NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 10. Vần: ac, ăc, âc, oc, ôc, uc, ưc, at, ăt, ât, ot, ôt, ơt

Giáo án Bài 46. ac, ăc, âc

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nhận biết và đọc đúng các vần ac, ăc, âc; phân biệt được vần ac với vần ăc và âc qua âm chính.
  • Đánh vần và đọc trơn các tiếng, từ có vần mới như bác, sĩ, bác sĩ, nhạc, lạc, mắc, mặc, gấc, nhấc.
  • Đọc hiểu đoạn văn “Bác sĩ đến nhà” và trả lời được các câu hỏi về nội dung.
  • Viết đúng các vần ac, ăc, âc và các từ bác sĩ, mắc áo, quả gấc theo quy tắc viết, nối nét và đặt dấu thanh.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng, đọc trơn các vần, tiếng, từ, câu có vần ac, ăc, âc; viết đúng vần và từ; nói đủ câu khi đóng vai bác sĩ và trả lời câu hỏi về đoạn văn.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được hành động lễ phép của Na và sự quan tâm của bác sĩ đối với bà qua đoạn văn ngắn; nhận ra nhân vật, sự việc trong câu chuyện.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: tự đánh vần, đọc thầm và đọc to tiếng, từ có vần mới; tự kiểm tra bài viết theo mẫu chữ.
  • Giao tiếp và hợp tác: làm việc cặp đôi khi đọc tiếng, từ và đóng vai bác sĩ; biết lắng nghe và nhận xét bạn đọc.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: ghép tiếng từ bảng cài, tìm từ có vần mới trong tranh và trong cuộc sống hằng ngày.

3. Phẩm chất

  • Nhân ái: thể hiện sự quan tâm, lễ phép với người lớn qua hình ảnh Na mời bác sĩ ngồi và lời dặn bà mặc ấm.
  • Chăm chỉ: luyện đọc, luyện viết đều đặn, giữ vở sạch, viết đúng mẫu chữ và tư thế ngồi viết.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng lớp, phấn hoặc bút dạ, thẻ chữ ac, ăc, âc, b, m, g, n, l, s, t, ấ, ắ, ậ và các dấu thanh.
  • Tranh minh họa: bác sĩ, mắc áo, quả gấc, nhạc, lạc, tắc kè, bậc thềm, giấc ngủ, thác nước.
  • Tranh minh họa đoạn “Bác sĩ đến nhà” (bác sĩ khám cho bà, Na nhấc ghế mời bác ngồi).
  • Bảng phụ hoặc slide ghi đoạn văn và các bài tập 9, 10.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-46-ac-ac-ac (dùng để nghe mẫu phát âm, bấm loa chọn tiếng và kiểm tra tương tác).

2. Học sinh

  • Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
  • Bộ thẻ chữ hoặc bảng cài tiếng Việt (chữ cái và dấu thanh).
  • Vở Tập viết 1, bút chì, tẩy.
  • Sách Tiếng Việt 1 mở bài 46.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đoán tranh, gọi tên đồ vật

Mục tiêu

Tạo hứng thú, huy động vốn từ của HS và dẫn dắt vào âm, vần mới.

Nội dung

GV đưa lần lượt tranh bác sĩ, mắc áo, quả gấc, bậc thềm, nhạc. HS gọi tên từng hình vật, đọc to tiếng chứa vần mới đã nghe được trong tranh.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi đúng tên các tranh và đoán được vần mới sẽ học trong bài.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV: “Cô có các bức tranh bí mật. Các em hãy cùng đoán xem đó là gì nhé!” GV giơ lần lượt từng tranh.

    Học sinh

    HS quan sát tranh, giơ tay phát biểu tên đồ vật. Dự kiến HS trả lời: “Bác sĩ”, “cái mắc áo”, “quả gấc”, “bậc thềm”.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Trong các từ vừa đoán, em nghe thấy tiếng nào có âm c ở cuối?” GV ghi nhanh các từ lên bảng.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhận ra các tiếng có âm cuối c như “bác”, “mắc”, “gấc”. Dự kiến HS trả lời: “Tiếng bác có chữ c ở cuối.”

  3. Giáo viên

    GV: “Hôm nay chúng ta sẽ học ba vần có âm cuối c: ac, ăc, âc.” GV gắn tên bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài học, mở sách Tiếng Việt 1 trang bài 46.

  4. Giáo viên

    GV khen HS đoán đúng và dẫn vào hoạt động đầu tiên.

