Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 24. Thế giới trong mắt em

Giáo án Bài 5. Những cánh cò

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Đọc đúng, đọc trơn bài "Những cánh cò" và bài "Giữ sạch dòng sông".
Nêu được nội dung chính của bài đọc: ao hồ, đồng quê bị thay đổi nên cò bay đi; cần bảo vệ môi trường.
Hiểu nghĩa của các từ: duyên dáng, cao tốc, mịt mù, ước ao; đặt được câu với một từ đã học.
Viết đúng chính tả các vần ong – ông, anh – ênh; viết đúng dấu thanh trên chữ y trong "luỹ tre".
Vận dụng được cách bảo vệ cây xanh, con vật và môi trường quanh em.
Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng, đọc trơn bài đọc; viết đúng chính tả các vần đã học; nói và nghe rõ ràng về việc em có thể làm để bảo vệ cây xanh, con vật.
Năng lực văn học: cảm nhận được vẻ đẹp đồng quê qua hình ảnh đàn cò trắng bay trên trời xanh, luỹ tre, ao hồ; hiểu tâm trạng luyến tiếc và mong ước của bé.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS chủ động đọc bài, tự kiểm tra đáp án bằng bảng con và phiếu học tập.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc nhóm đôi, trao đổi, lắng nghe và nhận xét bạn khi nói về việc bảo vệ môi trường.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS suy nghĩ tìm nguyên nhân cò bay đi và đề xuất việc làm cụ thể để bảo vệ loài vật.

3. Phẩm chất

Nhân ái: yêu quý cò và các loài vật, biết chia sẻ mong muốn bảo vệ chúng.
Trách nhiệm: biết bỏ rác đúng nơi quy định, không xả rác bừa bãi, tiết kiệm nước và trồng cây.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Tranh ảnh con cò trắng, cánh đồng, luỹ tre, ao hồ; tranh nhà cao tầng và nhà máy toả khói.
Bảng phụ ghi bài đọc "Những cánh cò" và "Giữ sạch dòng sông" (chia thành từng câu để đọc).
Bộ thẻ từ (duyên dáng, cao tốc, mịt mù, ước ao) và thẻ nghĩa tương ứng.
Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm).
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác, địa chỉ neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-5-nhung-canh-co dùng để chiếu hình minh hoạ và kiểm tra nhanh bài tập tương tác.

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 1, tập một.
Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
Vở Tập viết, bút chì, bút màu.
Phiếu học tập (sau khi GV phát).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Em đã thấy con cò chưa?

Mục tiêu

Gợi nhớ kinh nghiệm sống của HS về con cò; tạo tâm thế vào bài.

Nội dung

GV đưa tranh con cò trắng và hỏi hai câu khởi động trong sách: Em đã bao giờ nhìn thấy cò chưa? Cò thường sống ở đâu?

Sản phẩm dự kiến

HS kể được tên một nơi có cò (cánh đồng, ao, hồ, bờ sông, luỹ tre...) và chia sẻ kinh nghiệm của mình.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo tranh con cò và nói: Hôm nay cô trò mình cùng đọc bài "Những cánh cò". Trước khi đọc, các em hãy cho cô biết, em đã thấy cò bao giờ chưa?
Học sinh
HS quan sát tranh, lắng nghe câu hỏi.
Giáo viên
GV mời 2 – 3 HS trả lời hai câu hỏi trong sách. Gợi ý: Các em có thấy cò ở đâu không?
Học sinh
HS trả lời, ví dụ: Em thấy cò trắng ở cánh đồng sau nhà. Cò đậu trên cây tre ở bờ ao. Cò sống ở ruộng lúa, gần ao hồ.
Giáo viên
GV nhận xét, khen ngợi các câu trả lời đầy đủ và chốt: Cò thường sống ở đồng ruộng, ao hồ, bờ sông, nơi có nhiều tôm cá.
Học sinh
HS lắng nghe, nhắc lại tên nơi cò thường sống.
Giáo viên
GV dẫn vào bài: Hôm nay các em sẽ theo bạn nhỏ đi tìm những cánh cò trong bài đọc.
Học sinh
HS mở sách ở trang bài "Những cánh cò".

