Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 13. Vần: ong, ông, ung, ưng, iêc, iên, iêp, iêng, iêm, yên, iêt, iêu, yêu

Giáo án Bài 62. iêc, iên, iêp

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cấu tạo của các vần iêc, iên, iêp (iê + c, iê + n, iê + p) và nhận biết được dấu thanh đặt trên chữ ê.
  • Đọc đúng, đọc trơn các tiếng, từ có vần iêc, iên, iêp: xem xiếc, tiệc, chiếc, việc, biển, cô tiên, kiến, hiền, rau diếp, tấm thiếp, tiếp, khiếp.
  • Đọc đúng và đọc hiểu đoạn “Đi xem xiếc”, trả lời được các câu hỏi về nội dung đoạn đọc.
  • Viết đúng các vần iêc, iên, iêp và các từ xem xiếc, biển, rau diếp theo đúng độ cao và khoảng cách giữa các tiếng.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): Đọc đúng vần, tiếng, từ, đoạn có vần mới; viết đúng vần và từ theo quy định; nghe và chọn đúng tiếng có vần iêc, iên, iêp; nói được câu trả lời về nội dung đoạn đọc.
  • Năng lực văn học: Cảm nhận được niềm vui của nhân vật trong đoạn văn khi đi xem xiếc qua các hình ảnh chú khỉ, chú chó và hành động vỗ tay của em.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Tự đọc lại vần, từ, đoạn văn đã học; tự kiểm tra bài viết của mình theo mẫu chữ trên bảng.
  • Giao tiếp và hợp tác: Làm việc cặp đôi và nhóm 4 để đánh vần, đọc nối tiếp, đố nhau tìm từ; trình bày ý kiến rõ ràng, lắng nghe bạn.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Ghép tiếng, sắp xếp từ thành câu, tìm đồ vật có tên chứa vần vừa học để vận dụng kiến thức vào thực tế.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: Luyện đọc, luyện viết đều đặn, cố gắng viết đúng độ cao từng con chữ và dấu thanh.
  • Trách nhiệm: Hoàn thành phần bài tập được giao trong lớp và bài về nhà; giữ vở sạch, viết đúng vở ô li.
  • Trung thực: Nhận xét đúng, sai bài làm của mình và của bạn; không chép đáp án của bạn khi làm bài tập.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng lớp, phấn/bút dạ, thẻ chữ rời: i, ê, c, n, p, x, b, d, s, r, ...
  • Bảng phụ hoặc slide ghi bảng vần mới (iêc, iên, iêp) và đoạn văn “Đi xem xiếc”.
  • Tranh minh hoạ: rạp xiếc, biển, bữa tiệc, rau diếp, cô tiên, tấm thiếp, chú khỉ đi xe đạp, chú chó nhảy qua vòng.
  • Thiết bị nghe – nhìn (máy tính, loa) để bật âm thanh cho bài nghe “Bấm loa để nghe”.
  • Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in sẵn cho từng nhóm).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác: neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-62-iec-ien-iep (dùng ở hoạt động luyện tập để HS làm bài tương tác và nghe âm thanh).

2. Học sinh

  • Vở Tiếng Việt 1, vở tập viết, bút chì, bút màu, bảng con, phấn hoặc bút dạ.
  • Bộ thẻ chữ cái và thẻ dấu thanh (nếu có) để ghép tiếng.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đoán tranh, nhận từ quen thuộc

Mục tiêu

Tạo hứng thú, huy động vốn hiểu biết của HS về các hoạt động vui chơi và liên hệ với các từ khoá của bài học.

Nội dung

GV đưa lần lượt các tranh rạp xiếc, biển, bữa tiệc, rau diếp để HS nói tên sự vật, hoạt động trong tranh bằng tiếng Việt. Từ đó dẫn dắt vào bài mới.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi được tên các sự vật trong tranh (rạp xiếc, biển, bữa tiệc, rau diếp) và nêu được ý kiến về hoạt động đó; HS sẵn sàng vào bài học.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo lần lượt từng tranh và hỏi: “Đây là gì? Em thấy gì trong tranh?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh và giơ tay phát biểu. Dự kiến: “Đây là rạp xiếc.”; “Đây là biển.”; “Đây là bữa tiệc.”