    Học sinh

    HS lắng nghe và sẵn sàng vào bài.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Nhận diện và đánh vần vần ac, ăc, âc

Mục tiêu

HS nhận biết cấu tạo vần ac, ăc, âc (âm chính + âm cuối c) và đánh vần được tiếng khoá bác, mắc, gấc.

Nội dung

Nhiệm vụ 1: Quan sát bảng cài, ghép vần ac, ăc, âc; so sánh điểm giống nhau (đều có âm cuối c) và khác nhau (âm chính a, ă, â).
Nhiệm vụ 2: Đánh vần theo mẫu: b – ac – bac – sắc – bác; m – ăc – măc – sắc – mắc; g – âc – gâc – sắc – gấc.
Nhận xét: tiếng có vần kết thúc bằng c chỉ mang dấu sắc hoặc dấu nặng.

Sản phẩm dự kiến

HS ghép đúng 3 vần; đánh vần đúng ba tiếng bác, mắc, gấc; nêu được quy tắc dấu thanh của tiếng có âm cuối c.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết lên bảng ba vần ac, ăc, âc và hỏi: “Ba vần này giống nhau ở chữ nào? Khác nhau ở chữ nào?”

    Học sinh

    HS quan sát, trả lời. Dự kiến HS trả lời: “Giống nhau là đều có chữ c ở cuối. Khác nhau là chữ a, ă, â.”

  2. Giáo viên

    GV làm mẫu đánh vần “b – ac – bac – sắc – bác”, sau đó gọi 2–3 HS đánh vần lại. Tiếp tục với “măc – mắc”, “gâc – gấc”.

    Học sinh

    HS đọc theo GV, đánh vần cá nhân, rồi đánh vần cả lớp. Dự kiến HS đọc: “Bờ – ac – bac – sắc – bác.”

  3. Giáo viên

    GV yêu cầu HS ghép vần bằng bảng cài và cài tiếng bác, mắc, gấc.

    Học sinh

    HS cài bảng, giơ bảng cài. Cả nhóm bàn đối chiếu kết quả.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Vần ac, ăc, âc đều có âm cuối c. Tiếng có âm cuối c chỉ mang dấu sắc hoặc dấu nặng.” GV bật học liệu số NeoEdu cho HS nghe mẫu phát âm nếu cần.

    Học sinh

    HS nhắc lại quy tắc dấu thanh, ghi nhớ vào vở.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Đọc tiếng, từ ngữ có vần mới

Mục tiêu

HS đọc trơn các từ ngữ có vần ac, ăc, âc và hiểu nghĩa các từ khoá.

Nội dung

Nhiệm vụ: Đọc các từ bác sĩ, nhạc, lạc, thác; mắc áo, mặc, lắc, tắc kè; quả gấc, nhấc, bậc thềm, giấc ngủ. Hoạt động theo nhóm 4 theo kỹ thuật khăn trải bàn: mỗi HS ghi một từ vào ô của mình, nhóm thống nhất đọc và giải nghĩa từ khoá theo phần Từ vựng. Xem Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn các từ có vần mới; hoàn thành Phiếu học tập số 1 với các từ có vần ac, ăc, âc đúng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 và nêu nhiệm vụ khăn trải bàn: mỗi người ghi một từ vào ô của mình, cả nhóm thống nhất đọc và giải thích nghĩa.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, nhận nhiệm vụ trong nhóm 4.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỗ trợ nhóm gặp khó khăn về phát âm, kiểm tra cách đọc trơn và giải nghĩa từ “mắc áo”, “quả gấc”.

    Học sinh

    HS đọc từng từ, đối chiếu với bạn; giải nghĩa từ khoá. Dự kiến HS nói: “Mắc áo là đồ dùng để treo áo.” “Quả gấc là quả to, ruột đỏ, dùng nấu xôi.”

  3. Giáo viên

    GV gọi đại diện 2 nhóm đọc và giải nghĩa từ. Cả lớp nhận xét.

    Học sinh

    HS đọc to, bạn nhận xét về âm đọc, dấu thanh.

  4. Giáo viên

    GV đọc mẫu lại các từ khó như “nhấc”, “giấc”, “tắc kè”; nhắc phân biệt ăc và âc qua ví dụ tắc kè và nhấc.

    Học sinh

    HS đọc lại cả lớp, ghi nhớ từ mới.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 8 phút

Đọc đoạn văn “Bác sĩ đến nhà”

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc trơn đoạn văn có các vần vừa học và hiểu nội dung chính.

