Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 20. Mái trường mến yêu

Giáo án Bài 5. Bác trống trường

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng, đọc trơn bài đọc “Bác trống trường”.
  • Đọc đúng vần eng và các tiếng, từ chứa vần eng (reng, xẻng, leng, keng, kẻng).
  • Nêu được nội dung chính của bài: trống trường gắn bó với học trò, giúp các em ra vào lớp đúng giờ và báo hiệu năm học mới.
  • Giải thích được nghĩa của các từ đẫy đà, nâu bóng, dõng dạc, báo hiệu.
  • Nhận biết và nêu được các từ ngữ chỉ âm thanh: tùng tùng, reng reng, keng keng, leng keng, lộp độp.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng, đọc trơn bài đọc và vần eng; nghe hiểu và trả lời câu hỏi về nội dung bài; nói thành câu ngắn khi đóng vai trống trường.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được tình cảm gắn bó của học trò với trống trường qua hình ảnh “bác trống”, tiếng trống “dõng dạc” báo hiệu năm học mới.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS chủ động đọc lại bài, tự sửa lỗi phát âm khi đọc vần eng và tự kiểm tra kết quả bài tập.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc cặp đôi khi luyện đọc, đọc to rõ ràng trước lớp, lắng nghe và nhận xét bạn đọc.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS trả lời câu hỏi tìm chi tiết trong bài, đóng vai trống trường để giới thiệu về mình bằng lời của em.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: tích cực luyện đọc vần eng và bài đọc, hoàn thành đủ các bài tập trên lớp.
  • Trách nhiệm: biết giữ gìn đồ dùng của trường, của lớp, tôn trọng các hiệu lệnh của trường như tiếng trống, tiếng chuông.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Sách Tiếng Việt 1 (Kết nối tri thức với cuộc sống), tập hai, trang bài “Bác trống trường”.
  • Tranh minh họa cái trống trường, chiếc chuông điện, cái kẻng, chuông gió (hoặc hình ảnh tương ứng).
  • Bảng phụ hoặc slide ghi vần eng, các từ ngữ khó và bảng từ ngữ (đẫy đà, nâu bóng, dõng dạc, báo hiệu).
  • Thẻ chữ rời: reng, xẻng, leng keng, kẻng, eng, en, trống, chuông.
  • Phiếu học tập số 1 và phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-5-bac-trong-truong) dùng để chiếu ví dụ và cho HS làm bài tập tương tác ở phần luyện tập.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 1, tập hai.
  • Bảng con, phấn hoặc bút dạ, khăn lau.
  • Bộ thẻ chữ (nếu có) để ghép tiếng.
  • Vở Tập viết hoặc vở ô li để ghi nhanh các từ mới (nếu cần).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Tiếng trống trường gọi em

Mục tiêu

Gợi nhớ trải nghiệm của HS về tiếng trống, tiếng chuông trường; dẫn dắt vào bài “Bác trống trường”.

Nội dung

GV đặt câu hỏi khởi động: Ở trường em, khi nào trống trường (hoặc chuông) vang lên? Tiếng trống báo hiệu điều gì? Cho HS nghe đoạn âm thanh tiếng trống hoặc GV gõ trống, rung chuông để HS nhận biết.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ít nhất một tình huống trống hoặc chuông trường vang lên (vào lớp, ra chơi, tan học, tập trung đầu buổi) và liên hệ được với việc đi học đúng giờ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh trống trường, chiếc chuông điện, cái kẻng và đặt câu hỏi: “Các em nhìn xem đây là gì? Ở trường em, khi nào trống trường hoặc chuông vang lên?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, lắng nghe câu hỏi và suy nghĩ.

  2. Giáo viên

    GV gõ nhẹ trống hoặc rung chuông, hỏi: “Cô vừa gõ gì? Tiếng này báo hiệu điều gì?”

    Học sinh

    HS lắng nghe và trả lời dự kiến: “Tiếng trống ạ.” / “Tiếng trống báo giờ vào lớp.” / “Báo giờ ra chơi.” / “Báo giờ tan học.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS nêu tình huống mình nghe thấy tiếng trống ở trường, khen ngợi câu trả lời đầy đủ.

