Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 12. Vần: ep, êp, ip, up, anh, ênh, inh, ach, êch, ich, ang, ăng, âng

Giáo án Bài 58. ach, êch, ich

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được cấu tạo của vần ach (a + ch), êch (ê + ch), ich (i + ch) và nhận biết được ba vần có âm cuối ch.
Đọc đúng, đọc trơn các tiếng, từ ngữ có vần ach, êch, ich: sách, ếch, lịch, gạch, sạch, khách, lệch, chim chích, thích, xích.
Nhận biết được tiếng có vần mới chỉ mang dấu sắc hoặc dấu nặng.
Đọc hiểu đoạn “Na thích đọc sách” và trả lời được các câu hỏi về nội dung đoạn đọc.
Viết đúng các vần ach, êch, ich và các từ cuốn sách, con ếch, tờ lịch theo quy định về độ cao và khoảng cách con chữ.
Năng lực ngôn ngữ: Đọc đúng và trơn các vần, tiếng, từ ngữ và đoạn văn ngắn có vần ach, êch, ich; viết đúng vần và từ ứng dụng; nghe phân biệt được các tiếng lệch, lịch; nói thành câu về việc Na thích đọc sách.
Năng lực văn học: Cảm nhận được hình ảnh đáng yêu của chú ếch xanh, chú chim chích nhỏ và thói quen giữ sách sạch sẽ của bạn Na qua đoạn đọc.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: Tự đánh vần, đọc thầm và đọc to các tiếng, từ có vần mới; tự kiểm tra lại cách viết vần và từ trên bảng con.
Giao tiếp và hợp tác: Làm việc theo cặp đôi và nhóm khi phân tích vần, đọc nối tiếp đoạn văn; trình bày kết quả trước lớp bằng câu trọn vẹn.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Ghép tiếng thành từ, nối hình với từ, tìm đồ vật trong nhà có vần mới để vận dụng kiến thức vào thực tế.

3. Phẩm chất

Trách nhiệm: Biết giữ sách vở sạch sẽ, cất sách đúng chỗ như bạn Na trong đoạn đọc.
Chăm chỉ: Tích cực luyện đọc, luyện viết vần và từ mới; hoàn thành đầy đủ bài tập và nhiệm vụ về nhà.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Thẻ chữ các vần ach, êch, ich, các tiếng sách, ếch, lịch và các thẻ từ ngữ ứng dụng.
Tranh minh họa: cuốn sách, con ếch, tờ lịch, viên gạch, chim chích, cái xích, mũi hếch (có thể dùng tranh trong sách hoặc hình in).
Bảng phụ viết sẵn đoạn “Na thích đọc sách” và mẫu chữ viết các vần, từ ứng dụng theo ô li.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học “Bài 58 ach, êch, ich” (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-58-ach-ech-ich) gồm bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác; dùng chức năng bấm loa để nghe tiếng lệch, lịch, lạch.
Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho từng nhóm).

2. Học sinh

Bảng con, phấn hoặc bút chì, khăn lau.
Vở Tiếng Việt 1, bút chì, tẩy.
Bộ thẻ chữ cái và thẻ dấu thanh (nếu có) để ghép tiếng.
Sách Tiếng Việt 1, tập 2.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đoán tranh tìm vần

Mục tiêu

Huy động vốn hiểu biết của HS về sách, ếch, lịch; tạo hứng thú và dẫn dắt vào vần mới ach, êch, ich (tiết 1).

