NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 1
Tiếng ViệtLớp 1Chủ đề 9. Vần: ui, ưi, ao, eo, au, âu, êu, iu, ưu

Giáo án Bài 45. Ôn tập và kể chuyện

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được các vần ui, ưi, ao, eo, au, âu, êu, iu, ưu và cách phân loại theo âm cuối i, o, u.
  • Phân biệt được các cặp vần dễ lẫn au – âu, eo – êu, iu – ưu qua tiếng và từ minh họa (rau – râu, kéo – kêu, líu – lựu).
  • Đọc trơn được đoạn văn ngắn có các vần đã học, ngắt nghỉ đúng sau dấu câu.
  • Viết đúng các tiếng có vần đã học, đặc biệt các tiếng có e, ê trước k (kéo, kêu).
  • Nghe và kể lại được câu chuyện “Sự tích hoa cúc trắng” theo tranh, nêu được ý nghĩa: ca ngợi lòng hiếu thảo, thông minh và dũng cảm của cô bé.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc trơn đoạn văn ngắn, viết đúng tiếng có vần đã học, nghe hiểu nội dung câu chuyện và nói thành câu rõ ràng khi trả lời, kể lại.
  • Năng lực văn học: nhận biết nhân vật, sự việc chính trong truyện cổ tích “Sự tích hoa cúc trắng” và cảm nhận được tấm lòng hiếu thảo của cô bé.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc lại vần, tự kiểm tra và sửa lỗi phát âm, viết của mình qua bảng con và phần đối chiếu đáp án.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc cặp đôi, nhóm 4, biết chờ đến lượt, nói to, rõ ràng khi kể chuyện trước lớp.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng vần đã học để tìm tiếng, sắp xếp câu và đưa ra cách kể chuyện theo cách riêng của mình.

3. Phẩm chất

  • Nhân ái: biết thương yêu, quan tâm đến cha mẹ, người thân qua nhân vật cô bé trong truyện.
  • Trách nhiệm: có ý thức giúp đỡ bố mẹ, làm việc nhà phù hợp với lứa tuổi.
  • Chăm chỉ: tích cực luyện đọc, luyện viết và hoàn thành các bài tập trong giờ học.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng phụ ghi sẵn các vần: ui, ưi, ao, eo, au, âu, êu, iu, ưu, xếp theo âm cuối i, o, u.
  • Thẻ từ và tranh minh họa: rau, râu, kéo, kêu, líu, lựu, mèo, trâu, cừu, sao, táo, chào.
  • Bộ tranh 4 bức kể chuyện “Sự tích hoa cúc trắng” (cô bé đi tìm thuốc, vào rừng gặp bông hoa, xé cánh hoa, mẹ khỏi bệnh), đã xáo trộn thứ tự.
  • Loa hoặc file âm thanh để nghe tiếng trong bài tập 1.
  • Phiếu học tập số 1 đã in cho các nhóm.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/1/vietnamese/bai-45-on-tap-va-ke-chuyen), dùng để đối chiếu đáp án và luyện đọc, nghe trong tiết 2.

2. Học sinh

  • Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
  • Vở Tập viết, bút chì, bộ thẻ chữ hoặc bảng cài (nếu có).
  • Bộ thẻ tiếng, bộ ghép vần để chơi trò chơi.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ai nhanh tay hơn: tìm bạn cùng vần

Mục tiêu

Huy động kiến thức cũ về các vần đã học; tạo không khí vui vẻ trước giờ ôn tập.

Nội dung

HS chơi trò chơi “Tìm bạn cùng vần”: mỗi HS nhận một thẻ tiếng (mèo, sao, rau, cừu, kéo, lựu, cây cau, ngửi…). Khi nghe GV đọc một vần, HS có thẻ chứa tiếng mang vần đó đứng lên, đọc to tiếng của mình và tìm bạn cùng vần.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng các tiếng có vần đã học và nhận ra được vần của tiếng; cả lớp hào hứng sẵn sàng vào bài.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu trò chơi, nêu luật: nghe vần, tìm bạn có tiếng cùng vần, đọc to và nhanh. GV đọc mẫu một lượt.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, quan sát GV làm mẫu.

  2. Giáo viên

    GV đọc lần lượt các vần: “ao”, “ưu”, “au”, “eo”. Quan sát, nhắc HS đọc rõ tiếng. Khuyến khích HS nhận xét bạn đúng hay sai.

    Học sinh

    HS đứng lên, tìm bạn cùng vần, đọc to tiếng của mình. Ví dụ: vần ao – HS cầm thẻ “sao” và “táo” đứng cạnh nhau, đọc “sao”, “táo”.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Các em vừa tìm được những vần nào? Vần ao có đặc điểm gì?” và khen ngợi nhóm nhanh nhất.

