Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 18. Tôi và các bạn

Giáo án Bài 5. Sinh nhật của voi con

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Đọc đúng, đọc trơn bài “Sinh nhật của voi con”; trả lời được các câu hỏi về nội dung bài đọc.
Đọc đúng các vần oam, oăc, oăm, uơ qua các tiếng và từ: ngoạm, ngoắc, khoằm, huơ.
Giải thích được nghĩa các từ ngữ ngoạm, tiết mục, ngúc ngoắc, mỏ khoằm, huơ trong ngữ cảnh bài đọc.
Nêu được cách dùng dấu chấm than (!) cuối câu để bày tỏ cảm xúc hoặc lời chúc, lời gọi.
Nói được lời chúc mừng sinh nhật và lời cảm ơn phù hợp với người bạn của mình.
Nêu được điều câu chuyện muốn nói: bạn bè quan tâm, chia vui cùng nhau thì ai cũng thấy hạnh phúc.
Năng lực ngôn ngữ: Đọc đúng, đọc trơn bài đọc và các vần mới; viết đúng dấu chấm than cuối câu; nói và nghe lời chúc mừng, cảm ơn trong tình huống giao tiếp cụ thể.
Năng lực văn học: Cảm nhận được tình bạn ấm áp qua các hành động quan tâm của các bạn dành cho voi con trong câu chuyện; nhận biết được chi tiết thể hiện cảm xúc vui sướng của nhân vật (huơ vòi mấy vòng để cảm ơn).

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: Đọc thầm, đánh vần và tự kiểm tra cách đọc từ có vần mới; tự hoàn thành phiếu học tập theo yêu cầu.
Giao tiếp và hợp tác: Trao đổi, đọc nhóm và nói lời chúc mừng, cảm ơn trong cặp đôi, nhóm nhỏ một cách lễ phép, rõ ràng.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Sắp xếp các từ thành câu đúng; sáng tạo lời chúc và vẽ thiệp chúc mừng bạn.

3. Phẩm chất

Nhân ái: Biết quan tâm, chia vui cùng bạn bè; biết nói lời chúc mừng và cảm ơn khi bạn có niềm vui.
Trách nhiệm: Tự giác hoàn thành phiếu học tập và nhiệm vụ nhóm, cùng bạn hoàn thành sản phẩm chung.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Sách Tiếng Việt 1 (Kết nối tri thức với cuộc sống), tập 1, bài 5 “Sinh nhật của voi con”.
Tranh minh họa cảnh các bạn mang quà đến mừng sinh nhật voi con (tranh trong sách hoặc tranh do GV chuẩn bị).
Bảng phụ hoặc thẻ chữ ghi các vần oam, oăc, oăm, uơ và các từ ngoạm, ngoắc, khoằm, huơ, tiết mục, ngúc ngoắc.
Bảng phụ ghi câu: “Chúc mừng sinh nhật bạn!” và “Ôi, vui quá!”.
Phiếu học tập số 1 và số 2 (in cho mỗi nhóm).
Học liệu số NeoEdu: Trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác: neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-5-sinh-nhat-cua-voi-con (dùng để luyện đọc và kiểm tra bài tập tương tác ở hoạt động luyện tập).

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 1, bộ đồ dùng học Tiếng Việt, bảng con, bút chì, vở ô li.
Giấy màu, bút màu, keo dán (dùng cho hoạt động vận dụng).
Phiếu học tập số 1 và số 2 (nếu có).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Chia sẻ về sinh nhật

Mục tiêu

Gợi nhớ trải nghiệm sinh nhật của HS, tạo không khí vui vẻ và dẫn dắt HS vào bài đọc.

