Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 19. Mái ấm gia đình

Giáo án Bài 6. Ngôi nhà

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng, đọc trơn bài thơ “Ngôi nhà” và bài đọc “Nhà của Bin”.
  • Nêu được nội dung chính của bài thơ: ngôi nhà là nơi gia đình sinh sống, gắn bó; yêu nhà cũng là yêu quê hương, đất nước.
  • Giải thích được nghĩa của các từ: xao xuyến, đầu hồi, lảnh lót, rạ, mộc mạc.
  • Tìm được tiếng cùng vần với các tiếng chùm, phơi, nước (vần um, ơi, ươc).
  • Trả lời được các câu hỏi đọc hiểu về bài thơ và bài đọc thêm.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng, đọc trơn bài thơ; viết đúng chính tả các tiếng cùng vần; nghe hiểu và nói được 2–3 câu giới thiệu về ngôi nhà của em.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được vẻ đẹp mộc mạc, thân thương của ngôi nhà qua hình ảnh hàng xoan, tiếng chim lảnh lót, mái nhà màu rạ; hiểu tình yêu nhà gắn với tình yêu quê hương, đất nước.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc thầm, tự tìm câu trả lời trong bài và tự kiểm tra kết quả bài tập tương tác.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS đọc và trao đổi theo cặp đôi, báo cáo ý kiến trước lớp, lắng nghe bạn khi giới thiệu về ngôi nhà.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng kiến thức về từ ngữ, tiếng cùng vần để ghép thẻ, sắp xếp câu và kể về ngôi nhà của mình.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: tích cực luyện đọc, hoàn thành đầy đủ các bài tập trong giờ học.
  • Trách nhiệm: biết giữ gìn, yêu quý ngôi nhà và gia đình mình.
  • Yêu nước: yêu nhà, yêu quê hương, đất nước qua hình ảnh bài thơ.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Sách Tiếng Việt 1 (Kết nối tri thức với cuộc sống), tập 1, bài 6 “Ngôi nhà”.
  • Tranh minh hoạ ngôi nhà có hàng xoan, cổng ngõ, mái nhà lợp rạ (hoặc ảnh ngôi nhà thật).
  • Bảng phụ hoặc slide ghi bài thơ, bảng từ ngữ và các từ cần ghép.
  • Bộ thẻ từ (chùm, trùm, cúm, phơi, chơi, mời, nước, bước, trước) và thẻ nghĩa của 5 từ khó.
  • Phiếu học tập số 1 in sẵn cho các nhóm.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học “Bài 6. Ngôi nhà” (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-6-ngoi-nha) dùng để HS làm bài tập tương tác ở hoạt động luyện tập.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, vở Tập viết, bút chì, bảng con và phấn/bút viết bảng.
  • Thẻ từ hoặc phiếu học tập số 1 (nếu được phát).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Khởi động: Ngôi nhà của em

Mục tiêu

Kích hoạt vốn sống của HS về nơi các em ở và những cảnh vật quanh nhà; dẫn dắt vào bài thơ “Ngôi nhà”.

Nội dung

GV treo tranh ngôi nhà có cổng ngõ, cây cối và đặt hai câu hỏi: Nhà em ở đâu? Quanh nhà em có những gì? HS trả lời theo kiểu trò chơi “Ai nhanh hơn” trong 2 phút, sau đó giới thiệu nhanh một đến hai ý với bạn ngồi cạnh.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được ít nhất 1 câu về vị trí nhà hoặc cảnh vật quanh nhà; HS sẵn sàng vào bài mới.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh ngôi nhà và nêu: “Các em hãy cùng nhớ về nhà mình nhé. Nhà em ở đâu? Quanh nhà em có những gì?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, suy nghĩ và giơ tay xin trả lời.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức trò chơi “Ai nhanh hơn”: mỗi dãy cử 1 bạn trả lời nhanh; GV ghi các từ khoá lên bảng (cây, cổng, ngõ, sân, hàng rào…).

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Nhà em ở ngõ nhỏ, gần trường.” “Quanh nhà em có cây bưởi và vườn rau.” “Trước nhà em có sân và cổng sắt.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS nói câu hoàn chỉnh; khen những câu nói rõ ràng, đủ ý.

