Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 10. Vần: ac, ăc, âc, oc, ôc, uc, ưc, at, ăt, ât, ot, ôt, ơt

Giáo án Bài 50. Ôn tập và kể chuyện

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được các vần có âm cuối c (ac, ăc, âc, oc, ôc, uc, ưc) và âm cuối t (at, ăt, ât, ot, ôt, ơt).
Giải thích được vì sao các tiếng có âm cuối c, t chỉ mang dấu sắc hoặc dấu nặng.
Đọc trơn được đoạn văn ngắn “Na thức dậy sớm…” và phân biệt được vần có âm cuối c với vần có âm cuối t.
Kể lại được câu chuyện “Bài học đầu tiên của thỏ con” theo tranh và nêu được ý nghĩa: làm sai thì xin lỗi, được giúp thì cảm ơn.
Năng lực ngôn ngữ: đọc trơn đoạn văn ngắn, nghe và trả lời được câu hỏi về câu chuyện, nói được câu lời cảm ơn, xin lỗi phù hợp tình huống; viết đúng vần có âm cuối c, t trong bài tập.
Năng lực văn học: cảm nhận được nội dung và bài học đạo đức của câu chuyện “Bài học đầu tiên của thỏ con”, kể lại được các sự việc chính theo đúng trình tự.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự đánh vần, tự kiểm tra kết quả ghép vần và sửa lỗi khi đọc sai bằng bảng con.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc nhóm 4 để ghép thẻ vần, kể chuyện theo mảnh ghép và đóng vai nói lời cảm ơn, xin lỗi đúng lúc.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS so sánh cặp tiếng dễ lẫn (bác – bát, mắc – mắt) để chọn đúng vần và đúng dấu thanh khi làm bài tập.

3. Phẩm chất

Trách nhiệm: nhận ra việc làm sai của thỏ con và biết xin lỗi khi mình làm sai trong các tình huống đóng vai.
Nhân ái: biết nói lời cảm ơn khi được người khác giúp đỡ và thể hiện thái độ lễ phép với bạn bè, người lớn.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ kẻ bảng hai cột: Âm cuối c và Âm cuối t, có ghi sẵn các vần trong bài.
Bộ thẻ vần và thẻ tiếng (bác, bát, lạc, lạt, mắc, mắt, cóc, cót, hát, mật, sóc, học, ớt, vợt, mặc, thức, đọc, gấc).
Tranh minh họa 4 tình huống của câu chuyện “Bài học đầu tiên của thỏ con” (thỏ con đi chơi, va phải sóc, rơi xuống hố, bác voi nhấc thỏ lên).
Loa hoặc file ghi âm để nghe tiếng bát, bạc, bác (bài tập 1).
Bảng phụ ghi đoạn văn “Na thức dậy sớm. Na mặc áo, đội mũ, đi học. Na chăm học, đọc to, hát hay. Cô khen Na.”
Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm/HS).
Học liệu số NeoEdu: trang bài học neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-50-on-tap-va-ke-chuyen (bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác, dùng để củng cố bài tập nối hình với từ).

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 1, tập một.
Bảng con, bút lông, khăn lau.
Bộ thẻ vần và thẻ tiếng do nhóm nhận (mỗi nhóm 4 HS).
Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2, bút chì.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 8 phút

Trò chơi “Ai đánh vần nhanh”

Mục tiêu

Huy động kiến thức cũ về cách đánh vần tiếng có âm cuối c, t và tạo không khí vui vẻ trước giờ học.

