NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 12. Vần: ep, êp, ip, up, anh, ênh, inh, ach, êch, ich, ang, ăng, âng

Giáo án Bài 60. Ôn tập và kể chuyện

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được các vần ep, êp, ip, up (âm cuối p), anh, ênh, inh (âm cuối nh), ach, êch, ich (âm cuối ch), ang, ăng, âng (âm cuối ng).
  • Phân biệt được vần có âm cuối nh với ng (lành – làng) và ch với c (sạch – sạc) qua nghe, nói và đọc.
  • Đọc trơn được đoạn ngắn “Làng em có con kênh nhỏ. Bên kênh có cây bàng to.” và “Tối, trăng sáng. Em ngồi ở sân, đọc sách cho bà nghe.”
  • Kể lại được nội dung chính của câu chuyện “Quạ và đàn bồ câu” theo thứ tự 4 đoạn và nêu được ý nghĩa: sống thật thà, không giả dối.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng các vần đã học, phân biệt được âm cuối nh – ng, ch – c khi nghe, nói, đọc và viết tiếng; đọc trơn đoạn ngắn; nghe hiểu và nói lại được câu chuyện.
  • Năng lực văn học: nhận biết được nhân vật quạ và đàn bồ câu, hiểu diễn biến câu chuyện và bài học rút ra về sự thật thà.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: tự đọc thầm, tự đánh vần và kiểm tra lại các tiếng mình vừa đọc trên bảng con trước khi nói với bạn.
  • Giao tiếp và hợp tác: làm việc theo cặp và nhóm nhỏ, lắng nghe bạn đọc, góp ý và kể lại chuyện cho bạn nghe bằng câu đầy đủ, rõ ràng.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: sắp xếp tranh theo trình tự câu chuyện, chọn tiếng đúng trong trò chơi và giải thích vì sao chọn như vậy.

3. Phẩm chất

  • Trung thực: nhận ra hành động giả dối của quạ trong truyện và nêu được vì sao cần sống thật thà trong lớp học.
  • Trách nhiệm: hoàn thành nhiệm vụ nhóm, đọc đúng phần của mình và giữ gìn sách vở, đồ dùng học tập sạch sẽ.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Thẻ chữ các vần đã học (ep, êp, ip, up, anh, ênh, inh, ach, êch, ich, ang, ăng, âng) và các tiếng lành, làng, sạch, sạc, xanh, xinh, kênh, bàng, trăng.
  • Bảng phụ kẻ 4 cột: âm cuối p | âm cuối nh | âm cuối ch | âm cuối ng.
  • Bộ 4 tranh (hoặc hình vẽ đơn giản) minh họa 4 đoạn truyện “Quạ và đàn bồ câu”, đã xáo trộn thứ tự.
  • Thẻ hình: con ếch, quả chanh, cái thang, quyển sách.
  • File ghi âm hoặc loa để phát tiếng “làng”, “lạnh”, “lành”.
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 in cho mỗi nhóm.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học “Bài 60. Ôn tập và kể chuyện” (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-60-on-tap-va-ke-chuyen) có bài tập tương tác, dùng để chiếu và làm bài tập 1, 3, 4, 5 ở hoạt động luyện tập.

2. Học sinh

  • Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
  • Bộ thẻ tiếng (nếu có) và vở Tập viết.
  • Sách Tiếng Việt 1, tập 2, trang Bài 60.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Tìm bạn cùng vần

Mục tiêu

Khởi động, huy động kiến thức về các vần đã học và tạo hứng thú cho tiết học.

Nội dung

Trò chơi “Tìm bạn cùng vần”: mỗi HS nhận một thẻ tiếng (lành, làng, sạch, sạc, xanh, xinh, kênh, trăng...). HS đi tìm bạn có tiếng cùng vần (hoặc cùng âm cuối) với mình, đứng cạnh nhau và đọc to tiếng của mình.

Sản phẩm dự kiến

Các cặp HS đứng đúng vần, đọc được tiếng của mình và nói được vần của tiếng đó.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV: “Hôm nay chúng ta cùng ôn các vần đã học và đọc một câu chuyện rất hay. Các em nhận thẻ và đi tìm bạn có vần giống mình nhé!” GV phát thẻ, nhắc: “Chỉ đi khi cô hô bắt đầu.”

    Học sinh

    HS nhận thẻ tiếng, lắng nghe luật chơi.

  2. Giáo viên

    GV hô “Bắt đầu!”, quan sát, nhắc nhở HS đọc to tiếng của mình khi đã ghép được đôi.

    Học sinh

    HS đi tìm bạn cùng vần, đọc to tiếng của mình và của bạn. Ví dụ: “Lành – làng, cùng vần ang? Không, lành vần anh, làng vần ang” (các cặp tự kiểm tra lại).