Nội dung

HS trả lời hai câu hỏi: “Sinh nhật em thường được tổ chức thế nào?” và “Em thích món quà sinh nhật nào nhất?”. GV quan sát tranh minh họa để gợi ý thêm nếu HS chưa biết trả lời.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được ít nhất một điều về cách tổ chức sinh nhật và một món quà mình thích.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo tranh sinh nhật lên bảng, hỏi: “Các bạn trong tranh đang làm gì? Sinh nhật em thường được tổ chức thế nào?”
Học sinh
HS quan sát tranh, suy nghĩ và giơ tay phát biểu.
Giáo viên
GV mời 2–3 HS chia sẻ, gợi ý thêm: “Em thích món quà nào nhất? Vì sao?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Em được bố mẹ tổ chức sinh nhật, có bánh kem và bạn đến chơi.” “Em thích nhận quà là đồ chơi xe ô tô.”
Giáo viên
GV nhận xét, khen ngợi các câu trả lời rồi nêu: “Hôm nay chúng ta đọc câu chuyện về sinh nhật của voi con. Bạn voi con đã nhận được những món quà gì?”
Học sinh
HS lắng nghe và dự đoán: “Voi con được các bạn tặng quà.”
Giáo viên
GV ghi tên bài “Sinh nhật của voi con” lên bảng và giới thiệu mục tiêu bài học.
Học sinh
HS nhắc lại tên bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc và tìm hiểu câu chuyện

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc trơn bài đọc; hiểu nội dung chính và các chi tiết về các bạn đến chúc mừng voi con; nhận ra thông điệp về tình bạn.

Nội dung

GV đọc mẫu toàn bài; HS đọc thầm; HS đọc nối tiếp theo đoạn trong nhóm; trả lời các câu hỏi: Vì sao lúc đầu voi con buồn? Các bạn đến mừng sinh nhật voi con và tặng quà gì? Voi con cảm ơn các bạn bằng cách nào? Câu chuyện muốn nói điều gì?

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng, đọc trơn đoạn văn; trả lời được các câu hỏi về nội dung; nêu được điều câu chuyện muốn nói: bạn bè quan tâm, chia vui cùng nhau thì ai cũng hạnh phúc.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu toàn bài với giọng vui, ngắt nghỉ đúng ở dấu chấm, dấu phẩy. Nêu yêu cầu: “Các em đọc thầm bài và tìm xem ai đến chúc mừng voi con.”
Học sinh
HS lắng nghe, đọc thầm bài trong sách và tìm thông tin.
Giáo viên
GV hướng dẫn HS đọc nối tiếp theo nhóm 4 (mỗi HS đọc một đoạn), sau đó đọc đồng thanh cả bài. Đi quanh lớp để sửa lỗi phát âm cho HS.
Học sinh
HS đọc nối tiếp theo nhóm; trả lời câu hỏi “Ai đến chúc mừng voi con?”. Dự kiến: “Có thỏ trắng, gấu đen, khỉ vàng, sóc nâu và vẹt.”
Giáo viên
GV nêu câu hỏi: “Vì sao lúc đầu voi con buồn? Các bạn đã tặng voi con những gì? Voi con đã cảm ơn các bạn bằng cách nào?” Mời HS trả lời và nhận xét.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Voi con bị ốm đúng ngày sinh nhật nên buồn.” “Thỏ mang cà rốt, gấu ngoạm một nải chuối.” “Voi con huơ vòi mấy vòng để cảm ơn các bạn.”
Giáo viên
GV hỏi: “Khi các bạn đến chúc mừng, voi con cảm thấy thế nào? Câu chuyện muốn nói với chúng ta điều gì?” Chốt: Bạn bè quan tâm, chia vui cùng nhau làm ai cũng thấy hạnh phúc.
Học sinh
HS nêu cảm nhận: “Voi con vui lắm.” Nhắc lại thông điệp: “Bạn bè quan tâm, chia vui cùng nhau.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Đọc vần mới và hiểu từ ngữ

Mục tiêu

HS đọc đúng các vần oam, oăc, oăm, uơ; hiểu nghĩa các từ ngữ ngoạm, tiết mục, ngúc ngoắc, mỏ khoằm, huơ.

