Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 19. Mái ấm gia đình

Giáo án Bài 5. Bữa cơm gia đình

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng, đọc trơn bài "Bữa cơm gia đình"; nêu được nội dung chính: cả nhà cùng làm việc và quây quần bên bữa cơm trong Ngày Gia đình Việt Nam.
  • Nêu được Ngày Gia đình Việt Nam là ngày 28 tháng 6.
  • Đọc đúng vần oong và tìm được tiếng, từ có vần oong (xoong, boong tàu, cải xoong, kính coong).
  • Giải thích được nghĩa của các từ liên hoan, quây quần, xoong và đặt được câu đơn giản với từ đã học.
  • Viết đúng chính tả các tiếng có âm l và n (liên hoan, nhặt lá rau, lịch; nồi cơm, nấu ăn, nước).
  • Vận dụng được kiến thức để kể ngắn gọn về bữa cơm của gia đình mình và nêu việc em giúp được bố mẹ.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng, đọc trơn bài đọc và đoạn văn; viết đúng chính tả l/n và vần oong; nói rõ ràng, đủ câu về bữa cơm gia đình; nghe và phản hồi ý kiến bạn.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được niềm vui đoàn tụ, sự quây quần của gia đình qua câu chuyện; nhận ra thông điệp "mỗi người cùng góp sức, cùng quây quần bên bữa cơm là niềm hạnh phúc".

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc thầm, đọc to bài đọc theo hướng dẫn, tự kiểm tra và sửa bài bằng bảng con.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp đôi, nhóm nhỏ; biết lắng nghe bạn đọc và trao đổi để hoàn thành nhiệm vụ chung.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS suy luận nguyên nhân (vì sao Chi vui, vì sao ông khen Na) và sáng tạo lời kể về bữa cơm gia đình mình.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: tích cực luyện đọc, viết và hoàn thành đầy đủ các phiếu bài tập.
  • Trách nhiệm: nhận và làm một việc nhà phù hợp (nhặt rau, xếp bát đũa, dọn nhà) để giúp đỡ gia đình.
  • Trung thực: kể đúng về bữa cơm của gia đình mình, không bịa đặt; tự đánh giá đúng kết quả học tập của bản thân.
  • Nhân ái: yêu quý, biết quan tâm, chia sẻ với những người thân trong gia đình như ông bà, bố mẹ, anh chị em.
  • Yêu nước: hiểu thêm về Ngày Gia đình Việt Nam, từ đó trân trọng truyền thống gia đình Việt Nam.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh minh họa cả nhà quây quần bên mâm cơm (tranh trong sách hoặc hình ảnh phóng to).
  • Lịch tờ có khoanh tròn ngày 28 tháng 6 (dùng để đố vui mở đầu bài).
  • Bảng phụ viết bài đọc "Bữa cơm gia đình" và đoạn "Mâm cơm chiều"; thẻ từ: oong, xoong, liên hoan, quây quần, nồi cơm, nấu ăn.
  • Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm).
  • Bộ thẻ chữ cái l, n và vần oong để tổ chức trò chơi.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-5-bua-com-gia-dinh) dùng để chiếu bài đọc, luyện đọc và kiểm tra nhanh các bài tập 1–10.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, tập một.
  • Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
  • Vở Tập viết, bút chì, tẩy.
  • Thẻ chữ cái và thẻ từ (nếu GV yêu cầu).
  • Tranh vẽ hoặc ảnh về bữa cơm nhà em (nếu có) để chuẩn bị cho hoạt động nói.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đố vui: Hôm nay là ngày gì?

Mục tiêu

Tạo không khí vui vẻ, gợi nhớ về bữa cơm gia đình và dẫn dắt HS vào bài mới.

Nội dung

HS trả lời câu hỏi khởi động: Bữa cơm ở nhà em thường có những ai? Em làm gì để giúp bố mẹ chuẩn bị bữa cơm? Trò chơi “Đoán ngày” – GV đố ngày lễ trong gia đình.

Sản phẩm dự kiến

HS kể được tên các thành viên trong bữa cơm và ít nhất một việc em giúp bố mẹ; HS đoán được chủ đề bài học.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh cả nhà quây quần bên mâm cơm, hỏi: “Bữa cơm ở nhà em thường có những ai?” và “Em làm gì để giúp bố mẹ chuẩn bị bữa cơm?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, suy nghĩ và giơ tay phát biểu.