Nội dung

GV treo lần lượt tranh cuốn sách, con ếch, tờ lịch và hỏi HS tên từng vật. Sau đó trò chơi “Ai tinh mắt”: GV đọc to một tiếng (sách, ếch, lịch), HS giơ thẻ hình tương ứng.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi đúng tên các sự vật và nhận ra ba tiếng sách, ếch, lịch là tiếng mới của bài học.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo tranh cuốn sách, con ếch, tờ lịch lên bảng và hỏi: “Các con nhìn xem đây là gì? Các con đã bao giờ dùng hoặc nhìn thấy những thứ này chưa?”
Học sinh
HS quan sát tranh, trả lời: “Đây là cuốn sách.” “Đây là con ếch.” “Đây là tờ lịch.”
Giáo viên
GV tổ chức trò chơi “Ai tinh mắt”: GV đọc “sách”, “ếch”, “lịch” và yêu cầu HS giơ đúng thẻ hình. Sau mỗi lượt, GV hỏi: “Con vừa giơ hình gì?”
Học sinh
HS lắng nghe, giơ đúng thẻ hình và đọc to tên sự vật (ví dụ: “Cuốn sách!”).
Giáo viên
GV hỏi: “Các tiếng sách, ếch, lịch có điểm gì giống nhau ở phần cuối?” GV gợi ý nếu HS chưa thấy.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Tiếng sách, ếch, lịch đều có chữ c, ch ở phần cuối.” / “Đều có chữ ch đứng sau.”
Giáo viên
GV nhận xét và nêu: “Hôm nay chúng ta học ba vần mới có âm cuối ch: ach, êch, ich.”
Học sinh
HS nhắc lại tên bài học: “Bài 58: ach, êch, ich.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Nhận biết vần ach và êch

Mục tiêu

HS nhận biết cấu tạo, đánh vần và đọc đúng vần ach, êch và các tiếng sách, ếch (tiết 1).

Nội dung

Hoạt động theo cặp đôi, sử dụng Phiếu học tập số 1 (phân tích vần). Bước 1: GV viết vần ach và êch, hướng dẫn HS tách vần thành a + ch, ê + ch. Bước 2: HS đánh vần “s – ach – sach – sắc – sách”, “êch – sắc – ếch”. Bước 3: đọc trơn và ghép tiếng với thẻ dấu thanh.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được cấu tạo của hai vần ach, êch; đánh vần và đọc trơn được tiếng sách, ếch; hoàn thành Phiếu học tập số 1 phần vần ach, êch.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết vần ach lên bảng, hỏi: “Vần ach gồm những chữ cái nào? Chữ nào đứng trước, chữ nào đứng sau?” Sau đó phát Phiếu học tập số 1 cho các cặp.
Học sinh
HS quan sát, trả lời: “Vần ach gồm chữ a và chữ ch.” Nhận phiếu và đọc yêu cầu.
Giáo viên
GV làm mẫu đánh vần “s – ach – sach – sắc – sách”, sau đó mời một số HS đánh vần. Với vần êch, GV hướng dẫn: “êch – sắc – ếch”. Yêu cầu các cặp luyện đánh vần cho nhau và điền vào phiếu.
Học sinh
HS đánh vần theo GV, cặp đôi luân phiên một bạn đánh vần, bạn kia kiểm tra. HS ghi kết quả vào phiếu: ach = a + ch; êch = ê + ch.
Giáo viên
GV mời 2 cặp trình bày. Hỏi: “Tiếng sách có dấu gì? Dấu đó đặt ở chữ nào?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Tiếng sách có dấu sắc, đặt trên chữ a.” “Tiếng ếch có dấu sắc, đặt trên chữ ê.”
Giáo viên
GV chốt: “Vần ach gồm a và ch; vần êch gồm ê và ch. Tiếng có hai vần này mang dấu sắc.” GV yêu cầu cả lớp đọc đồng thanh sách, ếch.
Học sinh
HS đọc đồng thanh: “sách, ếch”, đọc cá nhân 2 đến 3 em.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Nhận biết vần ich và đọc từ ngữ

Mục tiêu

HS nhận biết vần ich, đánh vần đúng tiếng lịch và đọc trơn các từ ngữ ứng dụng (tiết 1).

Nội dung

Theo nhóm 4 bằng kĩ thuật “mảnh ghép”: mỗi HS nhận một nhóm thẻ từ (cuốn sách, gạch, sạch, khách; con ếch, lệch, chênh lệch, mũi hếch; tờ lịch, chim chích, thích, xích). Sau đó nhóm đọc và phân loại các tiếng theo vần.

