìm tiếng có vần mới, sau đó trả lời câu hỏi trên phiếu.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, phân công người đọc, người ghi và người báo cáo trong nhóm.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh các nhóm, hỗ trợ và nhắc HS đọc đúng dấu thanh (viết – sắc; yếu – sắc; nhiều – huyền). Gợi ý: “Các em so sánh chữ đầu tiên của yêu và của diều, có gì khác nhau?”

    Học sinh

    HS đọc các từ trong nhóm, so sánh. Dự kiến HS nói: “Yêu không có âm đầu nên viết bằng y ạ.” “Diều có âm đầu d nên viết là iêu ạ.”

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện mỗi nhóm đọc các từ trạm mình và nêu kết luận. GV chốt: “Vần yêu viết bằng y khi không có âm đầu; có âm đầu thì viết iêu, như diều, chiếu.”

    Học sinh

    Đại diện nhóm đọc: “yêu quý, yếu, đáng yêu” và nêu: “Yêu không có âm đầu nên viết bằng y ạ.”

Hoạt động 2.3: Khám phá · 8 phút

Đọc đoạn “Thả diều”

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc trơn đoạn ngắn có các vần vừa học; trả lời được câu hỏi về nội dung đoạn văn và cảm nhận hình ảnh chiều hè.

Nội dung

GV đọc mẫu đoạn “Thả diều” (Chiều hè, gió thổi mát. Em và các bạn ra đê thả diều. Diều bay cao, cao mãi. Em yêu những chiều hè ở quê.). HS đọc nhẩm, đọc thành tiếng từng câu, rồi trả lời câu hỏi: Em và các bạn ra đâu? Làm gì? Diều bay thế nào? Em yêu điều gì?

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn đoạn văn, trả lời đúng các câu hỏi về nội dung đoạn văn; nêu được cảm nhận về chiều hè ở quê.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo bảng phụ đoạn “Thả diều” và nói: “Các em đọc thầm đoạn văn, gạch chân những tiếng có vần iêt, iêu, yêu.”

    Học sinh

    HS đọc thầm và tìm: “viết”, “diều”, “yêu”, “chiều”, “yêu” trong đoạn văn.

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu, sau đó mời HS đọc từng câu. Đặt câu hỏi: “Chiều hè có gì đặc biệt?” “Diều bay như thế nào?”

    Học sinh

    HS đọc to từng câu. Dự kiến trả lời: “Chiều hè gió thổi mát ạ.” “Diều bay cao, cao mãi ạ.”

  3. Giáo viên

    GV nhận xét và chốt: “Đoạn văn cho thấy bạn nhỏ rất yêu những chiều hè ở quê.” Khen những HS đọc tốt.

    Học sinh

    HS nhắc lại ý chính: “Em yêu những chiều hè ở quê.”

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Viết vần, từ viết và cánh diều, yêu quý

Mục tiêu

HS viết đúng các vần iêt, iêu, yêu và các từ viết, cánh diều, yêu quý theo đúng độ cao con chữ và quy tắc đặt dấu thanh.

Nội dung

GV viết mẫu từng vần và từng từ lên bảng ô li, vừa viết vừa nêu quy tắc: i, ê, u cao 2 li; t cao 3 li; y cao 5 li. Với từ: h, y cao 5 li; d, q cao 4 li; t cao 3 li; các chữ còn lại cao 2 li; mỗi tiếng cách nhau một con chữ o; dấu thanh đặt trên chữ ê (viết, diều).

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng các vần iêt, iêu, yêu; các từ viết, cánh diều, yêu quý vào vở Tập viết, đúng độ cao, khoảng cách và vị trí dấu thanh.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu yêu cầu: “Các em viết vần iêt, iêu, yêu trên bảng con trước, sau đó viết vào vở.” Nhắc tư thế ngồi viết đúng.

    Học sinh

    HS lấy bảng con, bút chì, ngồi đúng tư thế, quan sát mẫu.

  2. Giáo viên

    GV viết mẫu chậm và giải thích: “Chữ y cao 5 li, nghĩa là vượt lên 2 li trên dòng kẻ, xuống 3 li dưới dòng kẻ.” Đi quanh lớp, sửa tư thế, chỉnh độ cao con chữ cho HS.

    Học sinh

    HS viết vần và từ vào bảng con, sau đó viết vào vở. Dự kiến HS hỏi: “Dấu sắc của viết đặt ở đâu ạ?” GV đáp: “Đặt trên chữ ê ạ.”

  3. Giáo viên

    GV giơ một số bảng con để cả lớp nhận xét, chỉ ra lỗi thường gặp: viết “iêu quý” thay vì “yêu quý”; viết “Việt nam” thay vì “Việt Nam”. Nhắc HS sửa lại.

    Học sinh

    HS nhận xét và sửa lỗi cho bài của mình, viết lại đúng “yêu quý”, “Việt Nam”.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 13 phút

Luyện tập bài tập trong sách và Phiếu học tập số 2

Mục tiêu

HS củng cố nhận biết vần iêt, iêu, yêu qua nghe, chọn, nối, điền và đúng sai; hiểu nội dung đoạn văn qua câu hỏi trắc nghiệm.

