Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 12. Vần: ep, êp, ip, up, anh, ênh, inh, ach, êch, ich, ang, ăng, âng

Giáo án Bài 57. anh, ênh, inh

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cấu tạo của các vần anh (a + nh), ênh (ê + nh), inh (i + nh), đều có âm cuối nh.
  • Đọc đúng, đọc trơn các vần anh, ênh, inh và các tiếng, từ có vần mới: chanh, quả chanh, kênh, dòng kênh, kính, bánh, xanh, cành, bệnh, xinh, bình.
  • Giải thích được ý nghĩa một số từ khoá: quả chanh (quả nhỏ, vỏ xanh, rất chua), dòng kênh (đường nước đào để dẫn nước), kính (đồ đeo ở mắt để nhìn rõ hơn).
  • Đọc hiểu đoạn “Nhà bên kênh” và trả lời được các câu hỏi về nội dung đoạn đọc.
  • Viết đúng các vần anh, ênh, inh và các từ quả chanh, dòng kênh, kính; phân biệt được vần anh với vần inh qua các cặp từ xanh – xinh.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): Đánh vần và đọc trơn được tiếng khoá chanh, kênh, kính; viết đúng vần và từ khoá theo quy định độ cao con chữ; nghe và phân biệt được tiếng có vần ênh với vần inh qua trò chơi “Bấm loa”.
  • Năng lực văn học: Cảm nhận được niềm vui, sự chăm chỉ của gia đình Minh qua đoạn đọc “Nhà bên kênh” (mẹ làm bánh, Minh mời bà ăn), biết chia sẻ điều mình thích trong đoạn đọc.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Tự đọc thầm, tự tìm tiếng có vần anh, ênh, inh trong bài và tự kiểm tra kết quả bằng cách đối chiếu với bạn hoặc với thẻ chữ mẫu.
  • Giao tiếp và hợp tác: Làm việc theo cặp đôi, nói rõ tiếng vừa đọc, lắng nghe và nhận xét bạn đọc đúng, đọc sai.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Ghép tiếng từ bộ thẻ chữ, phân biệt vần khi nghe và đọc, tìm thêm đồ vật có tên chứa vần vừa học.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: Tích cực luyện đọc, viết vần và từ khoá, hoàn thành đủ các bài tập trong phiếu học tập.
  • Trách nhiệm: Giữ gìn vở tập viết, bộ thẻ chữ và đồ dùng học tập; hoàn thành bài tập về nhà.
  • Nhân ái: Biết yêu thương, quan tâm đến người thân qua hình ảnh Minh mời bà ăn bánh; sẵn sàng giúp đỡ bạn khi bạn đọc chưa đúng.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh hoặc hình ảnh: quả chanh, dòng kênh, kính, bánh, cành cây, bình (bình hoa hoặc bình nước).
  • Bảng phụ hoặc bảng gắn nam châm, bộ thẻ chữ và thẻ vần: a, ê, i, nh, anh, ênh, inh, ch, k, x, b, c, đ, t, s.
  • Bảng phụ viết sẵn đoạn “Nhà bên kênh” và các từ ngữ trong bài.
  • Thẻ hình các đồ vật minh họa (kính, chanh, bánh) để ghép với từ ở bài tập nối.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-57-anh-enh-inh); dùng phần nghe “Bấm loa” và bài tập nối hình – từ khi luyện tập.

2. Học sinh

  • Bảng con, bút lông hoặc bút chì, khăn lau bảng.
  • Vở Tập viết 1, bút chì, tẩy.
  • Bộ thẻ chữ và thẻ vần (nếu có) để ghép tiếng.
  • Phiếu học tập số 1 (do GV phát).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Khởi động: Ai nhanh hơn?

Mục tiêu

Ôn lại cách đánh vần và đọc tiếng có vần đã học, tạo hứng thú và dẫn dắt HS vào bài mới.

Nội dung

Trò chơi “Ai nhanh hơn”: GV đọc nhanh các tiếng đã học (ví dụ: tiếng có vần ip, up, êp) và HS giơ bảng con hoặc vỗ tay khi nghe đúng. Sau đó GV giơ tranh quả chanh, hỏi HS tên quả này để dẫn dắt vào bài mới.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng các tiếng đã học, nêu được tên quả chanh và sẵn sàng vào bài.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: “Hôm nay chúng ta chơi trò chơi Ai nhanh hơn. Cô đọc một tiếng, các em đọc theo thật to và rõ.” GV đọc nhanh một số tiếng đã học, ví dụ “múp”, “bịp”, “đẹp” (tùy tiếng đã học trong chủ đề).

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc theo và giơ tay khi nhận ra tiếng GV đọc.