    Học sinh

    HS trả lời: “Vần ao có âm cuối là o.” “Các vần ao, eo, au, âu là những vần đã học.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Hệ thống hoá vần và đọc đoạn văn

Mục tiêu

HS phân loại được các vần theo âm cuối i, o, u; phân biệt các cặp vần dễ lẫn; đọc trơn được đoạn văn ngắn.

Nội dung

Bước 1: HS làm việc cặp đôi, hoàn thành Phiếu học tập số 1 (phân loại vần theo âm cuối, tìm tiếng có vần khó).
Bước 2: Các cặp đôi đọc đoạn “Bà ở quê, gần chân núi. Bà có cây cau, có ao cá.” và đoạn “Na gửi thư cho bà. Na kể: “Nhà cháu có chú mèo tam thể. Mèo hay leo cây táo.”” theo kỹ thuật đọc nối tiếp.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 được hoàn thành đúng; HS đọc trơn hai đoạn văn, nhận biết được các vần ui, ưi, ao, eo, au, âu, êu, iu, ưu trong đoạn văn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo bảng phụ ghi các vần, phát Phiếu học tập số 1 cho cặp đôi, nêu nhiệm vụ: phân loại vần theo âm cuối và tìm tiếng có vần dễ lẫn. GV làm mẫu vần ui: “ui – có âm cuối i”.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, lắng nghe nhiệm vụ, đọc thầm yêu cầu phiếu.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỗ trợ cặp đôi còn lúng túng. Hỏi: “Tiếng rau và tiếng râu khác nhau ở vần nào?” Gợi ý HS so sánh au và âu.

    Học sinh

    HS trao đổi cặp đôi, điền phiếu. Trả lời dự kiến: “Rau có vần au, râu có vần âu.” “Kéo có vần eo, kêu có vần êu.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp đôi báo cáo kết quả, các cặp khác nhận xét. Sau đó GV hướng dẫn cả lớp đọc đoạn văn: đọc mẫu, rồi đọc nối tiếp từng câu.

    Học sinh

    Đại diện cặp đôi trình bày: “Vần ao, eo, au, âu, êu, iu, ưu ở âm cuối u; ui, ưi ở âm cuối i.” Cả lớp đọc đồng thanh, sau đó từng HS đọc một câu.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Vần ui, ưi có âm cuối i; ao, eo có âm cuối o; au, âu, êu, iu, ưu có âm cuối u.” Lưu ý cặp dễ lẫn au – âu, eo – êu, iu – ưu. Khen HS đọc đúng.

    Học sinh

    HS nhắc lại quy tắc phân loại theo âm cuối, đọc lại câu nào em thích nhất.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Nghe và kể lại “Sự tích hoa cúc trắng”

Mục tiêu

HS nghe hiểu nội dung câu chuyện; sắp xếp đúng trình tự sự việc; kể lại được câu chuyện và nêu ý nghĩa.

Nội dung

GV kể chuyện “Sự tích hoa cúc trắng” theo tóm tắt (bố mẹ đọc cho con nghe). HS làm việc nhóm 4 theo kỹ thuật mảnh ghép: xếp 4 bức tranh đã xáo trộn theo đúng thứ tự, sau đó mỗi HS kể một đoạn, nối tiếp thành câu chuyện hoàn chỉnh.

Sản phẩm dự kiến

Nhóm xếp đúng thứ tự 4 tranh (1 – cô bé đi tìm thuốc… theo trình tự: hai mẹ con nghèo, cụ già chỉ đường, cô bé xé cánh hoa, mẹ khỏi bệnh); HS kể lại được nội dung chính và nêu được ý nghĩa câu chuyện.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV kể câu chuyện với giọng chậm rãi, diễn cảm, kết hợp chỉ tranh. Sau đó chia nhóm 4, phát bộ tranh xáo trộn và nêu nhiệm vụ: xếp tranh đúng thứ tự, mỗi người kể một đoạn.

    Học sinh

    HS lắng nghe, quan sát tranh. Nhóm trưởng nhận bộ tranh, thảo luận thứ tự.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh các nhóm, gợi ý: “Trước hết hai mẹ con đang thế nào?” “Khi cô bé tìm thấy hoa, hoa có bao nhiêu cánh?” Nhắc HS dùng từ “trước hết, sau đó, cuối cùng” khi kể.