    Học sinh

    HS nói lại câu của mình trước lớp, bạn khác nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét và nêu: “Ngôi nhà của các em rất thân thương. Hôm nay cô cùng các em đọc bài thơ “Ngôi nhà” của tác giả Tô Hà để xem bạn nhỏ trong thơ yêu ngôi nhà ra sao nhé.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và mở sách ở trang bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc bài thơ “Ngôi nhà” và tìm hiểu nội dung

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc trơn bài thơ; hiểu nội dung chính và trả lời được câu hỏi về ngôi nhà trong thơ.

Nội dung

GV đọc mẫu bài thơ, hướng dẫn cách ngắt nghỉ. HS đọc thầm, sau đó đọc theo cặp đôi (kĩ thuật “Cặp đôi đọc luân phiên”). GV đặt các câu hỏi tìm hiểu nội dung: Trước ngõ nhà bạn nhỏ có gì? Tiếng chim ở đầu hồi thế nào? Bạn nhỏ yêu ngôi nhà như yêu gì? Cuối cùng, GV dẫn dắt để HS rút ra điều bài thơ muốn nói.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng, đọc trơn bài thơ; trả lời được 3 câu hỏi: trước ngõ có hàng xoan; tiếng chim lảnh lót; bạn nhỏ yêu ngôi nhà như yêu đất nước. HS nêu được ý chính: ngôi nhà gắn bó với em, yêu nhà là yêu quê hương, đất nước.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu bài thơ 1 lần, nhắc HS chú ý giọng đọc nhẹ nhàng, tình cảm và nghỉ hơi đúng chỗ. Sau đó GV giao nhiệm vụ: “Cặp đôi đọc thầm bài thơ, gạch chân những hình ảnh về ngôi nhà mà em thích.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, mở sách, đọc thầm và gạch chân các hình ảnh như hàng xoan, tiếng chim, mái nhà màu rạ.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn đọc đúng các tiếng khó (lảnh lót, đầu hồi, mộc mạc) và tổ chức đọc theo cặp đôi luân phiên mỗi bạn đọc 1 khổ. GV đi quan sát, sửa phát âm cho HS. Sau đó GV đặt câu hỏi: “Trước ngõ nhà bạn nhỏ có gì?” “Bạn nhỏ yêu ngôi nhà như yêu gì?”

    Học sinh

    HS đọc theo cặp đôi, lắng nghe bạn sửa lỗi. Trả lời dự kiến: “Trước ngõ có hàng xoan, hoa nở từng chùm như mây.” “Bạn nhỏ yêu ngôi nhà như yêu đất nước.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp đôi đọc trước lớp và yêu cầu nhận xét về độ trơn, đúng của bạn; đặt thêm câu hỏi: “Vì sao bạn nhỏ lại yêu ngôi nhà như yêu đất nước?”

    Học sinh

    HS đọc trước lớp, nhận xét bạn. Trả lời dự kiến: “Vì ngôi nhà là nơi gia đình em sống, nên bạn yêu nhà như yêu cả đất nước.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Ngôi nhà là nơi gia đình em sinh sống và gắn bó. Yêu nhà cũng là yêu quê hương, đất nước. Các em hãy ghi nhớ điều này nhé.”

    Học sinh

    HS nhắc lại ý chính và ghi vào vở hoặc nói theo GV.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Hiểu từ ngữ và tìm tiếng cùng vần

Mục tiêu

HS hiểu nghĩa của 5 từ khó (xao xuyến, đầu hồi, lảnh lót, rạ, mộc mạc) và nhận biết được tiếng cùng vần.

Nội dung

Hoạt động gồm hai phần. Phần 1: trò chơi “Ghép thẻ từ – nghĩa” với 5 từ khó. Phần 2: tìm tiếng cùng vần qua trò chơi “Tìm bạn cùng vần” với các cặp chùm – trùm, cúm (vần um); phơi – chơi, mời (vần ơi); nước – bước, trước (vần ươc).

Sản phẩm dự kiến

HS ghép đúng 5 cặp từ – nghĩa; nêu được nghĩa của từ lảnh lót và đầu hồi bằng lời của mình; tìm đúng các tiếng cùng vần với chùm, phơi, nước.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát thẻ từ và thẻ nghĩa cho các nhóm 4 HS, giao nhiệm vụ: “Các nhóm đọc từ, đọc nghĩa rồi ghép thẻ cho đúng.”

    Học sinh

    HS nhận thẻ, đọc thầm các từ và nghĩa, thảo luận trong nhóm.

  2. Giáo viên

    GV quan sát, gợi ý cho nhóm còn lúng túng bằng câu hỏi: “Tiếng chim hót cao, trong, vang thì nên ghép với từ nào?” Sau đó GV chuyển sang phần 2: đưa thẻ chùm, phơi, nước và yêu cầu HS tìm tiếng cùng vần.