    Học sinh

    HS kể: “Em nghe trống báo giờ vào lớp nên em đi vào lớp ạ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: Tiếng trống trường giúp chúng ta đi học đúng giờ. Hôm nay cô trò mình cùng học bài “Bác trống trường” để hiểu thêm về người bạn thân thiết của học trò.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài học: “Bác trống trường”.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 14 phút

Đọc đúng vần eng và từ ngữ chứa vần eng

Mục tiêu

HS nhận biết, đọc đúng vần eng và các tiếng, từ chứa vần eng; hiểu nghĩa các từ đẫy đà, nâu bóng, dõng dạc, báo hiệu.

Nội dung

Nhiệm vụ 1: Nhận diện vần eng, đánh vần và đọc trơn: reng reng, cái xẻng, leng keng, cái kẻng. Nhiệm vụ 2: Ghép thẻ chữ để tạo tiếng mới có vần eng và đọc. Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu nghĩa các từ khó bằng cách nói đoán nghĩa và đối chiếu chú giải. Thực hiện theo Phiếu học tập số 1 (phần vần eng và từ ngữ).

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng vần eng và các từ: reng reng, xẻng, leng keng, kẻng; ghép được ít nhất 2 tiếng mới có vần eng; nêu được nghĩa của đẫy đà (to, tròn, mập mạp), nâu bóng (màu nâu, sáng bóng), dõng dạc (to, rõ ràng, mạnh mẽ), báo hiệu (cho biết trước một điều sắp xảy ra).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu hoặc viết vần eng lên bảng, hỏi: “Vần này gồm âm nào và thanh nào?” Sau đó hướng dẫn cách đánh vần: e–ngờ–eng.

    Học sinh

    HS quan sát, đánh vần thầm rồi đánh vần thành tiếng: “e – ngờ – eng.”

  2. Giáo viên

    GV chỉ bảng từ reng reng, xẻng, leng keng, kẻng, hướng dẫn HS đọc trơn từng từ. GV phát Phiếu học tập số 1 cho các nhóm 4 HS, yêu cầu ghép thẻ chữ tạo tiếng có vần eng (ví dụ: “ch” + “eng” là “cheng”, “x” + “eng”, “l” + “eng”).
    GV hỏi: “Từ nào có tiếng chứa vần eng và từ nào có vần en?”

    Học sinh

    HS đọc thầm, đọc to từ theo nhóm. HS ghép thẻ và trả lời dự kiến: “Từ reng reng, xẻng, leng keng, kẻng có vần eng ạ.” Vần en là kèn (không có vần eng).

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm đọc các từ có vần eng, cả lớp nhận xét. Sau đó GV đưa bảng từ ngữ khó và hỏi: “Đẫy đà có nghĩa là gì? Em hiểu dõng dạc như thế nào?”

    Học sinh

    HS đọc to, nhận xét bạn đọc đúng hay sai. HS trả lời dự kiến: “Đẫy đà là to, tròn, mập mạp ạ.” / “Dõng dạc là to, rõ ràng, mạnh mẽ ạ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt nghĩa các từ đẫy đà, nâu bóng, dõng dạc, báo hiệu và lưu ý cách đọc đúng vần eng. Yêu cầu HS đọc lại cả nhóm hai lần.

    Học sinh

    HS đọc đồng thanh các từ có vần eng, nhắc lại nghĩa của từ mới bằng lời của mình.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 20 phút

Đọc hiểu bài “Bác trống trường”

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc trơn bài đọc; hiểu nội dung chính: trống trường gắn bó với học trò, giúp các em ra vào lớp đúng giờ và báo hiệu năm học mới.

Nội dung

Nhiệm vụ 1: GV đọc mẫu cả bài, sau đó hướng dẫn đọc từng câu, từng đoạn. Nhiệm vụ 2: Luyện đọc theo cặp đôi. Nhiệm vụ 3: Trả lời câu hỏi tìm chi tiết theo Phiếu học tập số 2. Nhiệm vụ 4: Nêu điều bài đọc muốn nói.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng, đọc trơn bài đọc; trả lời được các câu hỏi: Vì sao học trò gọi trống là “bác trống”? (Vì trống ở trường đã lâu lắm rồi.) Hằng ngày, trống giúp học trò việc gì? (Ra vào lớp đúng giờ.) Ngày khai trường tiếng trống báo hiệu điều gì? (Một năm học mới.) Nêu được điều bài đọc muốn nói: trống trường gắn bó với học trò, nhắc nhở các em học tập đúng giờ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu cả bài, sau đó nêu câu hỏi: “Bài đọc nói về ai? Các em hãy đoán xem vì sao bạn nhỏ trong bài lại gọi trống là ‘bác trống’?”

