NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 22. Bài học từ cuộc sống

Giáo án Bài 4. Chú bé chăn cừu

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng, đọc trơn bài “Chú bé chăn cừu”; nhận biết được các sự việc chính theo thứ tự trước và sau.
  • Giải thích được nghĩa của các từ: tức tốc, khoái chí, thản nhiên, thoả thuê và đặt được câu đơn giản với từ đó.
  • Viết đúng chính tả các tiếng có vần ai/ay, iêc/iêt; nêu được cách dùng dấu chấm than trong câu kêu cứu, bày tỏ cảm xúc.
  • Nêu được bài học của câu chuyện: không được nói dối, nói dối nhiều lần thì không ai tin.
  • Nói được và hiểu được câu trả lời cho câu hỏi “Vì sao chúng ta không nên nói dối?”
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng, đọc trơn bài đọc; viết đúng chính tả các từ có vần ai/ay, iêc/iêt và dấu chấm than; nói rõ ràng câu trả lời về lí do không nên nói dối; nghe và phản hồi ý kiến của bạn.
  • Năng lực văn học: nhận biết nhân vật chú bé chăn cừu và các bác nông dân, hiểu diễn biến câu chuyện và bài học rút ra từ câu chuyện ngụ ngôn của Ê-dốp.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: đọc bài và tự tìm câu trả lời trong bài đọc, tự kiểm tra kết quả trên bảng con và phiếu học tập.
  • Giao tiếp và hợp tác: trao đổi theo cặp và nhóm, nói rõ ý kiến của mình và lắng nghe bạn khi thảo luận.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: nhận biết tình huống nói dối và đưa ra cách ứng xử trung thực khi đóng vai.

3. Phẩm chất

  • Trung thực: biết nhận lỗi khi làm sai, không nói dối, giống bạn Bin trong bài “Chiếc bình vỡ”.
  • Trách nhiệm: tự giác đọc bài và hoàn thành phiếu học tập, biết giữ lời hứa với người thân khi làm việc ở nhà.
  • Nhân ái: biết lắng nghe và chia sẻ, không chế giễu bạn khi bạn trả lời chưa đúng.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Sách Tiếng Việt 1 (Kết nối tri thức với cuộc sống), bài 4 “Chú bé chăn cừu”.
  • Tranh minh hoạ bốn cảnh: chú bé thả cừu; chú bé kêu cứu lần đầu và các bác nông dân chạy tới; sói đến thật và chú bé kêu cứu; đàn cừu bị sói ăn thịt.
  • Bảng phụ viết bài đọc và các từ: tức tốc, khoái chí, thản nhiên, thoả thuê.
  • Thẻ từ ghi từ ngữ và thẻ ghi nghĩa tương ứng.
  • Thẻ “Đúng” (màu xanh) và thẻ “Sai” (màu đỏ) để HS giơ khi chơi.
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in sẵn đủ cho các nhóm).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác, địa chỉ neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-4-chu-be-chan-cuu; dùng để trình chiếu bài đọc và chữa bài tập tương tác.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, vở Tập viết hoặc vở ô li, bút chì, bảng con và bút dạ.
  • Bộ thẻ “Đúng/Sai” (nếu có) hoặc giơ tay theo hướng dẫn của GV.
  • Phiếu học tập và bút chì để hoàn thành bài tập.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Trò chơi “Thật hay dối”

Mục tiêu

Kích hoạt kiến thức nền về việc nói thật và nói dối, tạo hứng thú khi vào bài đọc.

Nội dung

GV đọc lần lượt bốn câu ngắn về tình huống trong cuộc sống; HS giơ thẻ Đúng hoặc Sai. Sau đó trả lời câu hỏi khởi động: Nếu có bạn hay nói dối, em có tin lời bạn ấy không? Vì sao?

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ý kiến ban đầu: bạn hay nói dối thì khó tin, vì bạn đã nói sai nhiều lần.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu trò chơi “Thật hay dối”. Nếu nghe câu đúng (nói thật) thì giơ thẻ xanh, nếu nghe câu sai (nói dối) thì giơ thẻ đỏ. Ví dụ: “Em đánh rơi bút nên nhặt lên và trả lại bạn.” (Đúng); “Em làm vỡ cốc nhưng nói là không làm gì cả.” (Sai).