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc và tìm hiểu bài Những cánh cò

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc trơn bài đọc; hiểu nội dung chính: ngày xưa có nhiều cò, nay ao hồ bị thay thế nên cò bay đi.

Nội dung

Nhiệm vụ 1: GV đọc mẫu, HS đọc nối tiếp theo câu, theo đoạn. Nhiệm vụ 2: Làm việc theo nhóm đôi, dựa vào tranh và bài đọc để trả lời ba câu hỏi: Ngày xưa, cò ở đâu? Vì sao cò bay đi? Bé ước điều gì? Hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng, đọc trơn bài đọc; trả lời được các câu hỏi về nội dung; hoàn thành phần đọc hiểu trong Phiếu học tập số 1.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu hoặc treo tranh minh họa trong bài. Hỏi: Bức tranh vẽ cảnh gì? Quê xưa có gì? Nay có gì?
Học sinh
HS quan sát tranh và trả lời: Quê xưa có nhiều cò. Nay có nhà cao tầng và khói nhà máy.
Giáo viên
GV đọc mẫu toàn bài, nhấn giọng ở các từ: trắng, lượn, luỹ tre, mò tôm, nhường chỗ, ước được. Sau đó hướng dẫn HS đọc nối tiếp từng câu, sửa lỗi phát âm (ví dụ: cao tầng, cao tốc, luỹ tre). Cho HS đọc theo đoạn và đọc cá nhân.
Học sinh
HS nghe đọc mẫu, đọc thầm, đọc nối tiếp theo câu rồi theo đoạn. Một vài HS đọc cá nhân trước lớp.
Giáo viên
GV tổ chức nhóm đôi. Phát Phiếu học tập số 1 và yêu cầu các bạn trao đổi, trả lời ba câu hỏi. Hỏi gợi mở: Vì sao cò không còn chỗ kiếm ăn? Tiếng ồn từ đâu ra?
Học sinh
HS thảo luận theo cặp, ghi câu trả lời. Dự kiến: Cò bay đi vì ao hồ bị lấp, không còn chỗ mò tôm bắt cá. Cò sợ tiếng ồn của đường cao tốc và nhà máy. Bé ước được thấy những cánh cò trên đồng quê.
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày. Nhận xét và chốt: Đàn cò bay đi vì không còn ao hồ để kiếm ăn và sợ tiếng ồn.
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác bổ sung, góp ý.
Giáo viên
GV hỏi: Qua bài đọc, em thấy cần làm gì để các loài vật có chỗ sống? GV chốt: Cần bảo vệ môi trường, giữ gìn ao hồ, cây xanh.
Học sinh
HS trả lời: Cần giữ ao hồ sạch, không xả rác, trồng nhiều cây xanh.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 8 phút

Hiểu từ ngữ qua trò chơi ghép thẻ

Mục tiêu

HS hiểu nghĩa của bốn từ: duyên dáng, cao tốc, mịt mù, ước ao; biết vận dụng nghĩa từ để đặt câu.

Nội dung

Trò chơi "Ghép đúng, nhanh": mỗi nhóm nhận bộ thẻ từ và thẻ nghĩa, ghép từ với nghĩa phù hợp, sau đó chọn một từ đặt câu nói miệng.

