Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 12. Vần: ep, êp, ip, up, anh, ênh, inh, ach, êch, ich, ang, ăng, âng

Giáo án Bài 59. ang, ăng, âng

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cấu tạo của các vần ang, ăng, âng: âm chính a, ă, â đứng trước âm cuối ng.
  • Đọc đúng, đọc trơn các vần ang, ăng, âng và các tiếng, từ ngữ có vần mới như bàng, măng, tầng, thang, trăng, nâng.
  • Phân biệt được vần ang, ăng, âng qua so sánh tang – tăng – tầng.
  • Đọc đúng đoạn ngắn “Làng em” và trả lời được các câu hỏi về nội dung đoạn đọc.
  • Viết đúng các vần ang, ăng, âng và các từ cây bàng, măng tre, nhà tầng theo quy định về độ cao con chữ và vị trí dấu thanh.
  • Năng lực ngôn ngữ: Đọc đúng vần, tiếng, từ và đoạn có vần mới; nghe và nhận biết đúng tiếng “răng”; viết đúng vần và các từ cây bàng, măng tre, nhà tầng.
  • Năng lực văn học: Cảm nhận được hình ảnh làng quê thân thuộc qua đoạn “Làng em” (cây bàng, gốc bàng, trăng sáng) và chia sẻ điều em yêu thích ở nơi mình sống.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Tự đánh vần, tự đọc lại tiếng, từ và đoạn văn có vần mới; tự kiểm tra bài viết của mình theo mẫu chữ.
  • Giao tiếp và hợp tác: Làm việc cặp đôi khi đọc đối đáp và đọc nhóm; trao đổi, nhận xét bạn đọc đúng, viết đẹp.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Tìm được tiếng, đồ vật có vần ang, ăng, âng trong lớp học và trong cuộc sống quanh em.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: Luyện đọc, luyện viết đều đặn, hoàn thành đầy đủ các bài tập trên lớp và ở nhà.
  • Trách nhiệm: Giữ gìn vở, bảng con, phiếu học tập và hợp tác nghiêm túc với bạn trong hoạt động nhóm.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Thẻ chữ rời: a, ă, â, n, g, b, m, t, r, h, tr, nh, th và các thanh huyền.
  • Tranh hoặc vật thật: cây bàng, cái thang, măng tre, trăng, cái răng, nhà tầng, làng quê.
  • Bảng phụ viết sẵn đoạn “Làng em” và mô hình so sánh tang – tăng – tầng.
  • Thiết bị âm thanh (loa) để nghe tiếng “rằng/rang/răng”.
  • Phiếu học tập số 1 (in cho từng nhóm).
  • Học liệu số NeoEdu: bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-59-ang-ang-ang (dùng trong hoạt động luyện tập).

2. Học sinh

  • Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
  • Vở Tập viết 1, bút chì, tẩy.
  • Bộ thẻ chữ ghép vần (nếu có).
  • Sách Tiếng Việt 1 mở đúng trang bài 59.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ghép vần nhanh

Mục tiêu

Ôn lại cách ghép âm đầu với vần đã học và tạo hứng thú cho tiết học.

Nội dung

GV tổ chức trò chơi “Ghép vần nhanh”: GV gắn lên bảng các thẻ chữ a, n, g và thẻ b, t, m, r; HS ghép và đọc to tiếng vừa ghép được (ví dụ: b + a + ng = bang).

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng ít nhất 3 tiếng vừa ghép và biết tiếng có chữ ng ở cuối.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu luật chơi: mỗi tổ cử 1 bạn lên ghép thẻ theo yêu cầu GV đọc. GV hỏi: “Các em có thấy chữ nào ở cuối các tiếng này không?”

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, quan sát các thẻ chữ trên bảng.

  2. Giáo viên

    GV đọc từng tiếng mẫu (ví dụ: “ghép tiếng bang”). Quan sát và hỗ trợ các bạn còn lúng túng.

    Học sinh

    Đại diện tổ lên bảng ghép thẻ; các bạn còn lại ghép trên bộ thẻ của tổ mình và đọc thầm.

  3. Giáo viên

    GV mời 3 HS đọc to các tiếng vừa ghép và hỏi: “Tiếng bang có âm cuối là chữ nào?”

    Học sinh

    HS đọc “bang”, “mang”, “tang”. Trả lời dự kiến: “Âm cuối là ng.”

  4. Giáo viên

    GV khen các tổ ghép nhanh, đúng và dẫn dắt vào bài: “Hôm nay chúng ta học ba vần có âm cuối ng: ang, ăng, âng.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài học “ang, ăng, âng” và mở sách.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Nhận biết vần ang

Mục tiêu

Nhận biết cấu tạo của vần ang và đánh vần được tiếng khoá bàng.