  2. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS trả lời; khen ngợi những HS biết giúp việc nhà. Sau đó GV giơ tờ lịch có khoanh ngày 28 tháng 6 và đố: “Hôm nay là ngày gì của gia đình mình nhỉ?”

    Học sinh

    Dự kiến HS trả lời: “Bữa cơm nhà em có bố, mẹ, em và ông bà.”; “Em nhặt rau giúp mẹ, xếp bát đũa.”; HS đoán: “Ngày sinh nhật”, “Ngày Tết”…

  3. Giáo viên

    GV nhận xét và dẫn dắt: “Hôm nay chúng ta học bài Bữa cơm gia đình, cùng tìm hiểu về một ngày đặc biệt của gia đình Việt Nam nhé!” GV ghi tên bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài học, mở sách Tiếng Việt 1 ở trang bài 5.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Bữa cơm gia đình là lúc mọi người quây quần bên nhau. Chúng ta cùng đọc bài để xem trong bài có những ai và họ làm gì nhé!”

    Học sinh

    HS lắng nghe và sẵn sàng vào bài đọc.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 25 phút

Đọc hiểu bài “Bữa cơm gia đình”

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc trơn bài đọc; hiểu nội dung chính và trả lời được các câu hỏi về nhân vật Chi, bố, mẹ, ông bà trong Ngày Gia đình Việt Nam.

Nội dung

Đọc mẫu, đọc đánh vần, đọc đồng thanh, đọc cá nhân bài “Bữa cơm gia đình”. Hoạt động cặp đôi: đọc và hoàn thành Phiếu học tập số 1 (nối tên người với việc làm, trả lời câu hỏi về ngày đặc biệt và lí do Chi vui). Bài học nêu ý chính: mỗi người cùng góp sức, cùng quây quần bên bữa cơm là niềm hạnh phúc.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc được bài đọc đúng và trơn; hoàn thành Phiếu học tập số 1; trả lời được: Ngày Gia đình Việt Nam là ngày 28 tháng 6; Chi nhặt rau, bố dọn nhà rửa xoong nồi, ông bà trông em bé; Chi vui vì cả nhà quây quần bên bữa cơm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu bài đọc “Bữa cơm gia đình” (đọc diễn cảm, nhấn giọng ở câu nói về Ngày Gia đình Việt Nam và niềm vui cả nhà). Chiếu bài đọc trên học liệu số NeoEdu hoặc treo bảng phụ. GV nêu yêu cầu: “Các em đọc thầm bài, gạch chân tên những người trong nhà Chi.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, theo dõi trên sách; đọc thầm và gạch chân các từ chỉ người (Chi, mẹ, bố, ông bà).

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn đọc: đọc mẫu từng câu, HS đọc đồng thanh; đọc đánh vần các tiếng khó (liên hoan, quây quần); sau đó tổ chức đọc cá nhân 3–4 HS, mời HS khác nhận xét. GV hỏi: “Mẹ đi chợ mua nhiều đồ ăn để làm gì?”, “Ngày 28 tháng 6 là ngày gì?”, “Mọi người trong nhà Chi làm gì để chuẩn bị ngày hôm đó?”
    Sau đó GV giao Phiếu học tập số 1 cho các cặp đôi.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh, đọc cá nhân. Dự kiến trả lời: “Mẹ mua đồ ăn để nấu cơm liên hoan.”; “Ngày 28 tháng 6 là Ngày Gia đình Việt Nam.”; “Chi nhặt rau, bố dọn nhà, ông bà trông em bé.” HS cặp đôi thảo luận và nối tên với việc làm trong phiếu.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp đôi trình bày kết quả nối trên phiếu, các cặp còn lại nhận xét. GV hỏi: “Vì sao Chi rất vui?”, “Bài đọc muốn nói với chúng ta điều gì?”

    Học sinh

    Dự kiến HS trả lời: “Vì cả nhà cùng làm việc và quây quần bên bữa cơm.”; “Mỗi người trong gia đình cùng góp sức, cùng quây quần bên bữa cơm là hạnh phúc.”

  4. Giáo viên

    GV chốt nội dung chính: “Ngày Gia đình Việt Nam là ngày 28 tháng 6. Cả nhà cùng làm việc, cùng quây quần bên bữa cơm thì rất vui. Các em hãy đọc lại bài để nhớ nhé!” GV đọc lại một lượt cùng HS.

