Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 22. Bài học từ cuộc sống

Giáo án Bài 5. Tiếng vọng của núi

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Đọc đúng, đọc trơn bài “Tiếng vọng của núi” và đoạn “Lời nói dễ thương”.
Nêu được nội dung chính của câu chuyện: gấu con được nghe lại đúng lời mình nói nên hiểu lời nói tử tế đem lại điều tốt đẹp.
Giải thích được nghĩa của các từ ngữ: tiếng vọng, vách núi, tủi thân, quả nhiên.
Nêu được các lời nói lịch sự (cảm ơn, xin lỗi, làm ơn, vui lòng) và vận dụng được khi nói với người khác.
Viết đúng chính tả các vần ưc, uc, iêt, iêp trong các từ bực tức, lúc, múc nước, biết, viết, tiếp, tấm thiệp.
Năng lực ngôn ngữ: Đọc đúng, đọc trơn bài đọc; viết đúng chính tả các vần đã học; nói lời lịch sự và nghe hiểu yêu cầu trong đóng vai.
Năng lực văn học: Nhận biết nhân vật gấu con, gấu mẹ và núi; hiểu được thông điệp “mình đối xử với người khác thế nào, người khác sẽ đối xử lại với mình như thế”.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: Đọc thầm, tự tìm câu trả lời trong bài đọc và tự kiểm tra kết quả bài tập trên bảng con.
Giao tiếp và hợp tác: Trao đổi theo cặp đôi, đóng vai gấu mẹ và gấu con, lắng nghe và nhận xét bạn.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Đoán và giải thích vì sao núi nói lại đúng lời gấu con; sáng tạo lời nói tử tế để đáp lại người khác trong tình huống mới.

3. Phẩm chất

Nhân ái: Biết nói lời yêu thương, tử tế với bạn bè và người thân.
Trách nhiệm: Biết lắng nghe, không nói lời làm bạn buồn và sửa lời nói khi chưa lịch sự.
Chăm chỉ: Tích cực luyện đọc, viết đúng chính tả và hoàn thành phiếu học tập.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Tranh minh họa gấu con đứng trước vách núi gọi to (trong sách Tiếng Việt 1).
Thẻ từ ghi các từ: tiếng vọng, vách núi, tủi thân, quả nhiên và thẻ nghĩa tương ứng.
Bảng phụ ghi đoạn văn “Lời nói dễ thương” và các vần ưc, uc, iêt, iêp.
Phiếu học tập số 1, mỗi HS hoặc mỗi cặp một phiếu.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-5-tieng-vong-cua-nui (dùng để chiếu bài giảng và cho HS làm bài tập tương tác ở hoạt động luyện tập).

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 1, tập một.
Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
Bút chì, vở Tập viết.
Thẻ từ hoặc phiếu học tập (nếu có).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ai nói đấy? Tiếng vọng quanh em

Mục tiêu

Tạo hứng thú, giúp HS hình dung hiện tượng tiếng vọng và dẫn vào bài đọc.

Nội dung

GV tổ chức trò chơi “Tiếng vọng”: một HS đứng trước lớp hô to một câu chào, cả lớp đồng thanh “vọng” lại thật nhỏ. Sau đó GV đặt câu hỏi khởi động trong SGK.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được một tình huống em đã nghe tiếng của mình vọng lại (ví dụ: nói to trong hang, trong phòng trống).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: “Cô sẽ hô ‘Chào các bạn!’ và các con hô lại thật nhỏ như tiếng vọng nhé.” GV đặt câu hỏi: “Em đã bao giờ nghe thấy tiếng của mình vọng lại chưa?”
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, làm theo: một HS hô to, cả lớp hô nhỏ lại như tiếng vọng.
Giáo viên
GV gợi ý: “Em nghe tiếng vọng ở đâu? Vì sao lại có tiếng vọng?”
Học sinh
HS suy nghĩ và trả lời. Dự kiến: “Dạ, em nghe thấy khi hét trong hang ạ.” “Dạ, em nói to ở trong phòng trống thì nghe tiếng dội lại ạ.”
Giáo viên
GV mời 2–3 HS chia sẻ, khen ngợi và nêu: “Hôm nay chúng ta sẽ đọc câu chuyện về một chú gấu con nghe tiếng vọng của núi.”
Học sinh
HS chia sẻ và lắng nghe tên bài “Tiếng vọng của núi”.
Giáo viên
GV ghi tên bài lên bảng, chỉ tranh gấu con trước vách núi.
Học sinh
HS đọc theo tên bài và quan sát tranh.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 20 phút

Đọc và tìm hiểu câu chuyện “Tiếng vọng của núi”

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc trơn bài đọc; nêu được nội dung chính và thông điệp của câu chuyện.