Nội dung

GV dùng thẻ chữ ghép a và ng thành vần ang; hướng dẫn đánh vần tiếng khoá: b – ang – bang – huyền – bàng. Tìm trong sách và tranh các từ ngữ có vần ang: cây bàng, cái thang, làng, vàng.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được vần ang gồm chữ a và chữ ng; đánh vần và đọc đúng tiếng bàng, cây bàng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giơ tranh cây bàng và hỏi: “Đây là cây gì? Trong tên cây có tiếng nào có vần mới?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, trả lời dự kiến: “Đây là cây bàng. Tiếng bàng có vần ang.”

  2. Giáo viên

    GV ghép thẻ a và ng, hướng dẫn HS đọc vần ang; sau đó làm mẫu đánh vần “b – ang – bang – huyền – bàng” và yêu cầu cả lớp đánh vần theo.

    Học sinh

    HS đọc “a – ngờ – ang” rồi đánh vần theo GV; sau đó đánh vần cá nhân, cặp đôi.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Vần ang do những chữ nào ghép lại? Tiếng bàng có âm đầu nào, dấu thanh nào?”

    Học sinh

    Trả lời dự kiến: “Vần ang gồm chữ a và chữ ng. Tiếng bàng có âm đầu b, dấu thanh huyền.”

  4. Giáo viên

    GV tóm tắt: vần ang = a + ng; tiếng bàng = b + ang + dấu huyền. Ghi bảng cấu tạo vần ang.

    Học sinh

    HS nhắc lại cấu tạo vần ang trong bảng con và viết vào bảng con chữ ang.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Nhận biết vần ăng, âng và so sánh

Mục tiêu

Nhận biết vần ăng, âng và phân biệt được ba vần ang, ăng, âng qua so sánh.

Nội dung

GV hướng dẫn ăng (ă + ng) qua tiếng khoá măng tre: m – ăng – măng; âng (â + ng) qua tiếng khoá nhà tầng: t – âng – tâng – huyền – tầng. So sánh bộ ba tang – tăng – tầng và nhận xét về dấu phụ trên chữ a. Nhắc lỗi thường gặp: nhầm ang với anh (làng và lành), vần ang kết thúc bằng ng, vần anh kết thúc bằng nh.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được vần ăng có chữ ă, vần âng có chữ â; phân biệt được tang – tăng – tầng; đọc đúng măng, tầng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết lên bảng tang – tăng – tầng và hỏi: “Ba tiếng này khác nhau ở điểm nào?”

    Học sinh

    HS quan sát, trả lời dự kiến: “Khác nhau ở chữ a có dấu gì và dấu thanh.”

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn đánh vần măng: m – ăng – măng; tâng – tầng: t – âng – tâng – huyền – tầng. Yêu cầu HS luyện đọc theo cặp đôi, một bạn đọc, một bạn nghe và sửa.

    Học sinh

    HS đánh vần theo GV, đọc đối đáp theo cặp: “tang – tăng – tầng”, “măng tre”, “nhà tầng”.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp đọc trước lớp và hỏi: “Vần nào có chữ ă? Vần nào có chữ â?” Nhắc: “ang có kết thúc bằng ng hay nh?”

    Học sinh

    Trả lời dự kiến: “Vần ăng có chữ ă, vần âng có chữ â. Vần ang kết thúc bằng ng.”

  4. Giáo viên

    GV tóm tắt: ang (a + ng), ăng (ă + ng), âng (â + ng); tất cả kết thúc bằng ng, không phải nh. GV chỉnh sửa lỗi phát âm nếu có.

    Học sinh

    HS nhắc lại cấu tạo ba vần và ghi nhớ không nhầm với anh.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Đọc từ ngữ và đọc đoạn Làng em

Mục tiêu

Đọc trơn các từ ngữ có vần mới và đọc đúng đoạn văn ngắn “Làng em”.

Nội dung

GV hướng dẫn đọc các từ ngữ trong bảng: cái thang, làng, vàng; măng tre, trăng, răng, nắng; nhà tầng, nâng, vâng, dâng. Sau đó GV đọc mẫu đoạn “Làng em” trên bảng phụ, sửa phát âm, rồi tổ chức đọc đoạn theo nhóm. Câu hỏi gợi mở: “Làng em có cây gì? Tối đến em làm gì?”

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn các từ ngữ có vần mới; đọc đúng đoạn “Làng em” với ba câu, ngắt nghỉ đúng ở dấu chấm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chỉ bảng phụ có từ ngữ và đoạn văn, nêu yêu cầu: “Đọc thầm trước, sau đó đọc to theo nhóm.”

