Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 23. Thiên nhiên kì thú

Giáo án Bài 5. Cây liễu dẻo dai

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Đọc đúng, đọc trơn bài Cây liễu dẻo dai; ngắt nghỉ đúng ở dấu câu.
Nêu được nội dung chính: cây liễu không dễ gãy vì thân dẻo dai, cành mềm mại uốn theo chiều gió.
Giải thích được nghĩa của các từ dẻo dai, lắc lư, mềm mại trong ngữ cảnh bài đọc.
Viết đúng chính tả các tiếng có l/n và d/gi trong bài: liễu, nổi, dẻo dai, gió.
Nói được 2–3 câu về đặc điểm của một loài cây quen thuộc.
Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc trơn bài, nhận biết và viết đúng l/n, d/gi, nói về đặc điểm một loài cây theo câu hỏi gợi ý.
Năng lực văn học: cảm nhận hình ảnh cây liễu mềm mại mà dẻo dai và hiểu thông điệp: mỗi loài cây có đặc điểm riêng giúp nó sống khoẻ.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: đọc thầm, tự tìm tiếng khó và tự kiểm tra kết quả làm bài theo đáp án GV đưa ra.
Giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm, cặp đôi; lắng nghe và nhận xét bạn trả lời bằng câu đầy đủ.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: dùng động tác, hình ảnh để hiểu nghĩa từ; sáng tạo câu nói về cây quen thuộc.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: luyện đọc, viết đúng chính tả và hoàn thành đầy đủ phiếu học tập.
Trách nhiệm: hoàn thành nhiệm vụ nhóm và nhiệm vụ về nhà quan sát, chăm sóc một cây quanh nhà.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ hoặc slide ghi toàn văn bài Cây liễu dẻo dai trong sách Tiếng Việt 1, tranh minh họa cây liễu bên hồ trong sách
Thẻ từ ghi dẻo dai, lắc lư, mềm mại và thẻ ghi nghĩa tương ứng
Que tre mỏng hoặc thước nhựa dẻo để minh họa từ dẻo dai; cành lá liễu hoặc tranh cây liễu (nếu có)
Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2
Học liệu số NeoEdu: trang bài học neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-5-cay-lieu-deo-dai (bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác), dùng ở hoạt động luyện tập
Bảng phụ ghi đoạn văn Cây tre để luyện đọc thêm

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 1, vở Tập viết, vở bài tập Tiếng Việt 1
Bảng con, bút viết bảng, khăn lau
Bút chì, tẩy, phiếu học tập (phát theo nhóm hoặc cá nhân)

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Gió thổi, cây cối thế nào?

Mục tiêu

Huy động vốn sống của HS về cây cối khi có gió, tạo hứng thú và dẫn vào bài đọc.

Nội dung

Quan sát tranh cây liễu bên hồ và trả lời câu hỏi khởi động: Khi trời có gió to, em thấy cây cối thế nào?

Sản phẩm dự kiến

HS nói được 1–2 câu mô tả cây cối khi có gió, ví dụ: “Cây đung đưa, lá rung rinh.”

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo tranh cây liễu bên hồ, mẹ và Nam đứng nhìn. GV hỏi: “Các em thấy cây liễu trong tranh đang làm gì?”
Học sinh
HS quan sát tranh, nhận nhiệm vụ và trả lời câu hỏi theo ý hiểu.
Giáo viên
GV hỏi tiếp: “Khi trời có gió to, em thấy cây cối thế nào?” GV gợi ý bằng động tác: đưa hai tay lắc qua lại.
Học sinh
HS làm động tác theo cô và trả lời. Dự kiến: “Cây lắc lư.” “Lá cây rung rinh.” “Cành cây đung đưa.”
Giáo viên
GV mời 2–3 HS nói câu trả lời, khen những câu nói đủ ý.
Học sinh
2–3 HS nói câu của mình trước lớp.
Giáo viên
GV chốt: Gió thổi làm cây lắc lư. GV ghi tên bài “Cây liễu dẻo dai” lên bảng và nói: “Cây liễu trong bài có lắc lư khi có gió không, và vì sao nó không bị gãy? Chúng ta cùng đọc bài để tìm câu trả lời.”
Học sinh
HS nhắc lại tên bài và mở sách ở trang bài đọc.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc đúng, đọc trơn và tìm hiểu nội dung bài

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc trơn bài đọc và nêu được nội dung chính của bài.