Sản phẩm dự kiến

HS ghép đúng bốn cặp từ – nghĩa: duyên dáng – có nét đẹp dịu dàng, dễ mến; cao tốc – đường rộng cho xe chạy nhanh; mịt mù – dày đặc, nhìn không rõ; ước ao – rất mong muốn. HS đặt được ít nhất một câu có từ đã học.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đưa thẻ từ lên bảng và đọc từng từ, giải thích bằng hình ảnh: Cò bay duyên dáng; đường cao tốc cho xe chạy nhanh; khói nhà máy làm trời mịt mù; bé ước ao được thấy cò.
Học sinh
HS nghe, quan sát tranh, nhắc lại từng từ.
Giáo viên
GV chia lớp thành 4 nhóm, phát bộ thẻ. Yêu cầu nhóm ghép nhanh và đúng, nhóm xong trước giơ thẻ.
Học sinh
Các nhóm thảo luận, ghép thẻ từ với thẻ nghĩa.
Giáo viên
GV kiểm tra kết quả, hỏi: Vì sao em ghép từ này với nghĩa này? Mời một HS đặt câu với từ mịt mù.
Học sinh
HS giải thích, ví dụ: Em ghép mịt mù với dày đặc vì khói nhà máy làm trời dày đặc, không nhìn rõ. HS đặt câu: Khói nhà máy bay mịt mù trên bầu trời.
Giáo viên
GV nhận xét và nhấn mạnh nghĩa của từng từ, khen nhóm ghép đúng và nhanh.
Học sinh
HS nhắc lại nghĩa của bốn từ.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 7 phút

Viết đúng chính tả: vần ong – ông, anh – ênh

Mục tiêu

HS phân biệt và viết đúng vần ong – ông, anh – ênh; viết đúng dấu thanh trên chữ y trong "luỹ tre".

Nội dung

GV đọc các từ trong bài: trong xanh, ước mong, cánh đồng, bờ sông, cánh cò, âm thanh, con kênh, lênh đênh, luỹ tre. HS viết bảng con và nhận xét cách viết của bạn.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng các từ: trong xanh, ước mong, cánh đồng, bờ sông, cánh cò, âm thanh, con kênh, lênh đênh, luỹ tre (dấu ngã đặt trên chữ y).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu cách phân biệt: vần ong viết với o, vần ông viết với ô; vần anh viết với a, vần ênh viết với ê. Lưu ý: luỹ tre có dấu ngã trên chữ y.
Học sinh
HS lắng nghe và nhắc lại quy tắc.
Giáo viên
GV đọc từng từ, HS viết bảng con. GV quan sát, nhắc HS viết đúng khoảng cách và độ cao con chữ.
Học sinh
HS viết bảng con, đọc thành tiếng từ vừa viết.
Giáo viên
GV giơ bảng mẫu, mời HS nhận xét: Bạn viết vần nào? Dấu thanh đặt ở đâu?
Học sinh
HS nhận xét, ví dụ: Bạn viết đúng vần ông trong cánh đồng. Dấu ngã đặt trên chữ y trong luỹ tre.
Giáo viên
GV chốt: Vần ong – ông, anh – ênh cần phân biệt kĩ. Riêng luỹ tre, dấu ngã đặt trên chữ y.
Học sinh
HS sửa lỗi nếu có.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Trả lời câu hỏi và nối từ với nghĩa

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức đọc hiểu và từ ngữ để làm bài tập 1 – 5.

Nội dung

Làm bài tập 1 – 5 trong sách và Phiếu học tập số 1: chọn đáp án đúng, nối từ với nghĩa.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án bài 1 – 5: (1) B – ở ao, hồ, đầm. (2) A, B, D – đường cao tốc, nhà máy toả khói, nhà cao tầng. (3) B, C – sợ tiếng ồn, không còn nơi kiếm ăn. (4) B – được thấy những cánh cò trên đồng quê. (5) duyên dáng – đẹp dịu dàng, dễ mến; mịt mù – dày đặc, nhìn không rõ; ước ao – rất mong muốn.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc câu hỏi 1 và các đáp án. Nhắc HS đọc kĩ, có thể chọn nhiều đáp án.
Học sinh
HS đọc thầm câu hỏi và lựa chọn đáp án.
Giáo viên
GV tổ chức HS làm bài cá nhân trong Phiếu học tập số 1, sau đó đổi phiếu cho bạn cùng bàn kiểm tra. Hỏi nhanh: Vì sao chọn đáp án này?
Học sinh
HS làm bài, đối chiếu với bạn. Dự kiến: Em chọn B vì bài đọc nói cò mò tôm, bắt cá ở ao, hồ, đầm.
Giáo viên
GV đọc đáp án, mời HS giải thích. Với câu 5, yêu cầu HS nối và đọc lại cặp từ – nghĩa.
Học sinh
HS nêu đáp án và lí do; đọc lại cặp nối đúng.
Giáo viên
GV chốt đáp án và nhấn mạnh: Đọc kĩ câu có chi tiết trong bài thì tìm được đáp án đúng.
Học sinh
HS sửa lại phiếu nếu sai.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Đọc Giữ sạch dòng sông và chọn đáp án đúng