Nội dung

Đọc đánh vần các vần oam, oăc, oăm, uơ và các tiếng, từ: ngoạm, soàm, soạp, ngoắc, hoặc, ngoặc, khoằm, hoắm, huơ. Giải nghĩa từ bằng cách làm động tác minh họa: ngoạm (há miệng cắn), ngúc ngoắc (đưa qua đưa lại), huơ (đưa qua đưa lại trên không). Trò chơi “Tìm vần” để củng cố.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng các vần mới và từ có vần đó; giải thích được nghĩa các từ ngữ bằng lời hoặc động tác; nhận biết được vần oam trong ngoạm, oăm trong khoằm, uơ trong huơ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết các vần oam, oăc, oăm, uơ lên bảng. Hướng dẫn HS đánh vần mẫu: “o – a – m – oam”, sau đó thêm phụ âm đầu: “ng – oam – ngoam – nặng → ngoạm”.
Học sinh
HS quan sát và đánh vần theo GV, đọc thầm rồi đọc to.
Giáo viên
GV tổ chức trò chơi “Tìm vần”: GV đọc một từ, HS giơ bảng con ghi vần có trong từ đó. Ví dụ: GV đọc “khoằm”, HS ghi “oăm”. Sau đó GV hỏi nghĩa từ và cho HS làm động tác minh họa: “Các em làm động tác ngoạm (há miệng cắn), ngúc ngoắc, huơ tay.”
Học sinh
HS giơ bảng con: ngoạm – oam; ngoắc – oăc; khoằm – oăm; huơ – uơ. HS làm động tác minh họa và trả lời: “Ngoạm là há to miệng để cắn.” “Huơ là đưa qua đưa lại trên không.”
Giáo viên
GV yêu cầu HS đọc lại từng từ, sau đó đọc cả nhóm từ: ngoạm, ngoắc, khoằm, huơ. Giới thiệu nghĩa từ tiết mục qua tranh: “Khỉ và sóc đã biểu diễn một tiết mục.”
Học sinh
HS đọc đúng các từ, đọc cá nhân và đọc đồng thanh. HS trả lời: “Tiết mục là một phần biểu diễn, như một bài hát hay một điệu múa.”
Giáo viên
GV tổng kết: Có 4 vần mới là oam, oăc, oăm, uơ. Yêu cầu HS đọc lại bảng vần để ghi nhớ.
Học sinh
HS đọc lại các vần mới và nhận xét bạn đọc đúng hay chưa.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 8 phút

Dấu chấm than và lời chúc mừng

Mục tiêu

HS nhận biết và dùng đúng dấu chấm than cuối câu thể hiện cảm xúc, lời chúc; nói được lời chúc mừng sinh nhật bạn.

Nội dung

GV đưa ra các câu: “Ôi, vui quá!”, “Chúc mừng sinh nhật bạn!”, “Các bạn ơi!”. HS nhận biết dấu chấm than đặt cuối câu. Sau đó, HS luyện nói lời chúc mừng sinh nhật theo mẫu: “Chúc bạn sinh nhật vui vẻ, chăm ngoan, học giỏi!”

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được vị trí và tác dụng của dấu chấm than; nói được lời chúc mừng sinh nhật một người bạn.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết ba câu trên bảng phụ, đọc mẫu và hỏi: “Các câu này có dấu gì ở cuối? Dấu đó dùng để làm gì?”
Học sinh
HS quan sát, nhận biết dấu chấm than (!) và trả lời: “Dấu chấm than đặt cuối câu để thể hiện cảm xúc vui mừng hoặc lời chúc.”
Giáo viên
GV làm mẫu nói lời chúc: “Chúc bạn sinh nhật vui vẻ, chăm ngoan, học giỏi!” Tổ chức cặp đôi: một HS nói lời chúc, một HS đáp lại bằng lời cảm ơn.
Học sinh
HS thực hành theo cặp. Dự kiến: “Chúc bạn sinh nhật vui vẻ!” – “Cảm ơn bạn!”
Giáo viên
GV mời 2–3 cặp trình bày trước lớp, nhận xét về giọng nói và cách dùng lời chúc.
Học sinh
Các cặp trình bày; HS khác nhận xét: “Bạn nói to, rõ và có vẻ mặt vui.”
Giáo viên
GV chốt: Dấu chấm than (!) đặt cuối câu thể hiện cảm xúc, lời chúc; khi chúc mừng hoặc cảm ơn, em nói lời lịch sự, tươi vui.
Học sinh
HS nhắc lại quy tắc dùng dấu chấm than.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Đọc hiểu và chọn đáp án