Nội dung

Nghe GV đọc mẫu, đọc thầm, đọc tiếp sức theo câu theo nhóm 4. Trả lời các câu hỏi: Khi trời nổi gió to, Nam lo điều gì? Vì sao cây liễu không dễ gãy? Bài đọc muốn nói điều gì? Tóm tắt nội dung: Trời nổi gió to, cây liễu lắc lư; Nam lo cây bị gãy; mẹ cho biết liễu không sao vì thân dẻo dai, cành mềm mại uốn theo gió; liễu dễ trồng.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn bài đọc; trả lời đúng câu hỏi: Nam lo cây liễu sẽ bị gãy; cây liễu không dễ gãy vì thân dẻo dai, cành mềm mại uốn theo chiều gió; bài đọc cho thấy mỗi loài cây có đặc điểm riêng giúp nó sống khoẻ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu toàn bài 1 lần với giọng chậm rãi, nhấn giọng ở các từ dẻo dai, lắc lư, mềm mại. Yêu cầu: “Các em đọc thầm và gạch chân tiếng, từ mà các em thấy khó đọc.”
Học sinh
HS lắng nghe, đọc thầm và gạch chân những tiếng khó đọc.
Giáo viên
GV chia nhóm 4, hướng dẫn đọc tiếp sức: mỗi bạn đọc một câu. GV đi quanh lớp, sửa lỗi phát âm. Hỏi: “Khi trời nổi gió to, Nam lo điều gì?”
Học sinh
Các nhóm đọc tiếp sức. Trả lời dự kiến: “Nam lo cây liễu sẽ bị gãy.” Các nhóm đọc lại đoạn có tiếng khó cho đến khi trơn.
Giáo viên
GV mời 2 nhóm đọc toàn bài. Hỏi: “Vì sao mẹ nói cây liễu không sao đâu?”
Học sinh
2 nhóm đọc trơn bài. Trả lời dự kiến: “Vì thân liễu tuy không to nhưng dẻo dai, cành liễu mềm mại uốn theo chiều gió nên không dễ gãy.”
Giáo viên
GV chốt nội dung chính và hỏi: “Bài đọc muốn nói với chúng ta điều gì?” GV khen các nhóm đọc đúng, đọc to, rõ.
Học sinh
HS nêu ý hiểu của mình. Dự kiến: “Mỗi cây có đặc điểm riêng để sống khoẻ, mềm mại mà dẻo dai cũng là sức mạnh.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Hiểu nghĩa từ ngữ: dẻo dai, lắc lư, mềm mại

Mục tiêu

HS hiểu nghĩa của ba từ dẻo dai, lắc lư, mềm mại qua hành động, thí nghiệm nhỏ và đặt câu.