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Em nào tìm được bạn có vần giống mình? Vần của cặp em là vần gì?”

    Học sinh

    Đại diện một số cặp trả lời. Dự kiến: “Xanh và xinh cùng vần… không, xanh vần anh, xinh vần inh.” “Sạch và sạc cùng âm cuối c? Sạch kết thúc bằng ch, sạc kết thúc bằng c.”

  4. Giáo viên

    GV khen các cặp đúng, chốt: “Các vần ang, anh, inh… có âm cuối khác nhau. Hôm nay chúng ta sẽ phân biệt rõ hơn.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và nhắc lại tên vần vừa tìm được.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Ôn các vần và phân biệt âm cuối nh – ng, ch – c

Mục tiêu

Hệ thống hoá các vần đã học theo âm cuối p, nh, ch, ng; phân biệt được nh với ng và ch với c.

Nội dung

Hoạt động nhóm 4 với kĩ thuật “Khăn trải bàn” (hoặc phân loại trên bảng phụ): các nhóm nhận thẻ vần, đọc và xếp vào 4 cột theo âm cuối trên bảng phụ. Sau đó, nhóm tìm và giải thích các cặp dễ lẫn: lành – làng (nh – ng), sạch – sạc (ch – c), xinh – xanh. Nhóm hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 đã điền đầy đủ; bảng phân loại vần theo 4 cột đúng; giải thích được sự khác nhau của âm cuối nh – ng và ch – c.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV: “Mỗi nhóm nhận bộ thẻ vần và Phiếu học tập số 1. Các em đọc từng thẻ, xếp vào đúng cột âm cuối rồi điền phiếu.” GV nêu câu hỏi gợi ý: “Vần ep, êp, ip, up có âm cuối là chữ gì?”

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, đọc thầm yêu cầu trên phiếu.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỗ trợ nhóm còn lúng túng; hỏi: “Lành và làng khác nhau ở chữ nào? Vì sao lành đặt ở cột nh, còn làng đặt ở cột ng?”

    Học sinh

    HS xếp thẻ vào 4 cột, đọc to tên vần và giải thích. Dự kiến: “Lành có âm cuối nh, làng có âm cuối ng nên hai tiếng khác nhau.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày bảng phân loại; yêu cầu nhóm khác nhận xét. Hỏi: “Sạch và sạc khác nhau ở đâu?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến: “Sạch có âm cuối ch, sạc có âm cuối c nên khác nhau.” “Xanh có vần anh, xinh có vần inh.”

  4. Giáo viên

    GV chiếu bảng chuẩn và chốt: “Âm cuối p: ep, êp, ip, up. Âm cuối nh: anh, ênh, inh. Âm cuối ch: ach, êch, ich. Âm cuối ng: ang, ăng, âng. Khi đọc, cần phân biệt rõ nh – ng và ch – c.”

    Học sinh

    HS đối chiếu và sửa phiếu nếu sai, nhắc lại quy tắc âm cuối.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Đọc trơn đoạn ngắn

Mục tiêu

Đọc đúng, đọc trơn các tiếng có vần đã học trong đoạn văn ngắn, ngắt nghỉ đúng dấu câu.

Nội dung

GV đọc mẫu hai đoạn: “Làng em có con kênh nhỏ. Bên kênh có cây bàng to.” và “Tối, trăng sáng. Em ngồi ở sân, đọc sách cho bà nghe.” HS đánh vần tiếng khó (kênh, bàng, trăng), đọc đồng thanh, đọc cá nhân, đọc theo cặp.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn hai đoạn văn; tìm đúng các tiếng có vần đã học trong đoạn (kênh – vần ênh; bàng – vần ang; trăng – vần ăng; sách – vần ach).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết hai đoạn lên bảng, đọc mẫu một lượt, nhắc: “Đọc to, rõ, dừng ở dấu chấm.”

    Học sinh

    HS theo dõi, đọc thầm theo cô.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Tiếng nào trong đoạn có vần ênh? Tiếng nào có vần ang?” Hướng dẫn HS đánh vần: “k – ênh – kênh”. Cho HS đọc đồng thanh rồi đọc cá nhân.

    Học sinh

    HS đánh vần và đọc. Dự kiến: “Kênh có vần ênh. Bàng có vần ang. Trăng có vần ăng.”

  3. Giáo viên

    GV mời 3 HS đọc từng đoạn; các bạn khác nhận xét về độ rõ ràng, tốc độ và ngắt nghỉ.

    Học sinh

    HS đọc đoạn văn trước lớp; bạn nhận xét: “Bạn đọc rõ, đọc đúng dấu chấm.”