    Học sinh

    HS xếp tranh và kể nối tiếp trong nhóm. Ví dụ: “Ngày xưa, có hai mẹ con nghèo. Mẹ bị bệnh nặng.” “Cô bé vào rừng tìm bông hoa trắng có bốn cánh.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm kể trước lớp. Đặt câu hỏi: “Vì sao cô bé xé mỗi cánh hoa thành thật nhiều sợi nhỏ?” “Câu chuyện giúp em hiểu điều gì?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm kể lại câu chuyện. Trả lời dự kiến: “Vì cô bé muốn có nhiều cánh hoa để mẹ sống thêm nhiều ngày.” “Cô bé rất hiếu thảo, thông minh và dũng cảm.”

  4. Giáo viên

    GV tóm tắt ý nghĩa: “Câu chuyện ca ngợi tấm lòng hiếu thảo, thông minh và dũng cảm của cô bé.” Nêu câu hỏi: “Em có thể làm gì để thể hiện lòng hiếu thảo với bố mẹ?”

    Học sinh

    HS nhắc lại ý nghĩa câu chuyện. Trả lời dự kiến: “Em nghe lời bố mẹ.” “Em giúp mẹ quét nhà.”

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Nghe, nối hình và điền vần

Mục tiêu

HS nhận biết được tiếng có vần cụ thể qua nghe, nối và điền từ vào chỗ trống; viết đúng các tiếng có vần đã học.

Nội dung

Bài tập 1: Nghe tiếng, chọn đáp án (rau, rìu, râu).
Bài tập 2: Nối hình với từ (mèo, trâu, cừu, sao).
Bài tập 4: Điền từ vào chỗ trống: “Mẹ mua {{1}} xanh. Bố cho {{2}} ăn cỏ.” (rau | trâu).
Bài tập 5: Điền từ: “Bé dùng {{1}} để cắt giấy.” (kéo).
HS làm bài trên bảng con, sau đó viết vào vở Tập viết các tiếng rau, trâu, kéo.

Sản phẩm dự kiến

Bài tập 1: C. rau (vần au). Bài tập 2: 🐈 – mèo; 🐃 – trâu; 🐑 – cừu; ⭐ – sao. Bài tập 4: rau; trâu. Bài tập 5: kéo. HS viết đúng ba tiếng rau, trâu, kéo vào vở.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV mở học liệu số NeoEdu hoặc loa để phát âm thanh bài tập 1. Hướng dẫn HS nghe và chọn đáp án trên bảng con.

    Học sinh

    HS lắng nghe, giơ bảng con có chữ A, B hoặc C tương ứng.

  2. Giáo viên

    GV mời HS lên nối hình với từ (bài 2). Hướng dẫn HS đọc “ca – o – cao” là tiếng có vần ao… Với bài 4 và 5, GV đọc câu, HS điền từ.

    Học sinh

    HS lên bảng nối hình, đọc to từ đã nối. HS điền từ: “Mẹ mua rau xanh. Bố cho trâu ăn cỏ. Bé dùng kéo để cắt giấy.”

  3. Giáo viên

    GV kiểm tra bảng con của cả lớp, nhận xét lỗi nhầm au – âu, eo – êu. Hướng dẫn HS viết ba tiếng rau, trâu, kéo vào vở Tập viết.

    Học sinh

    HS giơ bảng con, đọc đáp án. Viết vào vở: rau, trâu, kéo.

  4. Giáo viên

    GV nhấn mạnh: “Trước e, ê viết k: kéo, kêu.” Khen HS làm đúng, động viên HS chưa chắc chắn luyện thêm.

    Học sinh

    HS nhắc lại quy tắc viết k trước e và đối chiếu bài làm của mình với bạn bên cạnh.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Chọn đúng, đúng hay sai và sắp xếp câu

Mục tiêu

HS phân biệt tiếng có vần khác nhau; nhận biết đúng sai về vần; sắp xếp các cụm từ thành câu đúng.

Nội dung

Bài tập 3: Chọn các tiếng có vần âu (đậu, rau, châu, kêu, trâu).
Bài tập 6: Sắp xếp các cụm từ thành câu.
Bài tập 7: Đúng hay sai?
Bài tập 8: Tiếng “ngửi” có vần gì?
Bài tập 9: Tiếng nào có vần khác các tiếng còn lại?
HS làm bài theo cặp đôi, sau đó đối chiếu trên học liệu số NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Bài tập 3: A, C, E (đậu, châu, trâu). Bài tập 6: “Bà có cây cau, có ao cá.” Bài tập 7: a) Đ; b) Đ; c) S; d) S. Bài tập 8: ưi. Bài tập 9: A. mèo (các tiếng còn lại có vần ao).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu hoặc ghi bảng các bài tập 3, 6, 7, 8, 9. Nêu yêu cầu: làm việc cặp đôi, thảo luận và ghi đáp án vào phiếu nháp.