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Em đã bao giờ đi xem xiếc hoặc đi biển chưa? Em thấy gì ở đó?”

    Học sinh

    HS kể ngắn gọn. Dự kiến: “Em đã đi biển, có sóng và cát.”; “Em thấy chú hề làm trò.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS nói cả câu về tranh, khen những câu nói đủ ý.

    Học sinh

    HS nói câu hoàn chỉnh, ví dụ: “Em thích xem xiếc vì được xem khỉ đi xe đạp.”

  4. Giáo viên

    GV nói: “Hôm nay chúng ta học các vần mới để đọc được những từ như xem xiếc, biển, rau diếp.” Ghi tựa bài lên bảng: Bài 62. iêc, iên, iêp.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài học và mở vở ghi bài.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Nhận biết và đánh vần vần iêc, iên, iêp

Mục tiêu

HS nhận biết cấu tạo vần iêc, iên, iêp (bắt đầu bằng iê, kết thúc bằng c, n, p) và cách đặt dấu thanh trên chữ ê khi đánh vần tiếng khoá.

Nội dung

GV viết bảng các vần iêc, iên, iêp; đánh vần mẫu ba tiếng khoá: xiếc, biển, diếp. HS đánh vần theo mô hình và hoàn thành Phiếu học tập số 1 (ghép vần, ghép tiếng, đánh dấu thanh).

Sản phẩm dự kiến

HS đánh vần đúng ba tiếng khoá xiếc, biển, diếp; nêu được vần iêc gồm iê và c, iên gồm iê và n, iêp gồm iê và p; hoàn thành Phiếu học tập số 1 đúng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết vần iêc lên bảng, đọc mẫu “iêc” rồi hỏi: “Vần này có những âm nào?”

    Học sinh

    HS quan sát và trả lời. Dự kiến: “Vần iêc có i, ê và c.”

  2. Giáo viên

    GV đánh vần mẫu: “x – iêc – xiêc – sắc – xiếc”. Hỏi: “Dấu sắc đặt ở chữ nào?” Lặp lại với biển (b – iên – biên – hỏi – biển) và diếp (d – iêp – diêp – sắc – diếp).

    Học sinh

    HS đánh vần theo GV, cả lớp rồi cá nhân. Dự kiến: “Dấu sắc đặt trên chữ ê.”; “Dấu hỏi đặt trên chữ ê.”

  3. Giáo viên

    GV tổ chức cặp đôi: một bạn đánh vần, một bạn kiểm tra và nhận xét. GV phát Phiếu học tập số 1 cho từng cặp và đi quan sát, hỗ trợ HS yếu.

    Học sinh

    HS làm việc theo cặp: đánh vần từng tiếng, ghép vần và thêm dấu thanh đúng vị trí. Dự kiến: “x + iêc + dấu sắc = xiếc.”

  4. Giáo viên

    GV mời 2 cặp lên trình bày kết quả. Hỏi: “Vì sao dấu thanh không đặt trên chữ i?”

    Học sinh

    HS trình bày và giải thích. Dự kiến: “Dấu thanh đặt trên chữ ê vì ê là âm chính trong vần.”

  5. Giáo viên

    GV chốt: ba vần đều bắt đầu bằng iê (đọc liền i-ê); dấu thanh đặt trên chữ ê: xiếc, biển, diếp.

    Học sinh

    HS nhắc lại quy tắc và ghi nhớ vào vở.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Đọc từ ngữ và đọc hiểu đoạn “Đi xem xiếc”

Mục tiêu

HS đọc trơn các từ có vần mới và đọc hiểu đoạn văn ngắn, trả lời được câu hỏi về nội dung đoạn đọc.