    Học sinh

    HS ghép thẻ: lảnh lót – tiếng cao, trong và vang; đầu hồi – bức tường ở hai đầu ngôi nhà; mộc mạc – giản dị, không cầu kì; rạ – phần gốc cây lúa phơi khô để lợp nhà; xao xuyến – cảm động, bồi hồi trong lòng. HS tìm tiếng cùng vần: trùm, cúm; chơi, mời; bước, trước.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày kết quả ghép thẻ; yêu cầu HS đọc to từng cặp từ – nghĩa. Cho HS đọc các từ cùng vần và nhận xét vần giống nhau ở đâu.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày, cả lớp đọc đồng thanh. Trả lời dự kiến: “Các tiếng chùm, trùm, cúm có chung vần um.”

  4. Giáo viên

    GV chốt nghĩa của các từ và nhấn mạnh: “Tiếng có cùng vần thì phần sau giống nhau, ví dụ um, ơi, ươc.” GV yêu cầu cả lớp viết vào bảng con tiếng trùm.

    Học sinh

    HS nhắc lại nghĩa các từ, viết tiếng trùm vào bảng con và giơ bảng để GV kiểm tra.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập đọc hiểu và từ ngữ

Mục tiêu

Củng cố nội dung bài thơ, nghĩa của từ và tiếng cùng vần qua các bài tập 1–5.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 (bài tập 1–5) theo nhóm đôi, sau đó làm bài tập tương tác trên trang NeoEdu để kiểm tra. Bài tập 1: trước ngõ nhà bạn nhỏ có gì? Bài tập 2: tiếng chim ở đầu hồi thế nào? Bài tập 3: bạn nhỏ yêu ngôi nhà như yêu gì? Bài tập 4: nối từ với nghĩa. Bài tập 5: chọn các tiếng cùng vần với nước.

Sản phẩm dự kiến

HS hoàn thành Phiếu học tập số 1 với đáp án: 1A (hàng xoan); 2A (lảnh lót); 3B (đất nước); 4: lảnh lót – tiếng cao, trong và vang; mộc mạc – giản dị; đầu hồi – bức tường ở hai đầu ngôi nhà; 5: A, C, D (trước, được, bước).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 và hướng dẫn cách làm: đọc kĩ câu hỏi, khoanh chữ cái đúng hoặc nối từ với nghĩa.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc kĩ yêu cầu và làm bài cá nhân trong 5 phút.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS đổi phiếu với bạn cùng bàn để kiểm tra chéo; sau đó GV mở trang NeoEdu (bài tập tương tác của bài 6) để cả lớp làm thử câu 4 và câu 5.

    Học sinh

    HS kiểm tra chéo, thảo luận khi chọn đáp án khác nhau. Trả lời dự kiến cho câu 5: “Nuốt có vần uôt nên không chọn.”

  3. Giáo viên

    GV mời 3 HS đọc đáp án từng câu và giải thích lí do chọn; GV kiểm tra nhanh bằng giơ thẻ A, B, C.

    Học sinh

    HS trình bày đáp án và giải thích. Ví dụ: “Em chọn B vì đất nước là điều bạn nhỏ yêu như yêu ngôi nhà.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen những HS làm đúng nhiều câu, đồng thời sửa các lỗi thường gặp (nhầm vần uôt và ươc).

    Học sinh

    HS chỉnh sửa phiếu theo đáp án đúng.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Đọc thêm “Nhà của Bin” và trả lời câu hỏi

Mục tiêu

HS đọc trơn đoạn văn ngắn và trả lời được câu hỏi đọc hiểu; vận dụng kiến thức sắp xếp câu.

Nội dung

HS đọc đoạn văn “Nhà của Bin” (sách Tiếng Việt 1). Sau đó làm bài tập 6–10: nhà Bin ở đâu, trước nhà có cây gì, Bin thích chỗ nào nhất, sắp xếp các từ thành câu “Mùa xuân, hoa bưởi nở trắng.”