Nội dung

GV đọc mẫu đoạn văn, HS đọc theo; cặp đôi luân phiên đọc từng câu; GV đặt câu hỏi về hành động của Na, bác sĩ và lời dặn của bác.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc trơn đoạn văn 4 câu; nêu được việc Na mời bác ngồi và bác sĩ dặn bà mặc ấm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu đoạn văn cùng tranh minh họa, đọc mẫu cả đoạn với giọng thân thiện.

    Học sinh

    HS lắng nghe, quan sát tranh.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS đọc thầm, sau đó đọc đồng thanh. Tổ chức cặp đôi luân phiên đọc từng câu, bạn kia sửa lỗi.

    Học sinh

    HS đọc theo, luân phiên đọc với bạn cùng bàn.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Ai bị ốm? Mẹ mời ai đến nhà? Na làm gì khi bác sĩ đến?” Gọi HS trả lời.

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến HS nói: “Bà bị ốm.” “Mẹ mời bác sĩ.” “Na nhấc ghế mời bác ngồi.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét: “Na rất lễ phép, biết quan tâm người lớn. Bác sĩ luôn chăm sóc bệnh nhân.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và nhận ra phẩm chất lễ phép của Na.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Luyện đọc và nối hình với từ

Mục tiêu

Củng cố nhận diện vần ac, ăc, âc qua bài tập chọn tiếng, nghe và nối hình.

Nội dung

Bài 1: Chọn các tiếng có vần ac trong: bác, mắc, lạc, nhạc, mặc.
Bài 2: Bấm loa nghe tiếng (lạc, lắc, lác) và chọn tiếng nghe được.
Bài 4: Nối hình với từ: 🎵 – nhạc; 🥜 – lạc; 🧑‍⚕️ – bác sĩ.
Bài 3: Điền từ vào chỗ trống: Na {{1}} ghế mời bác ngồi.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án bài 1: A, C, D (bác, lạc, nhạc có vần ac; mắc, mặc có vần ăc). Đáp án bài 2: A (lạc, vần ac, dấu nặng). Đáp án bài 4: nhạc, lạc, bác sĩ nối với 🎵, 🥜, 🧑‍⚕️. Đáp án bài 3: nhấc (vần âc).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu bài 1 và 2 trên slide hoặc học liệu NeoEdu, nêu yêu cầu từng bài.

    Học sinh

    HS đọc thầm đề bài.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức HS làm bảng con bài 1 và 2, cho HS bấm loa trên NeoEdu để nghe âm.

    Học sinh

    HS làm bài, giơ bảng con. Dự kiến HS chọn: “A, C, D”; “A – lạc”.

  3. Giáo viên

    GV gọi HS lên nối hình với từ (bài 4) và điền từ vào câu (bài 3). GV hỏi: “Vì sao em điền nhấc mà không điền nhắc?”

    Học sinh

    HS nối hình, điền từ. Dự kiến HS trả lời: “Vì Na cầm và nâng ghế lên, nên điền nhấc.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, chốt đáp án và nhấn mạnh sự khác nhau giữa nhấc (âc) và nhắc (ăc).

    Học sinh

    HS sửa lỗi nếu có.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Đọc hiểu, sắp xếp câu và viết vần, từ

Mục tiêu

HS trả lời đúng câu hỏi về nội dung đoạn văn, sắp xếp câu, nhận biết đúng sai và viết đúng vần, từ theo mẫu chữ.

Nội dung

Bài 6–8: trắc nghiệm về đoạn văn. Bài 9: sắp xếp thành câu “Mẹ mời bác sĩ đến nhà.” Bài 10: đúng hay sai (a. thác có vần ac – Đ; b. tắc có vần âc – S; c. giấc có vần âc – Đ). Sau đó viết vở Tập viết: vần ac, ăc, âc; từ bác sĩ, mắc áo, quả gấc. Xem Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án bài 6: B (bác sĩ). Bài 7: A (nhấc ghế mời bác ngồi). Bài 8: A (nhớ mặc ấm). Bài 9: Mẹ mời bác sĩ đến nhà. Bài 10: Đ, S, Đ. HS viết đúng mẫu chữ, nối nét đúng, cao chữ đúng quy định.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2, chiếu đề bài 6–10, nhắc HS đọc kĩ câu hỏi trước khi chọn đáp án.