Nội dung

HS đọc các từ: xem xiếc, tiệc, chiếc, việc; biển, cô tiên, kiến, hiền; rau diếp, tấm thiếp, tiếp, khiếp. Sau đó đọc đoạn “Đi xem xiếc” gồm bốn câu và trả lời câu hỏi về nội dung.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng, trơn các từ ngữ và đoạn văn; trả lời đúng các câu hỏi: đi đâu (xem xiếc), chú khỉ làm trò gì (đi xe đạp), chú chó làm gì (nhảy qua vòng), em làm gì (vỗ tay liên hồi).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu từng từ trên bảng (xem xiếc, tiệc, chiếc, việc...) và giải nghĩa ngắn các từ khó: xem xiếc, tiệc, tấm thiếp, rau diếp (tranh minh hoạ).

    Học sinh

    HS quan sát, nghe và lặp lại từng từ.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức trò chơi “Tàu hoả” đọc từ: HS đọc tiếp nối từng từ theo hàng ngang, bạn sau nối bạn trước.

    Học sinh

    HS đọc tiếp nối, sửa lỗi cho nhau. Dự kiến: “xem xiếc”, “cô tiên”, “rau diếp”.

  3. Giáo viên

    GV đọc mẫu đoạn “Đi xem xiếc”, sau đó mời HS đọc cá nhân và nhóm 4 đọc nối tiếp từng câu. Hỏi: “Chủ nhật bố mẹ cho em đi đâu?”

    Học sinh

    HS đọc đoạn văn; trả lời: “Bố mẹ cho em đi xem xiếc.”

  4. Giáo viên

    GV hỏi tiếp: “Chú khỉ làm trò gì? Chú chó làm trò gì? Em làm gì khi xem xiếc?” Khuyến khích HS trả lời bằng câu đầy đủ.

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Chú khỉ đi xe đạp.”; “Chú chó nhảy qua vòng.”; “Em vỗ tay liên hồi.”

  5. Giáo viên

    GV nhận xét, khen HS đọc đúng, trôi chảy, và chốt: đoạn văn kể về chuyến đi xem xiếc vui của em.

    Học sinh

    HS đọc lại cả đoạn một lần để củng cố.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện đọc, nghe và chọn đáp án đúng

Mục tiêu

HS củng cố nhận biết vần iêc, iên, iêp qua nghe, nhìn, chọn và kiểm tra đúng – sai.

Nội dung

GV chiếu bài tập tương tác trên học liệu NeoEdu (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-62-iec-ien-iep) hoặc đưa đề lên bảng: Bài 1 (chọn tiếng có vần iên), Bài 2 (bấm loa, nghe chọn tiếng), Bài 4 (nối hình với từ), Bài 6 (đọc đoạn và chọn đáp án), Bài 8 (khi xem xiếc em làm gì), Bài 10 (đúng hay sai).

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Bài 1: B, C, D (biển, kiến, tiên). Bài 2: C (tiệc). Bài 4: xem xiếc – rạp xiếc (🎪); tiệc (🎉); biển (🌊); cô tiên (🧚). Bài 6: A (đi xem xiếc). Bài 8: B (vỗ tay liên hồi). Bài 10: a) Sai; b) Đúng; c) Đúng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giao nhiệm vụ: “Các em đọc thầm đề, làm lần lượt từng bài. Bài nghe thì lắng nghe kỹ tiếng bạn đọc.”

    Học sinh

    HS đọc thầm đề bài và chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV mở Bài 1 và Bài 2 trên NeoEdu (hoặc đọc lên), bấm loa để HS nghe tiếng “tiệc”, yêu cầu HS giơ bảng con chọn đáp án.

    Học sinh

    HS giơ bảng con: B, C, D cho bài 1; C cho bài 2. Dự kiến: “Tiếng em nghe là tiệc.”

  3. Giáo viên

    GV hướng dẫn Bài 4 (nối hình với từ) và Bài 6, Bài 8: yêu cầu HS đọc to câu hỏi trước khi chọn đáp án.