Nội dung

GV gắn lần lượt các thẻ tiếng bác, mật, sóc, học, ớt lên bảng; HS đánh vần thầm rồi đọc to tiếng đó theo mẫu: bờ – ac – bac – sắc – bác.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng và đánh vần đúng ít nhất 5 tiếng; nêu được dấu thanh của từng tiếng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: “Hôm nay chúng ta cùng đánh vần thật nhanh các tiếng có âm cuối c, t nhé!” GV giơ thẻ tiếng bác và hỏi: “Tiếng này kết thúc bằng chữ gì?”
Học sinh
HS quan sát thẻ và trả lời: “Tiếng bác kết thúc bằng chữ c.”
Giáo viên
GV giơ lần lượt các thẻ mật, sóc, học, ớt và mời HS đánh vần, đọc to tiếng. GV hướng dẫn cả lớp đánh vần chậm khi có tiếng khó.
Học sinh
HS đánh vần cá nhân hoặc theo tổ: “Mờ – ật – mật – nặng – mật.” Với tiếng sóc: “Sờ – óc – sóc – sắc – sóc.”
Giáo viên
GV hỏi: “Tiếng ớt có dấu gì? Vì sao em biết?”
Học sinh
HS trả lời: “Tiếng ớt có dấu sắc, vần ơt kết thúc bằng t nên chỉ mang dấu sắc hoặc dấu nặng.”
Giáo viên
GV khen các nhóm đánh vần đúng và nhanh, chốt: tiếng có âm cuối c, t chỉ mang dấu sắc hoặc dấu nặng.
Học sinh
HS nhắc lại: “Âm cuối c, t chỉ mang dấu sắc hoặc dấu nặng.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Hệ thống hóa vần có âm cuối c và âm cuối t

Mục tiêu

Nêu được các vần có âm cuối c, t và phân biệt được những cặp tiếng dễ lẫn như bác – bát, mắc – mắt.

Nội dung

Nhóm 4 HS dùng bộ thẻ vần để ghép vào hai cột: âm cuối c (ac, ăc, âc, oc, ôc, uc, ưc) và âm cuối t (at, ăt, ât, ot, ôt, ơt). Sau đó các nhóm hoàn thành Phiếu học tập số 1, tìm tiếng mẫu cho từng vần và so sánh cặp tiếng dễ lẫn.

Sản phẩm dự kiến

Bảng hai cột vần hoàn chỉnh trên phiếu của mỗi nhóm; phiếu có ít nhất 1 tiếng mẫu cho mỗi vần và giải thích được cách phân biệt 4 cặp tiếng dễ lẫn.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo bảng phụ kẻ hai cột và hỏi: “Các vần ở cột bên trái có điểm chung gì ở âm cuối?” GV giới thiệu nhiệm vụ ghép thẻ và điền Phiếu học tập số 1.
Học sinh
HS trả lời: “Các vần ở cột bên trái đều kết thúc bằng c.” HS nhận nhiệm vụ.
Giáo viên
GV chia nhóm 4, phát bộ thẻ và Phiếu học tập số 1. GV đi quan sát, gợi ý nhóm nào chưa phân biệt được c và t: “Em đọc to vần này, cuối vần bạn có chạm đầu lưỡi không?”
Học sinh
Các nhóm ghép thẻ vần vào đúng cột, tìm tiếng mẫu và điền vào phiếu. Ví dụ: vần ac – tiếng bác; vần at – tiếng hát; vần ơt – tiếng ớt.
Giáo viên
GV mời một nhóm đọc các vần ở cột c và một nhóm đọc các vần ở cột t. GV hỏi: “Tiếng bác và tiếng bát khác nhau ở đâu?”
Học sinh
HS đọc các vần. HS trả lời: “Bác kết thúc bằng c, bát kết thúc bằng t; hai tiếng khác nhau ở âm cuối.”
Giáo viên
GV chốt: vần âm cuối c và t khác nhau ở âm cuối; tiếng có âm cuối c, t chỉ mang dấu sắc hoặc dấu nặng. GV đọc mẫu cặp lạc – lạt, mắc – mắt để HS phân biệt.
Học sinh
HS đọc theo GV và nhắc lại cách phân biệt: “Đọc c thì miệng khép lại nơi gốc lưỡi, đọc t thì đầu lưỡi chạm chân răng trên.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Đọc trơn đoạn văn “Na chăm học”

Mục tiêu

Đọc trơn đoạn văn ngắn, nhận biết tiếng có vần c, t trong đoạn và hiểu nội dung đoạn văn.