    Học sinh

    HS lắng nghe, giơ thẻ xanh hoặc đỏ theo từng câu GV đọc.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Nếu có bạn hay nói dối, các em có tin lời bạn ấy không? Vì sao?”

    Học sinh

    HS suy nghĩ và trả lời dự kiến: “Em không tin, vì bạn ấy hay nói sai.” “Em sẽ hỏi lại bạn cho chắc chắn.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS trình bày ý kiến, khuyến khích HS giải thích lí do.

    Học sinh

    HS trình bày ý kiến trước lớp, lắng nghe bạn nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét và dẫn dắt: “Hôm nay chúng ta cùng đọc câu chuyện về một chú bé hay nói dối, xem điều gì đã xảy ra nhé!” GV ghi tựa bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài “Chú bé chăn cừu” và mở sách ở trang bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 30 phút

Đọc và tìm hiểu câu chuyện “Chú bé chăn cừu”

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc trơn bài đọc; nhận biết diễn biến chính của câu chuyện và bài học rút ra.

Nội dung

Đọc mẫu và đọc theo bài đọc; kĩ thuật “Mảnh ghép” theo nhóm bốn: mỗi HS đọc và tìm hiểu một đoạn (đoạn 1: chú bé nói dối lần đầu; đoạn 2: các mấy hôm sau và lần sói đến thật; đoạn 3: kết quả của câu chuyện; đoạn 4: bài học). Sau đó các nhóm sắp xếp bốn tranh theo đúng thứ tự và hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng, trơn bài đọc; sắp xếp đúng thứ tự bốn tranh; trả lời đúng câu hỏi về diễn biến và bài học của câu chuyện trên Phiếu học tập số 1.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu cả bài, trình chiếu trang bài học số NeoEdu hoặc treo bảng phụ. Hướng dẫn HS đọc thầm, gạch chân từ khó. GV chia nhóm bốn và phát Phiếu học tập số 1; giao nhiệm vụ mỗi thành viên đọc và tìm hiểu một đoạn.

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm theo GV; nhận nhiệm vụ đoạn của mình, nhận phiếu học tập.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỗ trợ HS đọc khó hoặc hiểu chưa rõ. Gợi ý: “Chú bé kêu cứu để làm gì?” “Lần đầu, các bác nông dân làm gì?”

    Học sinh

    HS đọc đoạn của mình, các thành viên đọc cho nhau nghe và trao đổi. Trả lời dự kiến: “Chú bé kêu cứu để trêu các bác.” “Các bác chạy tới nhưng không thấy sói.”

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện nhóm đọc một đoạn và nêu nội dung đã tìm. GV gọi HS đọc cá nhân 2–3 em để kiểm tra đọc trơn.

    Học sinh

    HS đọc đoạn và trình bày kết quả trước lớp. Dự kiến: “Sau khi sói thật sự đến, chú bé kêu cứu nhưng các bác không đến vì nghĩ chú lại nói dối.”

  4. Giáo viên

    GV chốt diễn biến chính và nêu bài học: “Không được nói dối; nói dối nhiều lần thì khi nói thật cũng không ai tin.” GV hướng dẫn HS ghi bài học vào vở.

    Học sinh

    HS nhắc lại bài học bằng một câu của mình và ghi vào vở theo hướng dẫn.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 25 phút

Hiểu từ ngữ và học viết đúng chính tả

Mục tiêu

HS hiểu nghĩa các từ: tức tốc, khoái chí, thản nhiên, thoả thuê; viết đúng các tiếng có vần ai/ay, iêc/iêt và biết dùng dấu chấm than.