    Học sinh

    HS đọc thầm, gạch chân các tiếng có vần ang, ăng, âng.

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu từng dòng; hướng dẫn nhóm 4 HS đọc nối tiếp từng câu của đoạn “Làng em”. GV quan sát, sửa lỗi cho các nhóm.

    Học sinh

    HS đọc nối tiếp theo nhóm; các bạn khác nghe và nhận xét bạn đọc đúng hay sai.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm đọc trước lớp và hỏi: “Làng em có cây gì to? Ngày nắng em và các bạn chơi ở đâu?”

    Học sinh

    Trả lời dự kiến: “Làng em có cây bàng to.” “Ngày nắng em và các bạn chơi ở gốc bàng.”

  4. Giáo viên

    GV khen các nhóm đọc to, rõ, đúng. Nhấn mạnh: đoạn văn kể về cây bàng và ánh trăng ở làng quê.

    Học sinh

    HS nhắc lại một câu trong đoạn văn mà em thích.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Đọc hiểu và làm bài tập trắc nghiệm, nối hình

Mục tiêu

Củng cố nhận biết vần ang, ăng, âng và kỹ năng đọc hiểu đoạn ngắn qua các bài tập.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 theo cặp đôi: bài 1 chọn tiếng có vần ăng; bài 2 nghe và chọn tiếng; bài 3 điền từ vào chỗ trống; bài 4 nối hình với từ; bài 6 đến 8 đọc đoạn “Làng em” và trả lời câu hỏi; bài 10 xác định đúng sai. Có thể dùng học liệu số NeoEdu để HS làm thêm bài tương tác.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Bài 1: A, D, E (trăng, măng, răng). Bài 2: C (răng). Bài 3: trăng. Bài 4: 🪜 – cái thang; 🌕 – trăng; 🦷 – răng; 🏢 – nhà tầng. Bài 6: B (cây bàng). Bài 7: B (ở gốc bàng). Bài 8: C (ngồi ở sân ngắm trăng). Bài 10: a) S; b) Đ; c) Đ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1, đọc to yêu cầu từng bài và nhắc: “Đọc kĩ rồi mới khoanh hoặc nối.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc thầm yêu cầu từng bài.

  2. Giáo viên

    GV bật loa cho bài 2, cho HS nghe 2 lần. Đi quanh lớp hỗ trợ cặp đôi làm bài 3, 4. Gợi ý: “Hình này là vật gì? Tên vật có vần nào?”

    Học sinh

    HS nghe, khoanh đáp án; làm bài và đổi phiếu kiểm tra chéo với bạn cùng bàn.

  3. Giáo viên

    GV chữa bài trên bảng, hỏi: “Vì sao tiếng nắng không có vần âng?” và “Vì sao tiếng vàng có vần ang?”

    Học sinh

    Trả lời dự kiến: “Tiếng nắng có chữ ă nên có vần ăng.” “Tiếng vàng có a và ng nên có vần ang.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen những HS làm đúng và tốt; nhắc lại cách phân biệt ba vần qua chữ phụ đứng trước ng.

    Học sinh

    HS sửa lỗi vào phiếu bằng bút màu.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Luyện viết vần và từ

Mục tiêu

Viết đúng các vần ang, ăng, âng và các từ cây bàng, măng tre, nhà tầng theo đúng quy định.

Nội dung

GV hướng dẫn viết: vần ang (a – n – g), ăng (ă – n – g), âng (â – n – g), nối liền các chữ trong vần. Viết từ: cây bàng, măng tre, nhà tầng; chữ y, b, g, h cao 5 li; chữ t cao 3 li; chữ r cao 2,5 li; các chữ còn lại cao 2 li; mỗi tiếng cách nhau bằng một con chữ o; dấu thanh đặt trên chữ cái đầu của vần, dấu nặng đặt dưới chữ đó.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng, đều nét, đúng độ cao con chữ: 3 vần và 3 từ (mỗi từ 1 dòng) trên vở Tập viết hoặc bảng con.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết mẫu trên bảng từng vần và từ, vừa viết vừa phân tích độ cao con chữ và vị trí dấu thanh.

    Học sinh

    HS quan sát cách viết, nhắc lại quy tắc độ cao của chữ y, b, g, h, t, r.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS viết bảng con trước, sau đó viết vào vở. Quan sát và nhắc HS đặt dấu huyền trên chữ a trong bàng, dấu nặng dưới chữ ă trong măng.