Nội dung

HS đọc đoạn văn “Na thức dậy sớm. Na mặc áo, đội mũ, đi học. Na chăm học, đọc to, hát hay. Cô khen Na.” Tìm và gạch chân các tiếng có vần c, t: mặc (ăc), thức (ưc), học (oc), đọc (oc), hát (at).

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn cả đoạn văn; gạch đúng 5 tiếng có vần c, t (mặc, thức, học, học, đọc, hát ở dạng đọc riêng); trả lời được câu hỏi về nội dung đoạn văn.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu cả đoạn văn hai lần, nhấn giọng ở các tiếng có vần c, t. GV hỏi: “Bạn Na làm gì mỗi sáng?”
Học sinh
HS lắng nghe và trả lời: “Na thức dậy sớm, mặc áo, đội mũ rồi đi học.”
Giáo viên
GV yêu cầu HS đọc thầm, tìm tiếng có vần c, t và gạch chân. Sau đó GV tổ chức đọc theo cặp: một HS đọc, một HS nghe và sửa lỗi cho bạn.
Học sinh
HS đọc thầm, gạch chân các tiếng mặc, thức, học, đọc, hát. Các cặp đọc cho nhau nghe và sửa lỗi phát âm.
Giáo viên
GV mời 2 đến 3 HS đọc trơn cả đoạn trước lớp. GV hỏi: “Vì sao cô khen Na?”
Học sinh
HS đọc trơn đoạn văn. HS trả lời: “Cô khen Na vì Na chăm học, đọc to và hát hay.”
Giáo viên
GV nhận xét và chốt: đoạn văn kể về một bạn nhỏ chăm học; khi đọc cần phân biệt vần có âm cuối c với vần có âm cuối t.
Học sinh
HS đọc lại cả đoạn một lần nữa, nói được điều em học được từ bạn Na: “Cần chăm học như bạn Na.”

Hoạt động 2.3: Khám phá · 15 phút

Nghe và kể lại “Bài học đầu tiên của thỏ con”

Mục tiêu

Nghe hiểu câu chuyện, kể lại được các sự việc chính theo tranh và nêu được bài học về lời cảm ơn, xin lỗi.

Nội dung

GV kể câu chuyện theo bốn đoạn tóm tắt, kết hợp tranh minh họa. Nhóm 4 HS chia nhau mỗi người một tranh (mảnh ghép), tập kể phần của mình, sau đó ghép lại thành câu chuyện hoàn chỉnh.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi nhóm kể lại được đủ bốn sự việc chính theo đúng trình tự; trả lời đúng câu hỏi về lời mẹ dặn và bài học của thỏ con.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV hỏi: “Thỏ con lần đầu được làm gì?” Sau đó GV kể chuyện kết hợp tranh.
Học sinh
HS lắng nghe và trả lời: “Thỏ con lần đầu được ra khỏi hang đi chơi.”
Giáo viên
GV chia nhóm 4, phát mỗi HS một tranh và hướng dẫn: “Bạn nào có tranh một kể trước, các bạn khác nối tiếp kể theo tranh của mình.” GV hỏi gợi ý: “Mẹ dặn thỏ con điều gì?” “Anh sóc ngạc nhiên vì điều gì?” “Bác voi đã làm gì khi thỏ con rơi xuống hố?”
Học sinh
HS kể theo tranh. Trả lời dự kiến: “Mẹ dặn làm sai thì xin lỗi, được giúp thì cảm ơn.” “Anh sóc ngạc nhiên vì thỏ nói cảm ơn thay vì xin lỗi.” “Bác voi đưa vòi nhấc thỏ con lên.”
Giáo viên
GV mời đại diện 2 nhóm kể lại câu chuyện. GV hỏi: “Vì sao thỏ con lại nói nhầm?”
Học sinh
HS kể nối tiếp, thể hiện đủ bốn sự việc chính. HS trả lời: “Thỏ con mải nghe chim hót, mải nhìn khỉ chải lông nên quên lời mẹ dặn.”
Giáo viên
GV chốt bài học: làm sai thì xin lỗi, được giúp thì cảm ơn; biết nói lời cảm ơn, xin lỗi đúng lúc là thể hiện sự lễ phép.
Học sinh
HS nhắc lại: “Làm sai thì xin lỗi, được giúp thì cảm ơn.”