Nội dung

Ghép thẻ từ với thẻ nghĩa; đặt câu với từ đã học; viết chính tả bảng con các tiếng: bày, bài, chạy; việc, xiếc, biệt; luyện viết câu kêu cứu có dấu chấm than như “Cứu tôi với!” và “Sói đến!”. Hoàn thành Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

HS ghép đúng bốn cặp từ và nghĩa; viết đúng các tiếng có vần ai/ay, iêc/iêt; điền đúng dấu chấm than vào câu kêu cứu trên Phiếu học tập số 2.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo thẻ từ và thẻ nghĩa không theo thứ tự. Giao nhiệm vụ: ghép từ với nghĩa. GV nêu: “Các em hãy nhớ lại câu chuyện để đoán nghĩa từ nhé.”

    Học sinh

    HS đọc thầm các thẻ từ và thẻ nghĩa, suy nghĩ cách ghép.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Khi các bác nông dân chạy tới ngay lập tức, em sẽ dùng từ nào để nói?” GV hướng dẫn đọc to các tiếng khó, viết mẫu chữ “bày”, “việc” trên bảng và nhắc quy tắc viết đúng.

    Học sinh

    HS ghép thẻ, dự kiến: tức tốc – ngay lập tức, rất nhanh; khoái chí – thích thú, hả hê. HS viết bảng con và đọc lại các tiếng vừa viết.

  3. Giáo viên

    GV mời HS đặt câu với một từ, ví dụ: “Bạn Lan tức tốc chạy đi lấy nước cho mẹ.” GV kiểm tra bảng con, nhận xét về chữ viết và dấu chấm than trong câu kêu cứu.

    Học sinh

    HS đặt câu và giơ bảng con. Dự kiến: “Chú bé thản nhiên ăn bánh, không lo gì cả.” HS điền đúng dấu chấm than vào câu “Cứu tôi với!”.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: dấu chấm than dùng cho câu kêu cứu, câu bày tỏ cảm xúc; nhắc HS chú ý vần ai/ay, iêc/iêt khi viết.

    Học sinh

    HS nhắc lại quy tắc và hoàn thành Phiếu học tập số 2.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 25 phút

Luyện tập qua ba trạm

Mục tiêu

Củng cố đọc hiểu và từ ngữ qua các bài tập; luyện đọc bài “Chiếc bình vỡ” để thấy hành vi trung thực.

Nội dung

Trạm 1 (đọc hiểu trắc nghiệm, câu 1–4): khoanh đáp án. Trạm 2 (nối từ với nghĩa, câu 5): nối tức tốc, khoái chí, thản nhiên với nghĩa. Trạm 3 (đọc “Chiếc bình vỡ” và làm câu 7–10). Các tổ luân phiên qua ba trạm trong khoảng 8 phút mỗi trạm.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: 1-B (tức tốc chạy tới); 2-A (mọi người nghĩ chú lại nói dối); 3-A (sói ăn thịt hết cả đàn cừu); 4-C (không được nói dối); 5-tức tốc: ngay lập tức, rất nhanh; khoái chí: thích thú, hả hê; thản nhiên: bình thường như không có chuyện gì; 7-C (chiếc bình của mẹ); 8-C (nhận lỗi và xin lỗi mẹ); 9-C (vì Bin trung thực); 10-dấu chấm than (!).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu ba trạm và luật chơi: mỗi tổ làm xong một trạm thì sang trạm tiếp theo, trạm nào làm xong cũng ghi tên tổ. GV chiếu đề bài trên trang NeoEdu để HS đối chiếu.

    Học sinh

    HS nhận đề, chọn người ghi chép và người báo cáo của tổ.

  2. Giáo viên

    GV quan sát, hỗ trợ tổ gặp khó khăn. Gợi ý: “Câu 2, các bác không đến vì nghĩ chú bé thế nào?” “Vì sao mẹ lại vui?”

    Học sinh

    HS thảo luận và khoanh đáp án. Dự kiến: câu 2 chọn A vì “chú đã nói dối nhiều lần nên không ai tin”; câu 9 chọn C vì “Bin trung thực”.

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện mỗi tổ đọc đáp án trạm của mình. GV yêu cầu cả lớp giơ thẻ đúng/sai để kiểm tra.

    Học sinh

    HS báo cáo đáp án và giải thích lí do, cả lớp đối chiếu và sửa lỗi nếu có.