  4. Giáo viên

    GV khen và nhắc: “Khi đọc, dừng sau dấu chấm và đọc trơn từng câu.”

    Học sinh

    HS đọc lại đoạn văn theo cặp, bạn sửa cho bạn.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 13 phút

Nghe và kể lại câu chuyện “Quạ và đàn bồ câu”

Mục tiêu

Nghe hiểu nội dung câu chuyện, sắp xếp đúng trình tự 4 đoạn và nêu được ý nghĩa: sống thật thà, không giả dối.

Nội dung

GV kể chuyện theo tóm tắt, kết hợp 4 tranh minh họa đã xáo trộn. HS nhóm 4 sắp xếp tranh theo trình tự câu chuyện, sau đó lần lượt kể một đoạn. Cuối cùng cả lớp trả lời câu hỏi về ý nghĩa.

Sản phẩm dự kiến

Thứ tự tranh đúng: (1) Quạ bôi trắng lông và bay vào chuồng; (2) Đàn bồ câu cho quạ ở cùng; (3) Quạ kêu theo kiểu nhà quạ, bồ câu đuổi đi; (4) Họ nhà quạ cũng đuổi quạ đi. Nêu được ý nghĩa: sống thật thà, là chính mình.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV: “Cô sẽ kể câu chuyện Quạ và đàn bồ câu. Các nhóm nghe kĩ, rồi sắp xếp 4 tranh theo đúng thứ tự câu chuyện.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, ghi nhớ chi tiết chính.

  2. Giáo viên

    GV kể chuyện, dừng lại hỏi: “Quạ đã làm gì để giống đàn bồ câu?” “Vì sao đàn bồ câu đuổi quạ đi?” Hướng dẫn nhóm sắp tranh.

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Quạ bôi trắng lông mình.” “Vì quạ kêu theo kiểu nhà quạ nên bồ câu nhận ra.”

  3. Giáo viên

    GV mời 1–2 nhóm kể lại câu chuyện theo tranh, hỏi: “Vì sao quạ không được ở với đàn bồ câu nữa? Nếu là quạ, em sẽ làm gì?”

    Học sinh

    HS kể lại. Dự kiến: “Vì quạ giả làm bồ câu nên bị phát hiện.” “Em sẽ nói thật mình là quạ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt ý nghĩa: “Quạ giả dối nên cuối cùng không ai chấp nhận. Chúng ta cần sống thật thà, là chính mình.”

    Học sinh

    HS nhắc lại ý nghĩa câu chuyện bằng một câu của mình.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện tập: Ai nhanh hơn?

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức về vần để nghe, chọn và điền đúng tiếng trong các bài tập ngắn.

Nội dung

Trò chơi tiếp sức theo các bài 1, 3, 4, 5 trên trang bài học NeoEdu (chiếu trên màn hình). Mỗi dãy cử một HS lên chọn đáp án; GV tổ chức bấm loa để nghe và điền từ.

Sản phẩm dự kiến

Bài 1: A (làng). Bài 3: A, B, D (bệnh, kính, xanh). Bài 4: sạch. Bài 5: xanh, xinh. HS giải thích được lựa chọn bằng cách đánh vần.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV: “Các dãy chơi tiếp sức. Mỗi bạn lên làm một câu, bạn sau làm câu tiếp theo. Bạn nào đúng và giải thích được vần sẽ được cộng điểm.”

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV bấm loa phát tiếng (làng, lạnh, lành) cho bài 1; hỏi “Em nghe thấy tiếng nào?” Với bài 3, 4, 5 hướng dẫn HS đọc kĩ câu và thử từng đáp án.

    Học sinh

    HS nghe, chọn và viết đáp án lên bảng con. Dự kiến: bài 3 chọn A, B, D vì bệnh (ênh), kính (inh), xanh (anh) kết thúc bằng nh; làng, răng kết thúc bằng ng.

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện các dãy đọc đáp án và giải thích, các dãy khác kiểm tra.

    Học sinh

    HS đọc kết quả. Dự kiến: “Sạch có vần ach, vì có chữ h.” “Lá cây màu xanh, bạn Lan rất xinh.”

  4. Giáo viên

    GV chiếu đáp án trên NeoEdu, chốt: “Muốn chọn đúng, em phải đánh vần và nhìn âm cuối.”

    Học sinh

    HS đối chiếu, sửa lỗi nếu có.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện tập: Sắp xếp câu và đúng hay sai

Mục tiêu

Sắp xếp các tiếng thành câu đúng, nhận biết tiếng có vần đúng hoặc sai.