Nội dung

Kĩ thuật ghép thẻ từ với hành động và thí nghiệm. GV làm mẫu: uốn cong que tre mỏng nhưng không gãy (dẻo dai); đưa tay qua lại (lắc lư); sờ tay vào cành lá mềm (mềm mại). HS đặt câu có từ vừa học.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu đúng nghĩa của ba từ: dẻo dai là mềm mà bền, khó gãy; lắc lư là nghiêng qua nghiêng lại liên tục; mềm mại là mềm và uốn lượn đẹp mắt. HS đặt được ít nhất một câu có từ mới.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV gắn thẻ từ dẻo dai, lắc lư, mềm mại lên bảng. Nêu nhiệm vụ: “Các em quan sát cô làm mẫu, đoán nghĩa từ và ghép với thẻ nghĩa.”
Học sinh
HS quan sát và nhận nhiệm vụ.
Giáo viên
GV uốn que tre mỏng cho đến khi cong nhiều nhưng không gãy, hỏi: “Que tre bị uốn cong mà không gãy, em nghĩ đó là đặc điểm gì?” Sau đó GV đưa tay lắc qua lại và hỏi: “Cô đang làm gì?”
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: “Que tre không gãy, nó dẻo dai.” “Cô đang lắc lư.” HS làm theo động tác và ghép thẻ từ với thẻ nghĩa trên bảng.
Giáo viên
GV mời HS đọc nghĩa của từng từ và đặt câu. Gợi ý: “Cây liễu … khi có gió. Thân liễu … nên không dễ gãy.”
Học sinh
HS đọc nghĩa và đặt câu. Dự kiến: “Cây liễu lắc lư khi có gió.” “Cành liễu mềm mại uốn theo gió.” “Thân liễu dẻo dai nên không dễ gãy.”
Giáo viên
GV chốt nghĩa của ba từ, đọc lại cả ba từ cùng lớp và yêu cầu HS đọc to phần Từ ngữ trong sách.
Học sinh
HS đọc đồng thanh ba từ và nghĩa của từng từ.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 8 phút

Viết đúng chính tả l/n và d/gi

Mục tiêu

HS phân biệt và viết đúng các tiếng có l/n và d/gi trong bài.

Nội dung

Viết bảng con các từ: cây liễu, nổi gió, dẻo dai, gió to. Trò chơi Ai nhanh hơn: GV đọc tiếng, HS giơ thẻ chữ đúng.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng các từ: liễu (l), nổi (n), dẻo dai (d), gió (gi); đọc đúng các tiếng trong trò chơi.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết mẫu từng từ lên bảng, nêu cách viết và nhắc độ cao con chữ. Hỏi: “Từ nào có chữ l? Từ nào có chữ n?”
Học sinh
HS quan sát và trả lời. Dự kiến: “Liễu có chữ l, nổi có chữ n.”
Giáo viên
GV đọc từng từ, HS viết vào bảng con. Sau đó GV đọc nhanh các tiếng ngẫu nhiên như “lá”, “nấu”, “dó”, “gió” để HS giơ thẻ chữ l, n, d hoặc gi phù hợp.
Học sinh
HS viết bảng con và giơ thẻ chữ đúng. Dự kiến: “Lá: l”, “nấu: n”, “dó: d”, “gió: gi”.
Giáo viên
GV giơ bảng mẫu của vài HS, nhận xét chữ viết và chỉ ra lỗi cần sửa.
Học sinh
HS đưa bảng con lên, so sánh với bảng mẫu và sửa lỗi.
Giáo viên
GV chốt quy tắc ghi nhớ: viết đúng chữ l/n, d/gi theo các từ trong bài; khen HS viết đúng.
Học sinh
HS nhắc lại các từ đã viết đúng.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Luyện tập với Phiếu học tập số 1 và học liệu số NeoEdu

Mục tiêu

Củng cố hiểu nội dung bài đọc và nghĩa từ ngữ; vận dụng chính tả đã học.

Nội dung

Làm việc theo cặp đôi với Phiếu học tập số 1. Trả lời các câu hỏi trắc nghiệm 1–4 bằng miệng, sau đó nối từ với nghĩa (bài 5) và điền chữ l/n, d/gi (bài 6). GV dùng học liệu số NeoEdu để chiếu bài tập tương tác khi cả lớp hoàn thành.