    Học sinh

    HS lắng nghe đọc mẫu, dự đoán: “Bài nói về cái trống trường ạ.” / “Chắc vì trống đã ở trường lâu lắm rồi ạ.”

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS đọc từng câu, từng đoạn; sửa lỗi phát âm cho HS. Sau đó tổ chức đọc theo cặp đôi: một bạn đọc, bạn kia nghe và sửa lỗi, đổi vai.
    GV phát Phiếu học tập số 2 và hỏi: “Trống trường có hình dáng ra sao? Hằng ngày trống giúp học trò việc gì? Ngày khai trường tiếng trống báo hiệu điều gì? Nay trường có thêm chuông điện, em thấy trống còn là gì của học trò?”

    Học sinh

    HS đọc cặp đôi, đọc to từng đoạn. HS trả lời dự kiến: “Trống to tròn, nước da nâu bóng ạ.” / “Trống giúp học trò ra vào lớp đúng giờ ạ.” / “Báo hiệu một năm học mới ạ.” / “Trống vẫn là người bạn thân thiết của học trò ạ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS đọc to trước lớp, mời các nhóm trình bày câu trả lời trong Phiếu học tập số 2. GV nhận xét, khen những HS đọc to, rõ ràng.

    Học sinh

    HS đọc và trình bày. Các nhóm khác nhận xét và bổ sung câu trả lời.

  4. Giáo viên

    GV hỏi: “Bài đọc muốn nói điều gì?” Sau đó chốt: Trống trường gắn bó với học trò, nhắc nhở các em đi học đúng giờ. Liên hệ: Các em cần giữ gìn trống, chuông và đồ dùng của trường, của lớp.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Trống trường gắn bó với học trò và nhắc chúng em đi học đúng giờ ạ.” HS liên hệ: “Em sẽ giữ gìn đồ dùng của lớp ạ.”

Hoạt động 2.3: Khám phá · 6 phút

Từ ngữ chỉ âm thanh

Mục tiêu

HS nhận biết và nêu được các từ ngữ chỉ âm thanh của trống, chuông, kẻng, chuông gió, mưa.

Nội dung

GV mô phỏng âm thanh của từng đồ vật, HS ghép đồ vật với từ tượng thanh tương ứng: trống – tùng tùng; chuông điện – reng reng; kẻng – keng keng; chuông gió – leng keng; mưa rơi – lộp độp.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu đúng từ chỉ âm thanh tương ứng với từng đồ vật hoặc hiện tượng: tùng tùng, reng reng, keng keng, leng keng, lộp độp.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV gõ trống, rung chuông điện, gõ kẻng, lắc chuông gió (hoặc dùng âm thanh minh họa) và hỏi: “Cô vừa làm gì? Em nghe thấy tiếng gì?”

    Học sinh

    HS lắng nghe và đoán âm thanh.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS nói từ tượng thanh tương ứng với từng đồ vật, sau đó hỏi: “Trống kêu thế nào? Chuông điện kêu thế nào?”

    Học sinh

    HS nói: “Trống kêu tùng tùng.” / “Chuông điện kêu reng reng.” / “Kẻng kêu keng keng.” / “Chuông gió kêu leng keng.” / “Mưa rơi lộp độp.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS nối đồ vật với từ chỉ âm thanh trên bảng, cả lớp nhận xét.

    Học sinh

    HS lên bảng nối, cả lớp kiểm tra và đọc đồng thanh.

  4. Giáo viên

    GV chốt: Các từ tùng tùng, reng reng, keng keng, leng keng, lộp độp là từ ngữ chỉ âm thanh. GV khuyến khích HS dùng các từ này khi nói về tiếng trống, tiếng chuông.

    Học sinh

    HS nhắc lại các từ chỉ âm thanh.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập qua trò chơi “Ai nhanh, ai đúng”

Mục tiêu

Củng cố đọc hiểu nội dung bài, vần eng, từ ngữ chỉ âm thanh và cách sắp xếp câu; HS tự đánh giá kết quả học tập.