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Luyện tập vần và câu với Phiếu học tập số 2

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức về vần c, t và dấu thanh để làm đúng các bài tập nghe, chọn, điền, sắp xếp, đúng sai.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 gồm các bài 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 trong sách. Bài 1 bấm loa để nghe; bài 2 HS nối hình với từ, có thể làm tương tác trên trang NeoEdu nếu có thiết bị.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) Đáp án A – bát; (2) sóc, cà rốt, mật ong, mực; (3) A, B, E – hát, mắt, ớt; (4) bát, bác; (5) mắt; (6) Na mặc áo, đội mũ; (7) a) S, b) Đ, c) S, d) Đ; (8) âc; (9) C – chỉ dấu sắc hoặc dấu nặng. HS đạt ít nhất 8/9 bài.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu luật chơi: đọc đề bài, làm vào bảng con trước, sau đó viết vào phiếu. GV bấm loa cho HS nghe bài 1.
Học sinh
HS lắng nghe và nhắc lại nhiệm vụ.
Giáo viên
GV hướng dẫn HS làm từng bài. Với bài 4 và 5, GV hỏi: “Đồ đựng cơm là cái gì? Người khám bệnh gọi là gì?” Với bài 7, GV yêu cầu HS đánh vần lại tiếng “ngọt”, “đất” để kiểm tra.
Học sinh
HS làm bài 1: chọn A (bát). Bài 4: điền bát và bác. Bài 5: điền mắt. Bài 6: sắp xếp Na mặc áo, đội mũ. Bài 7: đánh giá đúng sai. HS giơ bảng con để GV kiểm tra nhanh.
Giáo viên
GV gọi 3 HS trả lời các bài 3, 8, 9 và nhận xét. GV hỏi: “Vì sao tiếng ớt chỉ mang dấu sắc hoặc dấu nặng?”
Học sinh
HS trả lời: bài 3 chọn A, B, E; bài 8 là âc; bài 9 chọn C. HS giải thích: “Vì ớt có vần ơt kết thúc bằng t nên chỉ mang dấu sắc hoặc dấu nặng.”
Giáo viên
GV đối chiếu đáp án, khen nhóm làm đúng và nhắc các cặp dễ lẫn bác – bát, mắc – mắt, lạc – lạt, cóc – cót.
Học sinh
HS đối chiếu đáp án, sửa lỗi trên phiếu và nhắc lại các cặp dễ nhầm.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 8 phút

Đóng vai: Nói lời cảm ơn, xin lỗi đúng lúc

Mục tiêu

Vận dụng bài học của thỏ con để nói lời cảm ơn, xin lỗi phù hợp trong tình huống thực tế ở lớp học và gia đình.

