NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 24. Thế giới trong mắt em

Giáo án Bài 6. Buổi trưa hè

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng, đọc trơn bài thơ “Buổi trưa hè”, ngắt nghỉ đúng ở cuối dòng thơ.
  • Nêu được nghĩa của các từ ngữ chập chờn, rạo rực, êm ả, lim dim trong ngữ cảnh bài thơ.
  • Tìm được tiếng cùng vần với nhau trong các cặp dim – im, vắng – nắng, nghe – hè, hơn – chờn.
  • Trả lời được các câu hỏi về nội dung bài thơ và đoạn văn “Trưa hè ở quê”.
  • Giải thích được vì sao buổi trưa hè ở làng quê được cảm nhận là yên tĩnh, êm ả.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc đúng, đọc trơn bài thơ và đoạn văn; nghe và trả lời câu hỏi; viết đúng các tiếng cùng vần; nói 2–3 câu về buổi trưa hè của em.
  • Năng lực văn học: cảm nhận vẻ yên bình của làng quê qua hình ảnh vườn cây, con bò, hoa đại, con bướm và tiếng ve; nhận ra cách dùng từ gợi hình như “nắng vàng như rót mật”.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: tự đọc bài, tự đối chiếu đáp án với bạn và tự sửa lỗi khi đọc sai.
  • Giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm 4 theo khăn trải bàn, lắng nghe và nhận xét bạn đọc, kể chuyện trước lớp.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: tìm tiếng cùng vần, sắp xếp từ thành câu và kể lại buổi trưa hè của mình bằng lời của em.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: tích cực luyện đọc, hoàn thành đủ phiếu học tập và các bài tập trong giờ.
  • Trách nhiệm: giữ trật tự, hợp tác đúng vai trong nhóm và hoàn thành phần việc về nhà.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Sách Tiếng Việt 1 (Kết nối tri thức với cuộc sống), tập 1, Chủ đề 24, Bài 6 “Buổi trưa hè”.
  • Tranh minh họa vườn cây, con bò, hoa đại, con bướm và chiếc võng để gợi hình ảnh.
  • Thẻ từ ghi các từ chập chờn, rạo rực, êm ả, lim dim và các tiếng dim, im, vắng, nắng, nghe, hè, hơn, chờn.
  • Bảng phụ ghi bài thơ và đoạn văn “Trưa hè ở quê” để HS đọc theo.
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in sẵn cho mỗi nhóm).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-6-buoi-trua-he), dùng ở hoạt động luyện tập.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, vở Tập viết, bút chì, tẩy.
  • Bảng con và bút dạ.
  • Bộ thẻ từ (nếu có) và khăn trải bàn nhóm.
  • Bút màu để nối, khoanh và tô màu trên phiếu.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Trò chuyện về buổi trưa hè

Mục tiêu

Huy động vốn sống của HS về buổi trưa hè và tạo tâm thế vào bài thơ.

Nội dung

GV đặt câu hỏi gợi mở về buổi trưa hè ở nơi các em sống. HS trả lời bằng một hoặc hai câu, sau đó chia sẻ với bạn bên cạnh.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được một vài đặc điểm của buổi trưa hè ở nơi mình sống, ví dụ nóng hay mát, ồn ào hay yên tĩnh.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh minh họa một buổi trưa ở làng quê và hỏi: “Buổi trưa hè ở nơi em sống thế nào: nóng hay mát, ồn ào hay yên tĩnh?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, lắng nghe câu hỏi và suy nghĩ.

  2. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS trả lời và yêu cầu mỗi HS nói thêm với bạn ngồi cạnh một câu về buổi trưa của mình.

    Học sinh

    HS trả lời, ví dụ: “Trưa hè ở nhà em rất nóng, nhưng có tiếng quạt quay nên em thấy dễ chịu.” Bạn bên cạnh nhận xét: “Nhà bạn yên tĩnh nhỉ!”

  3. Giáo viên

    GV gọi 2 HS chia sẻ trước lớp và khen những câu trả lời có chi tiết cụ thể.

    Học sinh

    HS chia sẻ trước lớp. Dự kiến: “Ở quê em, trưa hè rất yên, chỉ có tiếng ve kêu.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét và dẫn vào bài: “Hôm nay các em sẽ đọc bài thơ “Buổi trưa hè” để xem trưa hè ở làng quê trong thơ như thế nào.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài và mở sách ở trang bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 14 phút

Đọc đúng, đọc trơn bài thơ

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc trơn bài thơ “Buổi trưa hè” và ngắt nghỉ đúng ở cuối dòng thơ.