    Học sinh

    HS đọc lại bài đọc, ghi nhớ nội dung chính và ý nghĩa của bữa cơm gia đình.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 20 phút

Vần oong và từ ngữ mới

Mục tiêu

HS đọc đúng vần oong, nhận biết tiếng có vần oong; hiểu nghĩa các từ liên hoan, quây quần, xoong và vận dụng vào đặt câu.

Nội dung

Giới thiệu vần oong; đọc vần, tiếng, từ có vần oong: xoong, boong tàu, cải xoong, kính coong. Giải nghĩa từ: liên hoan (cùng nhau ăn uống, vui chơi nhân một dịp vui), quây quần (tụ họp đông vui, gần gũi bên nhau), xoong (nồi có tay cầm để nấu thức ăn). Trò chơi “Ghép thẻ” theo nhóm 4: các nhóm ghép thẻ từ với hình minh họa.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng vần oong và các từ có vần oong; giải thích được nghĩa của liên hoan, quây quần, xoong; hoàn thành trò chơi ghép thẻ và đặt được một câu với một từ mới.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết vần oong lên bảng, hướng dẫn cách phát âm: “o” đứng trước, “ng” đứng sau, đọc liền khối: oong. GV viết tiếp các tiếng xoong, boong, coong và hỏi: “Các em thấy các tiếng này có điểm gì giống nhau?”

    Học sinh

    HS đọc theo GV: oong, xoong, boong, coong; trả lời: “Các tiếng đều có vần oong.”

  2. Giáo viên

    GV đưa hình cái xoong và hỏi: “Đây là gì? Xoong dùng để làm gì?”; giải nghĩa liên hoan, quây quần bằng hình ảnh và ví dụ gần gũi. Tổ chức trò chơi “Ghép thẻ”: mỗi nhóm 4 HS nhận bộ thẻ từ và thẻ hình; nhóm nào ghép đúng và nhanh nhất thì thắng.

    Học sinh

    HS trả lời: “Xoong là nồi có tay cầm để nấu thức ăn.”; nhóm 4 HS ghép thẻ từ liên hoan, quây quần, xoong với hình phù hợp; đọc to từ đã ghép.

  3. Giáo viên

    GV kiểm tra kết quả các nhóm, nhận xét và mời 2 HS đặt câu với từ liên hoan hoặc quây quần (ví dụ mẫu: “Cả nhà quây quần bên mâm cơm.”).

    Học sinh

    Dự kiến HS đặt câu: “Nhà em liên hoan vào ngày Tết.”; “Cả nhà em quây quần ăn cơm tối.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Vần oong có trong xoong nồi, cải xoong, boong tàu, kính coong. Liên hoan là cùng nhau ăn uống vui vẻ; quây quần là tụ họp đông vui, gần gũi bên nhau.”

    Học sinh

    HS đọc lại vần oong và các từ mới, ghi nhớ nghĩa của từ.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 15 phút

Viết đúng chính tả l và n

Mục tiêu

HS phân biệt và viết đúng các tiếng có âm l và n qua từ ngữ cụ thể.

Nội dung

GV nêu ví dụ theo từ: liên hoan, nhặt lá rau, lịch (âm l); nồi cơm, nấu ăn, nước (âm n). HS viết vào bảng con, sau đó luyện viết vào vở Tập viết. Hoạt động cặp đôi: đọc cho bạn viết và kiểm tra lẫn nhau.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng các từ có l và n trên bảng con; phân biệt được l và n theo từ đã học; hoàn thành bài tập chọn l hoặc n trong Phiếu học tập số 2.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết lên bảng các từ: liên hoan, lịch, nồi cơm, nấu ăn, nước và hỏi: “Từ nào có chữ l? Từ nào có chữ n?”

    Học sinh

    HS đọc các từ và phân loại: nhóm có l (liên hoan, lịch), nhóm có n (nồi cơm, nấu ăn, nước).

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn cách viết từng từ: nét nối, độ cao của chữ, khoảng cách giữa các tiếng. GV đọc cho HS viết vào bảng con: liên hoan, nhặt lá rau, nồi cơm. HS đổi bảng con cho bạn để kiểm tra.