Sản phẩm dự kiến

HS hoàn thành Phiếu học tập số 1. Đáp án: 1. B (Nam sợ cây liễu bị gãy); 2. C (thân liễu không to nhưng dẻo dai); 3. A (cành mềm mại, uốn theo chiều gió); 4. B (chỉ cần cắm cành xuống đất là mọc cây non). Bài 5: dẻo dai – mềm mà bền, khó gãy; lắc lư – nghiêng qua nghiêng lại liên tục; mềm mại – mềm và uốn lượn đẹp mắt. Bài 6: cây liễu (l), nổi gió (n), dẻo dai (d).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1 cho từng cặp đôi. Hướng dẫn: “Bạn A hỏi, bạn B trả lời rồi đổi vai. Làm xong bài 1 đến 4 thì đọc đáp án cho nhau nghe.”
Học sinh
HS nhận phiếu, xác định người hỏi và người trả lời.
Giáo viên
GV đi quanh lớp hỗ trợ. Hỏi nhanh một cặp: “Vì sao cây liễu không dễ gãy?”
Học sinh
Cặp đôi làm bài 1–4 và nối bài 5, điền bài 6. Dự kiến: “Vì cành mềm mại, uốn theo chiều gió.”
Giáo viên
GV chiếu bài tập tương tác trên trang NeoEdu, mời 2 HS lên kiểm tra đáp án bài 5 và bài 6. Hỏi: “Tại sao em nối dẻo dai với nghĩa này?”
Học sinh
2 HS lên bảng nối từ và điền chữ, nói lí do. Dự kiến: “Vì dẻo dai là mềm mà bền, khó gãy.”
Giáo viên
GV nhận xét, chốt đáp án và khen các cặp hoàn thành đúng.
Học sinh
HS sửa lỗi (nếu có) trên phiếu của mình.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 5 phút

Đọc thêm bài Cây tre và trả lời câu hỏi

Mục tiêu

HS đọc đúng đoạn văn mở rộng và nhận biết chi tiết về cây tre.

Nội dung

Đọc đoạn Cây tre trên bảng phụ. Làm Phiếu học tập số 2 (các câu 8, 9, 10). Đáp án: câu 8 đáp án C (thẳng, có nhiều đốt); câu 9 đáp án A (uốn mình nhưng không gãy); câu 10 đáp án A, C, D (đan rổ rá, làm nhà, măng làm món ăn).

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn đoạn Cây tre; khoanh đúng: câu 8 – C; câu 9 – A; câu 10 – A, C, D. HS so sánh được điểm giống nhau của tre và liễu: đều uốn mình, khó gãy khi có gió.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu đoạn văn Cây tre. Đọc mẫu một lần và phát Phiếu học tập số 2.
Học sinh
HS đọc thầm và nhận phiếu.
Giáo viên
GV hướng dẫn đọc tiếp sức theo dãy; hỏi: “Thân tre có đặc điểm gì?”
Học sinh
HS đọc tiếp sức và trả lời. Dự kiến: “Thân tre thẳng, có nhiều đốt.”
Giáo viên
GV mời 2 HS nêu đáp án câu 9 và câu 10, hỏi: “Tre và liễu giống nhau ở điểm nào khi có gió?”
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: “Tre uốn mình nhưng không gãy; liễu cũng uốn theo gió.”
Giáo viên
GV chốt: mỗi loài cây có đặc điểm riêng giúp nó sống khoẻ.
Học sinh
HS nhắc lại ý chính.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Nói về cây quen thuộc của em

Mục tiêu

HS vận dụng vốn từ và mẫu câu để nói về đặc điểm một loài cây quen thuộc.

Nội dung

Hoạt động cặp đôi: hỏi và trả lời theo mẫu: Cây nào ở gần nhà bạn? Cây đó có đặc điểm gì? Sau đó vài HS chia sẻ trước lớp như một phóng viên nhỏ giới thiệu cây của bạn.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nói được 2–3 câu về một loài cây: tên cây, nơi cây mọc, một đặc điểm của cây. Ví dụ: “Cây bưởi ở gần nhà em. Lá bưởi xanh và thơm. Cây bưởi có nhiều quả vào mùa hè.”