Nội dung

GV đọc mẫu bài thơ. HS luyện đọc theo mẫu, đọc đồng thanh, đọc cá nhân và đọc theo nhóm 4. Chú ý các tiếng dễ đọc sai như chập chờn, lim dim, im lìm, rạo rực.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc được bài thơ đúng, trơn, ngắt nghỉ đúng; ít nhất 3 HS đọc cá nhân trước lớp đạt yêu cầu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu toàn bài thơ, giọng chậm, nhẹ, thể hiện không khí yên lặng của buổi trưa. GV nêu yêu cầu: “Các em đọc theo thầy, chú ý ngắt nghỉ ở cuối mỗi dòng thơ.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, theo dõi bài trong sách và đọc thầm theo GV.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn đọc đồng thanh cả lớp, sau đó đọc cá nhân. GV sửa lỗi phát âm và ngắt nghỉ cho HS, nhất là các tiếng có vần khó như dim, chờn, hè.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh, sau đó 3–4 HS đọc cá nhân. Dự kiến lỗi: đọc “lim dim” thành “lim rim”, bạn sửa lại đúng.

  3. Giáo viên

    GV tổ chức đọc theo nhóm 4, mỗi bạn đọc một đoạn. GV đi kiểm tra và mời 2 nhóm đọc trước lớp.

    Học sinh

    HS đọc theo nhóm, các bạn trong nhóm nhận xét và góp ý cho nhau.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét chung về cách đọc, khen HS đọc rõ ràng và ngắt nghỉ đúng.

    Học sinh

    HS lắng nghe nhận xét và tự đọc lại một lần bài thơ.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Hiểu từ ngữ và tìm tiếng cùng vần

Mục tiêu

HS hiểu nghĩa các từ chập chờn, rạo rực, êm ả, lim dim và tìm được tiếng cùng vần.

Nội dung

GV dùng thẻ từ và hành động minh họa để giải thích nghĩa từ. HS làm việc theo cặp với Phiếu học tập số 1: nối từ với nghĩa và nối các tiếng cùng vần.

Sản phẩm dự kiến

HS hoàn thành Phiếu học tập số 1: nối đúng 4 từ với nghĩa và nối đúng 3 cặp tiếng cùng vần (dim – im, vắng – nắng, nghe – hè) cùng cặp hơn – chờn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đưa thẻ từ chập chờn và làm động tác tay lên xuống như cánh bướm lúc ẩn lúc hiện, hỏi: “Từ này có nghĩa là gì?” Tương tự với các từ rạo rực, êm ả, lim dim.

    Học sinh

    HS quan sát động tác, đoán nghĩa và trả lời. Dự kiến: “Chập chờn là lúc ẩn lúc hiện.”

  2. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 cho nhóm đôi và hướng dẫn cách nối từ với nghĩa. Sau đó GV hướng dẫn HS tìm tiếng cùng vần bằng cách đọc to hai tiếng để nghe phần vần giống nhau.

    Học sinh

    HS làm việc theo cặp: nối chập chờn – lúc ẩn lúc hiện; êm ả – yên lặng, êm đềm; lim dim – mắt nhắm chưa kín; rạo rực – náo nức, sôi nổi trong lòng. Nối dim – im, vắng – nắng, nghe – hè, hơn – chờn.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp báo cáo kết quả. GV hỏi thêm: “Vì sao con bướm được gọi là chập chờn?”

    Học sinh

    HS trình bày đáp án. Dự kiến: “Con bướm bay lúc ẩn lúc hiện trong nắng nên chập chờn.”

  4. Giáo viên

    GV chốt nghĩa của từ và nhấn mạnh cách nhận biết tiếng cùng vần qua phần vần giống nhau.

    Học sinh

    HS ghi nghĩa từ quan trọng vào vở và nhắc lại tiếng cùng vần.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 8 phút

Cảm nhận vẻ yên bình của làng quê

Mục tiêu

HS nhận ra các hình ảnh gợi sự yên tĩnh và cảm nhận vẻ yên bình của làng quê trong bài thơ.

Nội dung

HS làm việc theo nhóm 4 trên khăn trải bàn. Mỗi ô ghi một hình ảnh trong bài thơ và một từ thể hiện sự yên tĩnh. Nhóm trả lời câu hỏi: “Điều bài thơ muốn nói là gì?”