    Học sinh

    HS viết vào bảng con; đổi bảng cho bạn, đối chiếu và sửa lỗi cho nhau.

  3. Giáo viên

    GV giơ một số bảng con, mời HS nhận xét: “Bạn viết chữ n có đúng không? Chữ l có cao đúng quy định không?” GV nhận xét chung về lỗi thường gặp.

    Học sinh

    HS nhận xét bảng bạn; nêu lỗi và cách sửa, ví dụ: “Bạn viết nồi cơm chưa có dấu huyền.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Nhớ từ để viết đúng: liên hoan, nhặt lá rau, lịch có l; nồi cơm, nấu ăn, nước có n.” GV nhắc HS viết cẩn thận trong vở Tập viết.

    Học sinh

    HS đọc lại các từ đã viết, ghi nhớ quy tắc nhớ theo từ.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 20 phút

Luyện tập: Đọc “Mâm cơm chiều” và làm bài tập

Mục tiêu

HS luyện đọc đoạn văn, hiểu nội dung đoạn văn và làm các bài tập về nối, chọn đáp án, điền l/n, sắp xếp câu.

Nội dung

HS đọc đoạn “Mâm cơm chiều”. Làm Phiếu học tập số 2 theo cặp: bài 2 (nối việc làm), bài 4 (chọn từ có vần oong), bài 5 (điền l hoặc n), bài 7 (nối người với món ăn), bài 8, 9 (chọn đáp án), bài 10 (sắp xếp câu). Các bài 1 và 3 làm chung cả lớp.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: (1) Ngày Gia đình Việt Nam là ngày 28 tháng 6. (2) Chi – nhặt rau giúp mẹ; Bố – dọn nhà, rửa xoong nồi; Ông bà – trông em bé. (3) Đáp án C: Vì cả nhà quây quần bên bữa cơm. (4) Đáp án A, B, D (boong tàu, xoong nồi, cải xoong). (5) Mẹ nấu cơm; cả nhà liên hoan (n, l). (7) Bà – luộc rau muống; Mẹ – kho cá; Bố – nấu canh chua. (8) Đáp án A: Xếp bát đũa ra mâm. (9) Đáp án A: Vì Na biết mời ông bà, bố mẹ ăn cơm. (10) Cả nhà ngồi quanh mâm cơm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu hoặc treo đoạn “Mâm cơm chiều”, đọc mẫu một lượt. Nêu yêu cầu: “Các em đọc đoạn văn, sau đó làm Phiếu học tập số 2 cùng bạn bên cạnh.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm đoạn văn, nhận phiếu học tập.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức đọc đoạn văn: đọc đồng thanh, đọc cá nhân. Sau đó GV đi quanh lớp, hỗ trợ các cặp chưa hiểu đề. Hỏi nhanh: “Bà làm món gì? Ai kho cá?”, “Vì sao ông khen Na?”

    Học sinh

    HS đọc đoạn văn; cặp đôi làm bài tập. Dự kiến trả lời: “Bà luộc rau muống, mẹ kho cá.”; “Ông khen Na vì Na biết mời ông bà, bố mẹ ăn cơm.”

  3. Giáo viên

    GV mời 3 cặp đôi báo cáo đáp án các bài nối, chọn, điền. GV dùng học liệu số NeoEdu để kiểm tra nhanh đáp án tương tác và nhận xét từng bài.

    Học sinh

    HS báo cáo đáp án; lớp đối chiếu với phiếu của mình, sửa lỗi nếu có.

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án và nhắc lại kiến thức trọng tâm: vần oong, từ liên hoan, quây quần, cách phân biệt l và n. GV khen những cặp làm đúng và nhanh.

    Học sinh

    HS sửa bài vào phiếu, ghi lại đáp án đúng.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 20 phút

Nói và nghe: Bữa cơm nhà em

Mục tiêu

HS kể được về bữa cơm gia đình mình; biết nêu việc em giúp được gia đình; hình thành thói quen chia sẻ việc nhà và yêu quý gia đình.