    Học sinh

    HS đọc yêu cầu, thảo luận cặp đôi.

  2. Giáo viên

    GV gợi ý: “Tiếng ‘núi’ có âm cuối gì?” “Tiếng ‘lều’ khác ‘áo’ ở chỗ nào?” Hướng dẫn HS đánh vần ngửi: ng – ưi – ngưi – hỏi – ngửi.

    Học sinh

    HS trả lời. Ví dụ: “Núi có âm cuối i nên có vần ui.” “Lều có vần êu, áo có vần ao.”

  3. Giáo viên

    GV mời các cặp đôi trình bày đáp án từng bài, các nhóm khác nhận xét. GV đối chiếu với học liệu số NeoEdu.

    Học sinh

    Đại diện các cặp đôi báo cáo. Trả lời dự kiến: “Bài 9 đáp án A, vì mèo có vần eo, còn sao, táo, chào có vần ao.”

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án đúng và nhấn mạnh: đọc kỹ tiếng để xác định âm cuối, tránh nhầm au – âu, ao – eo.

    Học sinh

    HS sửa lại bài làm (nếu sai) và ghi nhớ cách phân biệt vần.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Kể chuyện cho người thân và việc làm hiếu thảo

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức kể chuyện để kể lại câu chuyện cho người thân; liên hệ bản thân về lòng hiếu thảo với cha mẹ.

Nội dung

HS kể lại câu chuyện “Sự tích hoa cúc trắng” theo 4 tranh cho bạn cùng bàn nghe. Sau đó nói một việc em đã làm hoặc sẽ làm để thể hiện lòng hiếu thảo với bố mẹ. Về nhà, HS kể lại câu chuyện cho bố mẹ hoặc người thân nghe và viết một câu về việc làm hiếu thảo vào vở.

Sản phẩm dự kiến

HS kể lại được câu chuyện bằng 3–4 câu; nêu được ít nhất một việc làm thể hiện lòng hiếu thảo; hoàn thành một câu viết vào vở.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: kể cho bạn bên cạnh nghe câu chuyện và nói một việc em làm để thể hiện lòng hiếu thảo. Nêu gợi ý: “Em có thể bắt đầu bằng: Ngày xưa, có…”

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhận nhiệm vụ.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, lắng nghe và sửa lỗi phát âm, khuyến khích HS nói câu đầy đủ.

    Học sinh

    HS kể cho bạn nghe. Ví dụ: “Cô bé đi tìm hoa cho mẹ. Em sẽ giúp mẹ dọn bàn ăn.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS kể trước lớp và nói việc làm hiếu thảo của mình.

    Học sinh

    HS kể trước lớp. Trả lời dự kiến: “Em quét nhà giúp bà.” “Em luôn chào bố mẹ khi đi học.”

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi, nhắc nhở HS luôn biết yêu thương, giúp đỡ cha mẹ. Giao bài về nhà.

    Học sinh

    HS lắng nghe, ghi nhớ nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhiệm vụ 1: Điền các vần vào đúng cột theo âm cuối.

  • Âm cuối i: ..........................
  • Âm cuối o: ..........................
  • Âm cuối u: ..........................

Nhiệm vụ 2: Viết tiếng có vần dễ lẫn vào bảng.

  • au: .......... âu: ..........
  • eo: .......... êu: ..........
  • iu: .......... ưu: ..........

Nhiệm vụ 3: Đọc đoạn văn và gạch chân các tiếng có vần đã học.

  • Bà ở quê, gần chân núi. Bà có cây cau, có ao cá.
  • Na gửi thư cho bà. Mèo hay leo cây táo.

Nhiệm vụ 4: Tiếng nào có vần khác các tiếng còn lại? Giải thích ngắn gọn.

  • .......................................................

Hướng dẫn về nhà

  • Kể lại câu chuyện “Sự tích hoa cúc trắng” cho bố mẹ hoặc người thân nghe, dùng 3–4 câu đơn giản.
  • Viết vào vở Tập viết các tiếng: rau, râu, kéo, kêu, líu, lựu (mỗi tiếng một dòng).
  • Đọc lại đoạn văn “Bà ở quê, gần chân núi. Bà có cây cau, có ao cá.” cho người thân nghe.
  • Viết một câu nói về việc em làm để thể hiện lòng hiếu thảo với bố mẹ và đọc cho người thân nghe.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.