Mục tiêu

HS đọc trơn đoạn văn Giữ sạch dòng sông; hiểu nguyên nhân và kết quả của việc giữ sạch sông; nêu được cách bảo vệ môi trường.

Nội dung

Đọc đoạn văn "Giữ sạch dòng sông". Làm bài tập 7 – 10 trong Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (7) A – Vì người ta vứt rác xuống sông. (8) A, C – vớt rác, không xả rác bừa bãi. (9) B – Nước sông trong trở lại, cá tôm lại về. (10) A, C, D – bỏ rác đúng chỗ, trồng và chăm sóc cây, tiết kiệm nước; không chọn bẻ cành cây.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu đoạn văn, mời 2 HS đọc thành tiếng. Phát Phiếu học tập số 2.
Học sinh
HS nghe đọc mẫu, đọc thầm, 2 HS đọc thành tiếng trước lớp.
Giáo viên
GV yêu cầu HS làm bài 7 – 10 theo nhóm 4, khuyến khích HS đọc lại đoạn văn để tìm chi tiết. Hỏi: Bạn nào thấy câu văn nào nói về việc cả làng vớt rác?
Học sinh
HS thảo luận, dựa vào câu "Cả làng cùng nhau vớt rác, không xả rác bừa bãi" để chọn đáp án.
Giáo viên
GV mời đại diện nhóm trả lời từng câu, nhận xét và chốt đáp án.
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày; các nhóm khác góp ý.
Giáo viên
GV hỏi: Bài đọc khuyên chúng ta điều gì? GV chốt: Giữ sạch sông, không xả rác bừa bãi để tôm cá có chỗ sống.
Học sinh
HS trả lời: Không xả rác xuống sông, cùng nhau giữ sạch dòng sông.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Em bảo vệ cây xanh và con vật

Mục tiêu

HS nói được những việc làm cụ thể để bảo vệ cây xanh, con vật và môi trường quanh em; hình thành ý thức bảo vệ môi trường.

Nội dung

Nói với bạn theo cặp: Em có thể làm gì để bảo vệ cây xanh, con vật quanh em? Trò chơi "Việc tốt, việc chưa tốt": GV nêu tình huống, HS giơ thẻ xanh (việc tốt) hoặc thẻ đỏ (việc chưa tốt). Giao nhiệm vụ về nhà.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ít nhất ba việc làm: bỏ rác đúng nơi quy định, trồng và chăm sóc cây, không bẻ cành, tiết kiệm nước, không bắt chim. HS nói được cho bạn nghe và nhận xét bạn.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu câu hỏi trong sách: Em có thể làm gì để bảo vệ cây xanh, con vật quanh em? Yêu cầu HS nói với bạn cùng bàn trong 1 phút.
Học sinh
HS suy nghĩ, nói với bạn. Dự kiến: Em bỏ rác đúng thùng. Em tưới cây ở sân trường.
Giáo viên
GV đưa tình huống: Bạn bẻ cành cây chơi; bạn trồng cây bên đường; bạn xả rác ra sông; bạn tắt vòi nước khi không dùng. Yêu cầu HS giơ thẻ xanh hoặc đỏ và giải thích.
Học sinh
HS giơ thẻ, giải thích: Bẻ cành cây là việc chưa tốt vì làm cây bị hại. Trồng cây là việc tốt.
Giáo viên
GV mời 3 cặp trình bày trước lớp, nhận xét cách nói rõ ràng, lịch sự của HS.
Học sinh
HS trình bày, các bạn nhận xét và bổ sung.
Giáo viên
GV chốt: Bảo vệ môi trường là việc làm nhỏ hằng ngày, giúp muôn loài có chỗ sống. Dặn HS thực hiện ở nhà.
Học sinh
HS nhắc lại ghi nhớ: Hãy bảo vệ môi trường để muôn loài có chỗ sống.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài đọc: Những cánh cò
Phần A. Đọc và trả lời câu hỏi (khoanh vào chữ cái đúng)