Nội dung

Nói và nghe theo chủ đề: Kể về bữa cơm của gia đình em: có những ai, thường ăn món gì, em giúp được việc gì. Hoạt động nhóm 4 theo kĩ thuật khăn trải bàn: mỗi HS viết hoặc vẽ ý chính vào một ô, sau đó chia sẻ trong nhóm. Về nhà: chọn một việc nhà để giúp bố mẹ trong tuần và kể lại cho cả nhà nghe.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nói được 3–4 câu về bữa cơm nhà mình (có những ai, món ăn, việc em giúp); nhóm hoàn thành khăn trải bàn với các ý chính; HS cam kết một việc nhà sẽ làm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu yêu cầu: “Các em hãy kể về bữa cơm nhà mình theo 3 gợi ý: có những ai, thường ăn món gì, em giúp được việc gì. Mỗi người có 1 phút để chia sẻ trong nhóm.” GV phát khăn trải bàn cho các nhóm 4 HS.

    Học sinh

    HS nhận khăn trải bàn, suy nghĩ về bữa cơm nhà mình.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh các nhóm, gợi ý bằng câu hỏi: “Nhà em ăn cơm lúc mấy giờ?”, “Món canh nhà em thường nấu là món gì?”, “Em đã giúp mẹ việc gì?” GV khuyến khích HS nói đủ câu, dùng từ liên hoan hoặc quây quần nếu có thể.

    Học sinh

    HS lần lượt kể trong nhóm. Dự kiến: “Nhà em có bố, mẹ, em và bà. Thường ăn canh rau và cá kho. Em xếp bát đũa giúp mẹ.”; “Hôm Tết cả nhà liên hoan rất vui.”

  3. Giáo viên

    GV mời 3–4 HS đại diện nhóm chia sẻ trước lớp; nhận xét về nội dung, cách diễn đạt và thái độ lắng nghe. GV nhắc các nhóm khác lắng nghe, đặt một câu hỏi cho bạn.

    Học sinh

    HS trình bày trước lớp; bạn khác lắng nghe và hỏi: “Bạn giúp mẹ việc gì nhiều nhất?”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Mỗi người trong gia đình cùng góp sức, cùng quây quần bên bữa cơm là niềm hạnh phúc. Về nhà, các em hãy làm một việc giúp bố mẹ và kể lại cho cả nhà nghe nhé!” GV khen những HS nói tự tin.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại việc mình sẽ giúp gia đình.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài đọc: “Bữa cơm gia đình” (Chi, mẹ, bố, ông bà).

  1. Nối tên người với việc làm:
  • Chi – nhặt rau giúp mẹ
  • Bố – dọn nhà, rửa xoong nồi
  • Ông bà – trông em bé để mẹ nấu ăn
  1. Ngày Gia đình Việt Nam là ngày mấy tháng 6? Viết số: ………
  2. Vì sao Chi rất vui?
    A. Vì Chi được quà
    B. Vì Chi được nghỉ học
    C. Vì cả nhà quây quần bên bữa cơm
    Khoanh vào đáp án đúng.

Phiếu học tập số 2

Đoạn văn: “Mâm cơm chiều”.

  1. Chọn các từ có vần oong (khoanh vào chữ cái):
    A. boong tàu B. xoong nồi C. bóng đá D. cải xoong
  2. Điền n hoặc l vào chỗ trống:
  • Mẹ ___ấu cơm.
  • Cả nhà ___iên hoan.
  1. Ai nấu món gì? Nối cho đúng:
  • Bà – luộc rau muống
  • Mẹ – kho cá
  • Bố – nấu canh chua
  1. Bé Na làm gì trước bữa cơm?
    A. Xếp bát đũa ra mâm B. Đi chợ C. Rửa rau
  2. Vì sao ông khen Na?
    A. Vì Na biết mời ông bà, bố mẹ ăn cơm
    B. Vì Na nấu canh
    C. Vì Na ăn nhiều
  3. Sắp xếp các từ thành câu: ngồi / Cả nhà / quanh / mâm cơm → ……………………………

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại bài “Bữa cơm gia đình” và đoạn “Mâm cơm chiều” cho bố mẹ, ông bà nghe; đọc to, rõ ràng.
  • Viết vào vở Tập viết các từ: liên hoan, quây quần, xoong, nồi cơm, nấu ăn (mỗi từ 1 dòng).
  • Tìm và đọc 3 tiếng có vần oong trong nhà hoặc trong sách báo.
  • Cùng bố mẹ nhắc lại Ngày Gia đình Việt Nam là ngày 28 tháng 6 và nói về một việc em đã giúp gia đình trong bữa cơm.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.