Nội dung

Luyện bài tập 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10 theo trình tự: (1) Chọn tiếng có vần iêu (A. chiếu; B. diều; C. việt; D. nhiều; E. viết). (2) Nghe và chọn tiếng (A. nhiều; B. nhiêu; C. nhiễu). (3) Điền từ vào chỗ trống: “Em và các bạn ra đê thả {{1}}.” (4) Nối hình với từ (viết, Việt Nam, cánh diều, yêu quý). (6–8) Trắc nghiệm đọc hiểu. (9) Sắp xếp các tiếng thành câu. (10) Đúng hay sai. Hoàn thành Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) A, B, D; (2) A – nhiều; (3) diều; (4) viết – ✍️, Việt Nam – 🇻🇳, cánh diều – 🪁, yêu quý – ❤️; (6) C – thả diều; (7) B – cao, cao mãi; (8) A – những chiều hè ở quê; (9) Em yêu những chiều hè ở quê.; (10) a) S; b) Đ; c) Đ. HS hoàn thành đúng Phiếu học tập số 2.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: “Các em làm bài tập 1 đến 4 trong sách, sau đó làm Phiếu học tập số 2.” Mở học liệu số NeoEdu để chiếu bài tập tương tác (bài 2 và bài 4).

    Học sinh

    HS mở sách và phiếu, làm việc cá nhân, giơ tay khi xong.

  2. Giáo viên

    GV bật loa đọc từ “nhiều” cho HS nghe, hỏi: “Em nghe thấy tiếng nào?” Với bài 1, GV hướng dẫn HS chọn tiếng có vần iêu. Với bài 10, GV đọc từng ý để HS giơ thẻ Đ hoặc S.

    Học sinh

    HS chọn đáp án và giải thích. Dự kiến trả lời: “Tiếng nghe thấy là nhiều ạ, vì có vần iêu, dấu huyền.” “Hiểu có vần iêu, không phải yêu nên ý a là S ạ.”

  3. Giáo viên

    GV chữa bài trên bảng, nhận xét và cho cả lớp kiểm tra đáp án trong phiếu.

    Học sinh

    HS đối chiếu bài làm với đáp án, sửa sai nếu có và nói lại đáp án đúng.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Em kể về cánh diều và chiều hè quê em

Mục tiêu

HS vận dụng vần iêt, iêu, yêu vào nói và viết câu về điều em yêu thích; liên hệ với thực tế đời sống.

Nội dung

HS quan sát tranh và nói câu: “Em yêu ...” hoặc “Em thích thả cánh diều ở ...”. Mỗi HS nói 1 câu có từ chứa vần mới (cánh diều, yêu quý, Việt Nam, chiều hè). Giao về nhà: vẽ một cánh diều và viết một câu về điều em yêu quý.

Sản phẩm dự kiến

HS nói đúng câu có tiếng chứa vần iêt, iêu, yêu; biết liên hệ với cảnh vật quê hương; có sản phẩm tranh cánh diều và câu viết về nhà.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh ảnh chiều hè, đồng cỏ, cánh diều và hỏi: “Các em thích điều gì nhất trong bức tranh? Hãy nói một câu bằng cách bắt đầu với Em yêu ...”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, suy nghĩ và chuẩn bị câu nói.

  2. Giáo viên

    Mời 4–5 HS nói câu của mình, GV khuyến khích HS nói thành câu đủ ý và đọc đúng các tiếng có vần mới.

    Học sinh

    HS nói trước lớp. Dự kiến: “Em yêu những chiều hè ở quê em.” “Em thích thả cánh diều cùng các bạn ở đồng.”

  3. Giáo viên

    GV khen ngợi và giao bài về nhà: vẽ một cánh diều và viết một câu về điều em yêu quý, có tiếng chứa vần iêt, iêu hoặc yêu.

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ vào vở hoặc sổ liên lạc, nhắc lại yêu cầu.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhóm: …… Trạm: ……

  1. Đọc các từ ở trạm của nhóm em.
  2. Gạch chân tiếng có vần iêt, iêu hoặc yêu.
    • viết; Việt Nam; biết; tiết học
    • cánh diều; chiếu; nhiều; hiểu
    • yêu quý; yếu; đáng yêu
  3. Điền vào chỗ trống:
    • Vần yêu có âm đầu không? ……
    • Vì sao viết “yêu” bằng chữ y? ……
    • Vì sao viết “diều” bằng chữ iêu? ……
  4. Đại diện nhóm báo cáo trước lớp.

Phiếu học tập số 2

Họ và tên: ……

  1. Chọn tiếng có vần iêu (khoanh tròn): A. chiếu; B. diều; C. việt; D. nhiều; E. viết.
  2. Điền từ đúng vào chỗ trống: Em và các bạn ra đê thả ……. (diều / yêu)
  3. Nối hình với từ:
    • ✍️ – ……
    • 🇻🇳 – ……
    • 🪁 – ……
    • ❤️ – ……
      (Chọn từ: viết, Việt Nam, cánh diều, yêu quý)
  4. Đọc đoạn “Thả diều”, khoanh vào đáp án đúng:
    a) Em và các bạn ra đê làm gì? A. tắm sông; B. chăn trâu; C. thả diều.
    b) Diều bay thế nào? A. không bay được; B. cao, cao mãi; C. thấp, rồi rơi.
    c) Em yêu điều gì? A. những chiều hè ở quê; B. những ngày ở phố; C. những ngày mưa.
  5. Sắp xếp các tiếng thành câu: Em – yêu – những – chiều – hè – ở – quê.
  6. Đúng hay sai?
    a) Tiếng “hiểu” có vần yêu. ……
    b) Tiếng “tiết” có vần iêt. ……
    c) Tiếng “yếu” có vần yêu. ……

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại đoạn “Thả diều” và các từ ngữ trong bài cho người thân nghe.
  • Viết vào vở Tập viết: vần iêt, iêu, yêu; các từ viết, cánh diều, yêu quý, mỗi từ một dòng, đúng độ cao con chữ.
  • Vẽ một cánh diều và viết một câu về điều em yêu quý, trong câu có tiếng chứa vần iêt, iêu hoặc yêu.
  • Tìm và đọc cho người thân nghe 3 tiếng có vần iêt, iêu hoặc yêu xung quanh nhà (ví dụ: viết, diều, yêu).

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.