    Học sinh

    HS nối hình – từ trên bảng tương tác; đọc câu hỏi và chọn đáp án. Dự kiến: “Chủ nhật, em đi xem xiếc.”; “Khi xem xiếc, em vỗ tay liên hồi.”

  4. Giáo viên

    GV đưa Bài 10 (đúng – sai): hỏi “Tiếng hiền có vần iêp không? Vì sao?” Gợi ý HS so sánh với vần iên.

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Hiền có vần iên, nên câu a là sai.”; “Khiếp có vần iêp, câu b đúng.”; “Việc có vần iêc, câu c đúng.”

  5. Giáo viên

    GV mời 3 HS nêu đáp án và giải thích. Nhận xét, sửa ngay các chỗ nhầm lẫn.

    Học sinh

    HS trình bày đáp án, nhận xét bạn. Dự kiến: “Bài 1 là B, C, D vì biển, kiến, tiên có vần iên.”

  6. Giáo viên

    GV chốt: phân biệt iêc, iên, iêp bằng cách nhìn chữ cuối (c, n, p); đọc to tiếng để kiểm tra.

    Học sinh

    HS nhắc lại cách phân biệt các vần.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện viết vần, từ và sắp xếp câu

Mục tiêu

HS viết đúng các vần iêc, iên, iêp và các từ xem xiếc, biển, rau diếp; điền đúng tiếng và sắp xếp được câu có nghĩa.

Nội dung

GV hướng dẫn viết vần, viết từ theo độ cao con chữ và cách đặt dấu thanh. HS làm Phiếu học tập số 2: điền tiếng xiếc vào chỗ trống, nối tranh với từ, sắp xếp các tiếng thành câu.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng các vần iêc, iên, iêp và các từ xem xiếc, biển, rau diếp (dấu thanh trên chữ ê, các tiếng cách nhau một con chữ o). Đáp án: “Chủ nhật, em đi xem xiếc.”; nối chú khỉ – đi xe đạp, chú chó – nhảy qua vòng; câu đúng: “Chú khỉ đi xe đạp.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết mẫu vần iêc trên bảng ô li, vừa viết vừa nói: “Viết chữ i, nối sang ê, rồi nối liền sang c. Chữ i, ê, c cao 2 li; chữ p cao 4 li.”

    Học sinh

    HS quan sát và nhắc lại quy trình viết.

  2. Giáo viên

    GV viết mẫu từ rau diếp: chữ r cao hơn 2 li một chút, chữ d, p cao 4 li; dấu sắc đặt trên ê. Yêu cầu HS viết vào vở tập viết.

    Học sinh

    HS viết vần và từ vào vở, GV đi kiểm tra từng bàn. Dự kiến: HS viết “biển” với dấu hỏi trên chữ ê.

  3. Giáo viên

    GV hướng dẫn Phiếu học tập số 2: điền tiếng còn thiếu, nối tranh với câu, sắp xếp từ thành câu.

    Học sinh

    HS làm phiếu, trao đổi nhanh với bạn cùng bàn. Dự kiến: “Chú – khỉ – đi – xe – đạp → Chú khỉ đi xe đạp.”

  4. Giáo viên

    GV chọn 2 bài viết để nhận xét trên bảng, chỉ rõ chỗ đúng và chỗ cần sửa (độ cao chữ, vị trí dấu thanh).

    Học sinh

    HS quan sát, tự sửa bài của mình. Dự kiến: “Bạn viết bển, thiếu chữ i, cần viết biển.”

  5. Giáo viên

    GV nhắc các lỗi thường gặp: đặt dấu thanh trên chữ i (bỉên), thiếu chữ i (bển). Yêu cầu HS nhớ quy tắc.

    Học sinh

    HS ghi nhớ lỗi cần tránh và tự kiểm tra lại bài viết.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Tìm và đọc tiếng có vần vừa học trong cuộc sống

Mục tiêu

HS vận dụng các vần iêc, iên, iêp để nhận diện và đọc tiếng có vần đó trong thực tế, đồng thời phát triển khả năng nói về trải nghiệm của bản thân.