Nội dung

Thực hiện các bài tập đã cho trong bài học, kết hợp làm bài tập tương tác trên trang NeoEdu (nếu có thiết bị). Các bài tập gồm: (1) Vì sao học trò gọi trống là “bác trống”? (2) Hằng ngày, trống trường giúp học trò việc gì? (3) Ngày khai trường, tiếng trống báo hiệu điều gì? (4) Nối đồ vật với âm thanh của nó. (5) Chọn các từ có vần eng. (6–9) Đọc bài “Chiếc cặp của em” và trả lời: Chiếc cặp là của ai? Chiếc cặp đựng những gì? Minh giữ gìn chiếc cặp rất cẩn thận có đúng không? (10) Sắp xếp các từ thành câu: Tôi – là – trống trường. Thực hiện theo Phiếu học tập số 2 (phần luyện tập).

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) A – Vì trống ở trường đã lâu lắm rồi. (2) C – Ra vào lớp đúng giờ. (3) B – Một năm học mới. (4) Trống: tùng tùng; chuông điện: reng reng; kẻng: keng keng. (5) A, C, D – cái xẻng, leng keng, reng reng (kèn có vần en nên không chọn). (6) Đọc đoạn văn “Chiếc cặp của em”. (7) A – bạn Minh. (8) B, C – bút thước, sách vở. (9) Đúng – “Minh giữ gìn tôi rất cẩn thận.” (10) Câu đúng: “Tôi là trống trường.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu luật chơi: chia lớp thành 4 đội, mỗi đội cử 1 đại diện lên bảng hoặc giơ bảng con trả lời. Đội nào trả lời đúng và nhanh nhất được 1 điểm. GV chiếu câu hỏi trên học liệu NeoEdu hoặc trên bảng phụ.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, chuẩn bị bảng con và bút.

  2. Giáo viên

    GV lần lượt đọc các câu hỏi (1), (2), (3), (7), (8), (9). HS giơ bảng con đáp án. Với câu (4), GV mời HS nối. Với câu (5), GV yêu cầu HS đọc to từ chọn đúng. Với câu (10), GV hướng dẫn HS sắp xếp thẻ từ: Tôi – là – trống trường.
    GV hỏi thêm: “Vì sao em chọn đáp án đó?”

    Học sinh

    HS giơ bảng con: (1) A, (2) C, (3) B, (7) A, (8) B và C, (9) Đúng. HS nối và đọc đúng các từ chỉ âm thanh. HS sắp xếp câu: “Tôi là trống trường.” HS giải thích: “Em chọn A vì bài nói trống ở trường lâu lắm rồi ạ.”

  3. Giáo viên

    GV công bố đáp án và điểm từng đội. Mời 1–2 HS đọc to câu đúng, GV nhận xét và sửa lỗi phát âm nếu có.

    Học sinh

    HS đọc câu đúng, đối chiếu với bài làm của mình và tự đánh giá.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: Các em đã trả lời đúng các câu hỏi về nội dung bài và vần eng. GV khuyến khích HS tiếp tục luyện đọc ở nhà.

    Học sinh

    HS tự nhận xét mức độ hiểu bài của mình và lắng nghe GV tổng kết.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Đóng vai trống trường giới thiệu về mình

Mục tiêu

HS vận dụng vốn từ và câu đã học để nói về vai trò của trống trường; liên hệ với ý thức giữ gìn đồ dùng của trường, của lớp.

Nội dung

HS đóng vai trống trường, giới thiệu với các bạn theo mẫu: “Tôi là trống trường. Tôi giúp các bạn …”. Sau đó HS nêu một việc làm để giữ gìn đồ dùng của trường, của lớp.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được ít nhất 1 câu giới thiệu theo mẫu, ví dụ: “Tôi là trống trường. Tôi giúp các bạn ra vào lớp đúng giờ.”; nêu được ít nhất một việc làm giữ gìn đồ dùng trường, lớp (ví dụ: không làm rơi, làm hỏng bàn ghế, xếp sách vở gọn gàng).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: “Các em hãy đóng vai trống trường, giới thiệu về mình với các bạn theo mẫu: ‘Tôi là trống trường. Tôi giúp các bạn …’.” GV làm mẫu 1 câu.

    Học sinh

    HS lắng nghe và quan sát mẫu của GV.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức cho HS làm việc theo cặp đôi, một bạn đóng vai trống trường, bạn kia đóng vai bạn học sinh, đặt câu hỏi: “Trống trường ơi, bạn giúp chúng mình việc gì?”
    GV đi quanh lớp, gợi ý: “Bạn có thể nói bạn báo giờ vào lớp, giờ ra chơi, báo năm học mới.”