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu mẫu hỏi – đáp và ghi lên bảng: Cây nào ở gần nhà bạn? Cây đó có đặc điểm gì?
Học sinh
HS lắng nghe và nhận nhiệm vụ.
Giáo viên
GV cho HS hỏi – đáp theo cặp. Đi quanh lớp, hỗ trợ HS chưa biết cách nói về đặc điểm cây (gợi ý: lá, thân, quả, bóng mát).
Học sinh
Cặp đôi hỏi – đáp. Dự kiến: “Cây xoài ở gần nhà em. Lá xoài dài và xanh. Cây cho bóng mát.”
Giáo viên
GV mời 3 HS giới thiệu cây của bạn trước lớp. Khen các câu nói có đủ tên cây và đặc điểm.
Học sinh
3 HS nói trước lớp, các bạn khác lắng nghe và góp ý.
Giáo viên
GV tổng kết: mỗi loài cây có đặc điểm riêng; giao nhiệm vụ về nhà.
Học sinh
HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài 1. Đọc bài Cây liễu dẻo dai rồi trả lời bằng cách khoanh vào chữ cái đúng.

Vì sao Nam lo lắng? A. Vì trời mưa. B. Vì sợ cây liễu bị gió làm gãy. C. Vì Nam bị ốm.
Thân cây liễu có đặc điểm gì? A. To và cứng. B. Rỗng ruột. C. Không to nhưng dẻo dai.
Vì sao cây liễu không dễ bị gãy? A. Vì cành mềm mại, uốn theo chiều gió. B. Vì cây rất cao. C. Vì có người buộc lại.
Vì sao nói liễu là loài cây dễ trồng? A. Không cần nước. B. Chỉ cần cắm cành xuống đất là mọc cây non. C. Trồng được trên đá.

Bài 2. Nối từ với nghĩa phù hợp.

Từ: dẻo dai, lắc lư, mềm mại
Nghĩa: (a) nghiêng qua nghiêng lại liên tục; (b) mềm mà bền, khó gãy; (c) mềm và uốn lượn đẹp mắt

Bài 3. Điền l, n, d hoặc gi vào chỗ trống.

Cây ___iễu (l hoặc n)
___ổi gió (l hoặc n)
___ẻo dai (d hoặc gi)
___ió to (d hoặc gi)

Phiếu học tập số 2

Đọc đoạn văn Cây tre rồi khoanh vào chữ cái đúng.
Tre mọc thành bụi quanh làng. Thân tre thẳng, có nhiều đốt. Gặp gió bão, tre uốn mình nhưng không gãy. Tre giúp người dân làm nhà, đan rổ rá. Măng tre còn là món ăn ngon.

Câu 1. Thân tre có đặc điểm gì? A. To và tròn. B. Mềm như liễu. C. Thẳng, có nhiều đốt.
Câu 2. Gặp gió bão, tre thế nào? A. Uốn mình nhưng không gãy. B. Bay đi. C. Gãy ngay.
Câu 3. Tre giúp người dân những gì? (Khoanh tất cả đáp án đúng) A. Đan rổ rá. B. Làm xe máy. C. Làm nhà. D. Măng làm món ăn.

Hướng dẫn về nhà

Quan sát một cây quanh nhà (hoặc cây trong sân trường), nói cho người thân nghe 2–3 câu về tên cây, nơi cây mọc và một đặc điểm của cây.
Đọc lại bài Cây liễu dẻo dai cho bố mẹ nghe; tự trả lời câu hỏi: Vì sao cây liễu không dễ gãy?
Viết vào vở ô li 3 từ có chữ l hoặc n và 3 từ có chữ d hoặc gi (ví dụ: lá, nắng, dẻo, giỏ).
Xem trang bài học NeoEdu (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-5-cay-lieu-deo-dai) và làm thêm các bài tập tương tác nếu có thiết bị.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.