    Học sinh

    HS đọc đề, chuẩn bị bảng con và vở.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức HS làm bài 6–10 bằng bảng con, sau đó hướng dẫn viết: tư thế ngồi thẳng lưng, mắt cách vở 25–30 cm, cầm bút bằng ba ngón tay. GV viết mẫu từng vần và từng từ, chỉ rõ chữ b, g cao 5 li, q cao 4 li, s cao 2,5 li, các chữ còn lại cao 2 li, dấu thanh đặt trên chữ cái đầu của vần.

    Học sinh

    HS làm bài, giơ bảng con. Sau đó HS viết vào vở; dự kiến HS trả lời bài 8: “Bà nhớ mặc ấm nhé.”

  3. Giáo viên

    GV kiểm tra vở một số HS, nhận xét về độ cao chữ, khoảng cách các tiếng (một con chữ o), vị trí dấu thanh.

    Học sinh

    HS đưa vở, nhận xét bài của bạn.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: “Tiếng có vần c cuối chỉ mang dấu sắc hoặc dấu nặng; viết dấu thanh ở chữ cái đầu của vần.”

    Học sinh

    HS sửa lỗi và ghi nhớ quy tắc viết.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 12 phút

Em là bác sĩ nhỏ

Mục tiêu

HS vận dụng vần và từ mới vào tình huống giao tiếp thực tế; rèn thái độ lễ phép, quan tâm người thân.

Nội dung

Trò chơi đóng vai theo cặp: một HS đóng bác sĩ, một HS đóng người bệnh. Bác sĩ nói lời hỏi thăm và dặn dò có dùng từ có vần mới (ví dụ: “Bà nhớ mặc ấm nhé!”); người bệnh đáp lễ phép. Sau đó các cặp chia sẻ trước lớp. Về nhà: tìm 3 đồ vật có vần ac, ăc, âc trong nhà, viết vào vở và đọc cho người thân nghe.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi cặp đóng vai được 1 tình huống ngắn, dùng ít nhất 1 từ có vần mới; HS viết được 3 từ tìm ở nhà vào vở.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu tình huống: “Bác sĩ đến thăm một bạn đang bị ốm. Các em hãy đóng vai và dặn bạn giữ ấm.” GV gợi ý một số từ: bác sĩ, mặc, nhấc, mắc áo.

    Học sinh

    HS đọc tình huống, chọn vai trong cặp.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, lắng nghe và khích lệ các cặp nói câu đầy đủ, lễ phép.

    Học sinh

    HS đóng vai, nói câu. Dự kiến HS nói: “Cháu chào bác sĩ ạ.” “Bác sĩ ơi, bác ngồi ghế này ạ.” “Cháu cảm ơn bác sĩ, cháu sẽ mặc ấm ạ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 cặp trình diễn trước lớp, cả lớp nhận xét về cách nói và thái độ lễ phép.

    Học sinh

    HS trình bày, các bạn nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi và giao bài về nhà; nhắc HS: “Ở nhà, các em hãy nói lời lễ phép với người lớn như Na trong bài.”

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc các từ và điền vào ô phù hợp:

  • Có vần ac: ....................
  • Có vần ăc: ....................
  • Có vần âc: ....................

Gợi ý từ: bác sĩ, mắc áo, quả gấc, nhạc, mặc, lắc, nhấc, bậc thềm, giấc ngủ, lạc.

Giải nghĩa một từ khoá mà nhóm em chọn:

  • ....................................................

Phiếu học tập số 2

  1. Chọn chữ cái đúng: Mẹ mời ai đến nhà?
    A. cô giáo B. bác sĩ C. dì Hà

  2. Na làm gì khi bác sĩ đến?
    A. Nhấc ghế mời bác ngồi B. Chạy ra sân C. Đi ngủ

  3. Bác sĩ dặn bà điều gì?
    A. Nhớ mặc ấm B. Ăn kem C. Đi bơi

  4. Sắp xếp các tiếng thành câu: mời / bác / sĩ / Mẹ / đến / nhà
    ..............................................

  5. Đúng (Đ) hay sai (S)?
    a) Tiếng “thác” có vần ac. ....
    b) Tiếng “tắc” có vần âc. ....
    c) Tiếng “giấc” có vần âc. ....

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại đoạn “Bác sĩ đến nhà” cho người thân nghe ít nhất 2 lần.
  • Viết vào vở Tập viết mỗi vần ac, ăc, âc 1 dòng và mỗi từ bác sĩ, mắc áo, quả gấc 1 dòng; viết đúng độ cao chữ và dấu thanh.
  • Tìm ở nhà 3 đồ vật hoặc từ có vần ac, ăc, âc (ví dụ: mắc áo) và đọc cho người thân nghe.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.