Sản phẩm dự kiến

HS đánh vần đúng tiếng lịch (dấu nặng), đọc trơn ít nhất 9 từ ngữ ứng dụng và phân loại được các từ theo vần ach, êch, ich.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết vần ich lên bảng, hỏi: “Vần ich có chữ nào giống vần ach, êch?” Hướng dẫn đánh vần: “l – ich – lich – nặng – lịch.”
Học sinh
HS trả lời: “Vần ich có chữ ch ở cuối giống hai vần vừa học.” HS đánh vần theo GV.
Giáo viên
GV chia nhóm 4, phát thẻ từ. Yêu cầu: đọc thầm, đọc to từng từ, sau đó nhóm sắp xếp các từ vào ba cột: ach, êch, ich. GV đi quanh lớp hỗ trợ nhóm gặp khó khăn.
Học sinh
HS đọc thầm, đọc to và phân loại. Ví dụ: ach: cuốn sách, gạch, sạch, khách; êch: con ếch, lệch, chênh lệch, mũi hếch; ich: tờ lịch, chim chích, thích, xích.
Giáo viên
GV mời đại diện nhóm đọc một từ trong nhóm mình và nói vần của từ đó. GV hỏi thêm: “Tiếng nào có dấu nặng?”
Học sinh
HS trả lời: “Tiếng lịch có dấu nặng, đặt dưới chữ i.” Đọc từ: “chim chích”, “chênh lệch”.
Giáo viên
GV nhận xét và chốt: “Ba vần ach, êch, ich đều có âm cuối ch. Tiếng có vần mới chỉ mang dấu sắc hoặc dấu nặng.” GV đọc mẫu cả nhóm từ.
Học sinh
HS đọc đồng thanh các từ ngữ ứng dụng theo GV, đọc lại một lượt cá nhân.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 12 phút

Viết vần và từ ngữ ứng dụng

Mục tiêu

HS viết đúng các vần ach, êch, ich và các từ cuốn sách, con ếch, tờ lịch theo quy định về độ cao con chữ và khoảng cách (tiết 2).

Nội dung

GV hướng dẫn viết mẫu trên bảng ô li: viết vần (a – c – h, ê – c – h, i – c – h), nối liền các chữ; sau đó viết ba từ cuốn sách, con ếch, tờ lịch. Lưu ý: chữ h, l cao 5 li; chữ t cao 3 li; chữ s cao 2,5 li; các chữ còn lại cao 2 li; các tiếng cách nhau một con chữ o; dấu thanh đặt trên chữ cái đầu của vần, dấu nặng đặt dưới chữ đó.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng các vần ach, êch, ich và ba từ ứng dụng trong vở Tiếng Việt 1, đúng độ cao và khoảng cách; tự nhận xét được ít nhất một lỗi của mình và sửa.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết mẫu vần ach trên bảng ô li và giải thích cách nối nét: “Các con viết a, rồi nối sang c, rồi nối sang h. Chữ h cao 5 li.”
Học sinh
HS quan sát, nêu lại thứ tự viết: “a – c – h”, “chữ h cao 5 li.”
Giáo viên
GV yêu cầu HS viết vào bảng con: ach, êch, ich, sau đó viết vào vở: cuốn sách, con ếch, tờ lịch. GV đi quanh lớp, nhắc HS đặt dấu thanh đúng vị trí và kiểm tra khoảng cách một con chữ o.
Học sinh
HS viết bảng con rồi viết vở theo mẫu. Một số HS tự kiểm tra: “Mình viết dấu sắc trên chữ ê rồi ạ.” “Chữ h của mình cao 5 li.”
Giáo viên
GV giơ bảng mẫu một số bài viết tốt và một bài còn lỗi (ví dụ dấu nặng đặt sai vị trí), hỏi: “Bạn nào có thể chỉ ra lỗi trong bài này?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Dấu nặng phải đặt dưới chữ i, không đặt trên chữ.” “Chữ h phải cao hơn chữ c.”
Giáo viên
GV nhận xét chung về độ cao chữ, nối nét, vị trí dấu thanh; khen những HS viết đẹp, đúng mẫu.
Học sinh
HS sửa lại bài viết của mình nếu có lỗi, đọc lại các từ vừa viết.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Luyện đọc tiếng và từ ngữ, làm bài tập 1 đến 4

Mục tiêu

Củng cố nhận biết vần ach, êch, ich qua các bài tập chọn tiếng, nghe và nối hình với từ (tiết 1).

Nội dung

Bài 1: Chọn các tiếng có vần ach trong các tiếng gạch, sách, sạch, lệch, ếch. Bài 2: Bấm loa trên NeoEdu để nghe tiếng; chọn lệch, lịch hoặc lạch. Bài 3: Điền từ vào chỗ trống “Na thích đọc {{1}}.” Bài 4: Nối hình với từ (cuốn sách, gạch, con ếch, tờ lịch).