Mục tiêu

Củng cố hiểu nội dung bài đọc, vần mới và từ ngữ thông qua các bài tập trắc nghiệm, nối và chọn đáp án.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 gồm các câu 1 đến 5. HS làm cá nhân trong 4 phút, sau đó đổi phiếu cho bạn cùng bàn kiểm tra và chữa bài. Có thể kiểm tra thêm trên học liệu số NeoEdu nếu có thời gian.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Câu 1 – B (Vì bị ốm đúng ngày sinh nhật); câu 2 – Thỏ trắng nối cà rốt, gấu đen nối một nải chuối, vẹt nối lời chúc tốt đẹp; câu 3 – C (Huơ vòi mấy vòng để cảm ơn); câu 4 – A và B (ngoạm có vần oam, mỏ khoằm có vần oăm); câu 5 – ngoạm nối với “há to miệng để cắn, giữ lấy”; tiết mục nối với “một phần biểu diễn”; huơ nối với “đưa qua đưa lại trên không”.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1, đọc yêu cầu từng câu và nhắc HS đọc kĩ trước khi chọn đáp án.
Học sinh
HS nhận phiếu, đọc thầm yêu cầu và làm bài cá nhân.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỗ trợ HS yếu. Gợi ý: “Câu 4, em hãy nhớ lại vần có trong từ ngoạm, khoằm.”
Học sinh
HS làm bài cá nhân, hỏi bạn hoặc GV khi chưa chắc chắn.
Giáo viên
GV mời HS đọc đáp án từng câu, yêu cầu HS giải thích lí do khi chọn (ví dụ: “Vì sao em chọn B cho câu 1?”).
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Em chọn B vì đoạn văn có ghi voi con bị ốm đúng ngày sinh nhật.” “Em nối vẹt với lời chúc vì vẹt thay mặt cả nhóm nói lời chúc.”
Giáo viên
GV chốt đáp án và khen ngợi HS làm đúng, động viên HS còn sai.
Học sinh
HS tự sửa bài trên phiếu nếu sai.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Đọc câu chuyện và sắp xếp câu

Mục tiêu

HS đọc hiểu đoạn văn về món quà tự làm; sắp xếp đúng từ thành câu; nhận biết được tình cảm của người con dành cho mẹ.

Nội dung

GV đọc hoặc HS đọc đoạn “Món quà tự làm” (mục Luyện đọc thêm). HS làm Phiếu học tập số 2 gồm các câu 6 đến 10: đọc đoạn văn, chọn đáp án, xác định đúng sai và sắp xếp các từ thành câu.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Câu 6 – HS đọc đúng đoạn văn; câu 7 – C (Một bông hoa bằng giấy màu); câu 8 – B (Con yêu mẹ!); câu 9 – Đúng (mẹ bảo đó là món quà đẹp nhất); câu 10 – “Mẹ ôm Na thật chặt.”

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu đoạn “Món quà tự làm”, sau đó phát Phiếu học tập số 2 và yêu cầu HS đọc thầm đoạn văn trước khi làm bài.
Học sinh
HS lắng nghe, đọc thầm đoạn văn và nhận phiếu.
Giáo viên
GV hướng dẫn HS sắp xếp câu bằng cách gợi ý: “Câu bắt đầu bằng ai? Sau đó là làm gì?” Yêu cầu các nhóm thảo luận 2 phút trước khi trả lời.
Học sinh
HS thảo luận nhóm đôi, thử sắp xếp các từ: Mẹ – ôm Na – thật chặt.
Giáo viên
GV mời 2–3 HS đọc câu đã sắp xếp và trả lời các câu hỏi về đoạn văn. Nêu câu hỏi mở: “Vì sao mẹ thấy món quà của Na là đẹp nhất?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Vì đó là món quà Na tự tay làm và có lời yêu thương.”
Giáo viên
GV chốt: Món quà có ý nghĩa nhất là món quà chứa đựng tình cảm chân thành. Nhắc HS cách sắp xếp câu: Ai? – làm gì? – thế nào?
Học sinh
HS nhắc lại cách sắp xếp câu và tự kiểm tra lại phiếu.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Thiệp chúc mừng sinh nhật bạn

Mục tiêu

HS vận dụng lời chúc mừng, cảm ơn và dấu chấm than để làm thiệp chúc mừng sinh nhật một người bạn trong lớp.