Nội dung

Đọc mẫu, luyện đọc theo câu, đoạn, đọc cặp đôi; trả lời câu hỏi về diễn biến câu chuyện. Hoạt động dùng Phiếu học tập số 1 (xem phần worksheets).

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng, trơn đoạn bài; trả lời được các câu hỏi: gấu con reo gì, vì sao gấu con khóc, gấu mẹ khuyên điều gì, kết quả ra sao; nêu được thông điệp của câu chuyện.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu toàn bài, nhấn giọng ở các lời “A!”, “Tôi ghét bạn”, “Tôi yêu bạn”. Hướng dẫn HS đọc thầm và tìm xem gấu con đã làm gì ở đầu câu chuyện.
Học sinh
HS lắng nghe, đọc thầm theo GV và tìm chi tiết theo yêu cầu.
Giáo viên
GV tổ chức đọc: GV đọc từng câu, HS đọc theo; sau đó HS đọc cá nhân, đọc cặp đôi đoạn 1–2 và đoạn 3–4. GV hỏi: “Gấu con reo gì khi thấy hạt dẻ? Lập tức có điều gì xảy ra?”
Học sinh
HS đọc nối tiếp và đọc cặp đôi. Dự kiến trả lời: “Gấu con reo ‘A!’ ạ.” “Có tiếng ‘A!’ vọng lại ạ.”
Giáo viên
GV hỏi: “Núi hỏi lại gấu con điều gì? Gấu con nói gì khiến gấu con bực tức? Vì sao gấu con oà khóc?”
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: “Núi hỏi ‘Bạn là ai?’ ạ.” “Gấu con nói ‘Tôi ghét bạn’ ạ.” “Vì gấu con nghe núi nói lại ‘Tôi ghét bạn’ nên tủi thân ạ.”
Giáo viên
GV hỏi: “Gấu mẹ khuyên gấu con làm gì? Kết quả thế nào?” GV nêu thêm: “Vì sao núi lại nói ‘Tôi yêu bạn’?”
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: “Gấu mẹ bảo gấu con quay lại nói ‘Tôi yêu bạn’ ạ.” “Quả nhiên có tiếng vọng ‘Tôi yêu bạn’, gấu con bật cười vui vẻ ạ.” “Vì đó là tiếng của gấu con dội lại ạ.”
Giáo viên
GV mời đại diện các cặp đôi trình bày kết quả, nhận xét và sửa lỗi phát âm nếu có.
Học sinh
Đại diện nhóm/cặp trình bày, các HS khác lắng nghe và bổ sung.
Giáo viên
GV nêu câu hỏi: “Qua câu chuyện, em rút ra điều gì?” rồi chốt: “Mình đối xử với người khác thế nào, người khác sẽ đối xử lại với mình như thế. Hãy nói lời yêu thương, tử tế.”
Học sinh
HS nhắc lại thông điệp: “Mình đối xử với người khác thế nào, người khác sẽ đối xử lại với mình như thế.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Hiểu từ ngữ và lời nói lịch sự

Mục tiêu

HS giải thích được nghĩa của bốn từ ngữ mới; nêu được các lời nói lịch sự.

Nội dung

Ghép thẻ từ với thẻ nghĩa; thảo luận cặp đôi về cách nói lịch sự qua tình huống “Cho con cái này!” và “Mẹ ơi, mẹ cho con xin cái này ạ!”.

Sản phẩm dự kiến

HS ghép đúng bốn cặp từ–nghĩa; nêu được các từ lịch sự: cảm ơn, xin lỗi, làm ơn, vui lòng và nói nhẹ nhàng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đưa thẻ từ và thẻ nghĩa lên bảng (xáo trộn). Nêu yêu cầu: “Ghép từ với nghĩa phù hợp.”
Học sinh
HS quan sát, đọc thầm các thẻ và chuẩn bị ghép.
Giáo viên
GV mời HS lên ghép và giải thích. GV hỏi: “Tiếng vọng là gì? Vì sao gấu con tủi thân?”
Học sinh
HS lên ghép. Dự kiến: tiếng vọng – tiếng nói dội lại từ vách núi, vách hang; tủi thân – buồn, thấy mình bị đối xử không tốt; vách núi – sườn núi dựng đứng; quả nhiên – đúng như đã nói trước, đã đoán trước.
Giáo viên
GV chiếu hai câu “Cho con cái này!” và “Mẹ ơi, mẹ cho con xin cái này ạ!” và hỏi: “Câu nào lịch sự hơn? Vì sao?”
Học sinh
HS thảo luận cặp đôi rồi trả lời. Dự kiến: “Câu thứ hai lịch sự hơn ạ vì có từ ‘xin’, ‘ạ’ và nói nhẹ nhàng.”
Giáo viên
GV mời 2 cặp trình bày, nhận xét, khen những HS nói đúng.
Học sinh
Các cặp trình bày, lắng nghe và bổ sung.
Giáo viên
GV chốt: “Khi nói chuyện với mọi người, các con nhớ dùng cảm ơn, xin lỗi, làm ơn, vui lòng và nói nhẹ nhàng nhé.”
Học sinh
HS nhắc lại các từ lịch sự.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 8 phút

Viết đúng chính tả các vần ưc, uc, iêt, iêp

Mục tiêu

HS nhận biết và viết đúng các vần ưc, uc, iêt, iêp trong từ và câu.