Sản phẩm dự kiến

Đáp án bài 1: A, B, C (sách, gạch, sạch có vần ach; ếch, lệch có vần êch). Đáp án bài 2: C (lịch – vần ich, dấu nặng). Đáp án bài 3: sách (cuốn sách, vần ach). Đáp án bài 4: 📖 – cuốn sách; 🧱 – gạch; 🐸 – con ếch; 📅 – tờ lịch.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc đề bài 1 trên bảng: “Chọn các tiếng có vần ach” và mở bài tập 2 trên NeoEdu. Nhắc HS nghe kĩ trước khi chọn.
Học sinh
HS đọc thầm đề, chuẩn bị bảng con giơ đáp án.
Giáo viên
GV tổ chức làm bài trên bảng con: bài 1 (giơ chữ A, B, C); bài 2 bấm loa nghe rồi giơ đáp án; bài 3 GV đọc câu và HS điền; bài 4 GV mời HS lên nối hình với từ trên bảng lớp.
Học sinh
HS giơ bảng con: bài 1 giơ A, B, C; bài 2 giơ C; bài 3 viết “sách”; bài 4 một số HS lên nối hình và từ.
Giáo viên
GV hỏi: “Vì sao ếch không có vần ach?” và “Vì sao tiếng lệch không phải là tiếng lịch?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Ếch có vần êch, không có chữ a.” “Lệch có dấu nặng?” / “Lệch có dấu nặng và vần êch, còn lịch có vần ich.”
Giáo viên
GV chốt đáp án và khen HS làm đúng. Nhấn mạnh: “Nghe kĩ để phân biệt lệch và lịch.”
Học sinh
HS sửa bài trong vở (nếu sai) và nhắc lại đáp án đúng.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 13 phút

Đọc đoạn “Na thích đọc sách” và làm bài tập 5 đến 10

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc trơn đoạn văn có các vần vừa học; trả lời được câu hỏi về nội dung và sắp xếp câu (tiết 2).

Nội dung

Đọc đoạn “Na thích đọc sách” theo các bước: GV đọc mẫu, HS đọc nối tiếp câu, đọc theo nhóm. Sau đó HS làm Phiếu học tập số 2 (đọc hiểu) gồm câu hỏi bài 6 đến 8, sắp xếp câu bài 9 và đúng hay sai bài 10.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án bài 6: B (đọc sách). Bài 7: B, C (chú ếch xanh, chú chim chích). Bài 8: B (sạch sẽ, cất sách lên giá). Bài 9: Na giữ sách sạch sẽ. Bài 10: a) Đ; b) S; c) Đ. HS đọc trơn cả đoạn và hoàn thành Phiếu học tập số 2.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu đoạn văn, hướng dẫn HS đọc thầm, chú ý từ ngữ có vần mới (sách, ếch, chích). Phát Phiếu học tập số 2 cho nhóm.
Học sinh
HS lắng nghe, đọc thầm đoạn văn và đọc phiếu.
Giáo viên
GV tổ chức đọc nối tiếp từng câu, sau đó để nhóm trao đổi và làm bài tập trên phiếu. GV hỏi gợi ý: “Na thích làm gì? Trong sách có tranh con gì?”
Học sinh
HS đọc nối tiếp, thảo luận nhóm, điền đáp án: bài 6 chọn B; bài 7 chọn B và C; bài 8 chọn B; bài 9 sắp xếp “Na giữ sách sạch sẽ”; bài 10 đánh dấu Đ, S, Đ.
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày. Hỏi thêm: “Vì sao bạn Na được khen?” (trả lời theo ý hiểu của HS, dựa trên đoạn văn).
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Vì Na giữ sách sạch sẽ và cất sách lên giá.” “Sách có tranh chú ếch xanh, chú chim chích nhỏ.”
Giáo viên
GV nhận xét, chốt đáp án bài 10: “Xích” có vần ich; “khách” có vần ach; “hếch” có vần êch chứ không phải ich. GV khuyến khích HS đọc lại đoạn văn cho cả lớp nghe.
Học sinh
HS đọc lại đoạn văn trước lớp, sửa đáp án sai nếu có.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Tìm và gọi tên đồ vật có vần mới

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức về vần ach, êch, ich vào thực tế đời sống; phát triển khả năng nói thành câu và giữ gìn sách vở (tiết 2).