Sản phẩm dự kiến

Khăn trải bàn có ít nhất 4 hình ảnh (vườn cây, con bò, hoa đại, con bướm) kèm từ gợi yên tĩnh (nằm im, nghỉ, thơm, chập chờn, êm ả) và một câu trả lời: bài thơ vẽ nên bức tranh trưa hè làng quê yên ả, êm đềm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát khăn trải bàn, vẽ sẵn 4 ô ở giữa. GV nêu yêu cầu: “Nhóm tìm hình ảnh trong bài thơ và từ cho thấy trưa hè rất yên tĩnh.”

    Học sinh

    HS đọc lại bài thơ, thảo luận và ghi vào ô của nhóm mình.

  2. Giáo viên

    GV đi quan sát, gợi ý bằng câu hỏi: “Con bò đang làm gì? Hoa đại có gì đặc biệt trong buổi trưa?”

    Học sinh

    HS thảo luận. Dự kiến: vườn cây “nằm im”, bò “nghỉ sau buổi cày”, hoa đại “thơm hơn”, bướm “chập chờn”.

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện nhóm trình bày và hỏi: “Đọc bài thơ, em cảm thấy trưa hè ở làng quê thế nào?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày và nêu cảm nhận. Dự kiến: “Em thấy trưa hè ở làng quê rất yên bình, êm ả.”

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: bài thơ vẽ nên bức tranh trưa hè làng quê yên ả, êm đềm. GV khen các nhóm có cảm nhận riêng.

    Học sinh

    HS lắng nghe và ghi nội dung chính của bài vào vở.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 13 phút

Trắc nghiệm nội dung bài thơ

Mục tiêu

HS củng cố hiểu nội dung bài thơ và nhận biết các từ ngữ, hình ảnh thể hiện sự yên tĩnh.

Nội dung

HS làm bài tập trắc nghiệm trên bảng con và trên trang bài học NeoEdu theo hình thức trò chơi “Ai nhanh hơn”. Bài tập: (1) Những con vật nào được nói tới trong bài thơ? A. bò; B. chó; C. bướm; D. gà. (2) Từ ngữ nào cho thấy buổi trưa hè rất yên tĩnh? A. vắng; B. êm ả; C. ồn ào; D. im. (3) Nối các tiếng cùng vần. (4) Nối từ với nghĩa phù hợp. (5) Con bò trong bài thơ đang làm gì? A. chạy nhảy ngoài đồng; B. đang kéo cày; C. nghỉ sau buổi cày, nhai mãi nhai hoài.

Sản phẩm dự kiến

HS làm đúng các bài tập: (1) đáp án A, C; (2) đáp án A, B, D; (3) dim – im; vắng – nắng; nghe – hè; (4) chập chờn – lúc ẩn lúc hiện; êm ả – yên lặng, êm đềm; lim dim – mắt nhắm chưa kín; (5) đáp án C.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu trò chơi “Ai nhanh hơn”, nêu luật chơi: mỗi câu HS giơ bảng con có chữ cái đáp án đúng, bạn nào đúng và nhanh được cộng điểm cho nhóm.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi và chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV đọc từng câu hỏi, cho HS suy nghĩ rồi giơ bảng. GV mở trang NeoEdu để HS làm thêm phần tương tác nếu còn thời gian.

    Học sinh

    HS giơ bảng con đáp án. Dự kiến: câu 1 giơ A và C; câu 2 giơ A, B, D; câu 5 giơ C.

  3. Giáo viên

    GV kiểm tra kết quả, hỏi lại: “Vì sao bạn chọn đáp án này?” và yêu cầu HS dựa vào câu thơ để giải thích.

    Học sinh

    HS giải thích, ví dụ: “Bò được nghỉ sau buổi cày, nhai mãi nhai hoài.”

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án đúng, khen nhóm có nhiều điểm, nhắc các em nên đọc kĩ câu thơ trước khi chọn.

    Học sinh

    HS ghi đáp án đúng vào vở.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Đọc hiểu đoạn văn Trưa hè ở quê

Mục tiêu

HS đọc đúng đoạn văn, hiểu nội dung và nhận biết cách so sánh, sắp xếp câu đúng.

Nội dung

HS đọc đoạn văn “Trưa hè ở quê” và làm Phiếu học tập số 2. Bài tập: (6) Đọc đoạn văn. (7) Nắng trưa hè được so sánh với gì? A. mật; B. lửa; C. tuyết. (8) Buổi trưa, ai đang nghỉ? A. bà ngủ trưa trên võng; B. chú mèo nằm cuộn tròn; C. tiếng ve. (9) Âm thanh nào còn nghe thấy? A. tiếng xe cộ; B. tiếng ve râm ran; C. tiếng trống. (10) Sắp xếp các từ thành câu: Hàng tre → đứng im, → không một ngọn gió.