Nội dung

GV đọc và viết mẫu các từ trên bảng phụ; HS viết bảng con; phân biệt vần ưc/uc, iêt/iêp.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng các từ: bực tức, lúc, múc nước, biết, viết, tiếp, tấm thiệp trên bảng con.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc các từ: bực tức, lúc, múc nước, biết, viết, tiếp, tấm thiệp. Hướng dẫn: “Cô viết mẫu, các con quan sát cách đặt dấu thanh.”
Học sinh
HS lắng nghe, nhìn bảng và đọc thầm theo.
Giáo viên
GV viết mẫu, vừa viết vừa phân tích: “Vần ưc có chữ ư, chữ c; dấu sắc đặt trên ư trong bực; dấu huyền đặt trên ư trong ... ” Hướng dẫn HS viết bảng con: bực, tức, biết, viết, tiếp, thiệp.
Học sinh
HS viết bảng con, đọc to từng tiếng vừa viết. GV quan sát và sửa tư thế cầm bút.
Giáo viên
GV giơ một số bảng con để nhận xét; gọi HS đọc lại các từ vừa viết.
Học sinh
HS giơ bảng, nhận xét bạn và tự sửa lỗi nếu có.
Giáo viên
GV tổng kết: “Vần ưc, uc viết với chữ c ở cuối; vần iêt, iêp viết với chữ t, p ở cuối. Các con nhớ nhé.”
Học sinh
HS nhắc lại quy tắc viết vần đã học.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập trắc nghiệm và đọc thêm “Lời nói dễ thương”

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về nội dung bài, từ ngữ và lời nói lịch sự để làm bài tập; đọc được đoạn văn mở rộng.

Nội dung

Làm bài tập tương tác trên trang NeoEdu và bài tập trong SGK (các câu 1–6, 8–10); đọc đoạn “Lời nói dễ thương”, trả lời câu hỏi về bé Su.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Câu 1: A (có tiếng “A!” vọng lại). Câu 2: A (vì nghe núi nói lại “Tôi ghét bạn”). Câu 3: B (“Tôi yêu bạn”). Câu 4: C (đó là tiếng vọng của chính gấu con). Câu 5: tiếng vọng – tiếng nói dội lại từ vách núi; tủi thân – buồn vì thấy bị đối xử không tốt; quả nhiên – đúng như đã nói trước. Câu 6: A, B, D (xin lỗi, cảm ơn, vui lòng; “Đưa đây!” là lời cộc lốc). Câu 8: B (“Cho con cái này!”). Câu 9: B (“Mẹ ơi, mẹ cho con xin cái này ạ!”). Câu 10: Đúng (“Ai cũng thấy Su thật dễ thương.”).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV mở trang bài học NeoEdu trên màn hình, hướng dẫn cách làm bài tập tương tác. Nêu yêu cầu: “Đọc kĩ câu hỏi, chọn đáp án đúng.”
Học sinh
HS quan sát và nghe hướng dẫn.
Giáo viên
GV tổ chức HS làm bài trên bảng con hoặc lên bảng chọn đáp án. GV hỏi: “Vì sao em chọn đáp án này?” Với câu 10, GV hỏi: “Đúng hay sai? Vì sao?”
Học sinh
HS làm bài, giơ bảng hoặc lên chọn đáp án và giải thích. Dự kiến: “Em chọn A vì có tiếng ‘A!’ vọng lại ạ.” “Đúng ạ, vì bài viết Ai cũng thấy Su thật dễ thương.”
Giáo viên
GV đọc mẫu đoạn “Lời nói dễ thương”, hướng dẫn HS đọc nối tiếp. Hỏi: “Lúc đầu Su hay nói thế nào? Mẹ dạy Su nói ra sao?”
Học sinh
HS đọc nối tiếp, trả lời. Dự kiến: “Lúc đầu Su nói ‘Cho con cái này!’ ạ.” “Mẹ dạy Su nói ‘Mẹ ơi, mẹ cho con xin cái này ạ!’ ạ.”
Giáo viên
GV tổng hợp kết quả, khen HS làm đúng, hướng dẫn lại câu HS làm sai.
Học sinh
HS đối chiếu kết quả với bạn và sửa bài.
Giáo viên
GV chốt: “Lời nói lễ phép làm mọi người thấy mình dễ thương. Các con hãy nói lời hay, ý đẹp nhé.”
Học sinh
HS nhắc lại: “Nói lời hay, ý đẹp.”