Nội dung

Mỗi HS dùng giấy màu, bút màu để làm một tấm thiệp, vẽ hình (bánh, hoa, quà tặng) và viết một câu chúc có dấu chấm than. Sau đó HS đọc lời chúc cho bạn bên cạnh nghe và nói lời cảm ơn.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS có một tấm thiệp chúc mừng sinh nhật có ít nhất một câu chúc đúng, có dấu chấm than cuối câu, và nói được lời cảm ơn khi nhận lời chúc.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu tình huống: “Bạn Lan sắp đến sinh nhật. Các em hãy làm thiệp và viết lời chúc gửi bạn.” Hướng dẫn HS vẽ hình và viết ngắn gọn.
Học sinh
HS lắng nghe và chọn màu giấy, hình vẽ yêu thích.
Giáo viên
GV đi quanh lớp hỗ trợ HS viết lời chúc, nhắc HS đặt dấu chấm than cuối câu chúc.
Học sinh
HS làm thiệp và viết câu chúc, ví dụ: “Chúc bạn sinh nhật vui vẻ!”
Giáo viên
GV mời 3–4 HS trình bày thiệp và đọc lời chúc. Yêu cầu HS nhận xét và cảm ơn bạn.
Học sinh
HS trình bày thiệp, đọc lời chúc. Các bạn đáp lại: “Cảm ơn bạn!”
Giáo viên
GV nhận xét, khen ngợi sản phẩm sáng tạo và nhắc: Bạn bè quan tâm, chia vui cùng nhau.
Học sinh
HS lắng nghe và cất thiệp để tặng bạn.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc bài “Sinh nhật của voi con” và làm các bài tập sau.

Câu 1. Vì sao lúc đầu voi con buồn?
A. Vì bị lạc mẹ.
B. Vì bị ốm đúng ngày sinh nhật.
C. Vì không được quà.
Câu 2. Nối để biết mỗi bạn tặng voi con gì.
Thỏ trắng — cà rốt
Gấu đen — một nải chuối
Vẹt — lời chúc tốt đẹp
Câu 3. Voi con làm gì để cảm ơn các bạn?
A. Hát một bài.
B. Tặng lại quà.
C. Huơ vòi mấy vòng.
Câu 4. Khoanh vào các từ có vần oam hoặc oăm.
A. ngoạm
B. mỏ khoằm
C. ngúc ngoắc
D. huơ vòi
Câu 5. Nối từ với nghĩa phù hợp.
ngoạm — há to miệng để cắn, giữ lấy
tiết mục — một phần biểu diễn
huơ — đưa qua đưa lại trên không

Phiếu học tập số 2

Đọc đoạn văn “Món quà tự làm” rồi làm các bài tập sau.

Sắp xếp đoạn văn: Sắp đến sinh nhật mẹ. Bé Na lấy giấy màu, cắt một bông hoa thật to. Na viết lên bông hoa: “Con yêu mẹ!” Mẹ nhận quà, ôm Na thật chặt. Mẹ bảo đó là món quà đẹp nhất mẹ từng nhận.

Câu 6. Đọc đoạn văn thành tiếng cho đúng, rõ ràng.
Câu 7. Na làm quà gì tặng mẹ?
A. Một chiếc bánh.
B. Một bức tranh.
C. Một bông hoa bằng giấy màu.
Câu 8. Na viết gì lên bông hoa?
A. Chúc mẹ vui!
B. Con yêu mẹ!
C. Mẹ ơi!
Câu 9. Đúng hay sai? Mẹ nói đó là món quà đẹp nhất mẹ từng nhận. (Đúng / Sai)
Câu 10. Sắp xếp các từ thành câu: Mẹ – ôm Na – thật chặt.

Hướng dẫn về nhà

Đọc lại bài “Sinh nhật của voi con” cho người thân nghe, chỉ vào các vần oam, oăc, oăm, uơ trong bài.
Nói lời chúc mừng sinh nhật hoặc lời chúc tốt đẹp cho một người thân trong gia đình, nhớ dùng dấu chấm than khi viết lời chúc.
Hoàn thành tấm thiệp chúc mừng (nếu chưa xong trên lớp) và tặng người thân.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.