  2. Giáo viên

    GV gắn tranh quả chanh lên bảng và hỏi: “Đây là quả gì? Các em có biết quả này vỏ màu gì, vị thế nào không?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Đây là quả chanh.” Dự kiến HS nói: “Quả chanh màu xanh, vị chua.”

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Trong tên quả chanh có tiếng nào mới chưa? Tiếng chanh có vần gì?” GV ghi tên bài lên bảng: Vần anh, ênh, inh.

    Học sinh

    HS đọc theo: “chanh”, nhận ra có vần anh (dự kiến HS trả lời: “Tiếng chanh có vần anh”).

  4. Giáo viên

    GV khen các em tích cực và nói: “Hôm nay chúng ta học ba vần mới, đều có âm cuối nh.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài: “Bài 57: anh, ênh, inh.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Nhận biết và đọc vần anh, ênh

Mục tiêu

Nêu được cấu tạo vần anh (a + nh), ênh (ê + nh); đánh vần và đọc trơn các tiếng khoá chanh, kênh và từ quả chanh, dòng kênh.

Nội dung

Tìm hiểu cấu tạo và cách đánh vần vần anh, ênh. Đánh vần tiếng khoá: ch – anh – chanh; k – ênh – kênh. Đọc từ khoá quả chanh, dòng kênh, sau đó đọc các từ ngữ bánh, xanh, cành, bệnh, bập bênh, lênh khênh. Hoạt động theo cặp đôi: một bạn đọc, một bạn kiểm tra và góp ý.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng vần anh, ênh, các tiếng chanh, kênh và từ quả chanh, dòng kênh; nêu được vần anh gồm a và nh, vần ênh gồm ê và nh.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV gắn thẻ vần “a” và “nh” lên bảng, hỏi: “Cô ghép a với nh thành vần gì? Các em đọc theo cô.” Sau đó GV ghi vần anh lên bảng, đọc mẫu.

    Học sinh

    HS quan sát, đọc theo GV: “a – nh – anh”.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn đánh vần tiếng chanh: “ch – anh – chanh”. Tiếp theo GV gắn thẻ ê và nh, hướng dẫn đánh vần: “k – ênh – kênh”. Yêu cầu HS đánh vần cá nhân, sau đó cặp đôi luyện đọc.

    Học sinh

    HS đánh vần thành tiếng: “ch – anh – chanh”, “k – ênh – kênh”. Dự kiến HS nói: “Vần anh có a và nh”, “Vần ênh có ê và nh”.

  3. Giáo viên

    GV đưa tranh dòng kênh và quả chanh, mời HS đọc từ. GV hỏi: “Từ dòng kênh có tiếng nào có vần ênh?”

    Học sinh

    HS đọc: “quả chanh”, “dòng kênh”; trả lời: “Tiếng kênh có vần ênh.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Vần anh gồm a và nh; vần ênh gồm ê và nh. Hai vần này đều có âm cuối nh.” GV yêu cầu HS đọc đồng thanh các từ bánh, xanh, cành, bệnh, bập bênh, lênh khênh.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh, nhắc lại cấu tạo hai vần.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Nhận biết và đọc vần inh, phân biệt ba vần

Mục tiêu

Nêu được cấu tạo vần inh (i + nh); đánh vần và đọc đúng tiếng kính; phân biệt được vần anh, ênh, inh.

Nội dung

Đánh vần tiếng kính: k – inh – kinh – sắc – kính. Đọc từ ngữ xinh, bình, đỉnh. Hoạt động nhóm đôi: ghép tiếng với thẻ vần anh, ênh, inh; HS chỉ đúng vần khi GV đọc tiếng.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng vần inh, tiếng kính và các từ xinh, bình, đỉnh; nêu được ba vần đều có âm cuối nh, khác nhau ở âm đầu của vần.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV gắn thẻ i và nh, hỏi: “Ghép i với nh thành vần gì?” GV viết vần inh lên bảng và đọc mẫu.

    Học sinh

    HS đọc theo GV: “i – nh – inh”.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn đánh vần tiếng kính: “k – inh – kinh – sắc – kính”. GV hỏi: “Dấu thanh sắc đặt ở đâu?” HS quan sát và trả lời. Sau đó GV đưa tranh chiếc kính, hướng dẫn HS đọc từ kính.

    Học sinh

    HS đánh vần, đọc tiếng kính. Dự kiến HS trả lời: “Dấu sắc đặt trên chữ i.”

  3. Giáo viên

    GV đọc lần lượt các tiếng “chanh”, “kênh”, “kính”, yêu cầu HS giơ thẻ vần đúng (anh, ênh hoặc inh). GV mời một số HS nêu lý do chọn.

    Học sinh

    HS giơ thẻ đúng, giải thích: “Tiếng kính có vần inh vì có i và nh.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Ba vần anh, ênh, inh đều có nh ở cuối, khác nhau ở chữ cái đứng trước nh.” GV nhấn mạnh cần đọc phân biệt xanh – xinh.