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Đóng vai gấu mẹ khuyên gấu con

Mục tiêu

HS vận dụng lời nói lịch sự, tử tế vào tình huống giao tiếp thực tế và rèn kĩ năng nói, nghe.

Nội dung

Cả lớp đóng vai gấu mẹ khuyên gấu con (GV hoặc HS đóng gấu con). Tình huống: gấu con bị bạn nói không hay và muốn đáp lại. Mỗi cặp đóng vai một lần, sau đó cả lớp nhận xét. Nhiệm vụ về nhà: kể cho người thân nghe câu chuyện và một lời nói hay đã dùng.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi cặp đóng vai được một đoạn hội thoại ngắn khuyên bạn nói lời yêu thương, tử tế; HS nêu được ít nhất một lời nói lịch sự sẽ dùng ở nhà.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu tình huống: “Bạn gấu con nói ‘Tôi ghét bạn’ với bạn khác rồi bị bạn buồn. Các con hãy đóng vai gấu mẹ khuyên gấu con nói lời hay.” GV nêu tiêu chí: nói nhẹ nhàng, dùng từ lịch sự.
Học sinh
HS lắng nghe tình huống và tiêu chí, chọn bạn cùng cặp.
Giáo viên
GV mời 2–3 cặp lên đóng vai. Gợi ý nếu cần: “Gấu mẹ có thể nói: ‘Con hãy xin lỗi bạn và nói ‘Tôi yêu bạn’ nhé.’”
Học sinh
Các cặp đóng vai. Dự kiến lời thoại: “Gấu con ơi, con hãy xin lỗi bạn và nói lời yêu thương với bạn nhé.” “Dạ, con cảm ơn mẹ, con sẽ xin lỗi bạn ạ.”
Giáo viên
GV nhận xét về cách nói, cách nghe; khen những HS nói nhẹ nhàng, dùng từ lịch sự.
Học sinh
HS lắng nghe nhận xét và rút kinh nghiệm.
Giáo viên
GV chốt: “Mình đối xử với người khác thế nào, người khác sẽ đối xử lại với mình như thế. Hãy nói lời yêu thương, tử tế.” GV giao nhiệm vụ về nhà.
Học sinh
HS đọc ghi nhớ: “Nói lời yêu thương sẽ nhận lại yêu thương. Hãy nói lời hay, ý đẹp.”

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Đọc bài “Tiếng vọng của núi” và trả lời câu hỏi.

Khi gấu con reo “A!”, điều gì xảy ra? Khoanh vào đáp án đúng: A. Có tiếng “A!” vọng lại; B. Gấu mẹ chạy đến; C. Hạt dẻ lăn đi.
Vì sao gấu con oà khóc? Khoanh vào đáp án đúng: A. Vì nghe núi nói lại “Tôi ghét bạn”; B. Vì làm mất hạt dẻ; C. Vì bị ngã.
Gấu mẹ khuyên gấu con nói gì với núi? Khoanh vào đáp án đúng: A. Tôi ghét bạn; B. Tôi yêu bạn; C. Bạn là ai?

Bài 2. Nối từ với nghĩa phù hợp.

tiếng vọng — buồn, thấy mình bị đối xử không tốt
tủi thân — tiếng nói dội lại từ vách núi, vách hang
quả nhiên — đúng như đã nói trước, đã đoán trước
vách núi — sườn núi dựng đứng

Bài 3. Khoanh vào những lời nói lịch sự.

A. Xin lỗi bạn!
B. Cảm ơn bạn!
C. Đưa đây!
D. Bạn vui lòng cho tớ mượn bút nhé!

Hướng dẫn về nhà

Kể lại cho người thân nghe câu chuyện “Tiếng vọng của núi”, nói rõ vì sao gấu con được nghe lời “Tôi yêu bạn”.
Hôm nay, em dùng ít nhất một lời lịch sự (cảm ơn, xin lỗi, làm ơn, vui lòng) khi nói chuyện với người trong gia đình và ghi nhớ kết quả để chia sẻ trên lớp.
Viết vào bảng con hoặc vở Tập viết các từ: bực tức, biết, viết, tiếp, tấm thiệp, mỗi từ một dòng. Đọc lại cho người thân nghe.
Luyện đọc bài “Tiếng vọng của núi” và đoạn “Lời nói dễ thương” trong SGK, đọc đúng và trơn theo khả năng.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.