    Học sinh

    HS viết bảng con rồi viết vở; đổi vở cho bạn cùng bàn kiểm tra.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS giơ bảng con và hỏi: “Từ măng tre có mấy tiếng? Dấu thanh của tiếng măng đặt ở đâu?”

    Học sinh

    Trả lời dự kiến: “Từ măng tre có 2 tiếng. Dấu nặng ở dưới chữ ă.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét chung về chữ viết đẹp, đúng độ cao, nêu một lỗi thường gặp và cách sửa.

    Học sinh

    HS sửa lại chữ viết chưa đẹp ngay trong vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Tìm và nói về điều em thấy ở làng quê

Mục tiêu

Vận dụng vần ang, ăng, âng để tìm và nói được tiếng, sự vật có vần mới trong thực tế.

Nội dung

Trò chơi “Thám tử nhí”: HS quan sát đồ vật, tranh ảnh trong lớp và nói tên sự vật có vần ang, ăng, âng (ví dụ: cái thang, cửa sổ nhà tầng, trăng, nắng). Sau đó mỗi cặp đôi nói 2 câu về làng quê hoặc nơi em ở có dùng từ có vần mới, ví dụ: “Nhà em có cây bàng ở sân.”

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nêu được ít nhất 2 tiếng có vần ang, ăng, âng đúng với đồ vật, tranh và nói được 1 câu hoàn chỉnh về nơi em ở.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu trò chơi “Thám tử nhí”, nêu luật: mỗi em tìm một vật trong lớp hoặc tranh có tên chứa vần mới.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, quan sát các đồ vật trong lớp.

  2. Giáo viên

    GV chia lớp thành các cặp đôi, phát tranh làng quê có cây bàng, nhà tầng, trăng; yêu cầu cặp đôi nói cho nhau nghe 2 câu về nơi em ở.

    Học sinh

    HS chỉ vào tranh và nói: “Đây là cái thang. Nhà em có nhà tầng.” hoặc “Tối nay có trăng sáng.”

  3. Giáo viên

    GV mời 4 cặp trình bày trước lớp, khuyến khích HS dùng đúng tiếng có vần mới.

    Học sinh

    Trình bày dự kiến: “Ở sân trường em có cây bàng to.” “Mẹ em nâng chiếc nồi lên bếp.”

  4. Giáo viên

    GV khen những câu nói hay, rõ ràng và tổng kết: các vần ang, ăng, âng xuất hiện trong nhiều sự vật quanh em.

    Học sinh

    HS nhắc lại ba vần mới và một từ em thích.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Chọn các tiếng có vần ăng:

  • A. trăng
  • B. bàng
  • C. thang
  • D. măng
  • E. răng

Bài 2. Bấm loa để nghe. Em nghe thấy tiếng nào?

  • A. rằng
  • B. rang
  • C. răng

Bài 3. Điền từ vào chỗ trống: Tối, {{1}} sáng.

Bài 4. Nối hình với từ:

  • 🪜 – cái thang
  • 🌕 – trăng
  • 🦷 – răng
  • 🏢 – nhà tầng

Bài 5. Đọc đoạn “Làng em”:
Làng em có cây bàng to.
Ngày nắng, em và các bạn chơi ở gốc bàng.
Tối, trăng sáng, em ngồi ở sân ngắm trăng.

Bài 6. Làng em có cây gì to?

  • A. cây cau
  • B. cây bàng
  • C. cây chanh

Bài 7. Ngày nắng, em và các bạn chơi ở đâu?

  • A. ở bờ ao
  • B. ở gốc bàng
  • C. ở nhà tầng

Bài 8. Tối, em làm gì?

  • A. chơi ở gốc bàng
  • B. đi ngủ sớm
  • C. ngồi ở sân ngắm trăng

Bài 10. Đúng hay sai?

  • a) Tiếng “nắng” có vần âng.
  • b) Tiếng “vàng” có vần ang.
  • c) Tiếng “dâng” có vần âng.

Hướng dẫn về nhà

  • Viết vào vở Tập viết mỗi vần ang, ăng, âng một dòng và mỗi từ cây bàng, măng tre, nhà tầng một dòng.
  • Đọc to đoạn “Làng em” cho người thân nghe ít nhất 2 lần, sau đó kể lại bằng lời của em câu em thích nhất.
  • Tìm và viết 3 tiếng có vần ang, ăng hoặc âng mà em thấy ở nhà (ví dụ: cái thang, nhà tầng, trăng) và đọc cho người thân nghe.
  • Luyện đọc các từ: làng, vàng, nắng, nâng, vâng, dâng; chú ý không nhầm ang với anh.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.