Câu 1: Ngày xưa, hằng ngày cò kiếm ăn ở đâu?
A. trong nhà máy
B. ở ao, hồ, đầm
C. trên đường cao tốc
Câu 2: Bây giờ, những gì đã thay cho ao, hồ, đầm? (có thể chọn nhiều đáp án)
A. đường cao tốc
B. nhà máy toả khói
C. rừng cây xanh
D. nhà cao tầng
Câu 3: Vì sao đàn cò bay đi? (có thể chọn nhiều đáp án)
A. Vì thích đi du lịch
B. Sợ âm thanh ồn ào
C. Không còn nơi kiếm ăn
Câu 4: Bé ước ao điều gì?
A. Được đi máy bay
B. Được thấy những cánh cò trên đồng quê
C. Có nhà cao tầng
Phần B. Nối từ với nghĩa phù hợp
duyên dáng ... có nét đẹp dịu dàng, dễ mến
mịt mù ... dày đặc, nhìn không rõ
ước ao ... rất mong muốn
cao tốc ... đường rộng cho xe chạy nhanh

Phiếu học tập số 2

Bài đọc: Giữ sạch dòng sông
Dòng sông quê em trước đây trong xanh, có nhiều tôm cá. Có thời gian, người ta vứt rác xuống sông, nước sông đục ngầu. Cả làng cùng nhau vớt rác, không xả rác bừa bãi. Ít lâu sau, nước sông trong trở lại, cá tôm lại về.
Bài tập: Khoanh vào chữ cái đúng.

Câu 7: Vì sao có lúc nước sông đục ngầu?
A. Vì người ta vứt rác xuống sông
B. Vì trời mưa
C. Vì có nhiều cá
Câu 8: Cả làng đã làm gì để giữ sạch sông? (có thể chọn nhiều đáp án)
A. vớt rác
B. đổ thêm rác
C. không xả rác bừa bãi
Câu 9: Kết quả là gì?
A. Sông cạn khô
B. Nước sông trong trở lại, cá tôm lại về
C. Sông đục hơn
Câu 10: Em có thể làm gì để bảo vệ môi trường? (có thể chọn nhiều đáp án)
A. Bỏ rác đúng nơi quy định
B. Bẻ cành cây chơi
C. Trồng và chăm sóc cây
D. Tiết kiệm nước

Hướng dẫn về nhà

Đọc lại bài "Những cánh cò" và "Giữ sạch dòng sông" cho bố mẹ hoặc người thân nghe, ít nhất 2 lần.
Viết đúng vào vở ô li các từ: cánh đồng, bờ sông, con kênh, lênh đênh, luỹ tre.
Cùng người thân quan sát quanh nhà, chọn một việc làm để bảo vệ cây xanh hoặc con vật (ví dụ: tưới cây, bỏ rác đúng nơi quy định) và kể lại cho cả lớp nghe vào tiết học sau.
Vẽ một bức tranh về cánh cò hoặc dòng sông sạch đẹp, tô màu và mang đến lớp.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.