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án và khen các tổ hoàn thành tốt. Nhấn mạnh: trung thực là phẩm chất quan trọng, làm sai thì cần dũng cảm nhận lỗi.

    Học sinh

    HS sửa bài vào vở và nêu điều học được từ bạn Bin.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 20 phút

Nói và nghe, đóng vai và liên hệ bản thân

Mục tiêu

HS nói được lí do không nên nói dối; biết ứng xử trung thực trong tình huống thực tế và có thể chia sẻ với người thân.

Nội dung

Hỏi – đáp theo cặp với câu hỏi: Vì sao chúng ta không nên nói dối? Sau đó đóng vai tình huống: em làm bẩn áo mới của bạn và cần nói thật với mẹ. Giao nhiệm vụ về nhà: đọc lại bài cho người thân nghe và kể lại câu chuyện về việc trung thực.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nói được ít nhất một lí do không nên nói dối (ví dụ: “Vì nói dối thì mọi người không tin mình nữa.”); đóng vai thể hiện lời xin lỗi và nói thật; ghi nhớ bài học “Nói dối thì mất lòng tin”.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu câu hỏi “Vì sao chúng ta không nên nói dối?” và hướng dẫn HS hỏi – đáp theo cặp. Sau đó nêu tình huống đóng vai: “Em làm bẩn áo mới của bạn. Em sẽ nói với bạn như thế nào?”

    Học sinh

    HS lắng nghe, chọn bạn cùng cặp.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, nghe các cặp trò chuyện và khuyến khích HS nói câu đầy đủ. Mời 2 cặp lên đóng vai trước lớp.

    Học sinh

    HS hỏi – đáp và đóng vai. Dự kiến: “Vì nói dối thì bạn bè sẽ không tin mình.” “Tớ xin lỗi, tớ làm bẩn áo của cậu, tớ sẽ giặt giúp cậu.”

  3. Giáo viên

    GV nhận xét về nội dung và cách nói của HS, khen những HS dũng cảm nói thật.

    Học sinh

    HS lắng nghe nhận xét, tự đánh giá cách nói của mình.

  4. Giáo viên

    GV chốt Ghi nhớ: “Nói dối thì mất lòng tin. Hãy luôn trung thực; làm sai thì dũng cảm nhận lỗi.” Giao bài về nhà.

    Học sinh

    HS đọc lại Ghi nhớ cùng cả lớp và nhận nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhóm: …… Họ và tên: ……
A. Sắp xếp các tranh theo đúng thứ tự câu chuyện (ghi số 1, 2, 3, 4):

  • Chú bé thả cừu và kêu cứu lần đầu.
  • Sói đến thật, chú bé kêu cứu nhưng không ai đến.
  • Các bác nông dân tức tốc chạy tới nhưng không thấy sói.
  • Sói ăn thịt hết cả đàn cừu.
    B. Trả lời câu hỏi:
  • Vì sao lần cuối cùng không ai đến cứu chú bé?
  • Câu chuyện muốn nói với em điều gì?

Phiếu học tập số 2

Họ và tên: ……
A. Nối từ với nghĩa phù hợp:

  • tức tốc → thích thú, hả hê
  • khoái chí → ngay lập tức, rất nhanh
  • thản nhiên → bình thường như không có chuyện gì
    B. Điền vần ai hoặc ay: b…. trò, b…. học, ch…. trốn.
    C. Điền iêc hoặc iêt: v…. làm, rạp x…., tạm b….
    D. Điền dấu chấm than (!) hoặc dấu chấm (.) vào cuối câu:
  • Cứu tôi với……
  • Hôm nay trời đẹp……

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại bài “Chú bé chăn cừu” cho người thân nghe ít nhất hai lần, đọc đúng và rõ ràng.
  • Kể lại câu chuyện bằng vài câu đơn giản, nói rõ bài học em rút ra được.
  • Viết vào vở ô li một câu có từ tức tốc hoặc thản nhiên, và một câu kêu cứu có dấu chấm than.
  • Ghi nhớ: Nói dối thì mất lòng tin. Hãy luôn trung thực; làm sai thì dũng cảm nhận lỗi.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.