Nội dung

Trò chơi “Tìm đồ vật có vần mới”: HS quan sát trong lớp và kể tên đồ vật có tiếng chứa vần ach, êch, ich (ví dụ: cuốn sách, tờ lịch, cái bàn không có vần mới nên bỏ qua). Mỗi HS nói một câu với từ tìm được, ví dụ: “Em có cuốn sách.” Về nhà: đọc cho người thân nghe đoạn văn và kể tên 3 đồ vật ở nhà có vần mới.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi tên được ít nhất 2 đồ vật có vần ach, êch hoặc ich và nói được câu đầy đủ; biết cách đọc cho người thân nghe.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu luật chơi: “Các con quan sát xung quanh lớp, tìm đồ vật có tên chứa vần ach, êch hoặc ich và nói một câu.” GV làm mẫu: “Em có cuốn sách.”
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, quan sát đồ dùng trong lớp.
Giáo viên
GV mời từng nhóm lần lượt nêu đồ vật và câu nói. Nhắc các nhóm dùng câu đầy đủ.
Học sinh
HS nói: “Đây là cuốn sách.” “Trên tường có tờ lịch.” “Con ếch trong tranh nhảy rất giỏi.”
Giáo viên
GV hỏi: “Vì sao chúng ta cần giữ sách vở sạch sẽ như bạn Na?”
Học sinh
HS trả lời: “Vì sách sạch thì đẹp và dễ đọc.” “Để sách không bị rách, hỏng.”
Giáo viên
GV nhận xét, khen nhóm nói câu hay. Giao việc về nhà và nhắc HS giữ sách vở sạch sẽ.
Học sinh
HS ghi nhớ nhiệm vụ về nhà, nhắc lại: “Em sẽ giữ sách sạch sẽ.”

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Phân tích vần và đánh vần tiếng

Vần ach gồm chữ: ......... và ......... (a + ch)
Vần êch gồm chữ: ......... và ......... (ê + ch)
Vần ich gồm chữ: ......... và ......... (i + ch)
Đánh vần tiếng sách: s – ach – sach – sắc – .........
Đánh vần tiếng ếch: êch – sắc – .........
Đánh vần tiếng lịch: l – ich – lich – nặng – .........
Tiếng có vần ach, êch, ich mang dấu: ......... hoặc .........
Nhóm ghi nhận xét: ....................................

Phiếu học tập số 2

Đọc đoạn “Na thích đọc sách” và làm bài
Bài 1. Na thích làm gì?
A. chụp ảnh B. đọc sách C. đi chơi
Bài 2. Sách của Na có tranh những con gì? (chọn nhiều đáp án)
A. chú mèo B. chú ếch xanh C. chú chim chích
Bài 3. Na giữ sách thế nào?
A. vẽ bậy vào sách B. sạch sẽ, cất lên giá C. để bừa ra bàn
Bài 4. Sắp xếp các tiếng thành câu: Na – giữ – sách – sạch – sẽ.
Câu đúng: ..............................................
Bài 5. Đúng hay sai?
a) Tiếng “xích” có vần ich. ......
b) Tiếng “hếch” có vần ich. ......
c) Tiếng “khách” có vần ach. ......

Hướng dẫn về nhà

Đọc to đoạn “Na thích đọc sách” ít nhất 2 lần cho người thân nghe; khi đọc chú ý đọc trơn các tiếng có vần ach, êch, ich.
Viết vào vở ô li mỗi vần ach, êch, ich một dòng và mỗi từ cuốn sách, con ếch, tờ lịch một dòng; chú ý chữ h cao 5 li, dấu thanh đặt đúng vị trí.
Kể cho người thân nghe tên 3 đồ vật ở nhà có vần ach, êch hoặc ich (ví dụ: cuốn sách, tờ lịch), nói thành câu đầy đủ.
Truy cập trang bài học NeoEdu “Bài 58 ach, êch, ich” (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-58-ach-ech-ich) để luyện nghe và làm lại các bài tập tương tác, nếu có thiết bị phù hợp và có sự hỗ trợ của người lớn.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.