Nội dung

GV tổ chức trò chơi “Thám tử nhỏ”: HS quan sát đồ vật, tranh ảnh trong lớp hoặc nhà, tìm tiếng có vần iêc, iên, iêp (ví dụ: chiếc, tiên, tấm thiếp) và nói một câu về đồ vật đó. Có thể giao tiếp tục ở nhà.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ít nhất hai tiếng có vần iêc, iên hoặc iêp gắn với đồ vật, con vật hay sự việc quen thuộc (ví dụ: “chiếc bút”, “tấm thiếp”, “chú chó”) và đọc đúng tiếng đó.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu luật chơi: “Các em quan sát đồ vật trong lớp, tìm tiếng có vần iêc, iên hoặc iêp, đọc to và nói một câu.”

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi và quan sát lớp học.

  2. Giáo viên

    GV làm mẫu: chỉ vào tấm thiếp trên bàn và nói: “Đây là tấm thiếp. Tiếng thiếp có vần iêp.”

    Học sinh

    HS quan sát và nhắc lại. Dự kiến: “Tiếng chiếc có vần iêc.”

  3. Giáo viên

    GV chia nhóm 4, mỗi nhóm đi tìm và nói 2 đồ vật có tiếng chứa vần đã học.

    Học sinh

    HS hoạt động nhóm, đọc to tiếng tìm được và nói câu ngắn. Dự kiến: “Quyển vở này để viết.”; “Đây là chiếc bút.”

  4. Giáo viên

    GV mời 2–3 nhóm trình bày, nhận xét về cách đọc và câu nói.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày; các nhóm khác nhận xét.

  5. Giáo viên

    GV khen ngợi và nhắc: vần iêc, iên, iêp xuất hiện nhiều trong đời sống; giao nhiệm vụ về nhà.

    Học sinh

    HS lắng nghe và nhận nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Dùng cho hoạt động nhận biết và đánh vần vần iêc, iên, iêp.

Phần A. Ghép vần

  • Ghép iê với c: ______
  • Ghép iê với n: ______
  • Ghép iê với p: ______

Phần B. Ghép tiếng và thêm dấu thanh

  • x + iêc + dấu sắc = ______
  • b + iên + dấu hỏi = ______
  • d + iêp + dấu sắc = ______

Phần C. Trả lời

  • Dấu thanh trong các tiếng trên đặt trên chữ nào? ______
  • Vần iêp kết thúc bằng chữ nào? ______

Phiếu học tập số 2

Dùng cho hoạt động luyện viết và sắp xếp câu.

Bài 1. Điền tiếng còn thiếu

  • Chủ nhật, em đi xem {{1}}. (xiếc / biển)

Bài 2. Nối con vật với việc làm

  • Chú khỉ – nhảy qua vòng
  • Chú chó – đi xe đạp

Bài 3. Sắp xếp các tiếng thành câu

  • Chú / khỉ / đi / xe / đạp → ______

Bài 4. Viết

  • Viết vần: iêc, iên, iêp (mỗi vần 1 dòng)
  • Viết từ: xem xiếc, biển, rau diếp (mỗi từ 1 dòng)

Hướng dẫn về nhà

  • Viết vào vở tập viết mỗi vần iêc, iên, iêp một dòng; viết mỗi từ xem xiếc, biển, rau diếp một dòng. Kiểm tra dấu thanh đặt trên chữ ê.
  • Đọc lại đoạn “Đi xem xiếc” ba lần cho người thân nghe, sau đó kể lại bằng một hoặc hai câu về việc chú khỉ và chú chó làm trò.
  • Tìm trong nhà một đồ vật hoặc tranh có tiếng chứa vần iêc, iên hoặc iêp (ví dụ: chiếc, tấm thiếp, biển trong tranh) và đọc to cho người thân nghe.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.