    Học sinh

    HS nhắc lại: “anh – ênh – inh, cùng kết thúc bằng nh.”

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 18 phút

Đọc đoạn “Nhà bên kênh” và làm bài tập

Mục tiêu

Đọc trơn đoạn văn có vần mới; đọc hiểu nội dung và trả lời câu hỏi; luyện chọn, nối, sắp xếp, nhận biết đúng sai.

Nội dung

HS đọc đoạn “Nhà bên kênh” theo nhóm, sau đó làm Phiếu học tập số 1 gồm các bài: chọn tiếng có vần inh; nghe và chọn tiếng; điền từ vào chỗ trống; nối hình với từ; đọc hiểu với ba câu hỏi về đoạn văn; sắp xếp từ thành câu; đúng hay sai. Cuối giờ GV mở học liệu NeoEdu để HS luyện thêm các bài tập tương tác (nếu có thời gian).

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng đoạn văn; hoàn thành Phiếu học tập số 1 với đáp án: 1) A, C, E; 2) C (kênh); 3) xanh; 4) quả chanh – chanh, bánh, kính – hình; 6) B (bên kênh); 7) C (cây chanh); 8) B (mời bà ăn); 9) Mẹ Minh làm bánh; 10) a) Đ, b) S, c) Đ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu đoạn “Nhà bên kênh” hai lần, sau đó hướng dẫn HS đọc thầm và tìm các tiếng có vần anh, ênh, inh trong đoạn. GV phát Phiếu học tập số 1.

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm và gạch chân các tiếng có vần anh, ênh, inh (chanh, kênh, xanh, bánh, Minh, mời).

  2. Giáo viên

    GV tổ chức đọc theo nhóm bốn: mỗi bạn đọc một câu. Sau đó GV hướng dẫn HS làm phiếu: đọc từng câu hỏi, làm bài và kiểm tra chéo trong nhóm. GV đi quan sát, hỗ trợ nhóm còn lúng túng.

    Học sinh

    HS đọc theo nhóm, làm phiếu. Dự kiến HS trả lời câu hỏi đọc hiểu: “Nhà Minh ở bên kênh”; “Sân nhà Minh có cây chanh”; “Minh xếp bánh vào đĩa để mời bà ăn.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 nhóm đọc đoạn văn, mời đại diện trình bày kết quả bài tập 4 (nối hình – từ) và bài tập 10 (đúng sai). GV yêu cầu HS giải thích vì sao “lênh” không có vần inh.

    Học sinh

    HS đọc, trình bày kết quả. Dự kiến HS nói: “Tiếng lênh có vần ênh, không có vần inh nên ý b là sai.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen những nhóm đọc trơn, đọc đúng. GV chốt lại đáp án và nhấn mạnh: đọc đoạn văn giúp hiểu nội dung, cảm nhận tình cảm của Minh với bà và mẹ. GV có thể mở học liệu NeoEdu cho HS luyện thêm bài tập tương tác.

    Học sinh

    HS đối chiếu đáp án, sửa bài nếu sai và nhắc lại nội dung đoạn văn.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Viết vần và từ khoá

Mục tiêu

Viết đúng các vần anh, ênh, inh và các từ quả chanh, dòng kênh, kính theo đúng độ cao con chữ, khoảng cách và vị trí dấu thanh.

Nội dung

GV hướng dẫn quy trình viết: viết vần anh (a – n – h), ênh (ê – n – h), inh (i – n – h); viết từ quả chanh, dòng kênh, kính. Chữ h, g, k cao 5 li; chữ q, d cao 4 li; các chữ còn lại cao 2 li. Mỗi tiếng cách nhau một con chữ o; dấu thanh đặt trên chữ cái đầu của vần (dấu nặng đặt dưới chữ đó). HS viết trên bảng con trước, sau đó viết vào vở Tập viết.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng và đẹp các vần anh, ênh, inh; các từ quả chanh, dòng kênh, kính; đúng độ cao con chữ, khoảng cách và vị trí dấu thanh.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết mẫu vần anh trên bảng, vừa viết vừa nói quy trình: “Viết a, nối sang n, rồi viết h. Chữ h cao 5 li.” Sau đó GV viết mẫu từ quả chanh, chỉ ra vị trí dấu thanh trên chữ a.

    Học sinh

    HS quan sát, theo dõi và đọc thầm cách viết.

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu HS viết vần anh, ênh, inh trên bảng con, sau đó viết các từ quả chanh, dòng kênh, kính vào vở. GV đi kiểm tra tư thế ngồi, cách cầm bút và độ cao con chữ của HS.