Nội dung

Nhóm 4 làm Phiếu học tập số 2 gồm bài 6 (sắp xếp câu), bài 7 (đúng/sai), bài 8 (tìm vần của tiếng tầng), bài 9 (tìm tiếng có vần khác các tiếng còn lại). Sau đó cả lớp chữa bài.

Sản phẩm dự kiến

Bài 6: “Em đọc sách cho bà nghe.” Bài 7: a) S; b) S; c) Đ; d) Đ. Bài 8: âng. Bài 9: C (lành). HS giải thích được vì sao lịch không có vần ach và giúp không có vần ip.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2 và nêu yêu cầu: “Các nhóm thảo luận, đánh vần để kiểm tra từng ý.”

    Học sinh

    HS đọc yêu cầu, thảo luận trong nhóm.

  2. Giáo viên

    GV hỏi gợi ý: “Tiếng lịch kết thúc bằng vần nào? Có phải ach không?” “Tiếng giúp có vần gì?”

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Lịch có vần ich, không phải ach.” “Giúp có vần up, không phải ip.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày bài 6 và bài 7; cả lớp đọc đồng thanh câu “Em đọc sách cho bà nghe.”

    Học sinh

    HS trình bày và đọc câu hoàn chỉnh.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Muốn biết tiếng có vần nào, em phải đánh vần chính xác, không đoán.”

    Học sinh

    HS sửa phiếu theo đáp án đúng.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Em sống thật thà

Mục tiêu

Liên hệ bài học về sự thật thà với đời sống hằng ngày; vận dụng kể chuyện và đọc đúng các vần đã học.

Nội dung

HS đóng vai (theo cặp): một bạn đóng quạ, một bạn đóng bồ câu, kể lại tình huống quạ nói dối; sau đó mỗi HS nói một việc thật thà đã làm ở lớp hoặc ở nhà. Có thể vẽ tranh nhỏ về việc làm thật thà để mang về.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi cặp đóng vai được 1 đoạn ngắn; mỗi HS nói được 1 câu về việc thật thà của mình, dùng ít nhất 1 tiếng có vần đã học.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV: “Hai bạn ngồi cạnh nhau, một bạn đóng quạ, một bạn đóng bồ câu, nói lại đoạn quạ giả làm bồ câu. Sau đó, mỗi em nói một việc làm thật thà của mình.”

    Học sinh

    HS nhận vai, suy nghĩ về việc thật thà của mình.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, nhắc HS dùng câu đầy đủ, ví dụ: “Em đã nhặt được bút và trả lại cho bạn.”

    Học sinh

    HS đóng vai và chia sẻ. Dự kiến: “Em nhặt được bút và trả lại cho bạn.” “Em nói thật khi làm vỡ cốc.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 cặp lên đóng vai trước lớp và mời vài HS chia sẻ.

    Học sinh

    HS đóng vai, chia sẻ trước lớp.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi và nhắc: “Sống thật thà giúp em được mọi người tin yêu. Hãy luôn là chính mình.”

    Học sinh

    HS nhắc lại câu: “Hãy sống thật thà, là chính mình.”

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhiệm vụ: Đọc các thẻ vần và xếp vào đúng cột âm cuối trong bảng.

  • Cột âm cuối p: ……………………
  • Cột âm cuối nh: ……………………
  • Cột âm cuối ch: ……………………
  • Cột âm cuối ng: ……………………
    Câu hỏi:
  • Lành và làng khác nhau ở âm cuối nào?
  • Sạch và sạc khác nhau ở âm cuối nào?
  • Xanh và xinh có vần gì?

Phiếu học tập số 2

Bài 6. Sắp xếp các tiếng thành câu: em / đọc / sách / cho / bà / nghe
→ ……………………………………………
Bài 7. Đúng hay sai?

  • a) Tiếng “lịch” có vần ach. (….)
  • b) Tiếng “giúp” có vần ip. (….)
  • c) Tiếng “trăng” có vần ăng. (….)
  • d) Tiếng “bếp” có vần êp. (….)
    Bài 8. Tiếng “tầng” có vần: ……………
    Bài 9. Tiếng nào có vần khác các tiếng còn lại?
    A. làng B. vàng C. lành D. bàng
    → Chọn: ……

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại hai đoạn văn “Làng em có con kênh nhỏ…” và “Tối, trăng sáng…” cho người thân nghe ít nhất 2 lần.
  • Kể lại câu chuyện “Quạ và đàn bồ câu” cho bố mẹ nghe theo 4 đoạn, nói rõ vì sao quạ bị đuổi đi.
  • Tìm và viết vào vở 3 tiếng có vần ang, 3 tiếng có vần anh, mỗi tiếng đọc to cho người thân nghe.
  • Nêu với bố mẹ một việc làm thật thà mà em đã làm trong tuần này.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.