Nội dung

Cặp đôi nhận 3 tình huống: (1) bạn cho mượn bút; (2) lỡ làm đổ nước trên bàn bạn; (3) mẹ nấu cơm xong. Mỗi cặp đóng vai và nói lời cảm ơn hoặc xin lỗi phù hợp.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi cặp đóng vai được ít nhất 2 tình huống, dùng đúng câu “Em cảm ơn bạn!” hoặc “Em xin lỗi!” ở đúng lúc.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu 3 tình huống trên bảng phụ và hỏi: “Khi bạn giúp em, em nói gì?” “Khi em làm đổ nước của bạn, em nói gì?”
Học sinh
HS trả lời: “Em cảm ơn bạn!” và “Em xin lỗi bạn!”
Giáo viên
GV chia cặp đôi, phát tình huống và yêu cầu các cặp chọn một tình huống để đóng vai. GV đi quan sát, gợi ý lời nói lễ phép: “Em nhớ nói rõ ‘Em xin lỗi’ hoặc ‘Em cảm ơn’ nhé.”
Học sinh
Các cặp đóng vai. Ví dụ: một bạn đưa bút cho bạn và nói “Cảm ơn bạn!”; bạn kia đáp “Không có gì!”.
Giáo viên
GV mời 2 cặp đóng vai trước lớp và hỏi cả lớp: “Bạn vừa nói lời gì? Nói lúc nào thì đúng?”
Học sinh
HS đóng vai và trả lời: “Bạn nói cảm ơn khi được giúp; nói xin lỗi khi làm sai.”
Giáo viên
GV khen các cặp biết nói lời cảm ơn, xin lỗi đúng lúc và nhắc: giống thỏ con, khi làm sai cần nhận lỗi, khi được giúp cần cảm ơn.
Học sinh
HS nhắc lại: “Làm sai thì xin lỗi, được giúp thì cảm ơn.”

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhiệm vụ: Ghép các thẻ vần vào đúng cột và tìm tiếng mẫu.

Cột âm cuối c: ac, ăc, âc, oc, ôc, uc, ưc. Tiếng mẫu: ..........
Cột âm cuối t: at, ăt, ât, ot, ôt, ơt. Tiếng mẫu: ..........
Cặp dễ lẫn 1: bác – bát. Em phân biệt bằng: ..........
Cặp dễ lẫn 2: lạc – lạt. Em phân biệt bằng: ..........
Cặp dễ lẫn 3: mắc – mắt. Em phân biệt bằng: ..........
Cặp dễ lẫn 4: cóc – cót. Em phân biệt bằng: ..........
Câu hỏi: Tiếng có âm cuối c hoặc t chỉ mang dấu gì?

Phiếu học tập số 2

Bài 1. Bấm loa để nghe. Em nghe thấy tiếng nào? A. bát; B. bạc; C. bác. Khoanh vào đáp án đúng.
Bài 2. Nối hình với từ: (🐿️) – ..........; (🥕) – ..........; (🍯) – ..........; (🦑) – ..........
Bài 3. Chọn các tiếng có vần kết thúc bằng âm t: A. hát; B. mắt; C. cốc; D. học; E. ớt.
Bài 4. Mẹ xới cơm vào {{1}}. Mẹ mời {{2}} sĩ đến khám cho bà. (Chọn: bát | bác)
Bài 5. Bé có đôi {{1}} để nhìn. (Chọn: mắt | mát)
Bài 6. Sắp xếp các tiếng thành câu: Na – mặc – áo, – đội – mũ.
Bài 7. Đúng hay sai? a) Tiếng “ngọt” có vần ôt. b) Tiếng “mực” có vần ưc. c) Tiếng “đất” có vần ăt. d) Tiếng “học” có vần oc.
Bài 8. Tiếng “gấc” có vần gì?
Bài 9. Tiếng có vần ot chỉ mang được những dấu thanh nào? A. Chỉ dấu huyền; B. Cả sáu thanh; C. Chỉ dấu sắc hoặc dấu nặng.

Hướng dẫn về nhà

Em kể lại câu chuyện “Bài học đầu tiên của thỏ con” cho người thân nghe, kể đủ bốn sự việc chính.
Em đọc lại đoạn văn “Na thức dậy sớm…” cho bố mẹ nghe, đọc to và rõ tiếng.
Em tìm trong nhà 3 đồ vật có tiếng chứa vần c hoặc t (ví dụ: bát, cốc, mắt…) và đọc to tên các đồ vật đó.
Em nhớ nói “Em cảm ơn” khi được giúp và “Em xin lỗi” khi làm sai ở nhà và ở trường.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.