Sản phẩm dự kiến

HS hoàn thành Phiếu học tập số 2 với đáp án: (7) A, mật (nắng vàng như rót mật); (8) A, B; (9) B, tiếng ve râm ran; (10) Hàng tre đứng im, không một ngọn gió.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu đoạn văn “Trưa hè ở quê” rồi mời HS đọc nối tiếp từng câu. GV phát Phiếu học tập số 2.

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc nối tiếp từng câu và nhận phiếu học tập.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS đọc kĩ từng câu hỏi, gạch chân các từ khóa trước khi khoanh đáp án.

    Học sinh

    HS đọc thầm đoạn văn, khoanh đáp án và sắp xếp câu. Dự kiến: câu 7 khoanh A; câu 8 khoanh A và B; câu 9 khoanh B.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc câu đã sắp xếp và giải thích đáp án. GV hỏi: “Câu nào cho em biết bà đang nghỉ?”

    Học sinh

    HS đọc câu “Hàng tre đứng im, không một ngọn gió.” và trả lời: “Bà ngủ trưa trên chiếc võng.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, nhấn mạnh so sánh “nắng vàng như rót mật” giúp hình ảnh nắng trở nên sinh động.

    Học sinh

    HS lắng nghe và sửa lại phiếu nếu sai.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 8 phút

Kể về buổi trưa hè của em

Mục tiêu

HS vận dụng vốn từ mới để nói 2–3 câu về buổi trưa hè của mình và lắng nghe bạn kể.

Nội dung

Mỗi HS kể cho bạn bên cạnh nghe: “Buổi trưa hè, em thường làm gì?” HS dùng ít nhất một từ mới trong bài như êm ả, lim dim, chập chờn.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được 2–3 câu về buổi trưa hè của mình, có dùng ít nhất một từ mới trong bài.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu câu hỏi “Buổi trưa hè, em thường làm gì?” và gợi ý HS dùng từ mới trong bài.

    Học sinh

    HS suy nghĩ và chuẩn bị câu trả lời trong 1 phút.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức cho HS kể theo cặp, mỗi bạn kể một lần và lắng nghe bạn.

    Học sinh

    HS kể cho bạn nghe. Dự kiến: “Buổi trưa, em thường ngủ trưa, mắt lim dim nghe tiếng quạt.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS kể trước lớp và khen những câu kể sinh động.

    Học sinh

    HS kể trước lớp, các bạn khác lắng nghe và nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết bài học: trưa hè làng quê yên tĩnh, êm ả, và giao bài tập về nhà.

    Học sinh

    HS nhắc lại nội dung chính của bài.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Họ và tên: ……………………………
A. Nối từ với nghĩa phù hợp:

  • chập chờn → lúc ẩn lúc hiện, khi rõ khi không
  • rạo rực → náo nức, sôi nổi trong lòng
  • êm ả → yên lặng, êm đềm
  • lim dim → mắt nhắm chưa kín
    B. Nối các tiếng cùng vần với nhau:
  • dim – ?
  • vắng – ?
  • nghe – ?
  • hơn – ?
    (Gợi ý: dim – im; vắng – nắng; nghe – hè; hơn – chờn.)

Phiếu học tập số 2

Họ và tên: ……………………………
Đọc đoạn văn “Trưa hè ở quê”, sau đó làm bài:

  1. Nắng trưa hè được so sánh với gì? Khoanh vào chữ cái đúng.
    A. mật
    B. lửa
    C. tuyết
  2. Buổi trưa, ai đang nghỉ? Khoanh vào chữ cái đúng (có thể chọn nhiều đáp án).
    A. bà ngủ trưa trên võng
    B. chú mèo nằm cuộn tròn
    C. tiếng ve
  3. Âm thanh nào còn nghe thấy? Khoanh vào chữ cái đúng.
    A. tiếng xe cộ
    B. tiếng ve râm ran
    C. tiếng trống
  4. Sắp xếp các từ thành câu: Hàng tre → đứng im, → không một ngọn gió.
    ……………………………………………………………………

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại bài thơ “Buổi trưa hè” ba lần cho người thân nghe, chú ý đọc đúng và ngắt nghỉ đúng ở cuối dòng thơ.
  • Vẽ một bức tranh về buổi trưa hè ở nhà em hoặc ở quê em, sau đó nói cho người thân nghe 2–3 câu về bức tranh, dùng ít nhất một từ mới trong bài như êm ả, lim dim, chập chờn.
  • Tìm thêm một cặp tiếng cùng vần trong sách hoặc trong lời nói hằng ngày và viết vào vở.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.