    Học sinh

    HS đóng vai và trả lời dự kiến: “Tôi là trống trường. Tôi giúp các bạn ra vào lớp đúng giờ.” / “Tôi báo hiệu năm học mới.” HS đổi vai và thực hiện lại.

  3. Giáo viên

    GV mời 3–4 cặp lên đóng vai trước lớp. GV hỏi thêm: “Để giữ gìn trống, chuông và đồ dùng của lớp, em sẽ làm gì?”

    Học sinh

    HS trình bày trước lớp. HS trả lời dự kiến: “Em sẽ không làm rơi, làm hỏng đồ dùng của lớp.” / “Em sẽ xếp bàn ghế gọn gàng sau khi học.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen ngợi HS mạnh dạn, rõ ràng. Chốt: Trống trường là người bạn thân thiết của học trò. Các em cần giữ gìn đồ dùng của trường, của lớp để mái trường luôn sạch đẹp.

    Học sinh

    HS lắng nghe và nhắc lại một việc làm để giữ gìn đồ dùng của trường, lớp.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Phần A. Vần eng và từ ngữ (dùng trong hoạt động “Đọc đúng vần eng và từ ngữ chứa vần eng”)

  • Đọc to các từ: reng reng, cái xẻng, leng keng, cái kẻng.
  • Ghép thẻ chữ để tạo tiếng có vần eng (ví dụ: ch + eng, x + eng, l + eng). Ghi lại 2 tiếng em vừa ghép: ……………………
  • Từ nào có vần en, không có vần eng? Gạch chân: kèn.
    Phần B. Từ ngữ khó
  • đẫy đà: nghĩa là ……………………
  • nâu bóng: nghĩa là ……………………
  • dõng dạc: nghĩa là ……………………
  • báo hiệu: nghĩa là ……………………

Phiếu học tập số 2

Phần A. Đọc hiểu bài “Bác trống trường”

  • Vì sao học trò gọi trống là “bác trống”?
    A. Vì trống ở trường đã lâu lắm rồi.
    B. Vì trống rất to.
    C. Vì trống biết nói.
  • Hằng ngày, trống trường giúp học trò việc gì?
    A. Làm bài tập.
    B. Quét sân trường.
    C. Ra vào lớp đúng giờ.
  • Ngày khai trường, tiếng trống báo hiệu điều gì?
    A. Trời sắp mưa.
    B. Một năm học mới.
    C. Giờ ăn trưa.
  • Điều bài đọc muốn nói là: ……………………
    Phần B. Luyện tập
  • Nối đồ vật với âm thanh của nó: trống – ……………; chuông điện – ……………; kẻng – ……………
  • Chọn các từ có vần eng (khoanh vào chữ cái):
    A. cái xẻng
    B. cái kèn
    C. leng keng
    D. reng reng
  • Đọc bài “Chiếc cặp của em” và trả lời:
    Chiếc cặp là của ai? A. bạn Minh B. bạn Hà C. cô giáo
    Chiếc cặp đựng những gì? A. đồ ăn B. bút thước C. sách vở
    Minh giữ gìn chiếc cặp rất cẩn thận. (Đúng / Sai)
  • Sắp xếp các từ thành câu: trống trường / là / Tôi → ……………………

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại bài “Bác trống trường” ít nhất 3 lần cho người thân nghe, chú ý đọc đúng vần eng và đọc rõ ràng, trơn tru.
  • Đọc đoạn văn “Chiếc cặp của em” trong sách và trả lời miệng 2 câu hỏi: Chiếc cặp là của ai? Minh giữ gìn chiếc cặp như thế nào?
  • Tìm và nói cho người thân nghe 2 từ có vần eng mà em đã học (ví dụ: reng reng, leng keng).
  • Đọc to trước gương hoặc người thân lời giới thiệu của trống trường: “Tôi là trống trường. Tôi giúp các bạn …”, sau đó nêu một việc làm để giữ gìn đồ dùng của trường, lớp.
  • Có thể truy cập trang bài học trên NeoEdu (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-5-bac-trong-truong) để luyện thêm các bài tập tương tác cùng bố mẹ.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.