    Học sinh

    HS viết bảng con, viết vở. Dự kiến HS hỏi: “Dấu sắc của kính đặt ở đâu?” – HS tự trả lời: “Đặt trên chữ i.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS giơ bảng con, nhận xét và chỉ ra lỗi thường gặp: viết “an” thay “anh” vì quên h, nhầm “xanh” với “xinh”.

    Học sinh

    HS giơ bảng, nhận xét bài của bạn và sửa lỗi của mình.

  4. Giáo viên

    GV khen những bài viết đẹp, nhắc HS chú ý chữ h, g, k cao 5 li và luôn kiểm tra dấu thanh trước khi nộp vở.

    Học sinh

    HS sửa lại chữ viết chưa đúng và nộp vở cho GV.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Tìm đồ vật có vần vừa học

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức về vần anh, ênh, inh vào thực tế: nhận biết và gọi tên đồ vật, sự vật có tên chứa vần vừa học.

Nội dung

Trò chơi “Tìm đồ vật”: GV mang đến hoặc chỉ tranh các đồ vật trong thực tế (quả chanh, cái kính, bánh, bình hoa, cành cây, dòng kênh…). HS đọc tên đồ vật, nêu vần có trong tên gọi. Giao nhiệm vụ về nhà: tìm ở nhà hai đồ vật có tên chứa vần anh, ênh hoặc inh và đọc cho người thân nghe.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng tên ít nhất ba đồ vật có vần anh, ênh, inh; nêu được vần trong tên đồ vật; ghi nhớ nhiệm vụ về nhà.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu trò chơi: “Cô đưa ra một đồ vật, các em đọc tên và chỉ ra vần có trong tên.” GV đưa tranh hoặc đồ vật thật lần lượt: quả chanh, cái kính, bình hoa.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, chuẩn bị tham gia.

  2. Giáo viên

    GV mời từng HS lên chỉ tranh, đọc tên đồ vật và nêu vần. GV khích lệ bằng câu hỏi: “Tên đồ vật này có vần nào?”

    Học sinh

    HS đọc: “quả chanh – vần anh”, “cái kính – vần inh”, “bình hoa – vần inh”.

  3. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS giao lại nhiệm vụ về nhà và hỏi: “Ở nhà, các em có thể tìm đồ vật nào có tên chứa vần vừa học?”

    Học sinh

    HS trả lời, dự kiến: “Cái bánh, cái kính, cành cây, cái bình.”

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: “Ba vần anh, ênh, inh xuất hiện trong nhiều đồ vật quanh ta. Các em hãy tiếp tục tìm và đọc thật to nhé.”

    Học sinh

    HS nhắc lại nhiệm vụ và chào cô.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Chọn các tiếng có vần inh (khoanh vào chữ cái trước đáp án đúng):

  • A. xinh
  • B. chanh
  • C. kính
  • D. bánh
  • E. bình

Bài 2. Bấm loa để nghe. Em nghe thấy tiếng nào?

  • A. kinh
  • B. canh
  • C. kênh

Bài 3. Điền từ vào chỗ trống: Sân nhà có cây chanh ……… mát.

Bài 4. Nối hình với từ:

  • Hình quả chanh – quả chanh
  • Hình bánh – bánh
  • Hình kính – kính

Bài 5. Đọc đoạn văn:
Nhà bên kênh
Nhà Minh ở bên kênh. Sân nhà có cây chanh xanh mát.
Mẹ Minh làm bánh. Minh xếp bánh vào đĩa, mời bà ăn.

Bài 6. Nhà Minh ở đâu?

  • A. ở phố
  • B. bên kênh
  • C. gần núi

Bài 7. Sân nhà Minh có cây gì?

  • A. cây cau
  • B. cây mít
  • C. cây chanh

Bài 8. Minh xếp bánh vào đĩa để làm gì?

  • A. để dành ăn sau
  • B. mời bà ăn
  • C. cho mèo ăn

Bài 9. Sắp xếp các tiếng thành câu: Mẹ – Minh – làm – bánh.

Bài 10. Đúng hay sai?

  • a) Tiếng “đỉnh” có vần inh.
  • b) Tiếng “lênh” có vần inh.
  • c) Tiếng “cành” có vần anh.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại đoạn “Nhà bên kênh” ba lần cho người thân nghe, chỉ tay vào các tiếng có vần anh, ênh, inh.
  • Viết vào vở Tập viết mỗi vần anh, ênh, inh một dòng và các từ quả chanh, dòng kênh, kính mỗi từ một dòng; chú ý độ cao con chữ và dấu thanh.
  • Tìm ở nhà hai đồ vật có tên chứa vần anh, ênh hoặc inh, đọc tên đồ vật cho người thân nghe và nói vần có trong tên đó.
  • Luyện thêm các bài tập tương tác về bài 57 trên trang neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-57-anh-enh-inh (nếu có thiết bị).

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.