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn đoạn văn; trả lời đúng: 7C (cuối ngõ nhỏ); 8C (cây bưởi); 9B (góc học tập cạnh cửa sổ); 10: “Mùa xuân, hoa bưởi nở trắng.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu đoạn văn, sau đó giao nhiệm vụ: “Đọc thầm đoạn văn, gạch chân nơi Bin ở và cây trước nhà Bin.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm và gạch chân các thông tin cần tìm.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức HS đọc thành tiếng theo cặp đôi; sau đó đọc câu hỏi 7–9 và hướng dẫn chọn đáp án. Với câu 10, GV đưa các thẻ từ: Mùa xuân, hoa bưởi, nở trắng và hướng dẫn HS xếp câu.

    Học sinh

    HS đọc theo cặp đôi, chọn đáp án bằng bảng con. Với câu 10, HS xếp thẻ thành “Mùa xuân, hoa bưởi nở trắng.”

  3. Giáo viên

    GV mời HS đọc đoạn văn trước lớp và trình bày đáp án câu 9 cùng lí do.

    Học sinh

    HS đọc đoạn văn, trả lời: “Bin thích nhất góc học tập cạnh cửa sổ vì ngồi học có thể nghe tiếng chim sẻ ríu rít.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Khi đọc đoạn văn, các em cần tìm đúng thông tin trong bài để trả lời.” GV khen HS tích cực.

    Học sinh

    HS ghi nhớ cách trả lời câu hỏi dựa vào bài đọc.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Giới thiệu ngôi nhà của em

Mục tiêu

HS nói được về ngôi nhà của mình: số phòng và chỗ em thích nhất; vận dụng từ ngữ đã học trong bài.

Nội dung

HS làm việc theo cặp đôi (kĩ thuật “Phỏng vấn”): một bạn hỏi, một bạn trả lời về ngôi nhà: Nhà em có mấy phòng? Em thích chỗ nào nhất trong nhà? Sau đó 2–3 cặp giới thiệu trước lớp. GV gợi ý dùng các từ đã học như mộc mạc, lảnh lót khi nói.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được ít nhất 2 câu về số phòng và chỗ em thích nhất trong ngôi nhà của mình; biết lắng nghe và nhận xét bạn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu gợi ý: “Các em hãy nói về nhà mình: nhà em có mấy phòng? Em thích chỗ nào nhất? Vì sao?” Hướng dẫn cặp đôi luân phiên hỏi – đáp.

    Học sinh

    HS lắng nghe yêu cầu, suy nghĩ về ngôi nhà của mình.

  2. Giáo viên

    GV đi quan sát các cặp, khuyến khích HS nói đủ câu và nói rõ lí do. Gợi ý khi cần: “Nhà em có mấy phòng ạ?”

    Học sinh

    HS hỏi – đáp theo cặp. Trả lời dự kiến: “Nhà em có ba phòng. Em thích phòng khách nhất vì có cửa sổ nhìn ra sân.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 cặp giới thiệu trước lớp; yêu cầu cả lớp nhận xét.

    Học sinh

    HS giới thiệu trước lớp, bạn khác nhận xét nội dung và cách nói.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi và chốt: “Ngôi nhà của mỗi em là nơi thân thương. Yêu nhà là yêu quê hương.” GV giao nhiệm vụ về nhà.

    Học sinh

    HS ghi nhớ nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Trước ngõ nhà bạn nhỏ có gì?

  • A. hàng xoan
  • B. cây bàng
  • C. hàng tre

Bài 2. Tiếng chim hót ở đầu hồi thế nào?

  • A. lảnh lót
  • B. ồn ào
  • C. buồn bã

Bài 3. Bạn nhỏ yêu ngôi nhà như yêu gì?

  • A. bạn bè
  • B. đất nước
  • C. đồ chơi

Bài 4. Nối từ với nghĩa phù hợp.

  • lảnh lót – giản dị
  • mộc mạc – tiếng cao, trong và vang
  • đầu hồi – bức tường ở hai đầu ngôi nhà
    (Lưu ý: HS nối lại cho đúng: lảnh lót – tiếng cao, trong và vang; mộc mạc – giản dị; đầu hồi – bức tường ở hai đầu ngôi nhà.)

Bài 5. Chọn các tiếng cùng vần với nước.

  • A. trước
  • B. nuốt
  • C. được
  • D. bước

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại bài thơ “Ngôi nhà” cho bố mẹ hoặc người thân nghe, đọc đúng và rõ ràng.
  • Vẽ tranh về ngôi nhà của em, sau đó nói cho người thân nghe 2 câu: nhà em có mấy phòng và em thích chỗ nào nhất.
  • Tìm thêm 2 tiếng cùng vần với tiếng nhà (ví dụ: nhà – ….) và viết vào vở Tập viết.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.